ING boekt forse winst en is op overnamepad
ING, de grootste bank van Nederland, zinspeelt op een overname van een andere bank of een onderdeel daarvan. Dat blijkt bij de presentatie van de jaarcijfers over 2024.
Afgelopen jaar werd een winst van 6,4 miljard euro geboekt. Die winst is vooral te danken aan de groei van het bedrag dat wordt uitgeleend, vooral aan zakelijke klanten. Ook beheert de bank meer geld op betaal- en spaarrekeningen voor haar klanten dan het jaar ervoor.
Vooral het aantal klanten dat mobiel bankiert groeit hard. Inmiddels gebruiken 14,4 miljoen klanten vooral hun mobiele telefoon om te bankieren. Dat zijn er 1,1 miljoen meer dan in 2023, vooral met dank aan klanten in Duitsland, Spanje, Polen en Nederland.
Europese ambities
ING groeit al een tijd en het bedrijf wil nu "de beste bank van Europa" worden. Eerder deze week liet topman Steven van Rijswijk aan persbureau Reuters weten dat de bank interesse heeft om andere banken over te nemen.
ING denkt aan overnames van grote banken of onderdelen daarvan in grote landen. Daarbij moet worden gedacht aan Italië, Spanje en Duitsland, zegt de topman. "Als je bijvoorbeeld kijkt naar consumentenleningen dan zijn we heel klein in Duitsland, maar ook in Italië en Spanje." Op welke banken of divisie ING de zinnen zet, zegt de bank niet.
Naast deze ambities, zijn er wel zorgen over het geopolitieke klimaat door alle dreigementen over importtarieven. Toch verwacht Van Rijswijk dat de bank hier maar in beperkte mate last van zal hebben omdat de bank wereldwijd zakendoet en in beperkte mate afhankelijk is van de Verenigde Staten.
Klimaatzaak
NRC en Trouw schrijven vandaag over een rapport waaruit blijkt dat ING niet goed bijhoudt hoeveel er nou precies wordt geïnvesteerd in bedrijven die olie en gas winnen. Volgens dit onderzoek wordt er tien keer meer geleend aan deze bedrijven dan in de boeken staat.
Het rapport werd gedaan in opdracht van Milieudefensie, dat dreigt met een rechtszaak tegen ING. Met die zaak wil Milieudefensie afdwingen dat de bank aan de klimaatdoelen voor CO2-reductie wordt gehouden.
ING-topman Van Rijswijk ziet dit rapport als onderdeel van een campagne van Milieudefensie in opmaat van de rechtszaak. Hij spreekt tegen dat er niet goed gerapporteerd wordt: "Dat klopt niet. We rapporteren in lijn met de accountantsregelgeving. Dit rapport is klinkklare onzin en kan naar de prullenbank."
Rusland
Een paar maanden geleden kondigde ING aan dat alle activiteiten in Rusland stopgezet zullen worden. De resterende activiteiten moet de bank 400 miljoen euro afboeken.
Het volledig afstoten van de Russische bedrijfsactiviteiten gebeurt 3 jaar na de inval van Rusland in Oekraïne. Volgens ING werd er eerder al 80 procent van alle handel van de hand gedaan, maar heeft het tijd gekost om een koper te vinden voor de rest van activiteiten. ING verwacht dat de verkoop in het derde kwartaal van 2025 kan worden afgerond.
Trump wil Gaza overnemen, Amerikaanse aannemers zijn er al actief
"Ik ben aan het lopen en achter me staan de Amerikaanse militairen", zegt de Palestijnse journalist Bisan Owda in een Instagramvideo. Ze filmt haar reis terug naar het noorden van Gaza en komt bij de controlepost Amerikaanse militairen tegen.
Als het aan Trump ligt moeten de Palestijnen uit Gaza vertrekken en wordt de VS straks de baas van het gebied, toch is het niet het Amerikaanse leger dat Owda tegenkomt tijdens haar reis.
Particuliere Amerikaanse veiligheidsbedrijven werken op dit moment samen met een Egyptisch bedrijf bij een belangrijk checkpoint in Gaza. Het gaat om het controlepunt op de kruising van de Netzarim-corridor, de door Israël afgesloten militaire zone die het noorden en het zuiden van Gaza scheidt, en Salah al-Dinstraat, die het oosten en westen scheidt.
De particuliere soldaten moeten Palestijnen controleren die vanuit het zuiden terugkeren naar het noorden. Honderdduizenden Palestijnen vluchtten afgelopen jaar naar het zuiden vanwege de dodelijke Israëlische aanvallen. Sinds de wapenstilstand zijn honderdduizenden Palestijnen weer teruggekeerd naar het noorden.
En tijdens die reis worden de Gazanen dus gecontroleerd door Amerikaanse bedrijven. Het gaat om twee bedrijven. Safe Reach Solutions (SRS) is verantwoordelijk voor de planning en logistiek bij het checkpoint. Een ander bedrijf, UG Solutions, stuurt de gewapende agenten die de controles uitvoeren.
Particuliere bedrijven worden als 'politiek neutraal' gezien, zegt Sean McGate, die zelf als particulier militair werkte en nu onderzoek doet naar veiligheid en internationale betrekkingen bij denktank Atlantic Council. "Als het goede bedrijven zijn, kunnen ze voor stabiliteit zorgen. Daarnaast kunnen ze meteen worden ingezet. Er is geen bureaucratie of voortraining."
'Israël is verantwoordelijk'
Beide bedrijven hebben nauwelijks online aanwezigheid, maar Safe Reach Solutions bevestigt via de mail dat zij het ingehuurde bedrijf zijn voor de logistiek. Volgens een anonieme bron binnen het bedrijf zijn alle partijen die betrokken zijn bij de wapenstilstand akkoord met het inhuren van SRS en is het bedrijf volledig onafhankelijk.
Wie de rekeningen betaalt, wil het bedrijf niet zeggen. "Maar dat moet Israël wel zijn", zegt Joost Hiltermann, hoofd Midden-Oosten van de internationale denktank Crisis Group. "Gaza is hun bezette gebied en zij hebben de verantwoordelijkheid, wie zou het anders moeten betalen? Misschien dat de Amerikanen helpen met de rekening." McGate vult dat aan. Hij denkt dat de VS direct of indirect de rekeningen betaalt.
Ook op de vraag in welke gebieden de particulier eerder werkte, geeft de bron geen antwoord. "Het SRS-team brengt diepgaande ervaring mee in het werken in crisis-en oorlogsgebieden", schrijft een woordvoerder aan de NOS.
UG Solutions en oprichter Jameson Govoni bleven onbereikbaar. Wel bekend over dat bedrijf is dat de veteranen tussen de 1000 en 10.000 dollar per dag verdienen op de post, dat bleek uit een wervingsmail in handen van persbureau Reuters. En volgens een document dat The Washington Post heeft kunnen inzien, dragen de particuliere militairen M4-aanvalsgeweren, SR-25 scherpschuttersgeweren en Glock-pistolen.
