Decision fatigue

ในแต่ละวันเรามักต้องตัดสินใจหลายเรื่อง ตั้งแต่เรื่องเล็กน้อยอย่างเลือกรับประทานอาหารเช้าอะไร ไปจนถึงเรื่องสำคัญในชีวิต เช่น งาน การทำงาน และความสัมพันธ์

ซึ่งการตัดสินใจอย่างต่อเนื่องนั้นอาจนำไปสู่ “ภาวะเหนื่อยล้าจากการตัดสินใจ” ได้

ภาวะเหนื่อยล้าจากการตัดสินใจ หมายถึงความเครียดทางสมองที่เกิดขึ้นหลังจากการตัดสินใจอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานาน มันทำให้เราตัดสินใจแบบพรั่งพรู ขาดความมั่นใจ และมีแนวโน้มตัดสินใจผิดพลาด

งานศึกษาในปี 2011 https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.1018033108

เกี่ยวกับการพิจารณาประหารชีวิตนักโทษพบว่า นักโทษที่ได้รับการพิจารณาในช่วงเช้ามีโอกาสได้รับการประหารชีวิตมากกว่านักโทษที่ได้รับการพิจารณาในช่วงบ่าย

แม้ความผิดและโทษของพวกเขาจะใกล้เคียงกัน เหตุผลก็คือ คณะผู้พิพากษาเหนื่อยล้าจากการตัดสินใจยากๆ ในช่วงเช้าแล้ว

อันตรายของภาวะนี้น่าเป็นห่วงโดยเฉพาะในอาชีพที่ต้องตัดสินใจเสี่ยงชีวิต เช่นแพทย์ที่ต้องทำงานนานและต้องตัดสินใจสำคัญๆ มากมาย

งานศึกษาพบว่าอัตราการผิดพลาดทางการแพทย์เพิ่มขึ้นเมื่อบุคลากรทางการแพทย์เหนื่อยล้าจากการตัดสินใจหลายๆ เรื่อง

แต่ภาวะนี้ไม่ได้เกิดกับนักวิชาชีพเท่านั้น มันอาจทำให้ทุกคนตัดสินใจผิดพลาด โดยเฉพาะเมื่อเราต้องเผชิญกับการตัดสินใจหลายๆ อย่างในช่วงเวลาอันสั้น การตัดสินใจที่ซับซ้อนต้องใช้พลังงานสมองเยอะ ทำให้เราเหนื่อยล้ายิ่งขึ้น

แล้วเราจะหลีกเลี่ยงภาวะเหนื่อยล้าจากการตัดสินใจนี้ได้ยังไง

- จำกัดจำนวนการตัดสินใจในแต่ละวัน จัดสรรงานหลายๆ อย่างให้กระจายตามวัน จัดลำดับความสำคัญและตัดสินใจเฉพาะเรื่องสำคัญๆ ก่อน

- เมื่อต้องเผชิญกับการตัดสินใจที่ยาก ให้พยายามมองเหตุการณ์ราวกับว่าคุณเป็นผู้ให้คำแนะนำแก่เพื่อน วิธีนี้จะช่วยให้คุณสามารถตัดสินใจได้โดยไม่เหนื่อยล้าเท่ากับการตัดสินใจสำหรับตัวเอง

- จำให้ขึ้นใจว่า การตัดสินใจแต่ละอย่างนั้นมีความสำคัญไม่เท่ากัน จงเก็บพลังงานไว้สำหรับการตัดสินใจที่สำคัญจริงๆ

- สร้างพื้นที่และเวลาพักผ่อนอย่างสม่ำเสมอ เพื่อเติมแรงจิตใจให้กับตัวเอง

ผมเคยฟังสัมภาษณ์ Mark Zuckerberg ที่ถูกถามว่า ที่ต้องแต่ตัวเป็น uniform แบบซ้ำกันทุกวันนี่ มันเป็นเพราะทฤษฎี decision fatigue รึเปล่า

Mark บอกว่ามันไม่ได้เป็นความตั้งใจหรอก แต่ผลลัพธ์มันก็ออกมาตรงตามการศึกษา เพราะ การไม่ต้องมานั่งคิดว่าวันนี้จะแต่งตัวยังไง มันก็ช่วยลดภาระสมองไปได้จริงๆ