Zorgen over bezuinigingen ontwikkelingssamenwerking, 'arme landen kind van de rekening'
De reacties op de bezuinigingsplannen van het kabinet op ontwikkelingssamenwerking lopen sterk uiteen. Hulporganisaties vrezen dat jarenlange inspanningen teniet worden gedaan, werkgeversorganisaties staan positiever tegenover de plannen.
Minister Klever (PVV) voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp kondigde vandaag aan waar de 2,4 miljard euro op bezuinigd wordt. Nederland stopt projecten op het gebied van vrouwenrechten, gendergelijkheid, beroeps- en hoger onderwijs, en sport en cultuur. Ook hulpprojecten op het gebied van klimaat, het maatschappelijk middenveld en samenwerkingen met meerdere landen of partijen worden gekort.
Klever wil dat ontwikkelingshulp voortaan rechtstreeks in het belang van Nederland is. De 3,8 miljard euro die nog overblijft, gaat het kabinet inzetten voor drie van die belangen: "handel en economie, veiligheid en stabiliteit, en migratie".
Hulporganisaties balen
Meerdere hulporganisaties zijn teleurgesteld over het besluit van het kabinet. Oxfam Novib spreekt van een onmenselijke bezuiniging op armoedebestrijding, noodhulp en vrouwenrechten.
"Het is niet in het belang van Nederland om de wereld onze rug te keren op het moment dat democratie, rechtsstaat, mensenrechten en persvrijheid wereldwijd zwaar onder vuur liggen", zegt directeur Pepijn Gerrits.
Hij wijst ook op het nieuwe beleid van de Amerikaanse president Trump, die nood- en ontwikkelingshulporganisatie USAID besloot te ontmantelen.
Ook ActionAid, dat programma's steunt op het gebied van gendergelijkheid en klimaat, baalt van het besluit van het kabinet. "Het meest pijnlijke is dat de resultaten van de jarenlange inzet op vrouwenrechten verloren gaan. Vrouwen die voor zeggenschap en autonomie strijden, worden door dit beleid onderuitgehaald", zegt Sophie Kwizera van ActionAid Nederland.
Partos, de koepel van Nederlandse ontwikkelingsorganisaties, is niet verrast door de bezuiniging, aangezien die in het hoofdlijnenakkoord al werd aangekondigd. "Maar de manier waarop dat gebeurt komt toch wel harteloos en kortzichtig over", zegt Koos de Bruijn van Partos.
'Armste landen kind van de rekening'
Volgens bijzonder hoogleraar internationale vraagstukken aan de Erasmus Universiteit Dirk Jan Koch zijn er risico's aan het bezuinigen op ontwikkelingssamenwerking. Hij wijst op projecten die democratieën in ontwikkelingslanden ondersteunen ook geraakt worden: "Mij lijkt het onverstandig investeringen in democratie stop te zetten, zeker nu we zien dat dictaturen steeds meer aan het opkomen zijn."
Hij stelt dat in het verleden andere landen in het gat sprongen als een land bezuinigde. "Maar wat we nu zien is dat heel veel landen tegelijkertijd bezuinigen op ontwikkelingssamenwerking. Dan zullen de armste landen toch het kind van de rekening worden."
Werkgeversorganisaties juist positief
Werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB Nederland staan juist positief tegenover de plannen van het kabinet. "Hoewel het beleid gepaard gaat met een forse bezuiniging, lijkt deze op een verantwoorde manier te worden ingevuld."
Ze zijn met name blij met de nadrukkelijke koppeling tussen hulp en handel, omdat dat kansen zou bieden voor Nederlandse bedrijven.
Maar volgens Koch kleven er ook voor ondernemingen nadelen aan de kabinetsplannen. Hij wijst daarbij op Nederlandse bedrijven die zaken doen in landen als de Filipijnen en Bangladesh: "Zij lopen risico's als blijkt dat ze in die landen hebben bijgedragen aan milieuvervuiling of mensenrechtenschendingen. Maatschappelijke organisaties die nu nog financieel ondersteund worden kunnen dat soort zaken juist voor het voetlicht brengen, voordat bedrijven daar gaan ondernemen."