Onduidelijk blijft om hoeveel Amerikaanse agenten het gaat. De ooggetuigenverslagen zijn beperkt: volgens veel Palestijnen die door het checkpoint zijn gegaan, staat er vooral Egyptisch personeel. Ook Israël geeft geen duidelijkheid. Het Israëlische leger wees voor vragen naar het ministerie van defensie. Het ministerie heeft niet gereageerd.
"Niemand heeft ooit van deze bedrijven gehoord en dat belooft niet veel goeds", zegt McGate. "We weten dat militaire bedrijven na misstanden vaak hun naam veranderen. Daardoor worden ze net zo onvindbaar als deze bedrijven in Gaza. We weten niets van hun achtergrond en hebben geen idee of ze betrouwbaar zijn."
Extra risico's
De inzet van gewapende Amerikaanse aannemers in Gaza brengt risico's met zich mee, zegt Hiltermann. "Vanuit Palestijns gezichtspunt horen de militairen bij Israël. Dat maakt hen het enige doelwit op de grond."
En dan is er nog de vraag in hoeverre een bedrijf met winstoogmerk de veiligheid kan garanderen. Particuliere veiligheidsbedrijven opereren in juridisch grijze gebieden waar internationale verdragen niet van toepassing zijn. Traditionele wetgeving zoals de Geneefse conventies zijn bedoeld voor staat-gecontroleerde toepen en niet voor huurlingen.
Daardoor is er onzekerheid over de verantwoordelijkheid van bedrijven, blijkt uit eerdere incidenten. Bijvoorbeeld het bloedbad dat het bedrijf Blackwater aanrichtte in Irak, waarbij aannemers burgers doodde, maar werden beschermd tegen directe militaire vervolging.
"Voor de VS is het daarom juist aantrekkelijk, omdat ze minder verantwoordelijkheid dragen", zegt McGate. "Als er iets misgaat zoals bij Blackwater, kan Amerika zeggen: 'sorry, het ligt aan die slechte contractors, we hebben ze ontslagen.' En meer reactie is niet nodig."
Voor vierde keer binnen jaar brand in een vakantiewoning op camping in Herpen
Een vakantiewoning op een camping in het Noord-Brabantse dorp Herpen is afgelopen nacht volledig verwoest door brand. Het is die vierde keer binnen een jaar dat een vakantiewoning op de camping afbrandt.
Afgelopen vrijdag was er ook al brand op het terrein, daarvoor waren er branden op 15 januari en op 10 april vorig jaar. Op dit moment zijn er nog dertig bewoners op de camping, meldde Omroep Brabant vorige week. Zij moeten uiterlijk 1 juni volgend jaar hun staanplaats leeg opleveren.
Volgens de brandweer was bij de brand van vrijdag sprake van brandstichting en ook bij de brand van 15 januari wordt daar rekening mee gehouden.
Waarschuwingen voor dichte mist in onder meer Utrecht en Gelderland
Het KNMI waarschuwt voor dichte mist in Flevoland, Utrecht, Gelderland en Noord-Brabant. Voor deze provincies geldt code geel.
De waarschuwing werd om 01.00 uur afgegeven en geldt tot 10.00 uur. Het zicht is plaatselijk minder dan 200 meter. De minima in de nacht liggen tussen de 0 en 3 graden en omdat er weinig wind staat, ontstond er in de vier provincies een dikke mistlaag.
Het KNMI adviseert automobilisten mistlampen voor aan te zetten bij minder dan 200 meter zicht en de mistlampen achter bij minder dan 50 meter zicht. Ook wordt automobilisten aangeraden om langzamer te rijden en grotere afstand te houden tot voorliggers.
Buien in noordoosten
In de meeste provincies start de ochtend grijs. Geleidelijk komt er vanuit het noorden meer ruimte voor de zon, vooral in het zuidoosten valt een lichte bui. Het wordt ongeveer 7 graden.
Afgelopen maand was het vaak mistig in Nederland. Het leidde ertoe dat onder meer vluchten werden geannuleerd. Vooralsnog geldt de mistwaarschuwing van vandaag niet voor Noord-Holland, waar Schiphol ligt.
'Russische saboteurs spoten uitlaten van Duitse auto's vol met bouwschuim'
Russische saboteurs hebben de uitlaten van bijna driehonderd auto's volgespoten met bouwschuim in verschillende Duitse steden. Ze lieten bij elk voertuig stickers van de Duitse politieke partij De Groenen achter om zo de indruk te wekken dat klimaatactivisten de acties uitvoerden.
Dat blijkt uit onderzoek van het Duitse blad Der Spiegel. Rusland wilde met de actie de Groenen in een kwaad daglicht stellen en hoopte zo onrust te creëren in het land, in aanloop naar de Duitse verkiezingen eind deze maand. Hoe het medium de Russische saboteurs op het spoor is gekomen, is niet bekend.
Eind vorig jaar berichtte de Duitse blad Bild dat klimaatactivisten de uitlaten van honderden auto's hadden volgespoten met het uitzettende schuim, waardoor de auto's niet meer gebruikt konden worden.
Purschuim zet snel uit en wordt ook snel hard, waardoor de uitlaat van de auto's volledig verstopt raakte. De schade kon variëren tussen enkele honderden euro's tot bijna tienduizend euro aan reparatiekosten.
'Wees Groener'
Op elke beschadigde auto werd een portret van de Duitse minister van Economische Zaken, Robert Habeck (De Groenen), geplakt. Ook werd de slogan 'Wees Groener' op de auto's geklad. Het zou een boodschap aan de minister zijn om het klimaat beter te beschermen, schreef Bild.
Politiewoordvoerder Thomas Hagel zei destijds dat er geen spoor te bekennen was van de bouwschuimbende.
Een ogenschijnlijk simpele actie had grote gevolgen; het zorgde voor onrust in veel Duitse buurten. De busjes met uitzettend schuim, dat eigenlijk gebruikt wordt als isolatiemateriaal, zijn voor een paar euro in de bouwmarkt te koop.
Inmenging Russische trollen
Het is niet de eerste keer dat Rusland zich bemoeit met buitenlandse verkiezingen. Zo onthulde de Volkskrant vorig jaar dat Russische trollen tijdens de Europese verkiezingen Franse en Duitse radicaal-rechtse partijen online actief promootten.
Ook zou Rusland de Roemeense presidentsverkiezingen hebben beïnvloed en hebben geprobeerd de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2019 te beïnvloeden.
Roofschilderij van Jordaens terug bij erfgenamen Vlaamse verzetsstrijder
In Mechelen is een schilderij dat in de Tweede Wereldoorlog door de nazi's werd geroofd, teruggegeven aan de oorspronkelijke eigenaars. Het schilderij is van de Vlaamse barokschilder Jacob Jordaens (1593-1678), naast Rubens en Van Dyck de belangrijkste van zijn tijd.
Het geroofde werk, De terugkeer van de Heilige Familie van de vlucht naar Egypte, was eigendom van verzetsstrijder Joseph Scheppers de Bergstein. In mei 1940 werd hij gevangengenomen in de strijd tegen het Duitse leger. Tijdens zijn afwezigheid nam de Duitse Luftwaffe zijn intrek in zijn landgoed. Toen hij eind 1940 terugkeerde, bleek dat het schilderij en andere waardevolle spullen waren verdwenen.
Scheppers de Bergstein bood in de volgende oorlogsjaren onderdak aan verzetsstrijders, tot hij in februari 1944 werd gearresteerd door de Gestapo en naar Buchenwald werd gedeporteerd. Hij overleed in oktober van dat jaar in werkkamp Ellrich, onderdeel van Mittelbau-Dora.
Databank
Na de oorlog deed zijn zoon aangifte van de vermissing van het schilderij, waardoor het later werd opgenomen in een databank voor roofkunst.
Na de oorlog kwam het schilderij in handen van de Nederlandse antiquair Jan van Gool. Hij kreeg het van een vriend uit Berlijn. Van Gool vermoedde dat er een luchtje aan zat en bewaarde het in een huis dat hij bezat in de Franse Ardèche. Zijn familie vond het daar 80 jaar later, na zijn overlijden in 2022, verstopt in een dubbel plafond in de kelder. De familie denkt dat hij er niets mee te maken wilde hebben.
Ze brachten het voor taxatie naar kunsthandelaar Paul Dumay in Nuenen. Die had een vermoeden en zocht het op in de databank van de Belgische overheid. Toen bleek dat het inderdaad om het gestolen schilderij ging, besloot de familie het schilderij terug te geven aan de erfgenamen van Scheppers de Bergstein. "Dit is een grote dag voor onze familie", zegt een van de nabestaanden tegen de Vlaamse omroep VRT.
Het is het eerste kunstwerk dat is teruggegeven sinds de oprichting van de databank van geroofde kunst. De waarde van het schilderij, dat inmiddels is gerestaureerd, wordt geschat op 800.000 euro.
Station van Zwolle krijgt nieuwe 'lantaarnachtige' entree
Het station van Zwolle gaat opnieuw op de schop. Over twee jaar wordt begonnen met de bouw van een nieuwe entree. De toegang wordt aan de kant van het centrum vervangen door een rond bouwwerk dat volgens de NS doet denken aan een sfeervolle lantaarn. Ook komen er meer perronoverkappingen.
Volgens Danou Veenhof, regiodirecteur bij ProRail, is de nieuwe entree een grote verbetering ten opzichte van de huidige toegang. "Een prachtige plek voor de reiziger en voor de stad", zegt ze tegen Oost.
Bij de huidige toegang is volgens wethouder Gerdien Rots onduidelijk hoe reizigers naar de stad kunnen. "Deze ruimte zal de toegang verbeteren, maar ook een plek zijn waar je rustig een boek kan gaan lezen", zegt hij. "Veel stations in ons land zijn plekken waar je liever niet bent. Ik weet zeker dat station Zwolle een plek wordt, waar je heel graag wil zijn."
Bij de bouw wordt voornamelijk gebruik gemaakt van duurzame materialen, zoals hout. Een deel van de materialen van de huidige entree wordt hergebruikt.
"Beton en staal zijn materialen die de aarde uitputten en ook nog eens heel veel energie nodig hebben om een geschikt bouwmateriaal te worden", legt Jan Nauta, de architect van het gebouw, uit. De nieuwe entree wordt modulair gebouwd, zodat de bouwmaterialen in de toekomst opnieuw gebruikt kunnen worden. Op het dak van de entree en de nieuwe perronoverkappingen komen zonnepanelen.
De nieuwe entree en perronoverkappingen moeten in 2030 klaar zijn. De verbouwing kost zo'n twintig miljoen euro. De afgelopen jaren is het station al ingrijpend vernieuwd. Zo zijn er onder het station een 100 meter lange looptunnel en een fietstunnel aangelegd en is het busstation verplaatst.
Trump zoekt met Gazaplan grenzen op: 'Dit is roofdierenkapitalisme'
"We'll own it" zei president Trump over Gaza. "We gaan er iets van maken. We zullen alle gevaarlijke en niet-ontplofte bommen ontmantelen en de verwoeste gebouwen opruimen. We hebben de mogelijkheid om er iets fenomenaals van te maken, het kan de Rivièra van het Midden-Oosten worden. This could be so magnificent."
Zijn opzienbarende uitspraken, op een officieel persmoment met een glimlachende Israëlische premier Netanyahu aan zijn zijde, lijken geen losse flodder. Trump las een voorbereide tekst op. "We'll own it", de VS wordt eigenaar en de Palestijnen moeten voorgoed weg: er is over nagedacht, al is onduidelijk hoe hij dit voor zich ziet.
Hiermee heeft de Amerikaanse president opnieuw opschudding veroorzaakt met teksten die zelfs voor zijn doen heel ver gaan. Ze hebben geleid tot een vrijwel unanieme internationale veroordeling en deskundigen op het gebied van internationaal recht hebben veel vragen.
Trump zegt dit opvallend genoeg midden in de eerste fase van een staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas, terwijl over de voorwaarden van de tweede fase nog onderhandeld wordt. De VS is daarbij een van de bemiddelaars.
Superontregelend
Trump liet blijken dat hij geen toekomst ziet voor de Palestijnen in Gaza, omdat daar in zijn woorden voor hen niet meer te leven valt. Ze moeten permanent worden opgenomen door Jordanië, Egypte en andere landen in de regio. En hij heeft dus opgeworpen dat de VS 'eigenaar' wordt van Gaza. Het gebied moet door Amerikanen worden herontwikkeld, stelde hij voor.
Trump doet vaker vergaande uitspraken die sterk ontregelen, vaak zonder argumentatie of onderbouwing, waarbij hij de gangbare politieke en diplomatieke mores volledig negeert. Zoals onderzoeker van de Arabische wereld Khaled Elgindy van de Georgetown University in Washington zegt in The New York Times: het zijn "echt bizarre en onsamenhangende uitspraken", die meer vragen oproepen dan antwoorden.
Toch is hij, zegt Jolle Demmers, geen idioot die maar wat staat te blaten. Ze is hoogleraar conflictstudies aan de Universiteit Utrecht en vindt dit typerend voor Trump en voor zijn stijl van optreden. "Tegenstanders totaal ontregelen. Ze eerst laten bungelen en zweten. Superontregelend, heel radicaal. En een paar dagen later moeten we ons dan weer opmaken voor een soort stappenplan."
"Zo absurd dat je er niet aan wil", verzucht ook Janne Nijman, deskundige internationaal recht aan de Universiteit van Amsterdam. "Het zegt heel veel over waar we terecht zijn gekomen." Dat de Amerikaanse president retoriek gebruikt waarmee hij de indruk wekt dat hij de rechten van de Palestijnen en de beginselen van het internationale recht als irrelevant beschouwt of zelfs regelrecht opzijschuift, baart haar grote zorgen.
