Vietnam Merkez Bankası (SBV), 1 Eylül 2025 itibarıyla biyometrik doğrulama yükümlülüklerini yerine getirmeyen 86 milyon banka hesabını kapattı. Bu hesaplar, genellikle uzun süredir işlem yapılmayan "durgun hesaplar" veya doğrulanmamış hesaplardı. Kapatma işlemlerinin ardından, biyometrik kaydı tamamlanmış 113 milyon bireysel hesap ve 711.000 kurumsal hesap aktif kaldı.
Bu hamle, özellikle yapay zeka destekli dolandırıcılık ve para aklama olaylarındaki artışı engellemek amacıyla yapıldığı iddia edildi. Örneğin, Mayıs 2025'te sahte yüz taramaları kullanarak yaklaşık 39 milyon dolar akladığı tespit edilen bir şebeke çökertildi.
BİYOMETRİK ZORUNLULUĞU VE SON TESLİM TARİHLERİ
Vietnam'daki yeni düzenlemeye göre, hesap sahiplerinin şu işlemler için yüz tanıma ile biyometrik doğrulama yapması zorunlu: Yeni hesap açarken, 10 milyon VND (~3.800 TL) üzeri elektronik havalelerde, Toplamda 20 milyon VND (~7.600 TL)'yi aşan işlemlerde. Bireysel hesaplar için son teslim tarihi 1 Ocak 2025, kurumsal hesaplar için ise 1 Temmuz 2025 idi. Bu tarihleri kaçıran hesaplara, işlem kısıtlamaları (örneğin, yalnızca şubeden işlem) getirildi ve ardından kapatıldı.
ETKİLER VE TEPKİLER
Özellikle yurtdışında yaşayan yabancılar ve Vietnam vatandaşları, biyometrik güncelleme için fiziksel olarak şubeye gitme zorunluluğu nedeniyle zorluk yaşadı. Reddit kullanıcısı "Yukzor" gibi bazı kişiler, hesaplarının kapanmaması için Vietnam'a uçmak zorunda kaldı.
Yerel halktan büyük bir tepki gelmezken, Bitcoin savunucuları bu hamleyi "finansal özgürlüğe bir darbe" olarak eleştirdi. Bitcoin yorumcusu Marty Bent, "Kullanıcılar 30 Eylül'e kadar uyum sağlamazsa paralarını kaybedecek. İşte bu yüzden Bitcoin'i savunuyoruz" dedi.
Daniel Batten ise bu durumun Vietnam merkez bankasına "yeni nesil finansal gözetim yeteneği" kazandırdığını belirtti.
SBV, bu hamlenin dolandırıcılıkla mücadele ve nakitsiz bir ekonomiye geçişi desteklemek için olduğunu vurguladı. Vietnam'da nakitsiz işlemlerin değeri 2024'te ~11,57 trilyon dolara ulaştı ve mobil bankacılık kullanımı %80'in üzerinde arttı.
BITCOIN'E ETKİSİ
Hesap kapatmalar, Vietnam'ın kripto varlıkları yasal olarak tanıyan ve lisanslı kripto borsalar için bir pilot program başlatan Dijital Teknoloji Endüstrisi Yasası ile aynı döneme denk geldi. Bazı analistler, bu durumun Bitcoin'in "finansal bir kaçış valfi" olarak benimsenmesini hızlandırabileceğini öne sürüyor.
Kaynaklar: