Ruimtecapsule succesvol aan ISS gekoppeld, gestrande astronauten bijna naar huis
De ruimtecapsule die de twee gestrande astronauten in het ISS-ruimtestation weer naar aarde moet brengen, is aangekomen en succesvol gekoppeld aan het ruimtestation. De vlucht van SpaceX en NASA bracht een nieuwe groep astronauten naar het internationale ruimtestation.
Het nieuwe team, ook wel 'Crew 10' genoemd, bestaat uit twee Amerikanen, een Japanner en een Rus. Zij zullen de twee gestrande astronauten Suni Williams en Barry Wilmore vervangen. De twee ruimtevaarders zitten al meer dan een halfjaar op het ISS.
De missie van Wilmore en Williams begon in juni en had oorspronkelijk ruim een week moeten duren. Door problemen met de Boeing-capsule waarmee zij zouden terugkeren, zaten zij sindsdien vast aan boord van het ruimtestation.
De komende dagen blijft de capsule nog gekoppeld. Als de weersomstandigheden het toelaten is het de bedoeling dat Wilmore en Williams woensdagochtend om 09.00 uur (Nederlandse tijd) vertrekken en uiteindelijk landen voor de kust van Florida.
Een ruimtecapsule aanleggen aan het internationale ruimtestation is zo makkelijk nog niet. SpaceX maakte een simulatie waarbij gebruikers zelf kunnen ervaren hoe lastig het is om een een capsule aan het ISS-ruimtestation te koppelen.
Ook Duitse geheime dienst denkt dat covid uit lab ontsnapte, regering hield dat stil
Het is "waarschijnlijk" dat de coronapandemie is ontstaan doordat het virus is ontsnapt uit een laboratorium in de Chinese stad Wuhan. Dat zegt Lothar Wieler, toenmalig directeur van de Duitse autoriteit voor infectieziekten, het Robert Koch Institut (RKI).
Wieler reageert daarmee op onthullingen van Duitse media, waaruit bleek dat de Duitse inlichtingendienst BND al sinds 2020 ervan uitgaat dat het coronavirus is ontsnapt uit een laboratorium in Wuhan. Die theorie, die ook aannemelijk wordt geacht door de Amerikaanse CIA, gaat in tegen de bevindingen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Ook de Chinese regering heeft de laboratoriumtheorie altijd tegengesproken.
Ongepubliceerde documenten
Het weekblad Die Zeit en de Süddeutsche Zeitung (SZ) berichtten deze week over het project Saaremaa van de BND. Daarmee werden rond de uitbraak van de coronapandemie onderzoeken gedaan naar Chinese overheidskantoren en wetenschappelijke instituten, onder meer in Wuhan. In die stad verspreidde het virus zich voor het eerst in december 2019. De BND vond ongepubliceerde documenten van Chinese onderzoekers bij het Wuhan Instituut voor Virologie.
Uit de documenten zou blijken dat men in Wuhan opvallend vroeg veel kennis had over het nieuwe virus. Het instituut was officieel een streng beveiligde zone, maar Duitse agenten merkten dat de medewerkers verrassend laks omsprongen met veiligheidsmaatregelen. Monsters van met covid-19 besmette dieren werden genomen en vervoerd zonder acht te slaan op de veiligheid.
Een en ander maakt het volgens de BND aannemelijk dat het coronavirus het laboratorium heeft kunnen verlaten, al zou dat wel per ongeluk zijn gebeurd. Onomstotelijk bewijs is er niet, maar de BND acht de laboratoriumtheorie 80 tot 95 procent waarschijnlijk.
De bevindingen van het Saaremaa-project waren zo explosief dat de BND rapporteerde aan het kantoor van toenmalig bondskanselier Merkel. Daar vreesde men de betrouwbaarheid van de bevindingen en de politieke impact ervan.
De Duitse overheid hield het project vervolgens geheim. Dat president Biden in de Verenigde Staten inlichtingendiensten wettelijk verplichtte hun onderzoek naar de oorsprong van het virus online te publiceren, veranderde daar niets aan.
In december 2024 kwam er beweging in de zaak. De BND mocht de bevindingen gaan delen met de Amerikaanse geheime dienst en een groepje Duitse wetenschappers, onder wie de vooraanstaande viroloog Christian Drosten.
Naar aanleiding van de berichtgeving in Duitse media reageert Drosten nu sceptisch. Volgens hem is er geen bewijs voor een natuurlijke oorsprong van het virus, maar ook niet voor de laboratoriumtheorie. Hij dringt erop aan dat alle onderzoeksresultaten worden geopenbaard.
Stelliger dan voorheen
De toenmalige directeur van het gezondheidsinstituut RKI, microbioloog Lothar Wieler, is echter stelliger. "Gezien de huidige stand van kennis acht ik de laboratoriumtheorie waarschijnlijker", zegt hij in de Duitse krant Frankfurter Allgemeine Zeitung.
Wieler was tot op heden terughoudend over de oorsprong van het coronavirus. Waarom hij nu zekerder van zijn zaak lijkt, zegt hij niet.
Duurdere koffie door worsteling koffieboeren met hitte en droogte
Op de koffieplantage Monthal in de Braziliaanse deelstaat Rio de Janeiro is het opwarmende klimaat merkbaar. Regen blijft al maanden uit en afgelopen jaar was het veel warmer dan normaal. Tussen de heuvels waar de koffie wordt verbouwd, zijn stukken gras volledig uitgedroogd.
Eigenaresse Eleonora Erthal nam de plantage over van haar vader en zag het gebied veranderen. "We hadden hier in de bergen maximale temperaturen van 23 tot 25 graden, prima voor koffie. Maar nu stijgen de temperaturen tot wel 38 graden."
Vorig jaar bracht de plantage de helft minder koffie op. En ook in de rest van Brazilië viel de oogst tegen. Terwijl de wereldwijde vraag juist toeneemt, uit landen als China waar de jeugd koffie ontdekt. Niet gek dus dat de prijs afgelopen maanden explosief steeg, ook in Nederland.
Grillig weer
Koffieplanten groeien alleen in het tropische gebied rond de evenaar. Vietnam, Indonesië en Colombia zijn, na wereldleider Brazilië, de voornaamste producenten. Aan de koffieplant groeien bessen waarvan de pitten ('bonen') worden verwerkt tot koffie.
Grillig weer gaat al snel ten koste van de koffieproductie, zegt Niels Anten, koffie- en cacao-expert aan de Wageningen Universiteit. Dat geldt zeker voor de arabica-plant, de soort die de beste koffie levert. De andere koffiesoort robusta is minder gevoelig, en wordt vooral verwerkt tot oploskoffie.
Zeker de beschikbaarheid van water luistert nauw. "Koffie kan niet goed tegen droogte", zegt Anten. "Maar te veel water is ook weer een probleem." Hitte is vooral een probleem voor arabica, die is aangepast op koele omstandigheden in tropische hooglanden", zegt Anten. Verder gaat hitte ten koste van de kwaliteit.
Hoewel 2024 opvallend warm was, werden diverse Braziliaanse regio's in augustus juist getroffen door vorst. Funest voor het gewas. "Planten hebben last van temperaturen onder de 10 graden Celsius", zegt Anten. Wanneer het vriest, ontstaan ijskristallen in de plant waardoor deze beschadigt of zelfs doodgaat.
Wetenschappers waarschuwen al langer dat het door klimaatverandering lastiger wordt koffie te verbouwen. Een rapport uit 2016 voorspelde zelfs dat het areaal geschikt voor koffieproductie in 2050 zal zijn gehalveerd.
"Daar heb ik wel wat kanttekeningen bij", zegt Anten. Veel van zulke studies houden volgens hem geen rekening met het aanpassingsvermogen van de teelt. Uit een analyse van Anten bleek dat de Braziliaanse koffieoogst in een warmere wereld op peil kan blijven als boeren investeren in irrigatie.
"Dan valt het ergste scenario misschien weg", zegt Anten. Maar dat betekent niet dat het makkelijk wordt. Het extra gebruik van schaars water voor koffie gaat bijvoorbeeld ten koste van de productie van voedsel. "Dat leidt wel tot ethische discussies."
In het dagelijkse werk op een plantage is het lastig optimistisch te blijven. "We verliezen ook veel geld doordat de productie afneemt maar we onze investering natuurlijk wel hebben gedaan", zegt plantage-eigenaresse Eleonora Erthal. "We proberen het met irrigatie en het planten van meer schaduwbomen maar in de hooggelegen heuvels is er geen beginnen aan."
Twee werknemers van de plantage plukken de koffiebessen en laten ze in een grote rietgevlochten mand vallen. Erthal pakt er een paar bessen uit en inspecteert ze. Of het haar lukt de plantage overeind te houden, durft ze niet te zeggen. "Het zal heel erg afhangen van de klimaatverandering en hoe dat zich zal ontwikkelen in deze streek."
Weerbare koffieplanten
Er zijn al Braziliaanse gebieden waar het niet langer mogelijk is koffie te verbouwen. De koffieproductie begint al voorzichtig te verschuiven naar koelere gebieden, bevestigt onderzoeker Anten. "Dat zie je in Noord-Vietnam en Zuid-China al gebeuren." Dat kan daar wel weer ten koste gaan van natuur of andere gewassen.
Nieuwe koffieplanten die beter bestand zijn tegen hitte of droogte zouden de problemen kunnen verlichten. Alleen het veredelen hiervan kost tijd. "Planten dragen pas vrucht na een paar jaar", zegt Anten. Dan moet er geselecteerd en gekruist worden. "Je bent zo vijftien jaar verder." Al kan nieuwe technologie dit versnellen. Ook bestaan er wilde populaties koffieplanten met gunstige eigenschappen, zoals weerbaarheid tegen droogte.
Eigenaresse Erthal hoopt dat het in maart en april gaat regenen. Anders zal de nieuwe aanplant geen goede start maken. "Het enige wat we kunnen doen is hopen en bidden. We hebben geen enkele invloed op de natuur, maar zijn er wel afhankelijk van voor onze productie."
Opstootje bij demonstratie in Den Haag tegen geweld in Syrië
In Den Haag is een demonstratie tegen het geweld tegen de alawitische gemeenschap in Syrië korte tijd uit de hand gelopen. De demonstratie voor het Internationaal Strafhof mondde uit in een handgemeen tussen betogers en tegenstanders van de bevolkingsgroep. De politie greep in om de rust te herstellen.
Zo'n 200 mensen protesteerden voor het ICC tegen het geweld dat in Syrië is opgelaaid tegen alawieten en christenen. Tussen hen mengden zich zes tegenstanders van de bevolkingsgroep. Nadat de politie had ingegrepen, keerde de rust terug en ging de demonstratie verder. Niemand werd aangehouden.
De demonstratie was georganiseerd door het Committee Against Ethnic Cleansing in Syria, een organisatie die zich inzet tegen wat ze ziet als de etnische zuivering in Syrië. De locatie voor de demonstratie was gekozen "om aan het hof kenbaar te maken dat de daders ter verantwoording moeten worden geroepen en dat onmiddellijke internationale interventie cruciaal is".
In verschillende Syrische plaatsen langs de Middellandse Zee kwamen al meer dan duizend mensen om het leven, aldus het Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten.
Haarlemmer eert in WO II vermoorde opa met 'illegale' struikelsteen
Als het aan Ton Witteman ligt, komen er ook struikelstenen op de plekken waar verzetsstrijders in de Tweede Wereldoorlog zijn weggevoerd en daarna vermoord. Zonder toestemming van de gemeente legde de Haarlemmer deze week een struikelsteen voor zijn opa in de Nagtzaamstraat.
Zo'n struikelsteen voor een verzetsstrijder maakt veel meer indruk dan een algemeen monument, stelt Witteman. "Daarvoor hebben we hier in de omgeving al de Eerebegraafplaats in Overveen en het monument op de Dam in Amsterdam. Maar daar ga je misschien één keer per jaar heen", zegt hij bij NH. "Een struikelsteen ligt altijd in het zicht."
Het idee voor de struikelstenen of Stolpersteine komt van de Duitse kunstenaar Gunther Demnig. Sinds 1992 maakt hij steentjes met een messing bovenlaag die gelegd worden in de stoep voor de laatste (vrij gekozen) woning van iemand die tijdens de Tweede Wereldoorlog is weggevoerd en niet teruggekomen. Op dit moment liggen er ruim 120.000 in Europa.
Sinds november 2021 is er in Haarlem een particuliere stichting die voor alle 733 vermoorde Joodse stadsgenoten een struikelsteen wil plaatsen. "Ook aanvragen van Roma en Sinti worden in behandeling genomen", aldus de stichting. Maar die van (familie van) verzetsstrijders dus niet. Tot verdriet van Witteman. Toen hij jaren geleden voor het eerst hoorde van Demnigs Stolpersteine-project was hij meteen onder de indruk. "Ik heb een paar onthullingen bijgewoond. Dat is zo indrukwekkend, met vaak heel veel nabestaanden erbij."
Volk dat apart wordt gezet
September vorig jaar diende Witteman een officiële aanvraag in bij de gemeente om een steen te mogen leggen voor zijn grootvader. Dat leverde een emotioneel debat in de gemeenteraad op. Maar ook een weigering. De Haarlemse burgemeester Jos Wienen zei te vrezen dat de struikelstenen voor (andere) holocaustslachtoffers ondergesneeuwd zouden raken. "Als je nu in Haarlem zo'n steen tegenkomt, dan weet je dat daar iemand woonde die uit ons midden is weggerukt en vermoord, louter en alleen omdat die hoorde bij een volk dat apart gezet werd", aldus de burgemeester.
"Omgekeerde wereld", reageert Witteman. "Die Duitse kunstenaar heeft bepaald dat de struikelsteen van messing voor alle nazislachtoffers is. Dat bepaalt een burgemeester niet." Hij wijst erop dat Demnig hem inmiddels zelf groen licht heeft gegeven voor de plaatsing van de steen.