Ook de tweestatenoplossing, al lange tijd het doel van de internationale gemeenschap als oplossing voor het conflict, dreigt door de retoriek van Trump uit het zicht te verdwijnen.
Wat Nijman betreft kunnen andere landen, ook Nederland, dit niet onweersproken laten. "Moet je deze uitspraken zomaar laten passeren? Want intussen wordt het wel allemaal gezegd." Ze ziet het als een aantasting van de internationale rechtsorde.
Puinruimen
De ontregeling die van het door Trump geschetste scenario uitgaat is moedwillig, denkt Demmers. "Het is een soort spel. Hij doet dit iedere keer. We moeten ook niet flauwvallen van verontwaardiging. Een paar dagen later zegt hij weer iets wat aanvaardbaarder is."
Met het dreigende "We'll own it" kan Trump nog allerlei kanten op. Hij zegt niet dat de VS Gaza annexeert, wat volkenrechtelijk niet kan: landen mogen een ander land niet innemen of daarmee dreigen.
Wel wil hij dat de Amerikanen gaan puinruimen. Demmers wijst op het voorbeeld van Sri Lanka, waar Chinese projectontwikkelaars het land na een jarenlange burgeroorlog weer hebben opgebouwd.
Denkbaar vindt ze wel dat Trump met zijn jarenlange ervaring als projectontwikkelaar de zaak als makelaar benadert. De VS leaset de grond in Gaza en laat daar mensen aan de slag gaan. Niemand zal daar iets tegen doen, geen van de andere grootmachten in de wereld zal hierom een conflict aangaan.
Roofdierkapitalisme
Trumps oproep tot een blijvend vertrek van alle Palestijnen uit Gaza valt te lezen als een voornemen tot etnische zuivering. Zo liet VN-baas Guterres vandaag via zijn woordvoerder weten een oproep te zullen doen om etnische zuivering in welke vorm dan ook te voorkomen.
Bij veel Palestijnen roept het de herinnering op aan de 'Nakba', de 'ramp' die hen is overkomen in 1948, rond het uitroepen van de staat Israël op 14 mei. De Nakba wordt door hen nog altijd jaarlijks op 15 mei herdacht. Honderdduizenden werden verdreven van hun huis en hun grond en ze mogen niet meer terug.
"Dit is nog veel brutaler", zegt Demmers over Trumps ideeën. De vorm, de manier, de strategie; bepalen wie ergens mag wonen door de ruimte op te eisen voor jezelf. Ze ziet er een agressieve vorm van kapitalisme in, een manier om macht en bezit te vergaren door te onteigenen. Ook Nijman spreekt van 'roofdierkapitalisme', waaraan het recht ondergeschikt wordt gemaakt. "Respecteer de rechten van de Palestijnen en laat Palestijnse ondernemers de kust ontwikkelen."
Wat niet verandert ten opzichte van vorige Amerikaanse regeringen is de onvoorwaardelijke steun aan Israël. Trump geeft daar zijn eigen draai aan. Tegelijk is het juist zijn uitgesproken manier van optreden, die de anti-politicus en anti-diplomaat voor velen aantrekkelijk maakt. "Hij speelt het spel volkomen anders", concludeert Demmers.
Rebellen schenden staakt-het-vuren in oosten van Congo
Rebellengroep M23 is in het oosten van de Democratische Republiek Congo een nieuw offensief begonnen. De rebellen hebben de plaats Nyabibwe ingenomen, op zo'n 100 kilometer van provinciehoofdstad Bukavu.
De rebellen kondigden eerder deze week nog een staakt-het-vuren af. Dat gebeurde na de inname van de stad Goma vorige week, waarbij zeker 900 mensen om het leven kwamen. Het humanitair bestand zou gisteren ingaan.
Verschillende bronnen zeggen echter tegen persbureau Reuters dat er rond Nyabibwe zware gevechten plaatsvinden tussen de rebellen en het Congolese regeringsleger. Een deel van de rebellen is al in het centrum van de stad en heeft daar effectief de macht. De groep zou steun krijgen van het leger van buurland Rwanda.
"Dit bewijst dat het eenzijdige bestand dat ze hadden afgekondigd weer een list was", zegt een regeringswoordvoerder tegen persbureau AFP. De afgelopen dagen hadden de strijdende partijen al versterkingen laten aanrukken.
Regionale top
De aanhoudende strijd in het gebied om kostbare grondstoffen als goud, lithium en koper, waarbij sprake is van etnisch geweld, leidt ook tot internationale onrust.
De leiders van Rwanda en Congo worden zaterdag verwacht op een regionale top in Tanzania. Het is niet duidelijk of de Congolese president Tshisekedi daar daadwerkelijk aanwezig zal zijn.
Kabinet werkt aan plan om gevangenen twee weken eerder vrij te laten
Het kabinet werkt aan een plan om gevangenen twee weken eerder naar huis te sturen. Omdat het tekort aan cellen en cipiers blijft knellen, ziet het kabinet zich genoodzaakt om de straf van veroordeelden nogmaals in te korten. Dat melden betrokkenen aan de NOS.
Het kabinet besloot begin december al dat gevangenen standaard drie dagen eerder mogen vrijkomen. Dat was om ervoor te zorgen dat er wat ruimte zou komen in de overvolle gevangenissen. Er zijn te weinig cellen, maar vooral het tekort aan gevangenenbewaarders knelt.
Toen al zei staatssecretaris Coenradie van Justitie en Veiligheid, die voor de PVV in het kabinet zit, dat ze "ziek" was van het besluit. Tot haar spijt moet Coenradie de strafkorting nu alweer verruimen, anders is er in de gevangenissen geen plek voor iedereen die er echt snel een plekje nodig heeft.
In een conceptstuk van haar ministerie, dat de NOS heeft ingezien, staat dat ze gevangenen maximaal veertien dagen eerder wil vrijlaten via het zogeheten 'eindverlof'.
Korte straffen komen in aanmerking
Het is de bedoeling dat mensen die een celstraf opgelegd hebben gekregen van langer dan een jaar niet voor de strafkorting in aanmerking komen. Ook daders van zedenmisdrijven en ernstige geweldsdelicten komen er niet voor in aanmerking, maar alle andere gedetineerden wel.
Om ervoor te zorgen dat gedetineerden via dit 'eindverlof' twee weken eerder naar huis mogen worden gestuurd, moeten er nog wel wat regels worden veranderd.
Omdat dit even duurt en de nood hoog is, wil staatssecretaris Coenradie in de tussentijd alvast alle gevangenen die in aanmerking komen een week eerder naar huis sturen dan de rechter heeft bevolen. Ook bekijkt ze of meerdere personen op een cel plaatsen voor meer ruimte kan zorgen.
In het interne document schetst de PVV-staatssecretaris dat ze er ook voor zou kunnen kiezen om iets aan de instroom van gevangenen te doen. Bijvoorbeeld door tijdelijk minder arrestaties te verrichten om zo de gevangenissen wat lucht te geven.
Omdat dat volgens haar nog onaantrekkelijker is dan veroordeelden eerder vrijlaten, kiest Coenradie toch voor die laatste optie. Geen arrestaties verrichten zou de staatssecretaris echt niet kunnen uitleggen aan slachtoffers en agenten, stelt ze. "Kiezen tussen twee kwaden", wordt het in het document genoemd.
Veel discussie
Of de plannen ook echt op deze manier gaan worden uitgevoerd, is nog onzeker. In de coalitie zorgt het probleem achter de schermen voor veel discussie. Het ligt immers erg gevoelig om opgelegde straffen niet uit te voeren en dit kabinet, en zeker de PVV waarvoor staatssecretaris Coenradie in het kabinet zit, wil veroordeelden juist strenger straffen.
Bovendien moet Coenradie dit alles nog aan de ministerraad voorleggen. Tegelijkertijd wordt er in Den Haag door meerdere betrokkenen weinig bewegingsruimte gezien voor Coenradie om iets anders te doen dan wat zij nu voorstelt.
Code zwart
Volgens het kabinet is er sinds eind vorig jaar sprake van 'code zwart' in het gevangeniswezen. "Ik sta met mijn rug tegen de muur en moet hele pijnlijke keuzes maken", schrijft Coenradie in het conceptstuk. Ze moet "met pijn in het hart" extra maatregelen nemen.
De staatssecretaris stelt in het stuk druk te zijn met het regelen van extra capaciteit, maar dat levert op korte termijn onvoldoende op. Als er dan geen maatregelen genomen zouden worden zoals dit zogeheten eindverlof zouden er "willekeurig verdachten en veroordeelden vanuit politiecellen naar huis moeten worden gestuurd". En dat wil ze dus voorkomen.
Rechtbank: onderzoek naar gedrag oud-Kamervoorzitter Arib was rechtmatig
Het onderzoek naar oud-Kamervoorzitter Khadija Arib was rechtmatig. Dat oordeelt de rechtbank in Den Haag in de zaak die Arib had aangespannen vanwege een rapport over grensoverschrijdend gedrag. Het oud-Kamerlid vindt dat het onderzoek niet ingesteld had mogen worden door het presidium, de dagelijkse leiding van de Tweede Kamer.
Maar volgens de rechtbank had de Tweede Kamer juist de plicht "als werkgever" om de signalen over een onveilige werkomgeving die zij had ontvangen "op feitelijke juistheid te onderzoeken". De rechtbank zegt ook dat het onderzoek vervolgens "volgens de daarvoor geldende regels is uitgevoerd".
Arib laat via haar advocaat Geert-Jan Knoops weten dat ze in hoger beroep gaat. Knoops spreekt van "een gevaarlijk precedent (...) waarin volksvertegenwoordigers vogelvrij verklaard kunnen worden op basis van anonieme beschuldigingen".
Diverse incidenten
Het presidium, dat bestaat uit Kamerleden van verschillende partijen, zei ruim een jaar geleden dat Arib zich schuldig had gemaakt aan het veroorzaken van een sociaal onveilige werkomgeving. Het presidium trok die conclusie uit een samenvatting van een rapport van onderzoeksbureau Hoffmann. Overigens spraken de onderzoekers zelf niet van een onveilige werkomgeving; wel beschreven ze diverse incidenten.
Het onderzoek naar Arib werd in 2022 ingesteld na klachten in twee anonieme brieven aan de nieuwe Kamervoorzitter van destijds, Vera Bergkamp. Arib sprak van een "politieke dolksteek" en stapte kort daarna op als PvdA-Kamerlid. Anonieme klagers zeiden, onder meer in de brieven, dat Arib zich structureel bemoeide met de ambtelijke organisatie. Tien mensen zeiden dat ze hen bovendien soms met stemverheffing toesprak. Volgens de onderzoekers liet Arib zich daar niet op aanspreken en weigerde ze achteraf excuses aan te bieden.
De onderzoekers concludeerden overigens ook dat niet alle klachten over Arib kloppen. Zo zijn er geen ambtenaren ontslagen na valse beschuldigingen van Arib. Ook zijn er geen ambtenaren vertrokken vanwege haar gedrag. Vijftien van de negentien door Hoffmann ondervraagden hadden ook een positief oordeel over Arib.
Niet verweren
De voormalig Kamervoorzitter spande de rechtszaak aan in de hoop dat het onderzoek onrechtmatig wordt verklaard. Haar advocaat betoogde in oktober in de rechtszaal verder dat zowel het dagelijks bestuur van de Kamer als de ambtelijke leiding geen onderzoek had mogen laten instellen naar een Kamerlid. Daarmee zou het hele onderzoek ondeugdelijk zijn.
Arib stelde verder dat ze zich niet kan verweren tegen de aantijgingen in de brieven, omdat ze niet weet wie de afzender is en omdat niet duidelijk is wat de inhoud van de brieven precies is.
Knoops zei dat Arib lang de deur heeft opengehouden voor medewerking, maar dat ze lang niets had gehoord. Advocaten van de Tweede Kamer en hoogleraren die bij het onderzoek betrokken waren, weerspraken dat. Ze stelden dat Arib juist haar best heeft gedaan om geen informatie over de anonieme meldingen te krijgen.
Nog een zaak
Later vandaag speelt in de rechtbank in Den Haag ook een andere zaak rond het onderzoek naar Arib. Een medewerker van het presidium (geen Kamerlid dus, maar een ambtenaar) wordt vervolgd voor het schenden van het beroepsgeheim. De vrouw wordt ervan verdacht dat ze in september 2022 naar de pers heeft gelekt dat het presidium een onderzoek wilde instellen. Dat bericht kwam naar buiten voordat Arib op de hoogte was gesteld.
Vandaag is er een regiezitting, dat betekent dat de zaak nog niet inhoudelijk wordt behandeld.
Geen helmplicht of aparte regels voor fatbikes: 'Heilloze weg'
Minister Madlener (Infrastructuur en Waterstaat) blijft bij zijn standpunt om geen aparte regels te maken voor fatbikes. Dat is "een heilloze weg", schrijft hij in een Kamerbrief. Hiermee gaat hij in tegen de wens van de Tweede Kamer.
Al langere tijd zijn er zorgen over jongeren die relatief vaak op de spoedeisende hulp belanden na een ongeluk met een fatbike. Voor die fiets gelden nu nog dezelfde regels als voor normale elektrische fietsen.
Een grote meerderheid van de Kamer nam daarom vorig jaar een motie van VVD en NSC aan om de fietsen met dikke banden in een aparte wettelijke categorie op te nemen. Op die manier kunnen er extra regels aan bestuurders worden opgelegd, zoals een helmplicht of een minimumleeftijd van 14 jaar.
Maar volgens Madlener kunnen fatbike-fabrikanten dat soort regels makkelijk omzeilen. Door net wat dunnere banden te maken, zouden ze bijvoorbeeld weer net buiten de fatbike-categorie vallen.
De minister ziet daarom meer in strengere handhaving en daarmee is de politie volgens hem op dreef. Specifieke cijfers voor fatbikes zijn er niet, maar wel voor alle illegaal opgevoerde voertuigen in totaal: in 2023 werden er nog ruim 600 boetes uit gedeeld, in 2024 waren dat er meer dan 4800.
Daarnaast wil Madlener de geproduceerde fietsen beter controleren. Zo is het ministerie bezig met een verbod op hardware en software die controles bemoeilijken. Voor bromfietsen is zo'n verbod er al.
Ook gaat het ministerie onderzoeken of 'geoforcing' ingezet kan worden. Daarmee kan binnen bepaalde gebieden de trapondersteuning van elektrische fietsen worden begrensd.
"Onbegrijpelijk"
Madlener heeft nu meerdere malen gezegd de motie niet uit te voeren. NSC vindt dat "onbegrijpelijk". Volgens Kamerlid Olger van Dijk is het onderscheid maken tussen de fietsen inderdaad ingewikkeld, maar kan het wel.
"De vooral jonge verkeersslachtoffers op fatbikes vragen om veel meer inzet dan de huidige", zegt Van Dijk. "Een minimumleeftijd van 14 jaar en een helmplicht zijn ontzettend nodig. Linksom of rechtsom, deze minister moet werk maken van deze aparte categorie."
Meisje (15) overleden aan verwondingen na busongeluk Zwartewaal
Het meisje van 15 dat vorige week zwaargewond raakte bij een busongeluk bij Zwartewaal is in het ziekenhuis overleden aan haar verwondingen. Dat laat Namens de Familie weten, die de familie van het meisje bijstaat.
De tiener lag na het ongeluk een half uur onder de modder. De streekbus waarin het meisje zat, was op een provinciale weg in botsing gekomen met een personenauto en in een greppel terechtgekomen.
De brandweer haalde in eerste instantie acht mensen uit de bus, van wie er vier lichtgewond waren. Een van de inzittenden zei daarna dat een meisje dat voor haar zat nog niet was gevonden.
Zij werd uiteindelijk aangetroffen onder een flinke laag modder vlak achter de bestuurdersplek. De tiener werd zwaargewond naar het Erasmus MC in Rotterdam gebracht, waar ze vanochtend overleed.
"We hebben op dit moment geen woorden voor ons verlies", laten de nabestaanden weten. "We danken iedereen die in de afgelopen dagen zijn of haar steun aan ons heeft betuigd." Ook vragen ze met name de media om rust, om het verlies te kunnen verwerken.
Oud-kopspecialist Huizingh maakt zich grote zorgen: 'Kan niet goed zijn wat ik heb gedaan'
Oud-voetballer Peter Houtman maakte een dikke week geleden bekend dat er bij hem de ziekte van Alzheimer is geconstateerd. Onmiddellijk werd de link gelegd met koppen. Want dat was wat de 67-jarige Rotterdammer in zijn jaren bij Feyenoord en FC Groningen goed kon en daarom ook vaak deed.
Spelersvakbond VVCS liet dit weekend in een reactie weten zich sterk te maken voor een verbod op koppen in het voetbal.
Voormalig profvoetballer en kopspecialist Harris Huizingh snapt dat wel. "Koppen kan niet goed zijn, maar verbieden gaat me nou net iets te ver...", zegt hij tegen RTV Noord.
'Houtman was mijn held'
Net als Houtman kon ook de inmiddels bijna 62 jaar oude Huizingh koppen als geen ander. Houtman was zijn grote voorbeeld, met wie hij bij FC Groningen op de bijvelden van het Oosterparkstadion urenlang trainde op dat onderdeel. "Natuurlijk schrok ik van zijn bericht", vertelt hij.
"Ik had het genoegen en de eer om een tijdje met hem te mogen voetballen. En vooral op het gebied van koppen heb ik heel veel van hem geleerd. Daar hebben we met z'n tweeën uren op getraind, tot aan koppijn toe, dat we dachten: nu is het wel weer even mooi geweest. Dus ja, ik ben wel geschrokken. Ook omdat ik Peter ken als een superaardige collega."
Huizingh denkt al decennia na over de gevaren die koppen met zich meebrengt. "Aan het begin van m'n carrière stond ik er natuurlijk nog niet zo bij stil", zegt de Tovenaar van Ter Apel, die in 2001 na achttien jaar met betaald voetbal stopte. "Maar tijdens m'n laatste jaren heb ik er wel vraagtekens bij gezet en me hardop afgevraagd of al dat koppen wel gezond was."
De conclusie die hij voor zichzelf trok, was helder: dat was het niet. Bovendien kwam Huizingh vaak gehavend uit de strijd door zaken die zijdelings met het koppen te maken hadden. "Door elleboogjes of doordat je met de koppen tegen elkaar kwam. Ik heb regelmatig hersenschuddingen gehad en vaak m'n kaak eens gebroken, m'n oogkas ook. Allemaal door het koppen."
Want koppen was nou eenmaal zijn grote kwaliteit. "Daarom trainden we er altijd heel fanatiek op, met de buitenspelers. Op trainingen kop je dus tientallen keren. Koppen komt aan op sprongkracht, op gevoel en op timing, en dat kweek je door het heel veel te doen."
"Gelukkig is de kwaliteit van die ballen enorm verbeterd, want in mijn tijd waren er echt megaharde ballen bij. Als je veertig jaar geleden zo'n natte bal kopte, had je die veter op je voorhoofd staan."
Huizingh maakt zich nu zorgen. "Ik word binnenkort 62. Ik heb weleens momenten dat ik ergens niet op kan komen, dat ik wat vergeetachtig word. En dan denk ik: heeft het nou gewoon met de leeftijd te maken of komt dat door het koppen? Daar krijg je de vinger natuurlijk niet achter. Maar het staat buiten kijf dat koppen gewoon hartstikke ongezond is."
Boeken en films
Er zijn intussen - vooral in Amerika - meerdere boeken verschenen over de gevolgen van hoofdletsel in relatie tot sport. Ook Hollywood - Concussion, met Will Smith in de hoofdrol - besteedde er intussen aandacht aan.
Huizingh volgt alles op het gebied van Chronische Traumatische Encefalopathie (CTE), een aandoening die veel voorkomt bij mensen die regelmatig hoofdletsel hebben gehad. Volgende week verschijnt er ook in Nederland een boek over het fenomeen: 'Mijn hoofd doet gek, koppen en hersenschade in het Nederlandse voetbal' van Anton Slotboom.
Huizingh: "Ik lees vooral de artikelen van medisch specialisten. Met name over het verband tussen letsel en topsport. Kijk, topsport is per definitie ongezond, omdat je altijd balanceert op het randje van wat je lichaam aankan."
Maar punt bij een hersenbeschadiging, weet Huizingh: als het eenmaal beschadigd is, dan herstelt het niet weer. "Dan is het klaar. Zo langzamerhand brokkelt dat af, of het is afgebrokkeld tijdens je carrière. Daar doe je later niks meer aan."
