بلوغ و نوسانات 👶🏻

حالا که بحث نوسانات شد یه نکته جالب دیگه هم یادم افتاد. ولی قبلش دوتا پستی که لینکاشو میذارم تو کامنتا بخونید و با دقت روش فکر کنید.

دیدید وقتی شیر آب رو باز میکنید تو تشت اولش چه تلاطمی بوجود میاد رو سطح آب؟ بعدش آروم آروم که سطح آب میاد بالا اون تلاطم کمتر و کمتر میشه. نوسانات دلاری بیتکوین هم همینطوره. هرچی میگذره دامنه درصدی نوسانات کمتر میشه و اون دارایی به اصطلاح به بلوغ میرسه. انگار نوسانات (از لحاظ درصدی) دارن میرا میشن. مثلا اگه امسال 30 بار اتفاق بیوفته که تو یک روز نرخ بیتکوین بیشتر از 5% تغیر کنه، 4سال دیگه این عدد میرسه به 20بار در سال (اعداد رو صرفا برا مقایسه گفتم وگرنه رابطه ریاضی بینشون برقرار نیست). و به این صورت میشه که بیتکوین 19ساله آروم‌تر از بیتکوین 15ساله رفتار میکنه اما به بازیگوشیاش به صفر نمیرسه😁. حتی طلا هم بعد از چندین سال هنوز نسبت به هر ارز(خط‌کش) دیگه‌ای بالا پایین میشه، اما دامنه این نوسانات و همچنین احتمال رخ دادن نوسانات بزرگ خیلی کمتره.

این که چرا نوسانات به مرور کاهش پیدا میکنه دلایل متعددی داره. مثلا این که تحریک‌پذیری سیستم به نویزهایی مثل "توئیت یه آدم سرشناس درباره بیتکوین" کمتر میشه. یا یکی دیگه این که نقدشوندگی بیتکوین افزایش پیدا میکنه تو جامعه و....

این قضیه بلوغ تا حد زیادی در مورد درصد رشد بیتکوین تو هر چرخه صعودی هم صدق میکنه. چون گرچه تو هر چرخه اون پولی از بیرون وارد بیتکوین میشه مقدارش بیشتر شده، اما مقدار ورودی نسبت به کل پولی که از قبل وارد شده بوده کمتر هست. مثلا تو این چرخه 1واحد پول وارد سیستمی میشه که 10واحد داخلش بوده از قبل، اما تو چرخه بعدی 2واحد پول وارد سیستمی میشه که 30واحد بوده از قبل. حالا این مثال یکم اغراق داشت و زیاد علمی نیست ولی یه شهود خوبی بهتون میده که چه اتفاقی داره میوفته. (حتما خودتون چارت بیتکوین رو تو حالت لگاریتمی ببینید)

سخت بود؟ 😬 خب بذارید همون مثال آب رو میزنیم. شما وقتی یک پارچ آب رو میریزید تو یه تشت سطح آب مثلا 1cm میاد بالا اما 2تا پارچ رو خالی کنید تو یه حوض شاید به زور 0.5cm بیاد بالا. اینجا ظرفیت حوض خیلی بیشتر از تشت هست. ظرفیت بیتکوین هم یجورایی انگار بزرگتر میشه هرچی میگذره و نمودار رشدش یه حالت سیگموئیدی😮 پیدا میکنه مثل هر پدیده طبیعی دیگه.

واقعیت اینه که علاوه بر فراگیرتر شدن بیتکوین تو جامعه هنوز کلی اتفاق هست که با رخ دادن اونها، قراره مقدار زیادی پول از بیرون وارد این سیستم بشه. از ورود صندوق‌ها و بانک‌های بزرگ بگیر تا اضافه شدن درگاه پرداخت بیتکوینی به فروشگاه‌های اینترنتی بزرگ، افزایش مقیاس پذیری و .... . همه اینها اطلاعاتی هست که در صورت تحقق، علاوه بر بالا بردن تقاضا برای خرید بیتکوین، اثرشبکه‌ای رو هم تقویت میکنند. سال به سال پول بیشتری وارد این سیستم میشه، تعداد کاربران و استخراج‌کنندگان زیادتر میشن، نقدشوندگی بالا میره، اعتماد به کارایی و سلامت این سیستم قوی‌تر میشه تو جامعه و همه اینها درنهایت یک چرخه بوجود میاره که خودش خودش رو تقویت میکنه. اما چون در هر سیکل مقداری از این اطلاعات مصرف میشه(مثل تصویب ETF ها تو چرخه اخیر) و اثر خودش رو تو قیمت میگذاره، شتاب این رشد کاسته میشه و سیستم به ثبات (نه سکون) بیشتری میرسه.

اون سمت ماجرا(پول آخوندا) اما سیستمی رو داریم که سال به سال پول بیشتری ازش خارج میشه. سالهاست نه تنها هیچ ورودی قابل توجهی(سرمایه‌گذاری خارجی) نداشته بلکه اون‌هایی هم که از قبل داخلش داشتند یه ارزش افزوده‌ای ایجاد میکردند، یکی پس از دیگری دارن میفروشن و فرار میکنند(دلایلش هم واضحه). اون ورودی اندک هم که به خاطر فروش نفت و... قراره بود وارد سیستم بشه اگر خرج تروریسم نشه و وسط راه غیب نشه، حکومت یا برای بقا خرج تبلیغات، کنترل، سرکوب و... میکنه، یا به احمقانه‌ترین شکل ممکن هدر میده تو ساختار عریض و طویل دولتی. پس تو این سیستم هم با یک چرخه طرفیم که خودش خودش رو تقویت میکنه، اما این بار در جهت سقوط. و متأسفانه چون این حالت یک پدیده طبیعی نیست، فعلا شتابش هم افزاینده‌س و سقوطش بیشتر شبیه یک نمودار نمایی‌ه.

امیدوارم یه شهود کلی نسبت به ریسک‌های استفاده از ریال در برابر ریسک نوسانات بیتکوین بهتون داده باشم و امیدوارم شما جزو آخرین‌ها نباشید.