อ่านแล้วนึกถึงเรื่องเล่าของจวงจื่อ
ฮุ่ยจื่อ สนทนากับ จวงจื่อ
ในคัมภีร์เต๋าของจวงจื่อ มีบทสนทนา
ที่จวงจื่อพูดคุยกับฮุ่ยจื่อ และสะท้อนการมองเห็นประโยชน์ของสิ่งไร้ประโยชน์ (จริงๆแล้วทุกสิ่งล้วนมีประโยชน์ในตัวของมันเอง)
----------------
เรื่อง: น้ำเต้ายักษ์
ฮุ่ยจื่อ บ่นกับจวงจื่อ เรื่องเมล็ดพันธุ์น้ำเต้ายักษ์ ว่า “…ข้าก็ได้นำมาปลูกจนเติบโต ออกผลใหญ่ยักษ์บรรจุได้ห้าหาบ ข้าพยายามใช้มันเป็นภาชนะบรรจุน้ำ แต่ก็หนักจนเกินกว่าจะยกขึ้น จึงได้ผ่ามันออกเป็นสองซีก ทำเป็นกระบวย กระนั้น ก็ยังใหญ่เกินกว่าที่จะจ้วงลงไปตักตวงสิ่งใดขึ้นมา …ข้าคิดว่ามันไม่มีประโยชน์ใช้สอยอันใด จึงได้ทุบมันแตกแหลกเป็นเศษเสี้ยว”
จวงจื่อบอกประโยชน์ของน้ำเต้ายักษ์ ไปว่า “ท่านดูจะไม่ถนัดในการใช้สอยสิ่งใหญ่เสียจริง “…ทำไมไม่คิดนำมันมาทำเป็นเรือล่องไปตามลำน้ำและทะเลสาบ แทนที่จะหงุดหงิดรำคาญกับความใหญ่เทอะทะและไร้ประโยชน์ของมัน ไยท่านช่างปล่อยให้วัชพืชปกคลุมจิตใจถึงปานนี้”
------------------
เรื่อง: ต้นไม้หงิกงอและตะปุ่มตะป่ำ
ฮุ่ยจื่อ ยังไม่ลดละ เขาหยิบอีกตัวอย่างมาเถียงกับจวงจื่อ ต่อไปว่า “ข้ามีต้นไม้ใหญ่…ลำต้นคดเคี้ยวเต็มไปด้วยปุ่มปมมากเหลือเกิน จนไม่อาจใช้สายวัด อีกทั้งกิ่งก้านหงิกงอเคี้ยวคด จนไม่อาจใช้วงเวียนหรือไม้ฉากได้ บรรดาช่างไม้ที่เดินผ่านมาพบมันเข้า ไม่มีแม้คนเดียวที่จะเหลียวกลับมามอง คำพูดของท่านก็เช่นกัน ช่างฟังดูยิ่งใหญ่ แต่ไร้ประโยชน์ ผู้คนล้วนระอาเอือมหน่ายหนี”
จวงจื่อ จึงชี้หนทางให้ฮุ่ยจื่อฟังว่า “ไยท่านไม่นำมันไปปลูก ณ หมู่บ้านแห่งความว่างเปล่า หรือทุ่งกว้างอันเวิ้งว้าง ผ่อนพักหรือนอนเล่นอย่างเป็นสุขอิสระใต้ร่มเงาอันแผ่กว้างของมันเล่า ไม้ใหญ่จักรอดพ้นจากคมขวานและเพทภัยทั้งปวง ในเมื่อไม่มีประโยชน์อันใด ยังจะมีความโศกเศร้าเจ็บปวดใดบังเกิดแก่มันได้”
