Van trainer naar technisch directeur betekent oppassen voor de aloude valkuil
Met Jordi Cruijff en Erik ten Hag krijgt zowel Ajax als FC Twente een voormalig trainer als technisch directeur. In die functie worden zij de baas van de trainer. Een situatie die om de juiste aanpak vraagt. En dat is best lastig, blijkt uit het verleden.
"Je moet je niet laten verleiden om op de rand van het trainingsveld te gaan staan", weet ervaringsdeskundige Foeke Booy. "Het het heeft lang geduurd voordat ik die drang kwijtraakte", vertelt Han Berger, tegenwoordig betrokken bij het ontwikkelprogramma van 'td's' bij voetbalbond KNVB.
Van Gaal versus Koeman
Soms kost een arbeidsconflict zelfs een vriendschap. Louis van Gaal is het bekendste voorbeeld van een oud-trainer die als technisch directeur van Ajax in 2004 te dicht op de stoel van hoofdcoach Ronald Koeman ging zitten.
Tijdens functioneringsgesprekken met Ajax-spelers op een trainingskamp vraagt Van Gaal aan Koeman of hij mag aanschuiven. Koeman gaat akkoord, mits Van Gaal zijn mond houdt. Dat lukt, totdat Zlatan Ibrahimovic aan de beurt is.
"Ineens zei Louis tegen Zlatan dat hij nooit naar de eerste paal ging. Ik kon wel door de grond zakken. Witheet was ik", schrijft Koeman in zijn biografie in 2013. Het gaat het van kwaad tot erger. Het bestuur schaart zich achter Koeman. Van Gaal vertrekt.
Berger versus Adelaar
Het geeft maar aan hoe lastig het kan zijn om als voormalig trainer de controle rondom het eerste elftal van een voetbalclub uit handen te geven. Iets van alle tijden. De 75-jarige Berger begint al meteen te lachen, wanneer het onderwerp ter sprake komt.
"Ik las dat https://nos.nl/artikel/2597298-twente-met-ten-hag-naar-nieuwe-bloeiperiode-hij-bemoeide-zich-met-alles
. Dat had ik als trainer ook", zegt Berger, die na een jarenlange carrière als trainer in 2000 'td' wordt bij FC Utrecht. "Maar als directeur moet je juist voldoende afstand houden van het dagelijkse werk van een trainer-coach", weet hij nu.
Ook hij bemoeit zich te veel met trainer Frans Adelaar, de oud-middenvelder die Berger als trainer van Utrecht nota bene in 1977 laat debuteren. Ondanks die bijzondere band gaat het later mis tussen de twee, met een vlucht van de succesvolle Adelaar als gevolg.
"Laat voorop staan: Han was echt een vakman, ook als technisch directeur", kijkt Adelaar terug, "maar hij had moeite om zaken door een andere bril te bekijken. Dan had ik zogenaamd in een interview niet de juiste dingen gezegd of was ik hem vergeten te noemen."
"Hij had een beleidsplan geschreven, waarin zijn advies was om trainers voortaan nog maar voor één jaar aan te stellen, omdat het passanten waren. Volgens het plan moest een trainer meer naar de achtergrond en was de rol van een technisch directeur belangrijker geworden", zegt Adelaar.
Jaren later hebben de twee elkaar aan de lijn voor iets anders, maar blikken ze onverwachts terug op hun geschil. "We hebben toegegeven dat we niet de makkelijkste voor elkaar waren", lacht Adelaar. "Ik had de pech dat Han toen net als directeur begon. Daar heeft hij later van geleerd."
Booy ft. De Chatinier
Ervaring als trainer kan weldegelijk ook voordelen hebben, weet de 63-jarige Booy, die met FC Utrecht tussen 2002 en 2007 als coach de KNVB-beker (2x) en de Johan Cruijff Schaal won. Tussen 2009 en 2012 was hij in de Domstad technisch directeur.
Hij herinnert zich een onverwachts bezoek van toenmalig trainer Ton du Chatinier en diens assistent Jan Wouters, vlak voor de play-off om Europees voetbal in 2010 tegen Roda JC. Du Chatinier wil zijn tactiek aanpassen op het lastige systeem van de Limburgers.
Booy: "Ton en Jan kwamen naar me toe om te sparren. Eerder dat seizoen hadden we veel moeite met Roda. En om de play-off te winnen, wilden ze eenmalig afstappen van onze huisstijl. Daar zijn we over gaan discussiëren, ik heb ze mijn zegen gegeven en we haalden Europees voetbal."
Toch is het voor Booy ook balanceren. Na zijn directeurschap bij Utrecht pakt hij in 2012 zijn carrière als trainer weer op. Inmiddels vormt hij samen met Chiel Dekker het technische beleid bij Almere City en heeft hij veel contact met trainer Jeroen Rijsdijk.
"Ik bedenk me altijd: stel ik ben trainer, hoe zou ik het vinden als een technisch directeur alle touwtjes in handen wil hebben, vertelt hoe het moet en een trainer alleen maar laat uitvoeren? Nou, niet fijn. Zo werkt dat niet."