Politieagent
"Mijn opa probeerde juist te voorkomen dat Joden werden opgepakt en vermoord zouden worden", stelt Witteman. Opa Bart was politieagent en liet in zijn kleine huis met vier kinderen ook met regelmaat Joden onderduiken. Maar op 22 juli 1943 werd hij verraden en stond de Sicherheitsdienst (SD) voor de deur. De onderduikers van dat moment wisten in allerijl via de achterdeur te ontsnappen.
Maar het noodlot wilde dat precies op dat moment de postbode een brief bezorgde van vorige Joodse onderduikers. Daarin betuigden zij hun dank voor de gastvrijheid van het gezin Witteman. De Duitsers onderschepten de brief en deporteerden Bart Witteman. Op 11 maart 1945 werd hij vermoord in Duitsland. "Dat was dinsdag dus precies 80 jaar geleden", benadrukt Ton Witteman. Op die dag onthulde hij de struikelsteen voor zijn grootvader.
Het ligt gevoelig
Hoewel er dus geen toestemming is gegeven, zegt een woordvoerder van de Haarlemse burgemeester "echt niet direct te handelen" of de steen weg te halen. "Het ligt heel gevoelig en daar willen wij zorgvuldig mee omgaan", aldus de woordvoerder. De burgemeester laat op dit moment "een opinienota over de herdenking van verzetshelden" opstellen. Voor de zomer zal de gemeenteraad daar een besluit over nemen.
Honderdduizend betogers verwacht in Belgrado
De Servische hoofdstad Belgrado maakt zich op voor een grootschalige demonstratie die vanmiddag wordt gehouden tegen president Vucic en zijn regering. Er worden honderdduizend mensen verwacht, waarmee de betoging de grootste tegen Vucic tot nu toe zou zijn.
In de stad hebben zich al tienduizenden betogers verzameld, onder meer voor het gemeentehuis. De groep is zeer divers en bestaat onder anderen uit boeren, studenten, veteranen en werknemers. Ze waren de afgelopen dagen vanuit het hele land in grote marsen richting Belgrado getrokken.
Veel demonstranten kwamen gisteravond al aan in de hoofdstad. Al lopend trekken ze nu richting het centrum waar de demonstratie wordt gehouden. Sommige straten en pleinen zijn geblokkeerd door demonstranten en tractoren. Het openbaar vervoer is vanwege de betoging stilgelegd, volgens Servische media vanwege de veiligheid.
Instorten overkapping station
De demonstranten eisen dat president Vucic verantwoordelijkheid neemt voor het instorten van het dak van een treinstation. Begin november kwamen vijftien mensen in Novi Sad om het leven doordat een betonnen overkapping van het gebouw instortte. Twee mensen raakten zwaargewond. Het gebouw was kort ervoor gerenoveerd.
Voor de vijftien slachtoffers is vandaag, net als de weken ervoor, 15 minuten stilte gehouden. De instorting van de overkapping leidt al wekenlang tot felle protesten in het land, voornamelijk door studenten. Ze vinden dat de overheid verantwoordelijk is voor de ramp door wijdverbreide corruptie.
Vucic zegt dat westerse inlichtingendiensten achter de protesten zitten met als doel hem te verdrijven. Hij heeft al aangekondigd hard in te grijpen als het vandaag uit de hand loopt.
De minister van Binnenlandse Zaken vertelde staatsomroep RTS dat er vannacht dertien mensen zijn opgepakt, maar dat er geen grote incidenten zijn gemeld. Hij claimt dat de politie zes van hen had opgepakt omdat ze vandaag een staatsgreep wilden plegen.
Influencer VS die babywombat van moeder afpakte in Australië biedt excuses aan
De Amerikaanse reisblogger Sam Jones, die in Australië een wombatbaby bij haar moeder weghaalde en daar een video van deelde, heeft haar excuses aangeboden. Ook zegt ze duizenden doodsbedreigingen te hebben ontvangen.
In Australië was zo veel woede ontstaan over haar actie, dat ze het risico liep om het land uitgezet te worden, maar voordat dat kon gebeuren, was ze uit eigen beweging al weggegaan.
'Ik had het beter kunnen aanpakken'
"Ik heb vaak teruggedacht aan de situatie en ik realiseer mij dat ik het beter had kunnen aanpakken", zegt de influencer. Volgens haar was ze in de veronderstelling dat de babywombat gewond was. Op beelden die op haar Instagram stonden, maar zijn verwijderd, is te zien hoe ze het dier oppakt en de moeder achter haar aanrent. De persoon die de beelden filmde is lachend te horen terwijl Jones naar de auto rent met het jong.
Maar de influencer claimt geen kwade bedoelingen te hebben gehad. "Toen we de moeder en het jong op een weg aantroffen en het jong niet bewoog, maakte ik mij zorgen", schrijft Jones op Instagram. Ze zegt het jong vervolgens te hebben opgepakt om te controleren of het niet ziek of gewond was.
Aanvallen
Dat op beelden te zien is dat ze ermee wegrent komt volgens haar omdat ze "bang was dat de moeder mij zou aanvallen". Op het filmpje is te zien hoe Jones na een paar seconden het jong loslaat. De influencer stelt dat ze daarna bleef en ervoor zorgde dat de baby en de moeder veilig weg konden lopen en niet meer op de weg zaten. Dat is echter niet op het filmpje te zien.
"Het spijt mij voor alle commotie die ik heb veroorzaakt", zegt zij verder. Ook claimt zij het filmpje niet speciaal te hebben gemaakt om likes te krijgen. Ze zegt na haar actie duizenden doodsbedreigingen te hebben ontvangen, en veel hatelijke opmerkingen omdat ze in eigen land op dieren jaagt.
Regering
Ze vraagt in haar reactie volgers die kritisch zijn op haar jagen ook kritisch te zijn op de Australische regering. Die staat volgens haar aan boeren toe om wombats en andere wilde dieren te doden tijdens de oogst en productie van voedselproducten.
"Hoewel de premier mij kwaad wil doen omdat ik een wombat heb opgepikt, verzoek ik u dringend om eens goed te kijken naar wat er momenteel in Australië gebeurt met betrekking tot de echte problemen waar het land mee kampt, zoals het gebrek aan stroom voor tienduizenden Australiërs en de behandeling van de inheemse wilde dieren", zegt Jones.
Het filmpje maakte veel los in Australië. Zelfs premier Albanese reageerde. Hij noemde de video "een schande". "Het zijn zachtaardige, lieve wezens. Ik stel voor dat deze zogenaamde influencer dit misschien eens bij andere Australische dieren probeert, misschien een krokodil", zei hij vrijdag.
Trump wil woke ook weg hebben uit de kunsten
Het kolossale, witmarmeren Kennedy Center glinstert in de zon aan de Potomac-rivier in Washington D.C. Waar oud-presidenten als Abraham Lincoln en Thomas Jefferson worden geëerd met imposante standbeelden, leeft de nalatenschap van John F. Kennedy ook op een andere manier voort: in muziek, dans en theater.
Van de intieme, gratis wekelijkse concerten met talenten zoals Ranky Tanky, een band uit de staat South Carolina met West-Afrikaanse roots, tot grootheden als Beyoncé en John Williams: hier wordt de cultuuragenda gezet voor het hele land.
