Duitsland schuift op naar rechts, maar volgende coalitie nog onzeker
Duitsland krijgt na de verkiezingen van vandaag een andere regering, met een waarschijnlijk rechtsere signatuur. De christendemocratische CDU/CSU met lijsttrekker Friedrich Merz is met afstand de grootste (28,4 procent), maar de grootste winnaar is de Alternative für Deutschland van Alice Weidel. Die radicaal-rechtse partij wint bijna 10 procentpunten en komt uit op 20,1 procent.
De sociaaldemocratische SPD van bondskanselier Olaf Scholz, die tot nu toe de grootste was in de Bondsdag, is nu derde geworden met 16,3 procent van de stemmen. Scholz krijgt dus geen tweede termijn. Ook de regeringspartij Groenen heeft kiezers verloren.
Voor de vorming van een nieuwe regering is het verdere verloop van de avond cruciaal. Voor zowel de liberale FDP, die tot november meeregeerde, als de linkse partij BSW is het billenknijpen of ze de kiesdrempel van 5 procent zullen halen.
In de prognose van 19.30 uur staat de FDP op 4,9 procent, BSW precies op 5. Of er straks vijf, zes of zeven partijen in de Bondsdag zitten, bepaalt ook de uiteindelijke zetelverdeling en dus welke meerderheden mogelijk zijn.
Hoe dan ook wil CDU/CSU-leider Merz haast maken met de formatie. "De wereld wacht niet op ons, en ook niet op langdurige onderhandelingen", zei hij in zijn overwinningstoespraak. Volgens hem is het van groot belang dat de Europa en de wereld zien dat Duitsland "weer op een betrouwbare manier wordt geregeerd".
Merz heeft een coalitie met de AfD uitgesloten, door de volgens Merz onverenigbare standpunten CDU/CSU en AfD. Hij is daarom aangewezen op samenwerking met kleinere partijen, waarmee het lastiger wordt om een meerderheid te vormen. In zijn toespraak zei hij niet met wie hij wil praten.
Mogelijk is er opnieuw een coalitie van drie partijen nodig, iets waar veel Duitsers na het ruziënde vorige kabinet weinig trek in hebben.
AfD-lijsttrekker Weidel hintte opnieuw op regeringsdeelname, ook al weet ze dat Merz daar niet op zit te wachten. Ze sprak opnieuw van een "ondemocratische brandmuur", die indruist tegen de wil van de kiezer. Volgens haar heeft de kiezer zich duidelijk uitgesproken voor rechts beleid van CDU en AfD.
Verrassing op links
De exitpoll die om 18.00 uur openbaar werd toonde weinig afwijkingen van de peilingen. Daarin was al weken weinig beweging te zien.
Een verrassing was er opvallend genoeg op links: Die Linke komt uit op bijna 9 procent van de stemmen. Een paar weken geleden zat deze socialistische partij nog onder de kiesdrempel van 5 procent.
Friedrich Merz wordt dus vrijwel zeker de tiende bondskanselier van Duitsland. Dit moet je over hem weten:
