Alkmaar oordeelt na 2,5 jaar onderzoek: dichtregel Lucebert mag blijven
Een kunstwerk met een regel van de dichter Lucebert mag toch in Alkmaar blijven. Dat heeft de gemeente besloten na jarenlang onderzoek en een peiling onder inwoners. Het kunstwerk kwam ter discussie te staan toen bleek dat de dichter er in de Tweede Wereldoorlog nazistische en antisemitische opvattingen op nahield.
Het gaat om de regel 'Van te veel spektakel wankel je allicht', die sinds 1995 in rode neonletters op het dak tussen het Stadskantoor en de brandweerkazerne prijkt. Lucebert maakte het kunstwerk in opdracht van de gemeente, schrijft omroep NH.
Het werk blijft weliswaar in Alkmaar, maar wordt wel verplaatst. Omdat de geschiedenis van de kunstenaar en dichter door sommigen als pijnlijk wordt ervaren, vindt Alkmaar een plekje op een gemeentelijk gebouw niet meer passend.
Brieven
In 2018 werd via een biografie duidelijk dat Lucebert, pseudoniem van Bertus Swaanswijk (1924-1994), in zijn jonge jaren sympathiseerde met de nazi's. Hij had zich actief aangemeld voor de Arbeitseinsatz (dwangarbeid ter vervanging van Duitse soldaten) en schreef brieven aan zijn jeugdvriendin die hij ondertekende met 'Sieg Heil'. Lucebert, die na de oorlog naam maakte als boegbeeld van de Vijftigers-beweging, heeft dit verleden altijd verzwegen.
In 2022 werden in Alkmaar raadsvragen over het dakkunstwerk gesteld. De gemeente besloot onderzoek te doen. Ook buurgemeente Bergen, waar Lucebert een groot deel van zijn leven doorbracht, besloot in 2024 onafhankelijk onderzoek te laten doen.
Inwoners positief
De meeste inwoners van Alkmaar zitten niet in hun maag met het kunstwerk. Ruim 80 procent van de ondervraagde 868 inwoners gaf in een online enquête aan (zeer) positief naar het kunstwerk te kijken. 76 procent van de ondervraagden zei dat de onthullingen over Lucebert hun mening over het kunstwerk niet hebben beïnvloed.
Het kunstwerk wordt de komende tijd hersteld; de verlichting wordt weer werkend gemaakt. "Samen met de nazaten van Lucebert zal gezocht worden naar een nieuwe, passende plek in het centrum van Alkmaar", schrijft de gemeente.