Maar het Kennedy Center ligt onder vuur van president Trump. Het is "te woke" geworden en de optredens bestaan uit "anti-Amerikaanse propaganda", zegt de president. Trump wil nu ook op het Kennedy Center zijn Make America Great Again-stempel drukken. Hij wil bepalen wat Amerikaanse kunst moet zijn.
Het is niet uniek dat een president nieuwe bestuursleden voor het Kennedy Center benoemt. Wel uniek is dat Trump zichzelf voorzitter heeft gemaakt. En dat terwijl hij heeft toegegeven dat hij nooit een bezoek heeft gebracht aan het centrum. Zijn MAGA-vertrouwelingen in het bestuur lijken ook niet veel met cultuur te hebben.
'Make the Arts Great Again'
Bij de Reach, de experimentele vleugel van het Kennedy Center, haalt drag-performer Tara Hoot haar optreden van februari vorig jaar aan. Tara Hoot, die doet denken aan de kleurrijke tv-persoonlijkheid Dame Edna, omschrijft zichzelf als "Mister Rogers in een jurk", een verwijzing naar de brave presentator van een Amerikaans kinderprogramma uit de jaren 70.
In haar optredens leest Tara Hoot verhalen voor aan kinderen en hoopt hun "zelfvertrouwen mee te geven om te zijn wie ze willen zijn."
Haar voorstelling heeft nu een politieke lading gekregen. Trump wil afrekenen met dragshows en schreef op zijn socialemediaplatform Truth Social: "Vorig jaar presenteerde het Kennedy Center dragshows die specifiek gericht waren op onze jeugd, dit zal stoppen." Trump vindt dat dragperformers "roofdieren" zijn en ongeschikt voor kinderen.
Dit jaar zijn er meerdere dragshows in het Kennedy Center geweest, maar die van Tara Hoot was de enige speciaal voor kinderen. De dragperformer vermoedt dan ook dat haar optreden, in een zijhalletje, de aanleiding was voor Trumps recente uitlatingen. "Mijn optredens bestaan uit bubbels en glitter, wie vindt dat niet leuk?", zegt Tara Hoot met een vleugje spot.
Artiesten keren Kennedy Center de rug toe
Ze vindt dat Trump gemarginaliseerde groepen, zoals de lhbtiq+-gemeenschap en mensen van kleur, gebruikt voor zijn "fascistische agenda waarmee hij greep wil krijgen op de Amerikaanse cultuur".
Ze is niet de enige die moeite heeft met de nieuwe wind. Zo heeft Alfred Street Baptist Church, een prominente kerk voor de zwarte gemeenschap in en rond Washington D.C., zijn kerstconcert van dit jaar al geannuleerd. De kerk stelt dat het Kennedy Center een plek moet zijn voor inclusie en artistieke vrijheid, en dat Trump die waarden niet kan waarborgen.
Grotere namen uit de entertainmentindustrie hebben zich ook teruggetrokken. Zo distantieert producent en schrijver Shonda Rhimes, bekend van Grey's Anatomy en Bridgerton, zich van het Kennedy Center. Lin-Manuel Miranda heeft ook een streep gezet door zijn optreden. Zijn hitmusical Hamilton, een hervertelling van de Amerikaanse onafhankelijkheid, stond op de agenda voor Amerika's 250ste verjaardag later dit jaar.
Ook bezoekers laten hun onvrede blijken. Zo werd vicepresident Vance gisteravond uitgejouwd en uitgefloten door het publiek bij een bezoek aan een concert in het Kennedy Center:
Wat Trump zelf op het programma wil, is nog onduidelijk. Geestverwant Steve Bannon kondigde aan dat het J6 Prison Choir op het grote podium zal optreden. De gelegenheid wordt dan gebruikt om de "'elites' één nacht in de 'D.C. goelag' te plaatsen", zei Bannon. De goelags waren de gevangenenkampen van Sovjetleider Stalin. Miljoenen mensen kwamen er om het leven.
Het J6-koor bestaat uit ongeveer twintig gevangenen die betrokken waren bij de Capitool-bestorming op 6 januari 2021. Hun hitnummer Justice for All, waarin geluidsopnamen van Trump zijn verwerkt, werd gebruikt in Trumps verkiezingscampagne. Het optreden van het J6-koor is nog niet bevestigd door het Kennedy Center.
"Dat het J6-koor zou mogen optreden in het herdenkingsgebouw voor een vermoorde president is krankzinnig", stelt Tara Hoot.
Eerst de uitzondering, toen de regel: covid leerde ons thuiswerken
Niet werken naast een collega, maar naast de wasmachine en geen praatje bij de koffie-automaat maar via Teams: op allerlei manieren zette corona vijf jaar geleden het leven op zijn kop. Veel keerde terug naar normaal, maar thuiswerken bleef. Toen moest het plotsklaps vanwege de lockdown, nu is het beeld: veel mensen die thuis kunnen werken, doen dat nog altijd, in elk geval voor een deel.
Vijf jaar geleden snakte Michael Plet (42) naar contact met collega's. Hij werkte opeens volledig thuis, destijds als IT-engineer bij Rabobank. Ook thuis waren zijn vrouw en drie kinderen. Dagelijks zat hij aan het bureau in het washok. Ook toen er weer meer kon, werkte hij veel thuis. Destijds miste hij het om collega's fysiek te zien, nu ziet hij vooral voordelen.
"Heel eerlijk, ik werk nu liever thuis", zegt Plet vanuit zijn was- en werkhok in Almere. Inmiddels werkt hij voor ProRail, twee dagen vanuit huis en twee dagen verplicht op kantoor. "Ik heb thuis meer focus. Het kantoor is echt een sociale plek geworden: ik heb er vooral meetings. Het is niet zoals voor covid, toen het altijd een productieve plek was. Wel is het soms lekker snel schakelen met collega's."
Pauzes
De focus ziet Plet als belangrijkste thuiswerkvoordeel. En tegelijk ook als grootste nadeel. "Je kan altijd doorgaan, want je bent zoveel productiever. Bij mijn vorige werkgever leerde ik dat je ook meetings buiten kan doen, even je huis uit. En in ieder geval lekker pauze moet nemen. Ik moet mijzelf hier soms echt toe dwingen, vandaag heb ik ook weer een pauze geskipt."
We bezochten Michael Plet vijf jaar geleden toen hij begon met thuiswerken:
Corona heeft zijn sporen achtergelaten in zijn gezin: zijn vrouw kreeg long covid. "Toen zij ziek werd, bleek thuiswerken een blessing. Ik kon haar in de gaten houden, voor haar zorgen. Zij werkt door haar ziekte niet meer, het is daarom nog steeds fijn dat ik er vaker ben. Je zag het ook bij collega's die in die tijd kinderen kregen: zij namen geen verlof want het werd makkelijker gecombineerd."
Voor veel mensen is thuiswerken in zekere zin een zege geweest, zegt Maral Darouei, assistent professor en onderzoeker aan de Vrije Universiteit Amsterdam, die nieuwe manieren van werken en leiderschap onderzoekt. Zij schreef nog voor corona een proefschrift over thuiswerken. "Het gebeurde, maar mondjesmaat. Het was echt een uitzondering, waar je vaak een goede reden voor nodig had."
