Onrust over samenwerking CDU/CSU met AfD houdt aan: 'Schandaal'
De samenwerking tussen CDU/CSU en Alternative für Deutschland (AfD) blijft de gemoederen in Duitsland bezighouden. In verschillende Duitse steden gingen gisteravond duizenden mensen de straat op om hiertegen te protesteren.
De onrust ontstond woensdag. In het Duitse parlement werd, dankzij steun van de AfD, een motie van de CDU aangenomen om het migratiebeleid aan te scherpen. Tot dan toe werkte de CDU/CSU net als de andere partijen in de Bondsdag altijd om de radicaal-rechtse AfD heen. Er was een zogenoemde 'Brandmauer' opgetrokken: plannen werden niet in stemming gebracht als ze voor een meerderheid afhankelijk waren van AfD.
Deze 'Brandmauer' werd woensdag dus afgebroken door de christendemocraten. Demonstranten uitten gisteren hun ongenoegen hierover in Leipzig, Berlijn, München, Düsseldorf, Kiel, Freiburg en Hannover. In Leipzig hadden mensen dozen meegenomen waarmee ze een nieuwe, symbolische muur bouwden.
Demonstranten noemden de samenwerking "een schandaal":
In Berlijn protesteerden zo'n 6000 mensen bij het CDU-hoofdkantoor. Bij een kleiner kantoor van de partij in de wijk Charlottenburg werden vernielingen aangericht. Ook werd er geprotesteerd bij een campagnebijeenkomst van CDU-leider Friedrich Merz.
Bij het kantoor van de CSU in München waren volgens de politie zo'n 7000 mensen bijeen. In de oproep om te komen demonstreren stond: "Werk niet samen met fascisten! Samen verdedigen we de democratie en het individuele recht op asiel." De komende dagen worden er meer protesten verwacht.
Naar aanleiding van de politieke samenwerking tussen CDU/CSU en AfD heeft een Holocaustoverlevende besloten dat hij een hoge Duitse onderscheiding teruggeeft. De 99-jarige Albrecht Weinberg overleefde het vernietigingskamp Auschwitz.
Een andere Holocaust-overlevende, Eva Umlauf, doet in een open brief in de Süddeutsche Zeitung een oproep aan Merz de samenwerking terug te draaien. "Onderschat de rechts-extremisten niet. Keer om op het pad dat woensdag is ingeslagen."
Merz kreeg ook al kritiek van oud-bondskanselier en partijgenoot Angela Merkel over zijn keuze om op te trekken met AfD. Zij noemde dit in een officiële verklaring "verkeerd".
Dow Chemical schrapt 1500 banen, gevolgen voor Terneuzen onbekend
Het Amerikaanse chemiebedrijf Dow Chemical gaat 1500 banen schrappen. Dat is vier procent van het totale aantal medewerkers. Dow draaide in het vierde kwartaal van vorig jaar 35 miljoen dollar verlies en hoopt mede door deze ontslagen een miljard dollar te besparen.
Er is minder vraag naar producten van Dow, waardoor de prijzen gedaald zijn en de winstmarges verkleind. Dow bezuinigt ook op andere kosten en hoopt daarmee 300 tot 500 miljoen dollar te besparen.
Gevolgen Terneuzen onbekend
Het is nog niet bekend waar mensen moeten verdwijnen. Het bedrijf zou vooral in Europa en Azië willen inkrimpen. De op een na grootste fabriek van van het chemieconcern staat in Terneuzen, waar 3500 mensen werken; een tiende van het totale aantal werknemers van Dow.
Vorige week maakte het bedrijf bekend dat het onderhoud van de fabriek in Terneuzen voor onbepaalde tijd is uitgesteld. Dat zou geen gevolgen hebben voor het personeel.
Dow maakt vooral polyetheen dat wordt gebruikt in verpakkingen. De vestiging in Terneuzen is de grootste werkgever in Zeeuws-Vlaanderen.
Vijf jaar Brexit: VK zoekt weer toenadering tot EU, maar wat kan wel en wat niet?
Precies vijf jaar nadat Groot-Brittannië officieel de Europese Unie verliet, vindt nog maar één op de drie Britten dat Brexit de juiste keuze was. Volgens een peiling van YouGov ligt het aantal Britten dat nog achter Brexit staat op het laagste niveau sinds het referendum in 2016. Vooral onder jongeren die toen nog niet mochten stemmen is het anti-Brexit sentiment sterk: 75 procent ziet het als een verkeerde beslissing.
De Britten voelden zich altijd al weinig verbonden met het Europese vasteland. Maar hoe weinig men wist over de EU bleek de dag na het referendum toen een van de meest gegoogelde vragen was: 'Wat is de Europese Unie?'
Vanaf dat moment was het voor de Britse en Europese leiders een flinke leercurve om te begrijpen wat Brexit in de praktijk betekende. In de jaren die volgden zagen we ondernemers worstelen met handelsbarrières en extra papierwerk, we zagen lange rijen vrachtwagens bij Dover door importcontroles, complexe problemen rond de Noord-Ierse grens, teleurgestelde boeren en veel gemopper over visserijrechten.
Handelspositie geschaad
Maar de totale economische ineenstorting die door tegenstanders van Brexit was voorspeld, bleef uit. Het Verenigd Koninkrijk blijft ondanks alles de zesde economie ter wereld.
Wel heeft Brexit de handelspositie van het Verenigd Koninkrijk geschaad, al blijft de stelling dat de Britse economie 5 procent groter zou zijn geweest als het VK lid was gebleven van de EU, wordt vertroebeld door andere schokgolven die ook economisch effect hebben gehad, zoals de pandemie en de oorlog in Oekraïne.
Een vergelijking met grote Europese buren als Duitsland en Frankrijk is ook lastig omdat die om verschillende redenen eveneens economisch onderpresteren.
Anti-Brexit-partij onderhandelt
Een recent rapport van denktank 'UK in a Changing Europe' stelt dat vooral de handel in goederen na Brexit flink is getroffen: de Britse export van goederen wereldwijd is sinds 2019 slechts met 0,3 procent per jaar gestegen, terwijl het gemiddelde op 4,2 procent ligt. Vooral kleine en middelgrote bedrijven zijn geraakt: daar zie je een daling van 30 procent. Zo'n 20.000 kleine ondernemingen zijn volledig gestopt met exporteren naar de EU.
Daarentegen blijft de handel in diensten (zoals financiële en zakelijke dienstverlening) stabiel, een sector die goed is voor 80 procent van de totale economische output van het VK. Dat kan nog meer van pas komen in een wereld waarin de Amerikaanse president Trump mogelijk hoge tarieven op goederen, maar in mindere mate op diensten wil invoeren.
We zijn bij de vijfde verjaardag van het daadwerkelijke vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU, en dit jaar volgen opnieuw onderhandelingen met Brussel. Dit keer neemt niet een pro-Brexit conservatieve regering aan de onderhandelingstafel plaats, maar vormt de Labourpartij de regering - een partij die oorspronkelijk tegen Brexit was.
Wat kan wel?
Het leidt ertoe dat er enthousiast gesproken wordt over een 'reset' van de relatie tussen het VK en de EU. Al is 'reset' misschien een te groot woord: zolang de Britten niet opnieuw toetreden tot de interne markt en de douane-unie, zullen de veranderingen beperkt blijven.
Premier Keir Starmer gaat maandag al naar Brussel voor een informele bijeenkomst met EU-leiders. Daarna volgt in april een formele EU-VK-top om de onderhandelingen te starten. n de meeste EU-leiders zijn voorstander van nauwe banden met de Britse buren.
Starmer gaat op pad met een duidelijk beeld van wat niet kan: tijdens de verkiezingen sloot hij de meest cruciale punten uit. Om de pro-Brexit-stemmers in het noorden te paaien, beloofde hij niet opnieuw toe te treden tot de interne markt of de douane-unie, en geen vrij verkeer van personen toe te staan. Wat wel kan, en wat de Britten de EU te bieden hebben, heeft hij tot nu toe minder duidelijk geformuleerd.
Mobiliteit versoepelen
Met de Russisch-Oekraïense oorlog op de achtergrond is lijkt nauwere samenwerking op het gebied van defensie en veiligheid een logisch vertrekpunt. Een punt waarop de Britten graag verbetering willen is de export en import van dieren- en plantenproducten. Dat gaat nu gepaard met veel controles en papierwerk, zoals veterinaire certificaten.
Ook willen de Britten betere voorwaarden voor wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties en chemische regelgeving.
De EU wil vooral voor jongeren graag het personenverkeer versoepelen. Europese jongeren tussen de 18 en 30 jaar zouden dan gemakkelijker kunnen werken en studeren in het VK. Waar dit door de vorige Britse regering werd afgewezen, lijkt er nu ruimte voor onderhandeling. Zolang het maar niet 'vrij verkeer van personen' wordt genoemd.
Dichtbij, maar er niet in
Voor de EU heeft een overeenkomst over visserij prioriteit, een onderwerp dat voor de Britten beladen is. Ondertussen wordt in de wandelgangen van Westminster de complexiteit van de aanstaande onderhandelingen al grappend samengevat als: "Het doel is eigenlijk zo dicht mogelijk bij de EU, zonder er echt in te zitten."
12-jarige achter het stuur aangehouden na politieachtervolging
Een 12-jarige jongen uit België is gisterenavond in Knegsel in Noord-Brabant aangehouden na een lange politieachtervolging. De jonge bestuurder heeft op meerdere plekken schade aangericht, schrijft Omroep Brabant.
De Belgische politie zat de jongen vanuit Hasselt achterna en riep uiteindelijk de hulp in van de Nederlandse politie. Vanaf de N69 zetten agenten van de politie Cranendonck-Heeze-Leende de achtervolging in. Hij is uiteindelijk in Knegsel aangehouden.
De jongen is overgedragen aan de Belgische politie. Daar wordt de zaak verder afgehandeld.
Waarom de jongen achter het stuur zat, is onbekend. Ook is niet precies duidelijk welke schade hij heeft veroorzaakt.
Doden en gewonden bij stormloop hindoebedevaart India
In het noorden van India zijn doden en gewonden gevallen bij een stormloop tijdens de Kumbh Mela, de grootste bedevaart ter wereld. Volgens ooggetuigen zijn er in de enorme drukte mensen vertrapt en in de verdrukking geraakt.
In de stad Prayagraj zijn ongeveer 100 miljoen hindoes aanwezig voor de bedevaart. Ze zijn onderweg naar Sangam, waar drie heilige rivieren samenkomen: de Ganges, de Yamuna en de mythische Sarasvati-rivier.
Pelgrims zijn daar samengekomen om te baden, een ritueel dat onderdeel is van de bedevaart. Ooggetuigen zeggen dat mensen die op de oevers sliepen, zijn vertrapt door mensen die uit het water kwamen. Ook zou er een stormloop zijn ontstaan van mensen die het water in willen. Het baden is voorlopig opgeschort.
Het is onduidelijk hoeveel slachtoffers er zijn. Op beelden is te zien dat hulpverleners slachtoffers wegdragen op brancards. Een correspondent van de BBC ter plekke zegt dat er nog steeds mensen onderweg zijn naar Sangam.
Kumbh Mela
De Kumbh Mela wordt elke twaalf jaar gehouden en wordt gezien als een van de momenten waarop de meeste mensen ter wereld bij elkaar komen. Hindoes geloven dat door het baden in het heilige water ze worden gereinigd van hun zonden. Het feest duurt zes weken waarin er naar schatting zo'n 400 miljoen mensen naar het noorden van India komen.
Kliniek Den Dolder zet extra buurtcoaches in na dodelijke steekpartij
De inzet van buurtcoaches in Den Dolder wordt vanaf maandag uitgebreid, meldt de instelling voor forensische psychiatrie Fivoor. Dit gebeurt naar aanleiding van de dodelijke steekpartij van vorige week, waarbij een vrouw van 76 werd gedood. De verdachte is een patiënt van de kliniek.
De coaches zijn aanwezig op het terrein van Fivoor en in het dorp. Ze richten zich op plekken waar patiënten komen, zoals de looproutes naar het dorp, het station en de winkels. Daarnaast zijn zij aanspreekpunt voor buren en ondernemers.
Fivoor heeft ook besloten dat patiënten van de kliniek in ieder geval tot 20 januari niet het dorp in mogen. Alleen als het strikt noodzakelijk is mogen ze onder begeleiding naar het centrum van Den Dolder.
Gisteravond werd naar aanleiding van het steekincident een bewonersbijeenkomst georganiseerd. Bewoners van Den Dolder maken zich al langere tijd zorgen over de psychiatrische kliniek. Ook Michael P., die in 2017 Anne Faber doodde, was er patiënt. Velen zien de instelling graag vertrekken.
VN'ers gewond bij nieuw geweld in Zuid-Libanon
In het zuiden van Libanon zijn twee raketten ingeslagen in het hoofdkwartier van de VN-missie Unifil. Daarbij zijn vier Italiaanse blauwhelmen gewond geraakt. Hun leven is niet in gevaar.
Unifil vermoedt dat de raketten werden afgevuurd door Hezbollah of een gelieerde groepering. Hezbollah heeft nog niet gereageerd op het nieuws.
Het is de derde keer in een week tijd dat de basis in het dorp Shama is beschoten. De schade zou aanzienlijk zijn. De Italiaanse premier Meloni spreekt van "onacceptabele" aanvallen. Italië levert meer dan 1000 van de in totaal 10.000 Unifil-medewerkers in Libanon.
Vijf hulpverleners omgekomen
In Zuid-Libanon wordt vandaag opnieuw hevig gevochten door Hezbollah en Israëlische troepen. Zo zijn voorsteden ten zuiden van de hoofdstad Beiroet gebombardeerd door de Israëlische luchtmacht.
Eerder op de dag eiste het geweld het leven van zeker vijf hulpverleners van lokale organisaties. Volgens het Libanese ministerie van Volksgezondheid vielen de slachtoffers bij twee Israëlische luchtaanvallen, waarvan een op een voertuig met hulpverleners. Er zouden ook hulpverleners gewond zijn geraakt.
De Libanese autoriteiten spreken van een ernstige schending van het internationaal recht. Er is nog geen reactie van Israël.
Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie zijn sinds het begin van de oorlog in oktober 2023 een kleine 230 hulp- en zorgverleners omgekomen in Libanon. De meeste doden vielen in de afgelopen twee maanden, sinds de escalatie van het geweld tussen Israël en Hezbollah.
MMA-vechter Conor McGregor veroordeeld in misbruikzaak
De Ierse MMA-vechter Conor McGregor is schuldig bevonden aan seksueel misbruik. Een jury van een Ierse rechtbank acht het bewezen dat hij eind 2018 een vrouw heeft misbruikt op een hotelkamer. McGregor moet bijna 250.000 euro aan de vrouw betalen.
De vrouw zegt dat McGregor gewelddadig was en haar verkrachtte en mishandelde. De MMA-vechter ontkent niet dat hij seks met de vrouw heeft gehad, maar zegt dat met wederzijdse instemming was. Alle beschuldigingen zijn volgens hem verzonnen.
Volgens de advocaat van de vrouw was McGregor gefrustreerd dat hij eerder had verloren. Hij nam haar in een wurggreep en zei toen: "Nu weet je hoe ik me voelde tijdens het gevecht".
'Atletisch en krachtig'
De vrouw getuigde zelf voor de rechtbank, maar moest een paar keer stoppen omdat ze door emoties overmand raakte. Ze zei dat ze bang was dat ze het niet zou overleven en haar dochtertje nooit meer zou zien.
Toen McGregor haar liet gaan verontschuldigde ze zich. Ze had toen het gevoel dat ze iets verkeerd had gedaan en ze verzekerde hem dat ze het niemand zou vertellen.
McGregor zelf omschreef de seks die ze hadden als "atletisch en krachtig, maar niet ruw".
Vaker in opspraak
De 36-jarige Ier was tussen 2015 en 2018 kampioen in het vedergewicht en het lichtgewicht van de UFC, de grootste vechtsportbond ter wereld.
Hij kwam vaker in opspraak. Zo werd hij er vorig jaar van beschuldigd een vrouw te hebben aangerand in een toilet na een basketbalwedstrijd in de VS.
Australische beroemdheid Alan Jones (83) opgepakt voor misbruik jonge mannen
In Australië is voormalig radiopresentator Alan Jones opgepakt. In bijna twintig jaar tijd zou hij meerdere jonge mannen hebben aangerand.
