จิตวิทยาสายเม่า EP.6 Illusion of Knowledge

Illusion of Knowledge หรือ ภาพลวงตาแห่งความรู้ คือ อคติทางความคิดที่เกิดขึ้นเมื่อคนเชื่อว่าตนเองรู้หรือเข้าใจเรื่องใดเรื่องหนึ่งดีพอ อคตินี้เกิดจากความมั่นใจเกินจริงในระดับความรู้ของตนเอง และอาจทำให้การตัดสินใจหรือข้อสรุปผิดพลาดได้โดยไม่รู้ตัว คล้ายๆ Dunning-Kruger effect ที่ตฤณชอบเรียกว่า หมูไม่กลัวน้ำร้อน

ลักษณะของ Illusion of Knowledge

1.เชื่อว่ารู้ทั้งหมด : เช่น อ่านบทความสั้นๆ และคิดว่าครอบคลุมเนื้อหาในเรื่องนั้นทั้งหมด

2.การอนุมานผิดพลาด : เช่น อ่านสรุป เเต่คิดว่าตัวเองรู้ทั้งหมด / เข้าใจพื้นฐานของแนวคิดใดแนวคิดหนึ่งและคิดว่าสามารถนำไปใช้กับสถานการณ์ซับซ้อนได้

3.ความตื่นเต้นกับข้อมูลใหม่ (Novelty Bias) : เห็นข่าวใหม่แล้วเชื่อทันทีว่าข้อมูลนั้นเป็นความจริงที่สมบูรณ์

ตัวอย่างของ Illusion of Knowledge

- นักลงทุนอ่านรายงานผลประกอบการของบริษัทและคิดว่าเพียงพอจะทำให้เข้าใจศักยภาพระยะยาวของบริษัท ทั้งที่ไม่ได้วิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึก เช่น กลยุทธ์ธุรกิจ การแข่งขันในอุตสาหกรรม

- คนวิดีโอสั้นบน YouTube แล้วเชื่อว่าตนเองเข้าใจหัวข้อที่ซับซ้อน เช่น ควอนตัมฟิสิกส์ หรือเศรษฐศาสตร์

วิธีป้องกัน Illusion of Knowledge

- ยอมรับว่าตัวไม่รู้

- ไม่หยุดที่คำตอบเเรกของคำถาม

- ทดสอบตัวเองด้วย Feynman Technique หรือ อธิบายให้ผู้อื่นฟังได้ง่ายๆหรือไม่ ถ้าไม่ เเสดงว่าเราอาจจะยังรู้ไม่จริง

ในโลกที่ข้อมูลไหลเข้าหาเราอย่างมหาศาล การระมัดระวังที่จะไม่มั่นใจในความรู้มากเกินไป และแสวงหาความเข้าใจที่แท้จริงจะช่วยลดข้อผิดพลาดในการตัดสินใจ และเพิ่มความสามารถในการพัฒนาตนเองอย่างยั่งยืน

#siamstr #psychologyoftrade