Kantoortuinprikkels
Toen kwam de pandemie. "Eerst werden kantoormedewerkers niet op kantoor verwacht, dan heb ik het niet over sectoren als de zorg. Organisaties konden toen niet anders. Toen de wereld weer een beetje open ging, was thuiswerken alsnog genormaliseerd. Mensen hadden ervaren hoe het was en wilden het blijven doen. Een mooie les uit die tijd", zegt Darouei.
De scheidslijn tussen werk en privé vervaagde aanvankelijk flink, met regelmatig twee thuiswerkende ouders en kinderen die thuis les volgden. Nog steeds is die scheidslijn diffuser voor thuiswerkers. Het is juist iets dat ze omarmen, zegt Darouei. die wijst op onderzoeken waaruit blijkt dat thuiswerken de productiviteit verhoogt.
Thuiswerken bracht ook een ander voordeel: meer inclusiviteit. "Wie niet tegen de prikkels kan van de kantoortuin, ervaart veel meer mogelijkheden vanuit huis", zegt Tjerk Feitsma van de Neurodiversity Foundation, gericht op mensen met bijvoorbeeld autisme of AD(H)D. "Zij hebben vaak meer focus nodig dan neurotypische mensen. Dan is het onhandig als iedereen alsmaar langsloopt en wil kletsen."
In vacatureteksten gaat het nu vaker over thuiswerken, blijkt uit cijfers van Randstad:
Aan de lopende band hoort Feitsma sinds de pandemie, dat mensen die moeite hebben met alle prikkels, nu wél kunnen werken.
Volgens hem werken ze wel vaak in deeltijd, bijvoorbeeld 16 uur per week. "Het wil dus niet zeggen dat mensen ook voldoende geld verdienen. Maar de thuiswerk-optie maakt participatie eerder mogelijk dan dat het mensen ontmoedigt."
Mantelzorg
Thuiswerken geeft daarnaast mensen die zorgen voor naasten meer flexibiliteit en autonomie, zegt belangenclub MantelzorgNL. "Het wegvallen van reistijd geeft extra ruimte in de dag, wat kan helpen om zorg en werk beter te verdelen", aldus woordvoerder Felice Postma.
Maar de voordelen die thuiswerken biedt voor mensen met een beperking of chronische ziekte, moeten niet al excuus worden gebruikt, vindt belangenorganisatie Iederin. Toegankelijkheid van het openbaar vervoer en van kantoren blijft belangrijk.
Het is ook geen totaaloplossing voor mantelzorgers. "Thuiswerken kan juist ook een extra belasting zijn, vooral wanneer zorg thuis plaatsvindt, wat de druk aanzienlijk verhoogt. Ook kan het gebrek aan contact met collega's leiden tot een gevoel van isolatie. Niet iedereen heeft bovendien een geschikte thuiswerkplek of voldoende structuur om werk en zorgtaken goed gescheiden te houden", zegt Postma.
Darouei is het daar mee eens. "Thuiswerk is geweldig, mits het goed wordt begeleid. Leidinggevenden moeten altijd het gesprek aangaan over verwachtingen en hoe het thuiswerken eruit ziet. Geef werknemers richtlijnen. Online werken is echt anders. Dat moet je niet alleen accepteren maar ook faciliteren."
Verdachten Tarwekamp-explosie hebben spijt: 'Volkomen uit de hand gelopen'
De hoofdverdachte van de dodelijke explosie aan de Tarwekamp in Den Haag heeft spijt betuigd over wat er is gebeurd. Dat deed hij op de eerste zitting van het proces. Bij de explosie op 7 december kwamen zes mensen om het leven.
"Ik heb er ongelooflijk veel spijt van", zei de 33-jarige Moshtag B. in een afgeladen rechtszaal. "Het was niet de bedoeling. Het is volkomen uit de hand gelopen en dat betreur ik zeer."
Voor de explosie staan vier mannen terecht. Naast de vermoedelijke opdrachtgever Moshtag B. zijn dat twee verdachten die de aanslag zouden hebben uitgevoerd. De laatste verdachte is een man die in de beginfase betrokken was, maar uiteindelijk afhaakte.
"Het was sowieso van niemand de bedoeling dat het zo uit de hand zou lopen", zei verdachte Ilias B. (24), een van de vermoedelijke uitvoerders. "Het is schokkend wat er is gebeurd."
Dat vond ook het Openbaar Ministerie. De officieren van justitie benadrukten het enorme leed dat de explosie teweeg heeft gebracht. Zo lazen ze voor uit de verklaringen van een 8-jarig slachtoffer. De jongen overleefde als enige van zijn gezin.
"Hij vertelde aan de politie over een harde knal. Hij dacht dat hij uit zijn bed was gevallen, een droom had waarin hij viel. Hij zag geen deuren meer en is via een stuk hout van zijn bed omhoog geklommen. Hij hoorde zijn vader om hulp schreeuwen, maar kon niet bij hem komen. Hij is gered door de brandweer, zijn vader, moeder en zus zijn omgekomen onder het puin."
Dampexplosie
Doelwit van de explosie was de bruidsmodezaak onderin de flat. Moshtag B. wilde wraak nemen op zijn ex-vriendin, de eigenaresse van de winkel. Hij zegt dat ze vreemd was gegaan.
Aanvankelijk was het de bedoeling om jurken uit haar winkel te stelen en bedreigende teksten op de muren te schrijven. Later ontstond het plan om brand te stichten met een grote hoeveelheid benzine.
Mourad B. en Ilias B. zouden zo'n 200 liter benzine hebben uitgegoten in de bruidsmodewinkel en die in brand hebben gestoken met zwaar vuurwerk. Door de aanwezige brandstofdampen is een zware explosie ontstaan, zeiden de officieren van justitie.
Moord
Drie van de vier mannen worden verdacht van brandstichting en moord of doodslag op zes flatbewoners. Ook al was de dood van deze mensen misschien niet de bedoeling, de verdachten zijn er volgens het OM wel verantwoordelijk voor. "Zij hadden beter kunnen en moeten weten."
Gerard Spong, advocaat van de hoofdverdachte, noemde de verdenking van moord "volkomen onterecht". Advocaat Anis Boumanjal sprak zelfs van "stemmingmakerij" door het OM.
Eerdere arrestatie
Het OM ging vandaag ook in op de eerdere arrestatie van twee verdachten, De vermoedelijke uitvoerders werden een kleine week voor de explosie al door de politie betrapt in een bestelbus vol benzine en zwaar vuurwerk. Het tweetal werd na een nachtje cel weer vrijgelaten.
"Omdat toen nog niet duidelijk was welk strafbaar feit er gepleegd zou moeten worden, wie of wat het doelwit was en de spullen in beslag zijn genomen, is besloten om de verdachten in vrijheid te stellen", verklaarde het OM deze beslissing.
Mafkees
De 33-jarige verdachte Adil A. benadrukte vandaag dat hij geen enkel aandeel heeft gehad in de explosie van 7 december. Hij vindt daarom dat hij allang vrijgelaten had moeten worden.