De politie van Nieuw-Zuid-Wales arresteerde de 83-jarige Jones maandag in zijn appartement in Sydney. Jones wordt aangeklaagd voor 24 misdrijven waarbij acht vermeende slachtoffers betrokken zijn. De jongste was destijds 17 jaar.
Tussen 2001 en 2019 zouden de misdrijven hebben plaatsgevonden. Volgens de politie is de arrestatie het resultaat van een "langdurig en grondig onderzoek". De oud-radiopresentator zou volgens de politie sommigen van zijn slachtoffers persoonlijk kennen, zeker een van hen was bij hem in dienst.
Invloedrijk
Jones is een spraakmakende en invloedrijke persoonlijkheid in Australië. Ongeveer veertig jaar lang presenteerde hij radioshows, waaronder de populaire ontbijtshow van Sydney op radio 2GB. Ook werd hij in 1984 coach van het Australische rugbyteam, dat deed hij vier jaar.
Jones is op borgtocht vrij. Hij moet zich op 18 december melden bij de rechtbank in Sydney.
UWV maakte ook fouten rond Wajong-uitkering: mogelijk duizenden jongeren de dupe
Na problemen rond de arbeidsongeschiktheidsuitkering (WIA) blijkt nu dat er door uitkeringsinstantie UWV ook fouten zijn gemaakt bij de Wajong-uitkering. Duizenden kwetsbare jongeren kregen hierdoor mogelijk onterecht wel of juist geen uitkering. EenVandaag en het AD deden er samen onderzoek naar.
In september werd al duidelijk dat tienduizenden mensen mogelijk jaren een te hoge of te lage arbeidsongeschiktheidsuitkering hebben gekregen. Nu ontdekten EenVandaag en het AD dat er de afgelopen jaren ook van alles mis ging bij de Wajong. Die conclusie wordt getrokken op basis van verschillende rapporten en gesprekken met (oud-)medewerkers van het UWV.
Regelmatig fouten
Het beeld dat uit een rapport van het UWV eerder dit jaar naar voren komt, wordt omschreven als alarmerend. Een medewerker zegt dat de interne controle-afdeling de bevindingen "kommer en kwel" noemde.
Er werd een steekproef gedaan met 110 dossiers uit de eerste helft van 2024. Daarvan is er in 58 procent van de gevallen een goede beslissing genomen. In 10 procent van die dossiers is er zeker een foute keuze gemaakt, bij de rest van de besluiten is er twijfel. In het rapport erkent het UWV dat er "met enige regelmaat fouten worden gemaakt".
"Met dit soort percentages zouden in de organisatie alle alarmbellen moeten afgaan", zegt een medewerker van het UWV. Het betekent dat jongeren met een ziekte of handicap een uitkering mislopen, die juist onterecht krijgen of dat die verkeerd wordt vastgesteld.
Wet open overheid
In 2017 kaartten interne controleurs al aan dat er hardnekkige problemen waren rond de Wajong. Die rapporten werden pas naar buiten gebracht toen Trouw hier in 2019 om vroeg.
Nu vroeg het AD interne Wajong-stukken op. Volgens de krant zouden die rapporten al verstuurd moeten zijn, maar het UWV zegt dat minister Van Hijum eerst de Tweede Kamer zal informeren. De verwachting is dat hij later deze week een brief aan de Tweede Kamer stuurt.
Interne bronnen zeggen verder tegen het AD dat het bij het UWV al maanden bekend is dat er meer problemen zijn dan alleen bij de WIA-uitkering. Zo zijn er, naast de Wajong, ook gedupeerden bij de WW (werkeloosheidsuitkering) en de Ziektewet. EenVandaag schrijft dat dit volgens Van Hijum niet op dezelfde schaal zou zijn als de fouten bij de WIA. Een oud-UWV-medewerker betwijfelt dat.
Deze zomer zei het UWV nog dat de regels rond de Wajong-uitkering te ingewikkeld zijn en daarom eenvoudiger moeten. Een deel van de mensen met zo'n uitkering houdt daardoor te weinig geld over om goed van rond te komen.
"Mensen vinden dat spannend en moeilijk omdat het kan leiden tot terugvorderingen", zei UWV-bestuurslid Nathalie van Berkel destijds. "Ze laten het liggen. Zo hebben die regels een tegenovergesteld effect van waar ze voor bedoeld zijn."
Australische senator krijgt tik op de vingers voor protest tegen koning Charles
Een Australische senator is door haar collega's op de vingers getikt voor haar felle uithaal naar koning Charles. De Aboriginal Lidia Thorpe riep vorige maand onder meer "jij bent niet mijn koning" bij het bezoek van Charles aan het parlement in Canberra.
Een ruime meerderheid van de Senaat stemde in met een motie van afkeuring tegen Thorpe. De berisping is vooral een stevig politiek signaal, er zijn geen praktische of juridische gevolgen.
Kachel
De 51-jarige Thorpe was niet bij de stemming over de motie aanwezig, naar eigen zeggen omdat ze er te laat over was ingelicht. Enige tijd later kwam ze schreeuwend de vergaderzaal van de Senaat binnen.
"Waarom mocht ik hier niet zijn? Jullie moeten je schamen", is te horen in een video waarin de voorzitter meermaals probeert Thorpe tot de orde te roepen. De senator verscheurde later een papieren versie van de motie en zei dat ze er de kachel mee zou aanmaken.
Vorige maand hield Charles een toespraak in het Australische parlement. Na afloop liep Thorpe naar voren en riep: "Dit is niet jullie land. Jullie hebben genocide gepleegd op ons volk. Geef ons wat jullie van ons hebben gestolen: onze botten, onze schedels, onze baby's, ons volk."
De senator werd na haar actie weggeleid door de beveiliging:
De senator zei vandaag dat ze het opnieuw zou doen als Charles weer naar Australië zou komen. Thorpe is van Aboriginal-afkomst en onafhankelijk senator namens de staat Victoria. Ze wil dat Australië zich volledig losmaakt van Groot-Brittannië, het land dat ruim honderd jaar lang Australië koloniseerde. In 1901 kwam er een eind aan, maar de Britse vorst bleef het staatshoofd.
Thorpe kwam al eerder in het nieuws met protestacties tegen de rol van de Britten. Bij haar beëdiging twee jaar geleden noemde ze koningin Elizabeth een kolonisator.
Thorpe was niet de enige die een tik op de vingers had gekregen. De Senaat stemde ook in met een motie van afkeuring tegen senator Ralph Babet. De politicus van de rechts-populistische partij United Australia had op X een aantal berichten geplaatst met scheldwoorden en discriminerende opmerkingen.
Streep door natuurbeleid vorige kabinet, huidige stikstofaanpak provincies van tafel
Provincies hoeven van het nieuwe kabinet niet meer verder met de huidige programma's om de natuur te herstellen en het stikstofprobleem aan te pakken. Het kabinet stopt met het zogeheten Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). Dat melden bronnen aan de NOS. Wat er voor in de plaats komt, is nog onduidelijk.
Het idee achter het NPLG was dat de provincies het beste zelf een samenhangend ruimtelijk plan konden maken om alle milieudoelen te halen. Daarmee zou ook het probleem met de vergunningverlening worden opgelost. Als de natuur wordt verbeterd, mogen er bijvoorbeeld weer vergunningen voor onder meer woningbouw en ondernemingen worden uitgegeven.
De provincies werkten in opdracht van oud-minister Van der Wal (Natuur en Stikstof) de afgelopen twee jaar hun plannen uit en waren daar al ver mee. Zij lieten afgelopen week in een brief aan de Tweede Kamer juist weten het belangrijk te vinden dat het NPLG in een of andere vorm wel doorgaat.
Budget en deadline
De partij van de nieuwe minister van Landbouw, Femke Wiersma (BBB), is altijd zeer kritisch geweest over het natuur- en stikstofbeleid. Het huidige kabinet schrapte eerder ook al het budget voor het programma, waar nog ruim 20 miljard euro van over was. Daarvoor kwam een veel kleinere pot geld in de plaats van 5 miljard euro specifiek voor de landbouw en 500 miljoen per jaar voor boeren die natuurmaatregelen nemen. De provincies hadden juist om veel meer geld gevraagd.
De deadline voor de plannen was eerder al opgeschort. De plannen van de provincies zouden aanvankelijk op 1 oktober helemaal af moeten zijn. Minister Wiersma liet afgelopen juli weten dat provincies daar uitstel voor kregen. Ingewijden melden nu dus aan de NOS dat naast het geld en de deadline ook de term NPLG verdwijnt.
Debat
De grote vraag is nu hoe dit kabinet de doelen voor natuur, klimaat, stikstof en water wil halen. Wiersma heeft al laten weten dat ze wil kijken of er nog uitzonderingen te bedingen zijn op Europese afspraken. In het coalitieakkoord staat ook dat het kabinet zich houdt aan bestaande afspraken en de doelen voor de kwaliteit van het water en de bescherming van de natuur overeind wil houden.
De verwachting is dat het kabinet binnen twee weken in het regeerprogramma of anders op Prinsjesdag met alternatieve plannen zal komen. Het lijkt waarschijnlijk dat die aanpak in ieder geval vertraging zal oplopen. Dat zal vandaag ook in een debat over stikstof in de Tweede Kamer aan de orde komen.
De provincies schrijven vooruitlopend op dat debat dat zij hopen dat het kabinet wel snel komt met een aanpak, waarbij er ook geld gereserveerd wordt voor provinciale plannen. Daarover schrijven zij: "De afgelopen jaren is veel tijd en geld geïnvesteerd in gebiedsprocessen. Dit heeft bij gebiedspartners ook verwachtingen gewekt. Er is snel duidelijkheid nodig over de vraag hoe we de grote opgaven in het landelijk gebied in samenhang oppakken."
Twee piloten dood bij crash straaljagers in Frankrijk
Twee straaljagers zijn gisteren op elkaar gebotst in het noordoosten van Frankrijk. Daarbij zijn twee piloten om het leven gekomen. Een derde piloot heeft het ongeluk overleefd, melden de Franse autoriteiten.
Volgens Franse media was een van de twee slachtoffers een piloot in opleiding en de ander een instructeur. Ze zaten samen in een van de vliegtuigen.
Volgens de Franse luchtmacht botsten de twee Rafale gevechtsvliegtuigen op elkaar toen ze terugkeerdenuit Duitsland waar ze waren bijgetankt. Ze stortten neer in de buurt van Colombey-les-Belles, een plaats in de buurt van Nancy. De vliegtuigen waren gestationeerd op de basis Saint-Dizier in het noordoosten van Frankrijk.
De overlevende piloot zat in de andere straaljager. Hij had zich voor de crash uit het toestel bevrijd met zijn schietstoel. Hij werd snel gevonden. De piloot was gewond, maar bij bewustzijn. Naar de inzittenden van het andere toestel werd daarna de hele dag gezocht. Daarbij werden het leger, de politie, de brandweer en civiele reddingsdiensten ingezet.
