Jonge vrouwen met baarmoederhalskanker vaak niet gevaccineerd
Vrouwen onder de dertig jaar met baarmoederhalskanker zijn vaak niet gevaccineerd met het HPV-vaccin. Dat blijkt uit het eerste Nederlandse onderzoek naar vaccinatie onder jonge vrouwen met baarmoederhalskanker. Slechts 15 procent van de onderzochte vrouwen bleek gevaccineerd te zijn.
De resultaten van de studie van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) en het Amsterdam UMC worden vandaag op HPV Awareness Day bekendgemaakt. Het onderzoek is een initiatief van gynaecologen van het Amsterdam UMC. "We zagen afgelopen jaren meerdere jonge vrouwen met baarmoederhalskanker die niet gevaccineerd waren", zegt gynaecoloog-oncoloog Luc van Lonkhuijzen.
"Ik worstel met het besef dat hun ziekte misschien voorkomen had kunnen worden. We willen met deze studie aandacht vragen voor het belang van vaccineren tegen HPV (humaan papillomavirus). Het kan veel ellende voorkomen."
'Percentage moet hoger'
De onderzoekers richtten zich op de medische dossiers van 135 vrouwen, geboren tussen 1993 en 2010, die voor hun dertigste baarmoederhalskanker kregen. Van 84 vrouwen was de vaccinatiestatus bekend. Van hen was 85 procent, 71 vrouwen dus, niet gevaccineerd.
Het is niet nieuw dat lang niet iedereen voor een vaccinatie kiest. Zo viel de opkomst bij de campagne voor een gratis HPV-vaccinatie voor jongeren tussen de 19 en 27 bijvoorbeeld tegen. Bij meisjes die zijn geboren tussen 1997 en 2010 ligt de vaccinatiegraad volgens het RIVM tussen de 60 en 70 procent.
"We moeten er alles aan doen om dat percentage hoger te krijgen", zegt hoofdonderzoeker Maaike van der Aa van IKNL. "In recente campagnes konden jongeren alsnog een vaccin krijgen, maar een groot deel blijft ongevaccineerd. Onze studie wijst uit dat het grootste deel van de gevallen van baarmoederhalskanker optreedt in de ongevaccineerde groep."
Uit eerdere internationale onderzoeken bleek al dat een HPV-vaccinatie de kans op baarmoederhalskanker aanzienlijk verkleint, met 87 procent. Het risico op kanker is dus niet uitgesloten. Daarom luidt het advies om naast de vaccinatie mee te doen aan het bevolkingsonderzoek. Dat kan tegenwoordig ook thuis met een zelftest. Als daaruit blijkt dat iemand een HPV-infectie heeft, is er een uitstrijkje nodig.
Toch nam in 2023 maar de helft van de vrouwen die een uitnodiging kreeg deel, meldt Bevolkingsonderzoek Nederland. Vrouwen krijgen vanaf hun 30e verjaardag een uitnodiging.
'Het Emma-effect'
In januari zagen instanties een tijdelijke piek in de belangstelling voor het bevolkingsonderzoek, schreef het AD. Dat gebeurde toen zangeres Emma Heesters de diagnose baarmoederhalskanker kreeg en half januari de oproep deed om een uitstrijkje te laten maken. Het AD sprak zelfs van een 'Emma-effect'.
Gynaecoloog-oncoloog Van Lonkhuijzen benadrukt dat een vroege diagnose leidt tot een minder ingrijpende behandeling. "Los van de betere prognose, betekent het voor een vrouw in de vruchtbare leeftijd heel veel als zij een behandeling kan ondergaan waarbij ze op een later tijdstip nog wel kinderen kan krijgen."
NOS op 3 legde eerder al eens uit wat HPV precies is:
