Roofschilderij van Jordaens terug bij erfgenamen Vlaamse verzetsstrijder
In Mechelen is een schilderij dat in de Tweede Wereldoorlog door de nazi's werd geroofd, teruggegeven aan de oorspronkelijke eigenaars. Het schilderij is van de Vlaamse barokschilder Jacob Jordaens (1593-1678), naast Rubens en Van Dyck de belangrijkste van zijn tijd.
Het geroofde werk, De terugkeer van de Heilige Familie van de vlucht naar Egypte, was eigendom van verzetsstrijder Joseph Scheppers de Bergstein. In mei 1940 werd hij gevangengenomen in de strijd tegen het Duitse leger. Tijdens zijn afwezigheid nam de Duitse Luftwaffe zijn intrek in zijn landgoed. Toen hij eind 1940 terugkeerde, bleek dat het schilderij en andere waardevolle spullen waren verdwenen.
Scheppers de Bergstein bood in de volgende oorlogsjaren onderdak aan verzetsstrijders, tot hij in februari 1944 werd gearresteerd door de Gestapo en naar Buchenwald werd gedeporteerd. Hij overleed in oktober van dat jaar in werkkamp Ellrich, onderdeel van Mittelbau-Dora.
Databank
Na de oorlog deed zijn zoon aangifte van de vermissing van het schilderij, waardoor het later werd opgenomen in een databank voor roofkunst.
Na de oorlog kwam het schilderij in handen van de Nederlandse antiquair Jan van Gool. Hij kreeg het van een vriend uit Berlijn. Van Gool vermoedde dat er een luchtje aan zat en bewaarde het in een huis dat hij bezat in de Franse Ardèche. Zijn familie vond het daar 80 jaar later, na zijn overlijden in 2022, verstopt in een dubbel plafond in de kelder. De familie denkt dat hij er niets mee te maken wilde hebben.
Ze brachten het voor taxatie naar kunsthandelaar Paul Dumay in Nuenen. Die had een vermoeden en zocht het op in de databank van de Belgische overheid. Toen bleek dat het inderdaad om het gestolen schilderij ging, besloot de familie het schilderij terug te geven aan de erfgenamen van Scheppers de Bergstein. "Dit is een grote dag voor onze familie", zegt een van de nabestaanden tegen de Vlaamse omroep VRT.
Het is het eerste kunstwerk dat is teruggegeven sinds de oprichting van de databank van geroofde kunst. De waarde van het schilderij, dat inmiddels is gerestaureerd, wordt geschat op 800.000 euro.