Iets voor middernacht liet de Franse president Macron weten dat de twee vermiste piloten dood waren teruggevonden.
Het is nog onduidelijk waardoor de vliegtuigen met elkaar in botsing kwamen. Ongevallen met Rafale-gevechtsv,liegtuigen zijn volgens Franse media relatief zeldzaam. In 2007 stortte een toestel neer in het departement Corrèze, waarbij een piloot om het leven kwam. In 2009 kwamen twee toestellen met elkaar in botsing voor de kust van Perpignan. Daarbij kwam één inzittende om het leven.
Amerikaan vast in Rusland voor confrontatie met agent
In Moskou is een Amerikaan gearresteerd voor het aanvallen van een politieagent, melden Russische staatsmedia. Hij zit na voorgeleiding voor een rechtbank in de Russische hoofdstad in voorlopige hechtenis.
De in 1978 geboren Joseph Tater kwam maandagavond in aanvaring met de Russische politie nadat hij tevergeefs had geprobeerd bij een Hotel in Moskou in te checken. Hij zou volgens staatspersbureau Interfax niet de daarvoor benodigde Russiche migratiekaart hebben kunnen tonen, een document dat buitenlandse reizigers krijgen als ze Rusland binnenkomen.
De politie werd erbij gehaald omdat de man zich volgens de autoriteiten aggressief gedroeg en scheldwoorden gebruikte. Volgens Interfax werd hij gearresteerd omdat hij niet luisterde naar aanwijzingen van de politie.
Op een politiebureau zou de Amerikaan een agente op haar arm hebben geslagen en haar hebben geduwd. "De verdachte weigerde identiteitspapieren te laten zien, waarna hij geweld gebruikte tegen een politiemedewerker", citeert het persbureau een politiewoordvoerder.
Het bericht van het Russische staatspersbureau kan niet onafhankelijk worden gecheckt.
Langere straf
Tater zit voorlopig 15 dagen in voorarrest. Als het tot een rechtszaak komt, kan hem een langere straf te wachten staan. Op het aanvallen van een politieagent staan in Rusland straffen tot vijf jaar cel.
De Amerikaanse ambassade in Moskou zegt tegen de Russischtalige zender RTVI dat ze de Amerikaanse autoriteiten kennis hebben genomen van de arrestatie, maar de ambassade wil verder geen commentaar geven.
Begin deze maand kwamen juist Amerikanen die vastzaten in Rusland vrij bij een gevangenruil. Onder hen waren de Amerikaanse journalist Evan Gershkovich van The Wall Street Journal en oud-marinier Paul Whelan.
Reisorganisaties: Noord-Korea opent grenzen voor toeristen in december
In december stelt Noord-Korea de grenzen weer open voor buitenlandse toeristen. In ieder geval voor buitenlanders die naar de noordoostelijke stad Samjiyon willen, maar mogelijk worden ook andere delen van het land weer toegankelijk. Dat melden verschillende reisorganisaties.
Noord-Korea laat sinds het begin van de coronapandemie in januari 2020 geen buitenlandse toeristen meer toe. Pas dit jaar was voor het eerst weer een handjevol Russische toeristen welkom. De aankondiging lijkt erop te wijzen dat het Stalinistische land klaar is om de grenzen te heropenen voor grotere groepen buitenlanders.
"We hebben bevestiging ontvangen van onze lokale partner dat het toerisme naar Samjiyon en waarschijnlijk ook de rest van het land officieel zal worden hervat in december 2024," meldt het in Beijing gevestigde reisbureau Koryo Tours op haar website. Ook KTG Tours, een andere reisorganisatie, zegt komende winter reizen naar Samjiyon aan te gaan bieden.
'Socialistische utopie'
Noord-Korea bouwt in Samjiyon, een stad vlakbij de Chinese grens, aan wat het een "socialistische utopie" noemt, een "modelstad" met nieuwe appartementen, hotels, een ski-resort en commerciële, culturele en medische faciliteiten.
Het land heeft ook plannen voor een megastrandresort bij Wonsan-Kalma, aan de Noord-Koreaanse oostkust. Dat zou in mei volgend jaar open moeten gaan.
Opmars van nieuwe apenpokkenvariant aangemerkt als internationale noodsituatie
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft de opmars in Afrika van een nieuwe variant van het mpox-virus, ook bekend als het apenpokkenvirus, aangemerkt als een internationale noodsituatie.
Het uitroepen van de noodsituatie volgt na een forse uitbraak in de Democratische Republiek Congo. Het virus is ook opgedoken in omliggende landen. De Afrikaanse volksgezondheidsorganisatie Africa CDC waarschuwde gisteren al voor een "continentale noodsituatie".
De nieuwe variant is besmettelijker en gevaarlijker dan vorige varianten. Volgens de WHO raakten dit jaar al meer dan 14.000 mensen besmet met het virus. Ook vielen er meer dan 500 doden, aanzienlijk meer dan een jaar eerder.
"In Congo circuleren al meer dan tien jaar mpox-virussen, maar het afgelopen jaar is het aantal besmettingen en doden flink gestegen", zei WHO-topman Tedros tijdens een persconferentie die op X werd uitgezonden.
Volgens Tedros is internationale samenwerking nodig om de uitbraak onder controle te krijgen. Daarvoor is vooralsnog 1,5 miljoen dollar vrijgemaakt, maakte de organisatie vandaag bekend.
De WHO maakt zich al een tijd zorgen over de opmars van het virus in tien Afrikaanse landen.
Ziekteverschijnselen
Het mpox-virus (virologen gebruiken ook de Engelse naam monkeypox) gaat over van dier op mens, maar ook van mens op mens, door intiem contact zoals zoenen en seks. Wie het virus oploopt, heeft in het begin last van koorts, hoofdpijn, spierpijn, gezwollen lymfeklieren, rillingen en moeheid. Na een paar dagen verschijnen er vlekken op de huid. Deze huiduitslag gaat over in blaasjes, die na twee tot drie weken van de huid vallen.
Het virus werd voor het eerst bij mensen vastgesteld in 1970 in de Democratische Republiek Congo, meldt WHO. Sindsdien wordt het virus vooral aangetroffen in Afrika, maar in 2022 dook een mildere variant op in Europa - ook in Nederland. Die variant was zelden dodelijk.
De Wereldgezondheidsorganisatie riep ook toen een internationale noodtoestand uit op het gebied van de volksgezondheid. Vanwege de uitbraak werden in ons land ook mensen gevaccineerd tegen de ziekte.
Iedereen kan het mpox-virus krijgen: het komt voor bij bij jong en oud. Volgens het RIVM is de ziekte sinds april van dit jaar bij 1306 mensen in Nederland vastgesteld.
Toen Eugènie Herlaar op televisie was leken racisme en vrouwenhaat ver weg
Eugènie Herlaar, die vandaag op 84-jarige leeftijd overleed, was de eerste vrouw die op de Nederlandse televisie het journaal presenteerde en ook de eerste journaalpresentator van kleur.
Toen ze er in 1965 begon, bestond het journaal al negen jaar. Haar optreden kan achteraf worden gezien als een mijlpaal voor de vrouwenemancipatie, maar zo zag ze het zelf niet. Ze presenteerde zichzelf in de eerste plaats als een heel gewone vrouw.
"Mijn grootste liefhebberij is breien en haken en dat kan ik nu fijn doen tussen het eerste en tweede journaal in", zei ze vlak voor haar debuut. "Als ik straks weer een nieuwe jurk gemaakt heb, ga ik niet naar mijn moeder om hem te laten zien, maar zeg ik gewoon: 'Kijk vanavond maar'."
'Gebruinde huid'
Haar huidskleur vond ze al helemaal geen punt. "Ik heb van nature een iets gebruinde huid", zei ze daarover. Dat vond ze alleen maar makkelijk, want daardoor hoefde ze weinig aandacht te besteden aan make-up.
Eugènie Herlaar werd in 1939 geboren op Curaçao, waar haar vader voor Shell werkte. Naar eigen zeggen ontstond haar levenslange liefde voor de radio doordat ze als 4-jarige op Curaçao mocht meedoen aan een radio-uitzending voor kleuters.
Zenuwen
Na de hbs wilde ze naar de toneelschool, maar daar werd ze vanwege haar huidskleur geweigerd. Een paar jaar later, toen ze 23 was, was ze wel welkom bij de Wereldomroep, waar ze "alles deed", ook nieuws lezen. Ze sprak onder meer de teksten in die werden gebruikt voor het tv-journaal op de Nederlandse Antillen.
Bij de Wereldomroep merkte ze dat ze geen last had van zenuwen, zei ze toen ze bij het journaal begon. "Ik had dienst toen de moord op Kennedy plaatsvond en moest de laatste berichten voorlezen. Natuurlijk klinkt in zulke omstandigheden je stem wat emotioneler, maar ik geloof niet dat dat irritant is. Zoiets doet niet alleen jou iets, maar alle kijkers en alle luisteraars."
Emoties
De NTS (de voorloper van de NOS) was bang dat de inzet van een vrouwelijke presentator slecht zou vallen. In Engeland staakte de BBC na negatieve reacties van kijkers een experiment met een vrouwelijke nieuwslezer. Sommige kijkers vonden dat zij te emotioneel reageerde op een treurig bericht, anderen vonden haar bij een bericht over een moord op een kind voor een vrouw juist te koel.
Daarom werd Herlaar voorzichtig gebracht. In eerste instantie was alleen haar stem te horen. Toen dat niet tot reacties leidde, besloot de NTS haar ook in beeld te brengen.
Suffragette
In 1965 trad ze, 25 jaar oud, in vaste dienst bij de NTS. Het idee was aanvankelijk dat ze voor het journaal verslaggever zou worden voor 'vrouwelijke' onderwerpen, zoals modenieuws, maar daar kwam niets van terecht. Ze werkte vanaf het begin één avond per week als nieuwslezer en vier dagen als verslaggever.
Eén krant schreef dat ze op televisie een soort suffragette zou zijn, zoals feministen voor de Eerste Wereldoorlog werden genoemd. Zo had ze het zelf nog nooit gezien, erkende ze. Het was typisch een reactie van vóór de tweede feministische golf, die in Nederland kort daarna begon.
Best verstaanbare spreker
Vanaf het begin was Herlaars optreden op televisie een succes. In 1966 koos de Vereniging voor Slechthorenden haar tot best verstaanbare spreker op televisie. Ze kreeg de prijs uitgereikt door televisiecoryfee Mies Bouwman, in haar programma Mies en scène.
Negatieve reacties bleven uit. Ze vertelde later dat ze in het begin zo'n tien brieven per week kreeg, allemaal van fans. Sommige schrijvers vroegen een foto met handtekening. De stroom brieven nam drastisch af toen bekend werd dat ze zich had verloofd met haar jeugdvriend André van Westhreenen.