"Ik zit hier alleen maar door deze mafkees", zei hij, wijzend op de hoofdverdachte naast hem. Die beschuldigt hem ervan met het idee van brandstichting te zijn gekomen.
Grote belangstelling
Voor de zitting vandaag was grote belangstelling. Er zaten meerdere gedupeerden in de zaal en in andere zalen van de Haagse rechtbank konden belangstellenden meekijken. Verschillende procespartijen waren boos dat er dossierstukken naar de media zijn gelekt.
Het onderzoek naar de zaak gaat nog een half jaar duren. Verschillende advocaten willen weten wat de bouwkundige staat van de flat was en of bepaalde mankementen een rol kunnen hebben gespeeld bij de instorting van het gebouw.
Een bewoner aan de Tarwekamp laat haar verwoeste huis zien:
Erasmus Universiteit verklaart scriptie staatssecretaris Maeijer ongeldig
De Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) heeft de masterscriptie van PVV-staatssecretaris Vicky Maeijer (Langdurige en Maatschappelijke Zorg) ongeldig verklaard.
De rechtenfaculteit van de universiteit deed sinds november onderzoek, nadat nieuwszender BNR had gemeld dat de scriptie waarmee Maeijer haar bul haalde overgeschreven passages bevatte.
Later meer
Poetin zegt over staakt-het-vuren te willen praten, maar doet geen toezeggingen
De Russische president Poetin heeft op een persconferentie kort gesproken over een mogelijk staakt-het-vuren met Oekraïne. Op een vraag van een journalist zei Poetin dat hij in beginsel voor is, maar dat zo'n tijdelijke overeenkomst moet leiden tot een "duurzame vrede" en dat het alleen mogelijk is als "de grondoorzaak van de crisis" in Oekraïne wordt opgelost.
Poetin legt hiermee, zoals hij steevast doet, de schuld voor de oorlog bij het Westen en Oekraïne. Hij gaat voorbij aan het feit dat Rusland het buurland militair is binnengevallen. In reactie op het Amerikaanse voorstel voor een staakt-het-vuren van 30 dagen doet hij geen concrete toezeggingen. Oekraïne stemde eergisteren wel in met het voorstel.
Hij is voorstander van het beëindigen van de oorlog "met vreedzame middelen", zegt hij, maar er zijn "nog kwesties die besproken moeten worden".
Koersk
Zo is het volgens hem onduidelijk wat er bij een akkoord zal gebeuren met de Russische regio Koersk, die vorig jaar zomer voor een deel door Oekraïne werd ingenomen. Inmiddels heeft Oekraïne nog maar een fractie van dat gebied in handen. Het Russische leger heeft de Oekraïense troepen in het gebied gedeeltelijk omsingeld.
"Als je de gevechten 30 dagen staakt, wat betekent dat dan voor de regio Koersk?", vroeg Poetin. Doelend op Oekraïense militairen: "Dat iedereen die daar is zonder slag of stoot zal vertrekken. Moeten we ze daar vrijlaten terwijl ze veel misdaden tegen burgers hebben gepleegd? Of zal de Oekraïense leiding ze bevelen om hun wapens neer te leggen en zich over te geven? Het is onduidelijk."
Daarnaast noemde Poetin een aantal voorwaarden waaraan het staakt-het-vuren zijns inziens moet voldoen. Zo eist hij dat Oekraïne een bestand niet gebruikt om nieuwe eenheden te mobiliseren en te trainen. Ook vindt hij dat het land geen nieuwe wapensteun mag ontvangen zolang het staakt-het-vuren van kracht is. "Misschien moeten Trump en ik elkaar bellen", zei de Russische president.
Gesprek met Amerikaanse gezant
Later vandaag heeft Poetin nog een ontmoeting met de Amerikaanse gezant Steve Witkoff. Hij zal het Amerikaanse plan voor een staakt-het-vuren van 30 dagen ter sprake brengen in Moskou.
Rusland heeft eerder gezegd dat Oekraïne nooit lid mag worden van de NAVO en dat het niet akkoord gaat met buitenlandse troepen in Oekraïne. Ook wil Rusland dat de NAVO zijn aanwezigheid in Oost-Europa flink terugschroeft.
De Russische president sprak in Moskou met de Wit-Russische president Loekasjenko, een trouwe bondgenoot van Rusland in de regio. De persconferentie van de twee ging vooral over de samenwerking tussen beide landen.
Afstandsmoeders verliezen hoger beroep, Staat niet aansprakelijk voor leed
De Staat kan niet aansprakelijk worden gesteld voor het leed dat afstandsmoeders is aangedaan. Dat heeft het gerechtshof in Den Haag in hoger beroep beslist. Duizenden veelal ongehuwde vrouwen stonden in de vorige eeuw hun pasgeboren kind af, vaak tegen hun wil.
Afstandsmoeder Trudy Scheele en vrouwenrechtenorganisatie Bureau Clara Wichmann spanden hoger beroep aan nadat de rechtbank in Den Haag hun eis in 2022 had afgewezen.
De rechtbank stelde destijds dat de druk om een kind ter adoptie af te staan vooral uit de hoek van maatschappelijke en religieuze organisaties kwam.
Ook het hof heeft nu bepaald dat de Staat niet aansprakelijk kan worden gesteld. Het hof zegt dat de persoonlijke omstandigheden van de duizenden vrouwen in bijna dertig jaar tijd "op relevante punten van elkaar verschillen" waardoor het niet als een grote claim kan worden behandeld.
Het hof benadrukt dat desondanks "niet ter discussie staat dat er sprake is van een zwarte bladzijde in de geschiedenis. Het is heel duidelijk dat dit een dossier vol leed is. Dat leed is reëel en invoelbaar."
Verjaard
Daarnaast is de zaak van afstandsmoeder Trudy Scheele volgens het hof verjaard. Ze had twintig jaar de tijd om de Staat aansprakelijk te stellen, maar deed dat uiteindelijk pas in 2019. Wel benadrukt het hof dat het leed niet verjaard is. "Dat verjaart nooit."
Scheele raakte in de jaren 60 als 22-jarige ongehuwd zwanger. Ze beviel bij de nonnen in Oosterbeek. Haar pasgeboren zoon mocht Scheele niet zien, tijdens de bevalling was ze geblinddoekt.
Haar boosheid ging over "het onrecht, de leugens en het bedrog". Pas na 50 jaar kreeg Scheele haar dossier onder ogen en ontdekte ze hoe haar zoon had geleden. Zo las ze in verslagen van een psycholoog dat haar kind "totaal achterliep in zijn ontwikkeling, voedingsstoornissen had en leed aan heimwee". Pas in 2018 kwam Scheele met hem in contact.
Dat de afstandsmoeders ook in hoger beroep niet in hun gelijk worden gesteld komt volgens het hof "waarschijnlijk als een nieuwe klap". De rechters benadrukken dat de uitspraak niet betekent dat de vrouwen zelf schuld hebben aan het afstaan van hun kind. "Uit het dossier en de zitting kwam naar voren dat moeders de vrees hebben dat het zo de geschiedenis in gaat, maar dat is dus niet zo."
Experimentele zoutdam IJmuiden werkt niet goed
De enorme zoutdam in het sluizencomplex van IJmuiden werkt niet goed. De dam was bedoeld om zout zeewater in het Noordzeekanaal tegen te houden en het dan terug te pompen naar zee. Maar nu blijkt dat de pompen onvoldoende water aanzuigen waardoor ze defect dreigen te raken.
"Met dit effect is helaas geen rekening gehouden", zegt Jan Rienstra van Rijkswaterstaat bij NH. "Bij de vooronderzoeken is vooral gekeken naar of de dam ook deed wat hij moest doen: zout- en zoetwater scheiden."
De aanleg van de experimentele zoutdam was groot nieuws, een jaar geleden toen de twee pijlers van ruim 27 meter hoog, 8 meter breed met een gewicht van bijna 3 miljoen kilo werden geplaatst. Rijkswaterstaat (RWS) sprak over "een soort zoutwaterbrievenbus".
Drinkwater
Het probleem is dat bij het schutten van elk schip in IJmuiden een grote golf zout zeewater het Noordzeekanaal instroomt. Met gevolgen voor de land- en tuinbouw rond het kanaal, want bloemen en planten kunnen slecht tegen zoutwater. Bovendien kan het zoute water via het grondwater ook in het drinkwater terechtkomen.
Met de zoutdam hoopte RWS verdere verzilting te voorkomen. Omdat zoutwater zwaarder is dan zoetwater, zakt het naar de bodem. Via de pompen in het spuigemaal wordt dat water teruggepompt naar zee. Het zoete water wordt door de zoutdam tegengehouden en blijft in het Noordzeekanaal.
Van tevoren hield Rijkswaterstaat al rekening met een lager waterpeil door het instromen van zoutwater, juist omdat dat zwaarder is dan zoetwater. Maar nu blijkt dat de zoutdam tot een grotere daling van het waterpeil leidt dan verwacht en dat gebeurt vlak voor de pompen van het gemaal. Ook is het moeilijk om het waterpeil snel te verlagen als er veel regen wordt verwacht, schrijft RWS.
Een te laag waterpeil kan schade veroorzaken aan de pompen. En daar zit nu de grootste zorg van RWS omdat de pompen in het spui- en gemaalcomplex in IJmuiden een cruciale rol spelen in het waterbeheer in een groot deel van West-Nederland. "Als de pompen het niet doen, krijgen vier miljoen Nederlanders natte voeten", aldus Rienstra.
Deur open
Ingenieursbureau Deltares heeft een aantal tijdelijke oplossingen voorgesteld, die nu worden beproefd. De belangrijkste is dat RWS de zakdeur van de zoutdam openzet. Die deur zit er om onderhoud aan de dam vanaf het water mogelijk te maken. Nu de zakdeur openstaat, stroomt er zoet(er) water langs de zoutdam richting zee. Het waterpeil bij het gemaal stijgt en de pompen kunnen weer goed werken.
Nadeel van die oplossing is dat er weer meer zoutwater 'onderlangs' in het Noordzeekanaal terechtkomt. Om dat te voorkomen, zou het gebruik van de zeesluizen beperkt moeten worden, zegt Deltares.
RWS zegt de komende tijd "ervaring op te willen doen" met de tijdelijke oplossingen, maar gaat ook op zoek naar een blijvende oplossing. Zo wordt al gewerkt aan renovatie van het spui- en gemaalcomplex, waarbij er plannen zijn om de pompen dieper onderwater te plaatsen. Vooralsnog staat het begin van de werkzaamheden aan de nieuwe spui-installatie voor 2028 gepland.
Spoorloze vrouw in VS na zes dagen bevrijd uit auto in greppel
Een Amerikaanse vrouw die achter het stuur in slaap was gevallen en van de weg was geraakt, is na bijna een week levend teruggevonden. Ze was met haar auto in een greppel beland en klem komen te zitten. Ze kon daardoor niet bij haar telefoon komen die onder de passagiersstoel was beland.
De familie van de 41-jarige vrouw uit de staat Indiana had haar als vermist opgegeven. Na donderdagnacht hadden ze niets meer van haar vernomen. Zes dagen later stuitte een man bij drainagewerkzaamheden op de auto in de buurt van plaats Brook. Het voertuig was vanaf de weg niet te zien.
In de auto troffen hij en een collega de vermiste vrouw aan. Ze was bij kennis en kon met de mannen praten, aldus de lokale sheriff. Ze kon zich nauwelijks bewegen. Ze wist te overleven door haar trui te dopen in de kreek waarin haar auto was beland. Dat water zoog ze vervolgens op.
Nadat de mannen haar hadden gesproken werden de hulpdiensten ingeschakeld. Die wisten haar uit de auto te bevrijden. Daarna werd ze per helikopter overgevlogen naar een ziekenhuis in Chicago, zo'n 130 kilometer verderop.
Het ziekenhuis omschrijft haar toestand als ernstig. De vrouw heeft bij het auto-ongeluk haar benen en een hand gebroken, vertelt haar vader aan ABC News. De familie is een geldinzamelingsactie begonnen om de ziekenhuisrekeningen te kunnen betalen.
Pro-Israëlische lezing in Maastricht voortijdig beëindigd na lawaaiprotest
De lezing van de pro-Israëlische activist Rawan Osman woensdagavond aan de Maastricht University is voortijdig beëindigd vanwege protest in en buiten de zaal. Dat bevestigt een woordvoerder van de universiteit aan persbureau ANP na berichtgeving van De Telegraaf.
Het had geen zin om Osman door te laten gaan met haar lezing vanwege "het kabaal" dat pro-Palestijnse demonstranten buiten de zaal maakten, aldus de woordvoerder. De actievoerders bonsden op de ramen, is te zien op beelden op het Instagramaccount van het pro-Palestijnse Maastricht Encampment.
Actiegroep Free Palestine Maastricht noemde de lezing eerder "propaganda" en riep studenten, medewerkers van de universiteit en bewoners van de stad op te komen protesteren om zo de lezing te boycotten.
Ook protest in Nijmegen
De Telegraaf schrijft dat de pro-Palestijnse actievoerders niet bij de lezing aanwezig mochten zijn, maar dat het vier van hen toch lukte om plaats te nemen tussen het publiek. Volgens de woordvoerder maakten zij Osman "het spreken onmogelijk" en hebben zij het universiteitsgebouw moeten verlaten.
Osman was in Maastricht op uitnodiging van de Nederlandse afdeling van StandWithUs, een pro-Israëlische organisatie die in 2001 is opgericht in de VS. Op de website van de organisatie worden als belangrijkste doelen het steun van Israël en het wereldwijd bestrijden van antisemitisme genoemd.
Eerder deze week gaf Osman een lezing op de Nijmeegse Radboud Universiteit, die eveneens werd verstoord door pro-Palestijnse demonstranten. Osman kon haar lezing hier wel afmaken. Na afloop blokkeerden de betogers de auto van Osman. Na ingrijpen van beveiliging en politie kon ze wegrijden.
Duitse douane vindt drugs in wraps bij busreiziger vanuit Nederland
De Duitse douane heeft een bijzondere vondst gedaan bij het controleren van een langeafstandsbus in de deelstaat Beieren. Een van de passagiers bleek drugs te hebben verstopt in drie wraps. De 29-jarige man was onderweg van Nederland naar Hongarije.
De drugs werden zondagavond ontdekt bij een reguliere controle op het busstation van Würzburg, melden Duitse media. De man met de tortilla's zei dat hij niets had aan te geven, zoals alcohol of sigaretten. Ook verklaarde hij dat hij geen drugs bij zich had.
De douane besloot toch zijn spullen te controleren en vond drie wraps die in plastic waren gewikkeld. Daar leek niets mee aan de hand: uit de bovenkant stak zelfs een beetje sla. Omdat de wraps anders voelden dan normaal werden ze toch geopend en daarop kwamen de drugs tevoorschijn.
Uiteindelijk bleek dat de wraps waren gevuld met zakjes crystal meth van bij elkaar 339 gram. Dat is goed voor een straatwaarde van 23.000 euro. De man is aangehouden op verdenking van drugssmokkel. Zijn nationaliteit is niet bekend.
Zweedse politie pakt na 21 jaar verdachte op voor moord Rotterdam
De Zweedse politie heeft een man opgepakt die ervan wordt verdacht dat hij in 2003 een 33-jarige man om het leven heeft gebracht in Rotterdam.
De verdachte in deze coldcase is een Libiër van 51, meldt Rijnmond. Hij is begin deze week voorgeleid aan de rechter-commissaris en blijft in ieder geval 14 dagen langer vastzitten.
De zaak gaat terug naar zondag 14 september 2003. Na een melding op het alarmnummer vond de politie toen laat in de avond het lichaam van een 33-jarige in Rotterdam wonende Tunesiër. Dit gebeurde op de Duivenvoordestraat in Rotterdam-West. Hij bleek door geweld om het leven te zijn gekomen.
De politie onderzocht de zaak, maar hield niemand aan. Wel werden dna-sporen van de vermoedelijke dader veiliggesteld.
Match
Zestien jaar later, in 2019 leverde dat een match op met dna dat bij een man in Zweden was afgenomen. Waarom dat gebeurde, kan de politie "vanwege privacyregels" niet zeggen.
Er gebeurde in 2019 weinig met de match. Het dna kwam weliswaar overeen met dat van een opgeslagen dna-profiel in de internationale databank; de verdachte zelf was onvindbaar. Wel stond hij sinds die tijd internationaal gesignaleerd.
Overgeleverd aan Nederland
Maar recent is de verdachte op basis van de signalering alsnog aangehouden in Zweden. Hij is inmiddels overgeleverd aan Nederland.
Het onderzoek is met de aanhouding van de man in een stroomversnelling geraakt, zegt de politie. Belangrijkste vraag die beantwoord moet worden is wat het motief van de verdachte is geweest voor de moord in 2003. "Om het onderzoek niet te verstoren kunnen op dit moment geen verdere mededelingen worden gedaan", stelt de politie.
Gevechten in Oekraïne gaan door, diplomatieke machine draait intussen overuren
Terwijl de gevechten tussen Oekraïne en Rusland onverminderd doorgaan, draait de diplomatieke machine op volle toeren. Op meerdere fronten wordt deze week overlegd, zowel zichtbaar als onzichtbaar. Een overzicht.
Saudi-Arabië: Zelensky en Rubio op pad
De Oekraïense president Zelensky is in Saudi-Arabië om te praten met de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman. Ook de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio is in het land. Hij spreekt met hooggeplaatste Oekraïense ambtenaren, maar naar verwachting niet met Zelensky, meldt de BBC. Sinds de Amerikaanse toenadering tot Rusland en de ruzie tussen Zelensky en president Trump in het Witte Huis is de relatie tussen Oekraïne en de VS ernstig verstoord.
Parijs: hoogste Europese legerleiders komen samen
De hoogste Europese legerleiders zijn vandaag in Parijs. Zij praten over een troepenmacht die moet toezien op een toekomstig bestand in Oekraïne. Bij het overleg is de pers niet welkom, maar mogelijk lekken er toch wat overlegpunten uit. De bijeenkomst wordt voorgezeten door het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk en ook de Nederlandse Commandant der Strijdkrachten Eichelsheim is aanwezig.
Het VK en Frankrijk willen met een aantal landen een zogenoemde 'coalition of the willing' vormen, landen die een alternatief gaan bedenken voor de Amerikaanse en Russische plannen om de oorlog in Oekraïne te stoppen.
Nog meer Parijs: topoverleg Brits, Frans en Duits leger
Morgen is de Britse minister van Defensie Healey in Parijs. Hij spreekt met zijn collega's van de drie andere militaire grootmachten in Europa: Frankrijk, Duitsland en Italië. Ook Polen is aanwezig. Dat land is militair minder machtig dan de anderen, maar is als buurland van Oekraïne zeer belangrijk en pompt de laatste jaren miljarden extra in defensie.
Zaterdag organiseert de Britse premier Starmer een online top over Oekraïne, waarbij opnieuw wordt gesproken met landen die willen meedoen met de gelegenheidscoalitie.
Canada: overleg G7-ministers over steun
Ondertussen komen in het Canadese Charlevoix, in de buurt van de stad Quebec, de ministers van Buitenlandse Zaken van de G7-landen morgen samen. Ze spreken twee dagen lang over een reeks onderwerpen. Op de agenda staat onder meer "de voortdurende steun voor Oekraïne in het licht van de Russische agressie".
Rutte, Zelensky en anderen naar Trump?
En dan zijn er nog onbevestigde berichten over mogelijk overleg tussen Trump en NAVO-chef Rutte in de VS. En mogelijk gaan ook Macron, Starmer en Zelensky naar Washington om een eigen voorstel te presenteren voor een bestand in Oekraïne. Een concrete datum is er echter nog niet.
OM: brand Arnhem geen aanslag op SoLow-winkel
De mannen die vastzitten vanwege de grote brand in Arnhem worden verdacht van opzettelijke brandstichting. Volgens het Openbaar Ministerie is er echter geen aanwijzing dat het ging om een doelgerichte aanslag op de winkel waar de brand uitbrak.
De brand ontstond donderdagochtend in een pand van de koopjeswinkel SoLow en breidde zich snel uit. Meerdere monumentale panden in het centrum werden in de as gelegd en zo'n honderd bewoners moesten hun huis uit.
Zaterdag werden drie verdachten aangehouden. Het gaat om een 41-jarige man zonder vaste woon- of verblijfplaats en twee Arnhemmers van 30 en 57 jaar. De oudste verdachte woonde in de buurt en stond bij de politie en de gemeente al langer bekend als overlastgever, meldde de NOS gisteren.
Geen details
Om het onderzoek niet te schaden, maakt het OM geen details bekend over het motief van de daders en de wijze van brandstichting. Wel is dus al duidelijk geworden dat het vermoedelijk niet ging om een aanslag op de SoLow-winkel.
Het drietal wordt morgen voorgeleid voor de rechter-commissaris. Die zal beslissen of de mannen langer blijven vastzitten.
