CPB: begrotingstekort lager dan verwacht, wel onzekerheid door geopolitiek
Het begrotingstekort loopt dit jaar op tot 1,8 procent. Dat verwacht het Centraal Planbureau (CPB) dat vandaag de nieuwe economische verwachting van 2025 publiceert.
Daarmee valt het het begrotingstekort lager uit dan eerder werd verwacht. Op Prinsjesdag 2024 ging het CPB nog uit van een begrotingstekort van 2,5 procent. Ook blijft Nederland met dit tekort onder de Europese norm van 3 procent.
Wel waarschuwt het CPB ervoor dat het begrotingstekort op de langere termijn verder oploopt. Ook moet Nederland rekening houden met onvoorspelbaarheid door het optreden van de Amerikaanse regering.
"De grilligheid van geopolitieke beslissingen maakt de economische situatie wereldwijd opnieuw onzeker", schrijft het CPB, "Plotselinge schokken kunnen Nederland raken via handel en onrust op de financiële markten."
Groei economie
De Nederlandse economie zal dit jaar naar verwachting groeien met 1,9 procent. Het CPB spreekt van een gematigde groei. Die zal ook de komende jaren aanhouden. Dat komt vooral doordat de Nederlandse consument en de overheid flink blijven uitgeven.
Door die groei vallen ook de overheidsfinanciën beter uit. Wel zal het huishoudboekje van de overheid de komende jaren verslechteren, is de verwachting. Met het huidige en geplande kabinetsbeleid zal er minder belasting worden binnengehaald.
Daarnaast lopen de kosten op voor zorg, de AOW en defensie. Het CPB adviseert het kabinet om daarom voldoende rekening te houden met tegenvallers. Ook kan de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt een rem zetten op de economische groei. Om die reden waarschuwt het CPB het kabinet er toch voor om niet al te veel uit te geven.
Het CPB gaat ervan uit de dat lonen met bijna 5 procent zullen stijgen. Daar stat tegenover dat de inflatie voorlopig hoog zal blijven. De prijzen zullen dit jaar naar verwachting met 3,2 procent stijgen.
Koopkracht
In 2026 zal die inflatie weliswaar zakken, maar naar verwachting zullen de prijzen nog altijd stijgen met meer dan 2 procent, wat doorgaans als een acceptabele bovengrens wordt gezien voor gezonde economische ontwikkeling.
Daardoor profiteert de gemiddelde Nederlander beperkt van de economische groei. De koopkrachtverbetering wordt geschat op 0,6 procent. In 2026 heeft de Nederlander waarschijnlijk wat extra te besteden, namelijk 1,1 procent.
Die verbetering zal niet voor iedereen even goed uitpakken. Het CPB raamt de zogeheten statische koopkracht. Daarbij wordt aangenomen dat iedereen in dezelfde situatie blijft. Dat er van alles in een jaar kan veranderen qua persoonlijk inkomen en bestedingen wordt hierbij niet meegenomen.
De armoede in 2025 en 2026 zal iets afnemen. Vorig jaar leefde 3,5 procent van de Nederlanders in armoede. Dit jaar zal dat percentage op 3,2 procent liggen.