Huizingh nam die wetenschap mee toen hij zelf trainer werd bij de amateurs. "Toen heb ik aan het koppen eigenlijk nooit veel aandacht besteed. En in de jeugd al helemaal niet. Dat deed ik heel bewust. Ik trainde die gastjes van zes tot en met negentien jaar, maar tot ze een jaar of twaalf waren, heb ik nooit op koppen getraind. Omdat ik vanuit mijn ervaring weet dat het niet gezond is."
Naar aanleiding van de mededeling van Houtman en zijn Alzheimer liet oud-speler Evgeniy Levchenko, voorzitter van VVCS, afgelopen weekend nog maar eens weten dat wat de spelersvakbond betreft het koppen maar moet verdwijnen uit het voetbal. "Er moet iets gebeuren. Je kunt dit niet continu wegstoppen en onderin een la leggen", aldus de Oekraïner in het Algemeen Dagblad.
'Verbieden? Nee, dat gaat me weer te ver'
Dat gaat Huizingh echter een stap te ver. "Koppen hoort nu eenmaal bij voetbal", zegt hij. "Goeie koppers en goeie kopgoals zijn natuurlijk fantastisch om te zien. Koppen is een van de charmes en een belangrijk onderdeel van het voetbal. Als je het koppen gaat verbieden, wordt het helemaal een gebrei van heb ik jou daar. Dus daar ben ik geen voorstander van."
"Misschien", denkt de oud-spits, "kunnen ze het nog meer in de materialen zoeken. Misschien kan een bal nog iets zachter worden, waardoor de impact wat minder wordt. Het blijft echter lastig. Al zitten er natuurlijk aan heel veel sporten schadelijke aspecten."
'Europeanen verdienden miljarden met verkoop olietankers aan Russische schaduwvloot'
Westerse scheepseigenaren hebben miljarden verdiend met de verkoop van oude olietankers aan bedrijven die Rusland helpen sancties te omzeilen. Dat blijkt uit onderzoek van Follow The Money (FTM).
Olie is een belangrijke inkomstenbron voor Rusland, maar door de westerse sancties kan het land geen gebruik meer maken westerse tankers voor de export. In veel havens zijn ook Russische schepen niet meer welkom. En daar komt de zogenoemde schaduwvloot om de hoek kijken. Dat is een vloot van inmiddels zo'n 600 oude olietankers waarvan de namen van de werkelijke eigenaren vaak worden afgeschermd door bedrijven in bijvoorbeeld de Seychellen, Hongkong of Vietnam.
Rusland gebruikt die schepen om toch olie te verschepen. De olie gaat met name naar India, China en Turkije. Soms wordt de olie daar weer verwerkt naar bijvoorbeeld diesel, en komt die vervolgens alsnog in Europa terecht.
Grieken, Britten, Duitsers
Ruim een derde van die vloot is afkomstig van scheepseigenaren uit westerse landen, blijkt nu. De eigenaren verkochten sinds het begin van de Russische invasie in Oekraïne 230 tankers die onderdeel werden van de schaduwvloot. De verkopers hielden meer dan 6 miljard euro over aan de deals.
Verreweg het grootste deel is afkomstig van Griekse rederijen. Maar ook Britten, Duitsers en Noren leverden aanzienlijke aantallen tankers. "Er zaten geen Nederlandse rederijen tussen, alleen wat Amsterdamse brievenbusmaatschappijen van Duitse reders", zegt FTM-journalist Jesse Pinster. "Wat wel opviel was dat er grote Europese spelers tussen de verkopers zaten. Het Deense Maersk bijvoorbeeld."
Milieuramp
In veel gevallen ging het om versleten schepen. Door ze aan schimmige partijen te verkopen hielden de scheepseigenaren veel meer geld over dan de restwaarde. Dat maakt het ook aannemelijker dat de verkopers wisten dat hun oude schepen in de Russische schaduwvloot terechtkwamen, zegt Pinster.
De vrees is dat het gebruik van deze tankers niet alleen de oorlogskas van Poetin spekt, maar ook de kans op milieurampen vergroot. Ook wordt er gevreesd door spionage of sabotage van zeekabels door deze olietankers.
De laatste tijd zijn westerse regeringen begonnen om ook specifieke schepen te sanctioneren in de hoop ze uit de vaart te halen. In januari sanctioneerde de VS in een klap 183 tankers, waardoor het totaal daar opliep naar 235 olieschepen. In de EU staat de teller op 68.
Slachtoffer schietpartij zalencentrum Rotterdam overleden
Een van de mannen die afgelopen weekend gewond raakten bij een schietpartij in een zalencentrum in Rotterdam, is vandaag in het ziekenhuis aan zijn verwondingen overleden. Het gaat om een 43-jarige man uit Hoorn.
Bij de feestlocatie aan de Galvanistraat werden in de nacht van zaterdag op zondag rond 04.00 uur meerdere schoten gelost. Twee slachtoffers werden in kritieke toestand naar het ziekenhuis vervoerd. Een van hen is nu overleden, meldt Rijnmond.
Het andere slachtoffer, een 24-jarige man uit Amsterdam, is inmiddels aanspreekbaar.
Zalencentrum gesloten
Eerder vandaag werd het zalencentrum voor een periode van twee weken gesloten door burgemeester Schouten. Door de sluiting hoopt de gemeente de rust in de buurt terug te krijgen.
Op het moment van de schietpartij was er in het complex een evenement aan de gang. Veel mensen waren volgens de politie getuige van het incident. Zij werden door agenten naar buiten geleid.
Kort na de schietpartij werden twee verdachten aangehouden. Een 46-jarige man uit Rotterdam is na verhoor vrijgelaten. Hij is geen verdachte meer. Een 43-jarige man uit Amsterdam zit nog vast. Zijn rol wordt nog onderzocht.
Zeker 19 doden door autobom in Syrië
Zeker negentien mensen zijn om het leven gekomen bij de ontploffing van een autobom in het noorden van Syrië. Het is de zevende keer in ruim een maand dat een bom afgaat in een auto, en de dodelijkste sinds de val van het regime-Assad.
Achttien van de slachtoffers waren vrouw, volgens hulpdiensten. Zij waren landarbeiders. Het voertuig stond langs de weg geparkeerd, vertelt een getuige aan Reuters. Ook de vijftien gewonden zijn allemaal vrouwen. De verwachting is dat het dodental nog oploopt.
Onrustig in Noord-Syrië
De ontploffing was bij de stad Manbij in het noorden van Syrië, en is nog door niemand opgeëist. Zaterdag ging in deze buurt ook al een bom af in een auto. Toen kwamen vier mensen om het leven en raakten negen mensen gewond. Onder de gewonden waren meerdere kinderen.
Het is erg onrustig in het noorden van Syrië. Manbij is tijdens de oorlog meerdere keren in andere handen gekomen. Ook na de val van Assad, begin december, is er nog zwaar gevochten. Koerdische milities strijden om het gebied met pro-Turkse groeperingen.
Inflatie daalt wat: energie goedkoper, boodschappen duurder
De inflatie is wat teruggelopen. In januari waren de prijzen gemiddeld 3,3 procent hoger dan een jaar geleden. Dat blijkt uit een eerste snelle berekening van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
In december kwam de inflatie nog uit op 4,1 procent.
Energie goedkoper
De prijsstijging voor diensten, denk daarbij aan bijvoorbeeld de kapper of restaurants, was in januari met 4,4 procent wat kleiner dan vorige maand. Toen waren diensten nog 5,8 procent duurder dan een jaar eerder.
Energie was in januari zelfs goedkoper dan een jaar eerder, 1,4 procent. Van voedingsmiddelen, dranken en tabak steeg de prijs wel wat meer dan vorige maand: 7 procent tegenover 6,7 procent in december.
Rente omlaag
Afgelopen week verlaagde de Europese Centrale Bank (ECB) de rente van 3 procent naar 2,75 procent. Eerder verhoogde de ECB de rente juist om de inflatie terug te dringen, maar omdat de gemiddelde inflatie in de eurozone richting de doelstelling van 2 procent gaat verlaagt de ECB de rente weer.
In Nederland ligt de inflatie al een tijd boven het Europese gemiddelde.
Wekdienst 3/2: Defensietop EU-leiders • België presenteert kabinet
Goedemorgen! Vandaag komen EU-leiders in Brussel samen voor een defensietop. Verder wordt in België na lange onderhandelingen een nieuw kabinet gepresenteerd.
Eerst het weer: na een lokaal grijze start schijnt de zon vandaag uitbundig. Bij een zwakke zuidenwind wordt het 4 tot 6 graden. De komende dagen wisselen zon en wolken elkaar af. Daarbij wordt het overdag maximaal rond 8 graden. Daarnaast worden de nachten minder koud.
Ga je de weg op? Hier vind je het overzicht van de files en werkzaamheden. Check hier de storingen op en werkzaamheden aan het spoor.
Wat kun je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
Vorig jaar is het aantal orgaandonoren toegenomen ten opzichte van het jaar ervoor. 360 overledenen doneerden minstens één orgaan in 2024, dat zijn 68 donoren meer dan in 2023. "Meer mensen willen én kunnen doneren", zegt de Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS).
In Nederland vonden vorig jaar 1066 orgaandonaties plaats met organen van overledenen. Dat betekent dat per donor gemiddeld drie organen werden gedoneerd. Het aantal donaties wordt geregistreerd sinds 2001, toen 187 overledenen een orgaan doneerden.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
Een recordaantal mensen nam dit weekend hun diploma in ontvangst voor het molenaarsexamen. Nederland heeft er daardoor 110 nieuwe molenaars bij. Uiteindelijk wisten 95 mensen te slagen voor het examen voor windmolenaar en 15 voor watermolenaar.
Niet eerder waren het er zo veel, zegt de Hollandsche Molen, de vereniging die zich inzet voor de monumentale wind- en watermolens. "Ze zijn hard nodig om de molens te laten draaien en malen", zegt directeur Nicole Bakker.
Fijne dag!
Opnieuw meer kankerpatiënten, toename prostaatkanker 'zet flink door'
Opnieuw kregen vorig jaar meer mensen de diagnose kanker, blijkt uit cijfers van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL). Bij 130.000 mensen werd kanker vastgesteld, 3000 meer dan in 2023.
Dat er meer kankerpatiënten bij komen, was door de bevolkingsgroei en de vergrijzing te verwachten. Bij vrouwen komt borstkanker het vaakst voor, bij mannen prostaatkanker.
Bij prostaatkanker zet de toename flink door, ziet het IKNL. Met ruim 15.000 nieuwe diagnoses in 2024 wordt deze diagnose bijna even vaak gesteld als borstkanker bij vrouwen.
Op het moment dat prostaatkanker wordt gediagnosticeerd zijn er veel vaker uitzaaiingen dan bij borstkanker (in 2023 3000 bij prostaatkanker en 1000 bij borstkanker).
"Dit laat zien dat er nog veel te winnen valt in vroege opsporing en toegankelijke zorg", zegt Harm van Melick, uroloog in het Sint Antonius Ziekenhuis.
Leo van der Linde (67) kreeg in 2019 te horen dat hij prostaatkanker had. "Toen ik 's avonds naar bed ging, kreeg ik steken in mijn lies. Ik kon niet slapen. Ook na twee aspirientjes niet."
Van der Linde: "Dat was heel vreemd, want ik ging nooit naar een dokter. Die nacht ben ik naar de huisartsenpost gegaan. Daar zag men iets dat niet goed was."
Drie weken later bleek dat hij ongeneeslijke uitzaaiingen had in zijn botten. "Mijn organen zijn gelukkig niet aangetast. Ik word nu behandeld met hormoontherapie. Dat moet dit jaar waarschijnlijk een andere behandeling worden."
Van der Linde zal dus waarschijnlijk komen te overlijden door de ziekte. De afgelopen decennia is het aantal sterfgevallen door prostaatkanker gestegen, bij borstkanker is dit licht gedaald. In 2023 was de prostaatkankersterfte voor het eerst hoger dan de borstkankersterfte.
Bevolkingsonderzoek
Omdat prostaatkanker in het begin meestal geen klachten geeft wordt het vaak pas opgemerkt als er uitzaaiingen zijn. Dit roept de vraag op of er geen bevolkingsonderzoek zou moeten komen, zoals er bij borstkanker al is.
"Er is nu wereldwijd geen bevolkingsonderzoek naar prostaatkanker, maar in Europa is de discussie erover wel begonnen", vertelt Van Melick. "Tot een jaar of vijf geleden waren de nadelen groter dan de voordelen.
Dan moesten er vaak veel pijnlijke biopten worden genomen, met kans op infecties. Een deel van de kankers die zo werden gevonden was mild en hoefde eigenlijk niet eens behandeld te worden, dus dat zorgde vooral voor overlast."
Inmiddels heeft de diagnostiek zich verder ontwikkeld en is met MRI-scans beter het verschil te zien tussen deze milde en meer agressieve kankers, zegt uroloog Van Melick.
"Zo hoeven we bij veel minder mannen een biopt te nemen, en dat kan veel gerichter. Met deze verbeteringen en de toename in diagnoses is het belangrijk om te verkennen of een bevolkingsonderzoek mogelijk zou zijn."
Lotgenotengroep
Zo'n onderzoek zou "geweldig" zijn, vindt prostaatkankerpatiënt Van der Linde. "Het biopt afnemen was zeer pijnlijk. Ik zong het hele ziekenhuis bij elkaar."
Momenteel heeft Van der Linde veel aan een mannenlotgenotengroep in een inloophuis voor (ex-)kankerpatiënten in Purmerend.
"Sommigen zijn uitbehandeld, anderen zijn door het oog van de naald gekropen. We delen van alles met elkaar. Ik vind veel steun bij lotgenoten."