Man en kinderen
Op 3 augustus 1967 trouwde ze onder grote belangstelling en werd ze 'mevrouw van Westhreenen', zoals enkele kranten schreven. Het paar ging bij haar ouders in Loosdrecht wonen. Ze bleef volledig in dienst bij de NTR.
In de uitzending 'NOS Journaal 50 jaar' in 2006 was Eugènie Herlaar te gast en blikte ze terug op haar carrière:
Toen het echtpaar een eigen huis in Nijkerk ging bewonen, bracht Herlaar haar werk terug tot één avond per week. Ze vond het niet prettig voor haar man als zij 's avonds vaak weg zou zijn. Ze zei dat ze waarschijnlijk helemaal met werken zou stoppen als er een baby kwam. Al voor haar dochter in 1968 werd geboren, werd Marga van Arnhem benoemd als haar opvolger.
Herlaar presenteerde daarna nog een tijdje freelance het Journaal. Ook deed ze nog wat televisiewerk voor de TROS en de KRO, maar toen ze ook nog een zoon kreeg stopte ze helemaal met werken.
Kwaaltjes
Vervolgens kreeg ze last van het soort problemen waarover Joke Smit in 1967 had geschreven in Het onbehagen bij de vrouw, het artikel dat wordt gezien als het begin van de tweede feministische golf in Nederland. Thuis kwamen de muren op haar af. "Ik liep met allerlei kwaaltjes naar de dokter, ik had het niet meer. Die man raadde me toen aan iets te gaan doen."
Ze besloot een opleiding logopedie te volgen, die ze in 1974 afrondde, en vestigde een logopediepraktijk aan huis. Ook werd ze lid van de gemeenteraad voor een lokale partij. Zodra ze weer meer om handen had dan het huishouden en de zorg voor de kinderen verdwenen haar problemen.
Racisme
In 1975 keerde ze terug bij het NOS Journaal om samen met Harmen Siezen te gaan presenteren. Omdat de NOS dat experiment geen succes vond, kwam daar snel een einde aan.
Ditmaal werd ze wel geconfronteerd met racisme. Ten tijde van de Molukse treinkaping in Wijster kreeg ze een brief waarin de schrijver haar vroeg "vlug op te donderen naar het land waar je thuishoort". Achteraf de voorbode van een tijd met ruwere omgangvormen en onverholen racisme.
Franse justitie onderzoekt online agressie tegen olympisch kampioene Khelif
Het Openbaar Ministerie in Frankrijk begint een strafrechtelijk onderzoek naar online agressie tegen en intimidatie van olympisch bokskampioen Imane Khelif. Dat onderzoek volgt na een aanklacht van de boksster tegen het sociale medium X.
Volgens haar advocaat Nabil Boudi werd de Algerijnse boksster tijdens de Zomerspelen in Parijs geconfronteerd met "vrouwonvriendelijke, racistische en seksistische" opmerkingen op sociale media.
In haar aanklacht zijn de namen van X-eigenaar Elon Musk en schrijfster J.K. Rowling opgenomen. De twee beroemdheden schreven of deelden berichten op sociale media waarin ze suggereerden dat Khelif een man is.
Meerdere prominente figuren lieten zich tijdens de Olympische Spelen negatief uit over Khelif. Die berichten werden miljoenen keren bekeken.
Onderzoek gestart
De openbaar aanklager bevestigde vandaag een onderzoek te zijn begonnen wegens "cyberintimidatie op basis van geslacht, publieke belediging op basis van geslacht, publiek aanzetten tot discriminatie en publieke belediging op basis van afkomst".
Volgens de Franse wet geldt een aanklacht tegen een sociaal medium als een aanklacht tegen "onbekende personen". Dat betekent dat justitie de vrijheid heeft om onderzoek te doen naar iedereen die mogelijk haatdragende berichten heeft geschreven. Of de aanklager al verdachten op het oog heeft, is niet bekend.
Discussie op Spelen
De 25-jarige Algerijnse boksster werd deze zomer wereldnieuws toen haar Italiaanse tegenstander Carini op het olympisch bokstoernooi in Parijs al na 46 seconden opgaf. Carini, die in de boksring in tranen uitbarstte, concludeerde dat het door de harde klappen die Khelif uitdeelde nooit een eerlijk gevecht was geworden.
Om Khelif was al lange tijd veel te doen. Zo werd de boksster in de aanloop naar de Spelen gediskwalificeerd tijdens de WK in New Delhi, omdat ze niet voldeed aan de deelnameregels van de International Boxing Association (IBA). Volgens de IBA had de Algerijnse een te hoge testosteronspiegel om aan het vrouwentoernooi mee te doen.
Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) zette de IBA in juni 2023 buitenspel vanwege corruptie. Volgens het IOC voldeed Khelif wel degelijk aan de eisen om aan de Spelen mee te mogen doen en stond haar deelname aan het vrouwentoernooi niet ter discussie.
Na de partij tegen Carini ontving Khelif massaal haatberichten op sociale media. Ze voelde zich in de steek gelaten en riep tijdens de Spelen al op te stoppen met de "mensonterende" pesterijen rond haar persoon.
Gouden medaille
Khelif is de eerste boksster uit Afrika met een olympische medaille. In de finale was ze oppermachtig tegen haar Chinese opponent. Na de partij zei Khelif dat ze alle recht had om deel te nemen.
"Mijn eer is intact, maar de dingen die op sociale media werden gezegd, waren extreem slecht. Het heeft impact op de waardigheid van mensen", vertelde Khelif. "Dit is de eerste gouden medaille voor Algerije en de Arabische wereld in het vrouwenboksen. Ik ben ongelooflijk blij."
