Minister: 'Europese landen door VS betrokken bij Oekraïne, niet in EU-verband'
De Europese Unie als samenwerkingsverband zal door de Verenigde Staten niet worden betrokken bij de vredesonderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland, verwacht minister Veldkamp van Buitenlandse Zaken. "Ik denk dat de VS meer in NAVO-termen of aan Europese landen denkt", zei Veldkamp voorafgaand aan de ministerraad.
De afgelopen maanden is er in Europese hoofdsteden in verschillende groepjes met elkaar, de VS en Oekraïne overlegd over de koers, zegt Veldkamp. Hij wil niet zeggen via welke landen die contacten verlopen. "We willen niet de kaarten op tafel leggen waar Poetin ook naar kan kijken."
Het is belangrijk dat de Europese landen contact houden met de VS en eenheid uitstralen, zei ook defensieminister Brekelmans. Ook hij wil de Russen niet wijzer maken dan ze zijn door alle onderhandelingskaarten al op tafel te leggen. "We moeten niet elke stap en elke gedachte die we hebben communiceren."
Permanente vredesmacht
Er is de afgelopen dagen veel gesproken over robuuste veiligheidsgaranties bij de NAVO, zei Brekelmans. Wat dat betekent voor Nederland, en of Nederland gaat meedoen aan een eventuele permanente vredesmacht in Oekraïne, wil hij nog niet kwijt. "We moeten op voorhand geen dingen uitsluiten, het is nog te vroeg om daar iets concreets over te zeggen."
Dat heeft ook te maken met de omvang van Oekraïne, legt Brekelmans uit. Oekraïne is groot en als je daar iets wilt betekenen heeft dat de nodige implicaties. "Er is haast bij, maar er is ook tijd nodig om het te bespreken als Europese landen onderling en met de VS."
Op dit moment zijn er zo'n driehonderd Nederlandse militairen actief in Litouwen die bijdragen aan een NAVO-missie in de Baltische staten. "Op de korte termijn blijven we actief, we zullen daar juist ook nog meer moeten doen", zei Brekelmans hierover. Volgens hem leidt een mogelijk staakt-het-vuren in Oekraïne tot een verhoogde dreiging. "Rusland kan dan troepen verplaatsen, dus dat betekent dat de dreiging toeneemt."
Agressie niet belonen
De Amerikaanse minister van Defensie Hegseth noemde deze week de wens van Oekraïne om terug te keren naar de grenzen van voor de Russische annexatie van de Krim in 2014 "onrealistisch". "Wij hebben altijd gezegd dat voor ons de territoriale integriteit voorop staat", zei Brekelmans. "Hegseth heeft vooral gezegd dat het niet realistisch is dat Oekraïne dit nu op de korte termijn kan terugveroveren."
Daarvoor heeft Kyiv inderdaad geen militair plan klaarliggen, aldus Brekelmans. "Dat is heel iets anders dan dat je dat accepteert. Agressie moet je niet belonen." Hegseth zou tegenover hem hebben benadrukt dat het gaat om een eerste stap in een lang proces om te zorgen dat Rusland en Oekraïne met elkaar in gesprek gaan.
Eerste stap
De VS blijft een een belangrijke bondgenoot voor ons en dat geldt ook andersom, benadrukt de minister. "De VS speelt een rol in het om tafel krijgen van beide landen. Daar is nu een eerste stap in gezet door Amerika. Nu moet ook de EU een rol spelen."
Dit weekend gaan de twee ministers samen met minister Van Weel van Justitie en premier Schoof naar de jaarlijkse internationale veiligheidsconferentie in München. President Zelensky van Oekraïne wordt daar ook verwacht. Rusland is niet uitgenodigd.
