'Tien meldingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag bij politieproject'
Zeker tien vrouwelijke agenten hebben melding gemaakt van seksueel grensoverschrijdend gedrag bij een politieproject voor overbelaste medewerkers, schrijft het AD. De vrouwen zouden zich onder meer hebben gemeld bij politiebonden. Over de aard van het misbruik geeft de krant geen details.
De misstanden zouden zich hebben afgespeeld bij de Blauwe Haven, een politieproject voor agenten die door hun werk bijvoorbeeld kampen met een posttraumatische stressstoornis (PTSS) of een burn-out.
De Nederlandse Politiebond (NPB) wil niets kwijt zolang het onderzoek loopt. Politievakbond ACP "herkent" dat er meldingen zijn binnengekomen, maar laat zich niet uit over individuele gevallen.
"Het zijn gevoelige zaken en dat moet zuiver onderzocht worden", zegt waarnemend voorzitter Ramon Meijerink. "Het is al erg genoeg."
Terughoudend
De politie zegt desgevraagd niet te weten hoeveel vrouwen zich hebben gemeld. "We ontvangen signalen dat mensen informatie hebben over de Blauwe Haven, maar dat ze om allerlei redenen terughoudend zijn om die informatie met ons te delen", zegt een woordvoerder van de politie.
Het AD schrijft dat de meeste vrouwen "uit angst en wantrouwen" geen verklaring durven af te leggen. Zo zou mogelijk informatie uit het interne onderzoek naar de meldingen zijn gelekt naar de twee politiemedewerkers die centraal staan in de zaak. De twee werden met buitengewoon verlof gestuurd, en in oktober is een strafrechtelijk onderzoek gestart tegen een van hen.
Comfortabel
De politie bekijkt nu welke stappen gezet moeten worden zodat de betrokken vrouwen zich "comfortabel genoeg" voelen om te praten. Een woordvoerder benadrukt wel dat een verklaring "herleidbaar moet zijn, want anders kan iedereen wat roepen".
Na signalen over ongewenst gedrag begon de politie in september vorig jaar een onderzoek naar misstanden bij de Blauwe Haven.
De Blauwe Haven in Rotterdam bestaat uit meerdere projecten voor het herstel van mentaal overbelaste agenten. Zo is er een project waarbij politiemedewerkers samen kunnen sloeproeien.
Nicolaasbasiliek Amsterdam wordt kathedraal, hoofdstad krijgt bisschopszetel
De Nicolaasbasiliek in Amsterdam wordt een kathedraal. Het is een cadeau van paus Franciscus voor het 750-jarig bestaan van de stad, dat dit jaar wordt gevierd. Amsterdam wordt daarmee een bisschopszetel, al blijft de Sint-Bavokathedraal in Haarlem de hoofdkerk van het bisdom Haarlem-Amsterdam.
De Sint Nicolaaskerk, die is vernoemd naar de beschermheilige van de hoofdstad, is in 2012 omgedoopt tot basiliek. Het gebouw springt in het oog voor mensen die in Amsterdam aankomen via station Amsterdam Centraal: daar ligt het recht tegenover.
Bisschop Jan Hendriks zal de bisschopszetel in gebruik nemen op 8 maart en vanaf dat moment is de kerk 'co-kathedraal'. Het bisdom spreekt "de bekroning van de eeuwenlange katholieke aanwezigheid in de Nederlandse hoofdstad".
Mirakel van Amsterdam
De geschiedenis van de katholieke kerk in Amsterdam gaat terug tot het ontstaan van de stad in de 13e eeuw. Toen schonk de kerk de grond waar de eerste huizen van de stad werden gebouwd bij wat nu de Dam is. In 1300 kreeg Amsterdam stadsrechten van de toenmalige bisschop.
In 1345 deed zich in Amsterdam een mirakel voor, toen een stervende man in de Kalverstraat een hostie zou hebben uitgebraakt in een haardvuur. De hostie zou intact zijn gebleven. Door het Mirakel van Amsterdam is de stad een bedevaartsoord en is er nog elk jaar een sobere processie om de gebeurtenis te herdenken, de Stille Omgang.
Barmhartigheidsheilige
Op 5 december 2021 is een heilig stukje bot uit - volgens de overlevering - het geraamte van bisschop Nicolaas van Myra bijgezet in de Nicolaasbasiliek. Het was geschonken door de Sint Adelbertabdij van Egmond, waar meer gebeente ligt dat mogelijk afkomstig is van de heilige. In Amsterdam waren nog geen relikwieën van Sint-Nicolaas, terwijl hij de patroonheilige is van de stad. De kerk deed daarom een verzoek aan de abdij in Egmond en dat werd ingewilligd.
"Het is voor ons een manier om zijn historie weer aan te bieden aan de Amsterdammer. Nicolaas is een barmhartigheidsheilige. Hij gaf om het geven, niet om er iets voor terug te krijgen. Dat vind ik mooi en inspirerend", zei diaken Rob Polet bij die gelegenheid.
Minister Agema en zorgorganisaties praten weer over aanvullend zorgakkoord
Zorgorganisaties zitten weer om tafel met minister Agema om te kijken hoe een extra bezuiniging in de zorg kan worden opgevangen. De zorgorganisaties hadden deze week al gezegd dat ze daar onder bepaalde voorwaarden voor openstonden. Nu zijn de gesprekken hervat, meldde Agema voorafgaand aan de ministerraad.
"Alle partijen zitten weer aan tafel. We praten verder met elkaar. Ik hoop dat wij een mooi aanvullend zorg- en welzijnsakkoord kunnen sluiten."
De coalitiepartijen hebben eind vorig jaar met CDA, CU, SGP en JA21 afgesproken om 165 miljoen euro extra te bezuinigen op de zorg. Met dat geld moest een deel van de bezuinigingen op het onderwijs worden teruggedraaid. Het zou ten koste gaan van bijvoorbeeld de bij- en nascholing van verpleegkundigen. Zowel de zorgorganisaties als Agema waren niet blij met de onverwachte bezuiniging.
Meevallers
De gesprekken zijn hervat omdat Agema heeft beloofd dat zij het financiële probleem zal oplossen. Alle partijen zijn bezorgd over het grote tekort aan werknemers in de zorg. Agema zegt dat zij meevallers heeft die ze in haar eigen begroting kan inzetten, maar ze wil er niet op vooruitlopen hoe ze dat geld gaat besteden.
"Dat zal pas kunnen rond de Voorjaarsnota. Ik kan niet nu een beslissing nemen en later weer allemaal plussen en minnen zien en weer iets anders moeten doen, dat lijkt me ook niet goed." In de Voorjaarsnota stelt het kabinet de begroting voor het lopende jaar bij.
Agema benadrukte dat haar er veel aan gelegen is om het arbeidstekort in de zorg aan te pakken. "Dat is waarom ik ook minister wilde worden. Het is heel belangrijk voor mij."
Aan de onderhandelingen doen onder meer de verpleegkundigen, de medisch specialisten en de ziekenhuizen mee. Het overleg moet leiden tot aanvullende afspraken bovenop het zogenoemde Integraal Zorgakkoord, dat ruim twee jaar geleden is ondertekend. Dat heeft tot doel om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden.
Rwanda opgeroepen steun aan M23-rebellen te staken: 'Het geweld kan verder escaleren'
Rwanda moet onmiddellijk ophouden de M23-rebellen in de Democratische Republiek Congo te steunen. Dat vindt de VN-commissaris voor mensenrechten Volker Türk. Op een speciale sessie van de VN-mensenrechtenraad in Genève over het geweld in het Afrikaanse land kreeg hij bijval van veel landen, waaronder Nederland.
"Als er niks gebeurt, kan het ergste nog komen", waarschuwde Türk over de bloedige opmars van de rebellen in de oostelijke provincies Noord- en Zuid-Kivu. "Niet alleen voor de mensen in Congo zelf, maar ook in buurlanden."
Sinds begin dit jaar hebben de rebellen veel terrein gewonnen. Eind vorige maand namen ze de miljoenenstad Goma in en de afgelopen week schonden ze een eigen staakt-het-vuur om op te rukken richting het zuiden. Volgens de VN krijgen ze daarbij actieve steun van het Rwandese leger.
Türk somde op dat er in een maand al zeker 3000 doden zijn gevallen, een getal dat vrijwel zeker een onderschatting is. Ook zijn nog eens een half miljoen mensen op de vlucht geslagen, in aanvulling op de 6,5 miljoen mensen die al ontheemd waren in het gebied.
Volgens Türk worden mensenrechten op grote schaal geschonden in het gebied, doordat M23 burgerdoelen als ziekenhuizen en elektriciteitscentrales onder vuur neemt, kindsoldaten ronselt en vluchtelingen dwingt terug te keren. Ook is er op grote schaal sprake van verkrachtingen.
Hij haalde de gruwelijkheden aan tijdens een gevangenisuitbraak: daarbij zouden zeker 165 vrouwelijke gevangenen zijn verkracht. Veel van hen kwamen daarna om bij een brand die in het gebouw werd gesticht. "Ik ben diep geschokt door het seksueel geweld dat onderdeel uitmaakt van dit conflict."
Wereldwijde verantwoordelijkheid
Türk riep de internationale gemeenschap op de druk op te voeren om vredesonderhandelingen mogelijk te maken met Congo en Rwanda. "Iedereen met invloed op de betrokken partijen moet meer doen om het vredesproces te bevorderen en te voorkomen dat het geweld verder oplaait."
Hij vindt dat de gehele wereldbevolking een verantwoordelijkheid draagt in het conflict, omdat de partijen ook vechten om grondstoffen die bijvoorbeeld worden gebruikt voor elektronica.
Zie hier wat voor grondstoffen er worden gebruikt voor een mobiele telefoon:
Congo, dat om de speciale bijeenkomst had gevraagd, steunde de oproep van Türk om bewijzen te verzamelen over mensenrechtenschendingen in het land. De naar Zwitserland afgereisde minister van Communicatie riep eveneens landen op druk uit te oefenen op Rwanda om een eind te maken aan de strijd.
De Rwandese vertegenwoordiger bestreed de aantijging dat zijn land volledig verantwoordelijk is voor het geweld. Volgens hem discrimineert buurland Congo de Tutsi-minderheid en moest er daarom worden ingegrepen. Hij herinnerde eraan dat de wereld drie decennia geleden geen spoedbijeenkomsten hield toen de genocide tegen die bevolkingsgroep in zijn land gaande was.
Hij uitte bovendien de beschuldiging dat Congo op het punt had gestaan juist een inval in Rwanda te plegen. "Rwanda zal niet wachten tot de dreiging concreet wordt, maar neemt tijdig en proportioneel actie om overslaan van geweld te voorkomen."
Bij de vergadering sloot Nederland zich aan bij de oproep dat Rwanda troepen uit het buurland moet terugtrekken en alle steun aan de rebellen moet staken. Tegelijkertijd riep de Nederlandse afgevaardigde ook Congo op te stoppen met haatzaaien en steun te stoppen aan gewapende guerrillagroepen die een bedreiging vormen voor Rwanda.
Internationaal Strafhof veroordeelt sancties van VS tegen medewerkers
Het Internationaal Strafhof veroordeelt het besluit van de Amerikaanse president Trump waarmee hij sancties instelt tegen functionarissen van het hof. Volgens het hof is het besluit erop gericht zijn "onafhankelijke en onpartijdige juridische werk te schaden".
Trump stelde per decreet sancties in tegen medewerkers van het Internationaal Strafhof (ICC) vanwege de arrestatiebevelen die het hof heeft uitgevaardigd tegen de Israëlische premier Netanyahu en oud-minister van Defensie Gallant voor hun rol in de Gaza-oorlog. De sancties bestaan uit financiële straffen en visarestricties voor ICC-personeel.
In een reactie zegt het ICC dat het vastberaden achter zijn personeel staat. Ook belooft het hof hulp te blijven bieden aan miljoenen onschuldige slachtoffers van wreedheden over de hele wereld. "We roepen onze 125 lidstaten, het maatschappelijk middenveld en alle landen ter wereld op om samen op te komen voor gerechtigheid en fundamentele mensenrechten."
Tegen straffeloosheid
Het Internationaal Strafhof vervolgt personen die worden verdacht van genocide, misdaden tegen de menselijkheid of oorlogsmisdaden. Het hof werd in 2002 opgericht en zetelt in Den Haag. De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken liet weten dat Nederland het decreet van de VS tegen het ICC betreurt. "Het werk van het hof is essentieel in de strijd tegen straffeloosheid."
Stroomstoring in Breda treft 30.000 huishoudens en verkeerslichten
Een groot deel van Breda is getroffen door een stroomstoring. Netbeheerder Enexis meldt dat bijna 30.000 huishoudens, bedrijven en instellingen zonder stroom zitten. Volgens Omroep Brabant werken ook verkeerslichten niet meer.
De oorzaak van de storing, die vlak voor 08.30 uur ontstond, is nog niet bekend. Volgens Enexis zijn monteurs onderweg om de storing op te lossen.
Wekdienst 7/2: Beatrix viert 450 jaar Universiteit Leiden • Trump ontvangt premier van Japan
Goedemorgen! Prinses Beatrix viert de verjaardag van de Universiteit Leiden mee en in de Voetbalkantine kun je de loting voor de halve finales van de KNVB-beker volgen.
Eerst het weer: het wordt een overwegend droge, maar grijze dag. In het zuiden kan een spatje regen vallen. Het wordt 4 of 5 graden, maar door de stevige wind voelt het kouder aan.
Ga je de weg op? Hier vind je het overzicht van de files en werkzaamheden. Check hier de storingen op en werkzaamheden aan het spoor.
Wat kun je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
De Amerikaanse president Trump heeft per decreet sancties ingesteld tegen het Internationaal Strafhof (ICC) dat zetelt in Den Haag. De sancties zijn bedoeld als straf voor de arrestatiebevelen die het hof heeft uitgevaardigd tegen de Israëlische premier Netanyahu en Yoav Gallant, de Israëlische minister van Defensie die inmiddels is ontslagen.
De Amerikaanse sancties bestaan uit financiële straffen en visabeperkingen voor mensen die het Strafhof helpen bij het onderzoek naar Amerikaanse burgers en bondgenoten van de VS.
Vorige week poogde de Republikeinse meerderheid in de Senaat al om sancties tegen het ICC via het parlement door te voeren, maar dat werd verhinderd door Democratische senatoren. Nu komen de sancties er alsnog, ditmaal via een decreet van Trump. Minister Veldkamp betreurt het besluit en zegt dat het werk van het hof essentieel in de strijd tegen straffeloosheid.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
Twee jaar na de verwoestende aardbeving keerde correspondent Mitra Nazar terug naar de Turkse provincie Hatay. In de zwaarst getroffen stad Antakya kwamen tienduizenden mensen om het leven. Vandaag is het nog steeds zwaar voor de overlevenden. Velen van hen zijn alles kwijtgeraakt en wonen in containerkampen. Een dansschool in de stad geeft kinderen danstherapie, om zo de trauma's te verwerken.
Fijne vrijdag!
Nederlandse vinding toont wereldwijde vervuiling door fijnstof
Met een Nederlandse vinding (een klimaatcamera op een satelliet) hebben wetenschappers het afgelopen jaar de wereldwijde vervuiling door fijnstof in kaart gebracht. De ergste vervuiling is gemeten in India, Centraal-Afrika en Zuid-Amerika.
De metingen met de SPEXone worden ook gebruikt om vast te stellen wat de invloed is van heel kleine stofdeeltjes op de opwarming van de aarde.
Branden zijn een belangrijke veroorzaker van fijnstof. "Het gaat om bosbranden, maar ook om brandlandbouw", zegt Aaldert van Amerongen, hoofd van het aardobservatieprogramma van het Nederlands instituut voor ruimteonderzoek SRON. "Daarbij steken boeren de resten die overblijven na de oogst in brand."
Stuifmeel, vervuiling en zout
Er zijn tal van soorten fijnstof, of zoals wetenschappers zeggen: aerosolen. Denk aan vervuilende zwaveldeeltjes uit motoren en fabrieken. Maar ook natuurlijke korreltjes zoals opwervelend zout uit zee, zand uit de Sahara en stuifmeelkorrels van planten.
De kaart, die dankzij SPEXone kon worden gemaakt, laat zien dat de vervuiling in Europa minder hevig is. "Dat is een enorme verbetering sinds de jaren 80", zegt Van Amerongen. "Door katalysatoren in auto's en andere milieumaatregelen."
SPEXone kan niet alleen nauwkeuriger dan eerdere satellieten zien hoeveel fijnstof er in de lucht zit. Het instrument meet ook om welke soorten fijnstof het gaat. En dat is van belang voor klimaatwetenschappers.
Sommige soorten fijnstof, zoals roet, warmen de aarde extra op. Dat komt doordat ze zwart zijn en zonlicht opnemen. Andere korreltjes weerkaatsen juist zonlicht.
Als er Saharazand over Nederland wordt geblazen is het bijvoorbeeld koeler. Ook vervuiling met zwaveldeeltjes verkoelt. Dit effect overheerst, en fijnstof koelt de aarde dus per saldo af.
Dit zijn de rechtstreekse effecten, Maar fijnstof heeft ook invloed op het ontstaan van wolken. Waterdamp in de lucht hecht zich aan deeltjes, zodat er makkelijker druppeltjes ontstaan. "Als je veel aerosolen in de lucht hebt, krijg je veel druppeltjes waardoor wolken helderder zijn. Ook leeft de wolk langer", zegt Van Amerongen. "Dit heeft een afkoelend effect."
Hoeveel verkoeling?
Maar hoe sterk de invloed van fijnstof is (direct en via het ontstaan wolken) is een van de belangrijkste vragen voor klimaatwetenschappers.
Duidelijk is dat de werkelijke verkoeling ergens tussen de 0,2 en 0,9 graden Celsius ligt. Maar wetenschappers willen nauwkeuriger zijn. Wat daarbij helpt zijn de metingen met SPEXone, bijvoorbeeld over het aandeel korreltjes dat zonlicht opneemt of juist weerkaatst. Ook wordt gemeten hoe groot de deeltjes zijn.
Puzzelstukjes leggen
De afgelopen twee jaar waren wereldwijd opvallend warm en ook afgelopen januari was er weer sprake van een warmterecord. De aarde warmt op, maar dat is geen verklaring voor de recordwarmte die werd gemeten, zeggen wetenschappers. Mogelijk spelen fijnstof en wolken hierbij een rol. Van Amerongen: "We denken dat we daar met hulp van deze data wat puzzelstukjes kunnen leggen."
Er zijn nog meer plannen voor onderzoek met SPEXone. Zo wil SRON gaan kijken naar verwoestijning in landen als Spanje en onderzoek doen naar luchtvervuiling, bijvoorbeeld in de Gangesvlakte in India.
SPEXone is gemaakt door SRON, Airbus Netherlands en TNO. Het instrument maakt deel uit van de NASA-satelliet PACE, die naast fijnstof ook de oceanen onderzoekt. Een jaar geleden werd de klimaatsatelliet in een baan om de aarde gebracht.
Nieuwe aanpak moet dakloosheid bij arbeidsmigranten verminderen
Het aantal dakloze arbeidsmigranten neemt toe. Zo'n 60 procent van alle daklozen in Nederland is arbeidsmigrant, zeggen de vakbond CNV en het Leger des Heils. De organisaties komen vandaag met een nieuw voorstel om dakloosheid onder arbeidsmigranten tegen te gaan.
Volgens CNV en het Leger des Heils zijn er op dit moment bijna 10.000 arbeidsmigranten dakloos. Die leven "onder erbarmelijke en onmenselijke omstandigheden". Ook "sterven er regelmatig arbeidsmigranten op straat".
Doel van het plan is dat arbeidsmigranten binnen drie weken geholpen aan werk en een woning of worden begeleid om terug te keren naar het land van herkomst. Daartoe moeten daklozenopvangcentra, Regionale Werkcentra (RWC's) en gemeenten aan elkaar worden gekoppeld.
"Met open grenzen hebben werkgevers alle vrijheid om arbeidsmigranten naar Nederland te halen", zegt voorzitter van de CNV, Piet Fortuin. "Maar daar hoort ook de verantwoordelijkheid bij om huisvesting en begeleiding naar nieuw werk te financieren en te mogelijk te maken."
De organisaties vragen voor hun initiatief financiële steun van de politiek.
Succesvolle pilot
Het plan is geïnspireerd door de opvangpilots die lopen in zes steden. Een van die steden is Eindhoven waar sinds 2023 de gemeente samen met het Leger des Heils tijdelijk opvang biedt aan arbeidsmigranten. De pilot heeft daar meer dan 250 mensen geholpen, zeggen het CNV en Leger des Heils. 60 procent heeft een nieuwe baan gekregen en nieuwe huisvesting en 20 procent koos voor terugkeer naar het land van herkomst.
Minister Van Hijum van Werkgelegenheid is het eens met de twee organisaties dat voorkomen moet worden dat arbeidsmigranten na ontslag op straat belanden. De minister zegt dat hij zich daar samen met CNV en Leger des Heils voor blijft inzetten.
Informatie- en hulppunten
Volgens Van Hijum zet de overheid zich al in door informatie- en hulppunten door heel Nederland op te zetten. Daarvan zijn er inmiddels negen geopend. Die punten worden ook met de RWC's verbonden, stelt de minister.
"Daar helpen we nu al dakloze arbeidsmigranten en dat gaat op steeds meer plekken in Nederland gebeuren", zegt Van Hijum.
De minister zegt positieve resultaten te zien bij de pilots in de zes steden. Het kabinet kijkt of de pilots structureel en in meerdere gemeenten kunnen worden gefinancierd.
Diverse gemeenten stoppen samenwerking met verdacht beveiligingsbedrijf
Diverse gemeenten in Limburg en Brabant stoppen voorlopig de samenwerking met een beveiligingsbedrijf uit Venray. Naar dat bedrijf wordt door de politie onderzoek gedaan omdat er crimineel geld zou zijn binnengekomen. Dit geld zou zijn verdiend met de handel in drugs.
Het gaat volgens regionale media om Secutor Security. Via dit bedrijf huurden de gemeenten onder meer straatcoaches in. Onder meer de gemeente Bergen en Venray hebben besloten de samenwerking op te schorten, meldt L1 Nieuws.
Verder besloten ook Maastricht, Landgraaf, Heerlen, Kerkrade, Brunssum, Simpelveld en Gulpen-Wittem om de samenwerking te stoppen. "Gezien de aard van de verdenkingen is besloten om, in afwachting van het verdere politieonderzoek, per direct de samenwerking met dit bedrijf op te schorten", zeggen de gemeenten in een verklaring.
Ook de Brabantse gemeente Land van Cuijk heeft bekendgemaakt tijdelijk geen straatcoaches van het bedrijf in te zetten, schrijft Omroep Brabant. Volgens de gemeente is die samenwerking nu stopgezet, in afwachting van wat er uit het politieonderzoek komt.
Arrestaties en doorzoekingen
In het onderzoek werden gisteren zes mensen aangehouden en meerdere woningen doorzocht in Brabant, Gelderland en Limburg. Onder de arrestanten was de eigenaar van het bedrijf.
Volgens de politie gebruikte het bedrijf crimineel geld, afkomstig uit drugshandel, om concurrerende prijzen te hanteren. Salarissen zouden deels contant worden uitbetaald en er zouden valse facturen zijn opgesteld.
Een medewerker laat aan de regionale omroep L1 Nieuws weten dat er inderdaad veel vragen binnenkomen, maar dat is geen reden is voor ongerustheid. "Ik begrijp de commotie, maar 99 procent van de medewerkers heeft hier niets mee te maken", zegt de medewerker.
Minuut stilte in gemeenteraad Nieuwegein voor doodgestoken meisje
In Nieuwegein is vanavond in een extra raadsvergadering stilgestaan bij het 11-jarige meisje dat zaterdag werd doodgestoken. Burgemeester Marijke van Beukering opende de vergadering, die voor de reguliere raadsvergadering plaatsvond, met een gedicht. Daarna sprak ze haar medeleven uit met de nabestaanden, buurtbewoners en andere betrokkenen.
Na een minuut stilte las GroenLinks-fractievoorzitter Alma Feenstra namens de gemeenteraad een verklaring voor om medeleven te betuigen.
Nieuwegein kijkt extra kritisch naar meldingen
"Het was voor Nieuwegein een gitzwarte dag", zei burgemeester Van Beukering. "Het meisje was aan het spelen, toen ze plotseling werd aangevallen. Het is een verschrikkelijke gebeurtenis die ons allemaal diep raakt."
De gewelddadige dood van het meisje is volgens de burgemeester aanleiding om extra kritisch te kijken naar de wijze waarop meldingen binnenkomen en worden opgepakt. "Want ook wij hebben veel vragen", zei Van Beukering. "Hoe heeft dit kunnen gebeuren, had dit voorkomen kunnen worden?"
Het meisje werd doodgestoken in de Anemoonstraat in Nieuwegein. Er is een 29-jarige verdachte aangehouden. Eergisteren werd duidelijk dat de man bekend was bij politie en justitie en dat hij meermaals is veroordeeld.
Ook stond de man sinds 2022 onder toezicht van de reclassering en liep hij bij verschillende zorginstellingen. Het kabinet laat uitzoeken wat er gedaan is met meldingen over zijn gedrag en "wie wat wist".
ProRail verwacht dit jaar veel hinder op het spoor, 'tekort aan monteurs'
Treinreizigers worden ook dit jaar geconfronteerd met veel hinder door werkzaamheden aan het spoor, zegt ProRail. Door een tekort aan personeel en materieel gebeurt dat bovendien steeds vaker overdag, in weekenden en buiten vakanties.
Reizigers in onder meer Noord- en Zuid-Holland krijgen te maken met veel hinder. Ook rond station Groningen wordt een groot deel van de zomer aan het spoor gewerkt. ProRail trok daar aanvankelijk 51 dagen voor uit, maar door een tekorten aan elektromonteurs wordt die periode langer. Hoeveel langer is onduidelijk.
Betuweroute
De spoorwerkzaamheden in Nederland zijn dit keer extra complex, omdat er ook grootschalige werkzaamheden in Duitsland plaatsvinden. Tussen Emmerich en Oberhausen, net over de grens bij Zevenaar, wordt tot volgend jaar gewerkt aan uitbreiding en vernieuwing van het spoor.
In de zomer is er geen treinverkeer mogelijk op het Duitse deel dat aansluit op de Betuweroute en moeten goederentreinen omgeleid worden via de Bentheimroute (Oldenzaal) en de Brabantroute (Venlo). Een gevolg is dat er in die periode niet gewerkt kan worden aan het spoor tussen Rotterdam en Venlo en tussen Amsterdam en Oldenzaal.
Volgens ProRail-topman John Voppen hebben de Duitse werkzaamheden een "enorme impact" op het Nederlandse spoor. "Onze hele planning wordt ingewikkeld."
Tot 2030 veel hinder
Volgens Voppen zijn er dit jaar 25 grote projecten. In totaal moet er de komende jaren op zo'n 400 plekken aan het spoor worden gewerkt.
Vorig jaar kondigde de spoorbeheerder aan dat reizigers tot 2030 te maken krijgen met veel hinder. Spoor gaat ongeveer tachtig jaar mee en een aanzienlijk deel van het Nederlandse spoornet is kort na de Tweede Wereldoorlog aangelegd. Dat wordt de komende jaren vervangen.
Trump haalt streep door diversiteitsbeleid, ambtenaren vrezen ontslag
"Zoals je merkt, ben ik heel voorzichtig", zegt ambtenaar Jeremy Wood. Hij weegt zorgvuldig zijn woorden, want voor hem dreigt ontslag. Als ambtenaar van het ministerie van Landbouw werkte Woods aan het diversiteitsbeleid binnen het departement.
Maar daar heeft Donald Trump in drie presidentiële decreten radicaal een einde aan gemaakt. Iedereen die actief heeft meegewerkt aan wat in Amerika 'DEI' wordt genoemd (diversiteit, gelijke kansen en inclusie) is op non-actief gesteld en vliegt er vanaf morgen mogelijk uit. Dat blijkt uit interne mails in handen van de NOS.
"Voor mij is dat heel treurig", zegt Woods. "Ik werk al mijn hele carrière bij de federale overheid en wil niet weg."
Dolblij
Hoe anders is de stemming bij de conservatieve Heritage Foundation. Hier werd de blauwdruk voor Trumps beleid geschreven: Project 2025. Mike Gonzalez is dolblij met de afschaffing van het diversiteitsbeleid, waaronder ook positieve discriminatie valt.
Volgens Gonzalez is positieve discriminatie in strijd met de grondwet, omdat iedereen gelijk moet worden behandeld en niemand op grond van afkomst mag worden bevoordeeld. "Als je ieder kantoor of bedrijf een afspiegeling van de maatschappij wil laten zijn, moet je dwang en quota gebruiken, en dat is ongrondwettelijk", zegt Gonzalez. Hij pleit voor het 'kleurenblind' aannemen van medewerkers.
Represailles
Een andere ambtenaar wil alleen maar via de versleutelde Signal-app met ons praten. Ze is op haar hoede omdat er volgens haar vakbond spyware op werkcomputers is geïnstalleerd die toetsaanslagen registreert. En als we haar stem willen gebruiken moet deze worden vervormd.
Zij vreest represailles van de regering-Trump omdat ze onder de vorige president Biden was belast met het regelen van genderneutrale toiletten op haar ministerie. Ze heeft dat niet verteld tegen de mensen die het nu voor het zeggen hebben en hoopt zo de dans te ontspringen.
Transgenders 'geschiedenis'
Ook zijn veel webpagina's offline gehaald, bijvoorbeeld met voorlichting over minderheidsgroepen zoals de lhbti-gemeenschap. Naar verluidt moet eerst de 't' uit de afkorting worden gehaald voordat de pagina's kunnen worden teruggeplaatst.
Mike Gonzalez erkent desgevraagd dat transgenders daarmee niet als sneeuw voor de zon verdwijnen uit de VS. Maar Trumps beleid is dat er twee seksen zijn: man en vrouw. "Webpagina's met uitingen van genderideologie verdwijnen in het Nationale Archief en zijn geschiedenis geworden", zegt de conservatieve ideoloog.
'Gezond verstand'
President Trump staat vierkant achter het opschonen van de webpagina's, zei hij desgevraagd. "DEI is dood." Hij wekte eerder de suggestie dat de enorme branden in Los Angeles niet goed waren bestreden als gevolg van het diversiteitsbeleid.
Ook stelde hij dat de vliegtuigcrash bij het vliegveld van de hoofdstad Washington mogelijk het gevolg was van het diversiteitsbeleid bij de luchtverkeersleiding. Bewijs daarvoor leverde hij niet, maar hij noemde zijn bewering "een kwestie van gezond verstand".
'Huiveringwekkend'
Op de wekelijkse spelletjesavond van de lhbti-gemeenschap in een hip hotel in Washington DC reageren mensen geschokt op de brede aanval op DEI binnen de overheid. Ambtenaar Alex, een homoseksuele man van Afro-Amerikaanse afkomst, voelt zich niet meer welkom op zijn ministerie: "Ze richten zich tegen het diversiteitsbeleid maar het lijkt er meer op dat ze ons gewoon niet willen."
De gepensioneerde Jeffrey noemt het huiveringwekkend dat termen als diversiteit en inclusie en gelijke kansen zo'n negatieve lading hebben gekregen voor veel Amerikanen.
Niet alleen bij de federale overheid is diversiteitsbeleid in de ban gedaan. Grote bedrijven zoals Meta, Walmart, McDonald's, Amazon en supermarktketen Target gingen Trump voor, onder druk van conservatieve activisten. Ze zetten niet meer in op 'Black-owned' merken, diversiteitscommissies zijn opgeheven en regenboogvlaggen verdwijnen.
Google sluit als laatste aan in de rij. Het techbedrijf schreef gisteren in een toelichting aan medewerkers dat "risicovolle initiatieven zorgvuldig worden geëvalueerd". Google verwees daarbij naar Trumps presidentiële decreten en naar recente rechterlijke beslissingen.
Kunstroof Drents Museum kost Nederland mogelijk 5,8 miljoen euro
Als de gestolen Roemeense kunstschatten uit het Drents Museum in Assen niet worden teruggevonden, moet de Nederlandse regering de schade daarvan betalen. Het gaat om een bedrag van 5,8 miljoen euro. Dat blijkt uit gegevens in handen van RTV Drenthe en het wordt bevestigd door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
Bij de diefstal vorige week in het Drents Museum werden topstukken uit Roemenië gestolen. Het gaat om een gouden helm van bijna zuiver goud en drie armbanden. Die waren geleend van Nationaal Historisch Museum in Boekarest.
De totale collectie van 673 voorwerpen die het Drents Museum in bruikleen heeft, is voor ruim 30 miljoen euro verzekerd. De gestolen objecten zijn volgens RTV Drenthe voor 5,8 miljoen euro verzekerd.
Garantieregeling overheid
Voor tijdelijke tentoonstellingen met geleende kunstwerken kunnen musea gebruikmaken van een zogeheten indemniteitsregeling. Met deze regeling staat het Rijk bij schade of verlies garant voor de eerste 30 procent van de verzekerde waarde.
Omdat de regering met de garantstelling een deel van het risico bij schade of diefstal op zich neemt, kunnen verzekeraars musea korting geven op de verzekeringspremies. Dit maakt het voor Nederlandse musea makkelijker om tentoonstellingen te organiseren.
Aansprakelijk voor 9 miljoen
Omdat het Rijk dus 30 procent van de verzekerde waarde op zich neemt, staat Nederland in dit geval garant voor iets meer dan 9 miljoen euro. Dat wil zeggen dat bij diefstal, verlies of beschadiging de overheid ook deels aansprakelijk is en dus moet betalen.
Omdat de verzekerde waarde van de vier gestolen voorwerpen minder is dan de 9 miljoen euro waar Nederland voor instaat, betaalt in principe alleen het Rijk, schrijft RTV Drenthe.
Pas als de schade hoger is dan 9 miljoen euro, komt de verzekering van het Drents Museum in beeld. Het enige wat het museum dan wel moet betalen, is het eigen risico. De hoogte van dat bedrag is niet bekend.
Er zitten drie verdachten vast in verband met de kunstroof in Assen. De politie is nog op zoek naar een vierde verdachte. Het ministerie laat weten "alles op alles zetten om de stukken op te sporen". Dinsdagavond werd duidelijk dat de politie al honderden tips heeft binnengekregen over de roof.
Noodtoestand op Santorini door aanhoudende aardbevingen
De Griekse overheid heeft de noodtoestand afgekondigd voor het eiland Santorini, nadat de populaire toeristenbestemming in een week tijd opgeschrikt was door honderden onderzeese aardbevingen. De zwaarste daarvan vond gisteravond plaats tussen Santorini en het eiland Amorgos, en had een kracht van 5.2.
De schade is vooralsnog minimaal, maar de schrik zit er goed in: een groot deel van de pakweg 15.000 inwoners en een onbekend aantal seizoenswerkers is inmiddels vertrokken, vooral per veerboot naar het Griekse vasteland.
De noodtoestand betekent niet dat de achterblijvers ook moeten vertrekken: inwoners en andere aanwezigen mogen gewoon blijven, als ze dat willen.
Eerder werden al plekken op het eiland afgezet waar gevaar bestond voor aardverschuivingen of vallende stenen. Scholen zijn in ieder geval tot het einde van deze week dicht.
De bevingen vinden vooral plaats in de zee tussen de eilanden Santorini, Amorgos, Anafi en Ios:
De noodtoestand is met terugwerkende kracht vanaf 1 februari van kracht, en geldt tot 3 maart. Het is niet duidelijk waarom 1 februari als startdatum is gekozen. Het is vooral een administratieve maatregel, bedoeld om hulpverlening te vergemakkelijken, mocht dat nodig zijn: brandweer, politie, kustwacht, medische hulpdiensten en het leger staan nu paraat op en om Santorini.
Het aantal bevingen ligt al dagenlang op ongeveer hetzelfde hoge niveau, meldt de Griekse publieke omroep ERT: elke paar minuten is er weer een. Volgens seismologen is het nog te vroeg om te bepalen of de bevingen sterker en schadelijker zullen worden, wel is duidelijk dat ze niet veroorzaakt worden door vulkanische activiteit.
Inmiddels vertrekken er ook mensen van Santorini omdat ze de aanhoudende bevingen zat zijn, niet per se omdat ze bang zijn, zo meldt een correspondent van ERP: "Er zijn hier mensen die gewoon moe worden van die bevingen elke twee minuten. Ze kunnen niet meer uitrusten of en 's nachts niet slapen."
Faber wil verscherpt toezicht op overlastgevende asielzoekers
Minister Faber van Asiel wil verscherpt toezicht houden op kansarme asielzoekers die voor overlast zorgen in Ter Apel. Het gaat om een proef waarbij ze zich twee keer per dag moeten melden. De minister heeft de plannen aangekondigd bij een bezoek aan het aanmeldcentrum in Ter Apel.
Het gaat om asielzoekers uit veilige landen die weinig kans maken op een verblijfsvergunning. Met de pilot wil de minister voorkomen dat asielzoekers overlast in het dorp veroorzaken. Ook kan hun asielaanvraag sneller worden afgehandeld omdat ze beschikbaar zijn voor het papierwerk.
De overlastgevende asielzoekers krijgen eerst een meldplicht opgelegd. Als ze niet meewerken worden ze verplaatst naar een locatie met strenger toezicht. Vanuit daar worden ze in een "prikkelarme omgeving" geplaatst, waar ze onder scherp toezicht zullen staan. Ze kunnen dan niet het terrein van het aanmeldcentrum op. Wel kunnen ze naar buiten.
De asielzoekers krijgen vervolgens een voorstel om mee te werken aan een intensief programma met al doel om hun gedrag te veranderen. Deelname aan dat programma is niet verplicht, maar de overlastgever krijgt wel het dringende advies om mee te doen. Als de asielzoekers zich blijven misdragen, moeten ze worden vastgezet.
Inwoners van Ter Apel vertellen over de overlast in het dorp:
Ondernemers in Ter Apel vragen al langer om de aanpak van overlastgevende asielzoekers. Winkeliers stuurden twee jaar geleden een brandbrief waarin ze onder meer eisten dat de overlastgevers niet meer in Ter Apel worden opgevangen.
Faber's voorganger Van der Burg had in Ter Apel een soortgelijke proef lopen, onder de naam 'procesbeschikbaarheidslocatie' (pbl). Die moest vorig jaar worden stopgezet, omdat asielzoekers volgens de rechter te veel in hun vrijheid werden beperkt. Faber denkt dat haar plan wel haalbaar is, omdat het meer op vrijwillige basis is.
De proef begint met veertig mensen, daarna wordt de capaciteit verdubbeld naar maximaal tachtig. De minister onderzoekt ook of het juridisch mogelijk is om asielzoekers naar een nog strengere locatie te verplaatsen, of naar de gevangenis als problemen aanhouden.
Ook VVD wil geitenstop om gezondheidsrisico's, Kamermeerderheid in zicht
Coalitiepartij VVD wil voorlopig een verbod op de nieuwbouw, verplaatsing of uitbreiding van geitenhouderijen. Aanleiding is een deze week gepubliceerd RIVM-onderzoek dat aantoonde dat longontstekingen rond deze bedrijven vaker voorkomen.
Oppositiepartijen GroenLinks-PvdA, Partij voor de Dieren en ChristenUnie hadden zich al uitgesproken voor een stop op geitenbedrijven. Ook coalitiepartij NSC laat weten hier "serieus naar te kijken" en daarmee lijkt een meerderheid voor een zogenoemd moratorium in zicht.
VVD-Kamerlid Van Campen zei in een Kamerdebat dat het goed is dat het kabinet de Gezondheidsraad om advies heeft gevraagd naar aanleiding van het onderzoek, maar hij snapt niet dat dit pas na de zomer komt. "Waarom moet dat zo lang duren?"
De VVD'er wil binnen een maand een spoedadvies dat antwoord geeft op de vraag of extra maatregelen nodig zijn. In de tussentijd moet de sector wat hem betreft dus pas op de plaats maken. NSC-Kamerlid Holman stelde ook dat er haast gemaakt moet worden met het advies van de Gezondheidsraad. "Snel en duidelijk", zei hij.
Dierenrechten
Ook op de langere termijn wil Van Campen een rem zetten op de toename van het aantal geiten dat in Nederland wordt gehouden. Als het aan hem ligt, wordt ook voor deze categorie een systeem van dierrechten ingevoerd, waarmee de 'geitenstapel' beter beheersbaar wordt. "Het is krankzinnig dat dit nog niet het geval is."
Van Campen zou van landbouwminister Wiersma graag dezelfde "scherpte" zien die zij volgens hem toonde toen onlangs in Duitsland mond-en-klauwzeer (MKZ) uitbrak. Toen nam de BBB-minister direct maatregelen om te voorkomen dat de ziekte zich ook in Nederland kon verspreiden.
Ook Kamerlid Bromet van GroenLinks-PvdA vindt de reactie van Wiersma op het RIVM-rapport "in schril contrast" staan met de "hysterie" rond MKZ, dat uiteindelijk in Nederland helemaal niet werd aangetroffen. Zij wees erop dat dit al het zoveelste onderzoek is dat een verband legt tussen longziektes en intensieve geitenhouderijen.
'Niet te filmen'
BBB-leider Van der Plas vindt dat andere partijen nogal hard van stapel lopen; ze stelde dat het RIVM-onderzoek "met hangen en wurgen" een correlatie heeft aangetoond tussen longontstekingen en geitenhouderijen, maar geen oorzakelijk verband. Dat omwonenden van deze boerderijen vaker ziek worden kan dus ook toeval zijn, betoogde zij. Dat geitenboeren er verantwoordelijk voor worden gehouden, noemde Van der Plas "niet te filmen".
Dinsdag kwam het RIVM-onderzoek naar buiten waarin -niet voor het eerst- een verband werd vastgesteld tussen longontstekingen en geitenhouderijen. Wie binnen 2 kilometer van een geitenboerderij woont heeft meer kans op de longaandoening en hoe dichterbij je woont, hoe groter de kans, concludeert het RIVM. Naar schatting overlijden hierdoor jaarlijks tussen de 20 en 100 mensen.
Het kabinet kondigt naar aanleiding van het onderzoek niet direct maatregelen aan, maar heeft dus extra advies gevraagd aan de Gezondheidsraad. Ingewijden in de top van het kabinet vertellen dat de discussie hierover hoog is opgelopen tussen de ministers Agema van Volksgezondheid en Wiersma van Landbouw. Agema (PVV) zou maatregelen willen treffen, maar Wiersma (BBB) wil daar niet aan.
Eerdere onderzoeken
Dat er een verband is tussen longontstekingen en geitenhouderijen is vaker vastgesteld. In 2021 concludeerde het RIVM bijvoorbeeld dat mensen die in landelijke gebieden wonen met veel veehouderijen een grotere kans (26-60 procent) hebben op een longontsteking dan mensen die in landelijke gebieden wonen met minder of geen veehouderijen in de buurt. Geitenhouderijen bleken daarvan een belangrijke oorzaak.
In 2014 toonde RIVM-onderzoek aan dat er 30 tot 50 procent meer kans is op longontsteking in een straal van twee kilometer rond een geitenhouderij.
Elon Musk pleegt 'coup' met adviesorgaan voor afslanken overheid
"Een niet-gekozen miljardair die geen verantwoording hoeft af te leggen, met vergaande belangenconflicten, die nauwe banden met China heeft, een onvervalste beul van vermeende vijanden, kaapt de meest gevoelige financiële datasystemen en het chequeboek van ons land, zodat hij op illegale wijze fondsen van onze kiezers kan blokkeren op basis van ook maar de minste gril of de wildste samenzweringstheorie."
Aldus senator Patty Murray op een persconferentie op het Capitool in Washington afgelopen maandag. Ze had het over Elon Musk, die sinds drie weken leiding geeft aan het Department Of Government Efficiency (DOGE).
Dat heeft als opdracht om de overheidsuitgaven flink terug te brengen. De manier waarop dat gebeurt is nietsontziend en doet denken aan de stijl waarmee Musk zijn bedrijven leidt, hebben voormalige werknemers gezegd. Er zijn vragen of deze werkwijze wel in overeenstemming met de grondwet is, maar dat lijkt nauwelijks een rol te spelen.
Het eerste slachtoffer van Musk en zijn dienst lijkt USAID, het Amerikaanse Agentschap voor Internationale Ontwikkeling. Dat werd vorige week gedwongen het hoofdkantoor te sluiten en staat op de nominatie om helemaal te worden ontmanteld.
De leidinggevenden van de beveiliging van USAID werden op non-actief gezet, nadat ze hadden geprobeerd te voorkomen dat DOGE-werknemers toegang kregen tot beveiligde systemen. Op X schreef Musk over de ontmanteling: "USAID is een criminele organisatie. Het wordt tijd dat die afsterft."
Daar blijft het niet bij. Musk wil ook vergaande hervormingen doorvoeren bij de GSA, die onder meer overheidskantoren beheert, bij de financiële waakhond voor burgers CFPB en het ministerie van Onderwijs.
De OPM, een federale dienst die gaat over de personeelszaken van ruim 2 miljoen ambtenaren, is nu een vehikel van Musk om bezuinigingen door te voeren. Vorig weekend meldde persbureau Reuters dat OPM-ambtenaren niet meer kunnen inloggen bij hun computersystemen.
Ook meldde The New York Times dat DOGE toegang heeft tot het betalingssysteem van het ministerie van Financiën. Vandaaruit wordt namens federale overheidsinstanties jaarlijks meer dan 5000 miljard (5 biljoen) dollar aan betalingen verstuurd.
Alleen-lezen
Dat heeft geleid tot grote zorgen binnen de federale overheid en het Congres. Zo zei de Democratische leider in de Senaat, Chuck Shumer, dat Musk een "schaduwregering" leidt die alle overheidsdiensten in gevaar brengt. Die angst werd nog aangewakkerd door berichten van Musk zelf, die het deed voorkomen alsof zijn departement zelf betalingen kan intrekken.
Over een Lutherse hulporganisatie zei hij: "De corruptie en verspilling worden in realtime de nek omgedraaid", zei Musk op X , eraan toevoegend dat DOGE "snel de betalingen stopzet" aan de hulporganisatie.
Vandaag blijkt uit rechtbankdocumenten dat twee medewerkers van DOGE, Tom Krause and Marko Elez, zijn opgenomen in het ministerie van Financiën en 'alleen-lezen'-toegang hebben tot het betalingssysteem. Elez werkte voor twee van Musks bedrijven en Tom Krause is de CEO van een cloudsoftwarebedrijf.
De twee mogen de informatie uit het systeem niet delen met andere DOGE-medewerkers, zo staat er. Een federale rechter moet het voorstel nog goedkeuren, maar heeft al gezegd dat te willen doen.
Ondertussen is niet duidelijk hoeveel mensen er voor de dienst van Musk werken, die overigens meer een soort adviesorgaan is dan een departement. Zowel Musk als de regering-Trump hebben geen lijst van medewerkers gepubliceerd. Techmagazine Wired kwam vorig weekend wel met de namen van zes jonge mannen van tussen de 19 en 24 jaar, die voor DOGE werken.
Een van hen is de 19-jarige Edward Coristine, die nu "expert personeelszaken" bij OPM wordt genoemd. Hij is net klaar met de middelbare school en bracht naar verluidt afgelopen zomer drie maanden door bij Neuralink, het neurotechnologiebedrijf van Musk.
Volgens Wired dook hij opeens op bij online vergaderingen van de GSA, waarin hij medewerkers vroeg om te vertellen waarom ze hun baan moesten behouden. Wie hij was of waarom hij aan de gesprekken deelnam, werd niet uitgelegd.
'Constitutionele crisis'
De onduidelijkheid rond DOGE beperkt zich niet tot de werknemers. Ook zijn er vragen of het zich wel aan de wet houdt. In het Congres worden wetsvoorstellen gedaan voor uitgaven en wordt de overheidsbegroting gecontroleerd. Voordat iemand hoofd van een afdeling kan worden, moet dat eerst door de Senaat worden goedgekeurd.
Brian Riedl, oud-medewerker van de Republikeinen in de Senaat, voorziet een "constitutionele crisis". Hij zei tegen NBC dat er een mate van federale controle moet zijn op Musk. "Zoveel macht als Elon Musk heeft zou door de Senaat moeten worden bevestigd," zei hij. "Er moet iets van verantwoording worden afgelegd aan het Congres en de kiezers."
Goedgekeurd door het Congres
Ook de beoogde ontmanteling van USAID kan niet plaatsvinden zonder het Congres, zeggen Democratische Congresleden. "Elke poging om USAID samen te voegen met of op te nemen in het ministerie van Buitenlandse Zaken moet in overeenstemming met de wet worden bekeken, besproken en goedgekeurd door het Congres", schreven Democratische senatoren in een brief aan minister Rubio van Buitenlandse Zaken.
Rubio leek het daarmee eens te zijn. Hij zei dat een "mogelijke reorganisatie" zou gebeuren "in overeenstemming met de toepasselijke wetgeving".
Ondertussen lijkt Musk, met 288 miljoen dollar de grootste donateur van de presidentscampagne van Trump, verbaasd over het gemak waarmee hij invloed heeft gekregen in Washington. "Ik denk dat DOGE een aanzienlijke en significante impact zal hebben op overheidsverspilling, fraude en misbruik. Wat werkelijk verbazingwekkend is, als je kijkt naar de omvang en reikwijdte", schreef hij dit weekend op X.
Voorlopig geen extra geld voor gemeenten, mogelijk hogere gemeentebelastingen
De coalitiepartijen VVD en NSC zeggen dat zij voorlopig niet van plan zijn om gemeenten uit een financieel ravijn te helpen. En dat ravijn is diep, zeggen de gemeenten zelf.
Vooral voor 2026 vrezen veel wethouders van Financiën dat ze hun begroting niet rond krijgen. 2026 wordt daarom aangeduid als 'het ravijnjaar'. Uit een berekening van accountantsbureau BDO blijkt dat driekwart van de gemeenten de komende jaren samen voor miljarden euro's in de rode cijfers duikt.
Volgend jaar wordt er 2,3 miljard euro gekort op het gemeentefonds waar de verplichte taken van gemeenten uit worden betaald: variërend van vuilnis ophalen, plantsoenen schoffelen tot het leveren van jeugdzorg of thuishulp. En dat zijn dure plichten.
Sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor die zorg. Volgens de rijksoverheid zou dat goedkoper uitpakken maar het tegendeel gebeurde. De jeugdzorg kostte in 2015 nog 3,8 miljard euro, vorig jaar was dat bedrag gestegen tot 8,1 miljard.
VVD en NSC willen wel in gesprek met gemeenten over de balans tussen de taken die ze moeten uitvoeren en het geld dat ze daarvoor krijgen. Maar die gesprekken zullen voor 2026 geen oplossing bieden, erkennen deze partijen.
Niet rood staan
De financiële regels voor gemeenten zijn anders dan die voor het Rijk. Een gemeente mag niet rood staan bijvoorbeeld, de begroting moet altijd sluitend zijn. En een wethouder van Financiën heeft veel minder mogelijkheden om de inkomsten op te vijzelen dan de minister van Financiën in Den Haag.
Gemeenten mogen niet zomaar alle belastingen en heffingen verhogen om meer binnen te halen dan de kosten die zij moeten dekken, zoals de afvalstoffenheffing. Alleen de hondenbelasting, toeristenbelasting en de ozb (onroerendezaakbelasting) mogen omhoog en kunnen zorgen voor extra inkomsten.
Dus verhogen gemeenten die massaal: gemiddeld stijgt de ozb komend jaar met 9 procent, met uitschieters als 32 procent in Amsterdam en 19 procent in Utrecht. In grote steden kunnen ook parkeertarieven geld opleveren en ook daar zijn flinke stijgingen te zien: gemiddeld gaan die bijna 12 procent omhoog.
Extra lastenverzwaring
De coalitie van PVV, VVD, NSC en BBB wil die ozb-verhoging liever niet als extra lastenverzwaring voor burgers. In het hoofdlijnenakkoord is dat ook vastgelegd. VVD-Kamerlid Aukje de Vries kreeg het daarover behoorlijk aan de stok met VVD-wethouders van Financiën in het land toen zij hen daar gisteren nog eens aan herinnerde. Want veel andere opties hebben gemeenten niet om de begroting sluitend te maken, vinden zij. "Domheid, onwil of is het populisme?" vroeg VVD-wethouder van Financiën Philip van Veller zich over de houding van de coalitie af.
Begin maart overlegt verantwoordelijk minister Uitermark van Binnenlandse Zaken (NSC) met de gemeenten over de problemen. Op 26 maart is er een debat in de Tweede Kamer. Voorzitter van de Vereniging Nederlandse Gemeenten Dijksma heeft al gedreigd naar de rechter te stappen als het kabinet niet over de brug komt. En veel ambities van het kabinet, zoals de bouw van tienduizenden nieuwe betaalbare woningen, niet worden gehaald, zo waarschuwde ze.
Creditcard, tamagotchi, zonnebrillen en meer opgevist in dierentuin Amersfoort
Dierenpark Amersfoort zoekt de eigenaren van honderden voorwerpen die boven water zijn gekomen bij de renovatie van een kunstmatige rivier in de dierentuin. Omdat de attractie wel een opknapbeurt kon gebruiken, is het ervan water onlangs wgggepompt.
Er bleken honderden verloren voorwerpen op de bodem te liggen, van zonnebrillen en horloges tot een tamagotchi. Het park wil de spullen graag teruggeven aan de eigenaren.
Het gaat om spullen die de afgelopen tien jaar zijn verloren, want zo oud is de attractie waarbij mensen kunnen waterfietsen.
Een medewerker heeft alle spullen met de hand van de bodem geplukt:
"We waren verbaasd welke voorwerpen we boven water haalden. Zo vonden we zelfs een creditcard", aldus een medewerker.
De eigenaar van de creditcard is inmiddels gevonden, maar het park hoopt ook alle andere spullen weer bij de eigenaar te krijgen, schrijft RTV Utrecht. Daarvoor kunnen bezoekers terecht op een speciale site.
