Tản mạn đôi điều về Nghị quyết 05 liên quan đến tài sản mã hoá (Quan điểm cá nhân, không liên quan tổ chức nào cả): Quy định này đã được cố gắng giữ qua nhiều lần chỉnh sửa, dù có nhiều ý kiến từ cộng đồng crypto, blockchain, tương lai sẽ như thế nào?

“2. Sau thời hạn 6 tháng kể từ khi tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa đầu tiên được cấp phép, nhà đầu tư trong nước giao dịch tài sản mã hóa không thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa do Bộ Tài chính cấp phép tùy theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị xử lý vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật”.

Quy định này làm cho rất nhiều dự án blockchain bối rối vì có thể hiểu xấu nhất là không được giao dịch coins ở blockchain (on-chain) mà chỉ có thể giao dịch ở sàn được cấp phép (off-chain) (tối đa 5 sàn do BTC cấp phép với những điều kiện vô cùng ngặt nghèo, ví dụ vốn trên 10,000 tỷ VNĐ). Nếu đúng là vậy thì chuyện gì xảy ra:

1. Điều này đi ngược với các chính sách phát triển công nghiệp blockchain mà Bộ Chính trị, Quốc hội, và Chính phủ đã ban hành. Vì giờ bắt đem hết coins vào sàn cấp phép giao dịch rồi thì làm gì còn blockchain nữa. “Giao dịch” nếu hiểu theo nghĩa rộng sẽ là rất rộng, không phải chỉ là mua bán. On-chain mới tạo ra coins, sản phẩm, ứng dụng, giá trị (như stake, farm, swap, lend, airdrop, node, mine, vote, tokenize, gas fee, decentralize,...) để có thể tạo ra coins mà giao dịch trên sàn (off-chain), giờ nếu hiểu là cấm thì xem như đẩy ngành công nghiệp này ra nước ngoài/nghỉ.

2. Giá coins ở sàn VN sẽ khác với thế giới, vì giờ trên sàn chỉ còn ông có coins nạp vào bán và ông có tiền nạp vào mua, nội bất xuất ngoại bất nhập với blockchain, với thế giới rồi. Các sàn trên thế giới sở dĩ có thể duy trì giá coins tương thích nhau vì có hoạt động arbitrage mua bán chênh lệch giá làm cho giá ở các sàn khắp thế giới na ná nhau.

3. Các hoạt động P2P và giao dịch thoả thuận (OTC) cũng có nguy cơ gãy, lúc đó giá sẽ bị dump pump khủng khiếp vì đơn giản giờ có một lượng coins lớn, muốn bán phải đem lên sàn xả, lên sàn xả ai mua nổi? Trong khi đó thế giới luôn có sẵn các hoạt động OTC để tránh làm dump/pump giá trên thị trường, ví dụ các quỹ ETF của Mỹ mua hàng tỷ tỷ USD đều không mua qua sàn, mà mua qua giao dịch OTC.

4. Khi giao dịch spot trên sàn, người dùng không phải giao dịch coins của mình, mà là giao dịch data/balance/chỉ số đại diện cho coins của mình trên một số cái nội bộ (internal ledger), thực chất các sàn đã move coins của người dùng (nạp vào) lưu trữ on-chain (custody wallets) để back/secure cho số lượng coins được nạp vào sàn. Khi rút coin khỏi sàn thì ví custody wallets của sàn đó sẽ chuyển coins thật vô ví cá nhân on-chain của người dùng. Tóm lại, on-chain là không thể tách rời khỏi hoạt động của sàn. Do đó, không giống cách quản lý chứng khoán (kiểu giao dịch mà sau đó mất mấy ngày cổ phiếu thật sẽ về tay người mua).

5. Lượm lặt được tấm hình này trên X rất hay về cách thức quản lý crypto, tương tự như vài lần mà nhiều nhóm công ty, cộng đồng đã từng kiến nghị lên Chính phủ. Rất mong có hướng dẫn để làm rõ rằng các quy định hiện tại của Nghị quyết 05 chỉ để dành cho sàn, chứ không ngăn cản các hoạt động và sản phẩm on-chain, vì khác biệt lớn nhất giữa on-chain và off-chain là: On-chain không có yếu tố giữ hộ tài sản người dùng, điều đó làm nên sự phát triển của ngành công nghiệp này bao nhiêu năm nay. Ở nhiều nước, on-chain service không cần xin Virtual Asset Service Provider license vì đơn giản không có yếu tố custody tài sản. Tiếc thay, Nghị quyết 05 không/chưa làm rõ được vấn đề trên mà các nhà quản lý crypto trên thế giới đang giải quyết.