Financiële nood na ernstig misdrijf, Slachtofferhulp wil maatregelen
Nabestaanden en slachtoffers van ernstige geweldsmisdrijven komen regelmatig in de knel door hoge kosten die zij niet vergoed krijgen. Volgens Slachtofferhulp Nederland schieten de bestaande regelingen tekort.
Overheid en verzekeraars zouden moeten bijspringen om deze slachtoffers beter te helpen, vindt de organisatie. Ook zouden rechters in strafzaken coulanter moeten zijn met het toekennen van schadevergoeding.
Wie bijvoorbeeld een gezinslid verliest door een misdrijf, krijgt vaak te maken met torenhoge rekeningen. Het kan gaan om kosten voor een uitvaart, notaris, psycholoog of andere woonruimte. Tegelijkertijd valt er vaak salaris weg omdat iemand niet meer kan werken.
"Dat geeft veel stress en extra klachten", merkt Leonie Foncke van Slachtofferhulp. "Als je al iets heel heftigs hebt meegemaakt en daarna ook nog eens in financiële problemen komt, voel je je dubbel slachtoffer."
Onrechtvaardig
Vorig jaar ondersteunde Slachtofferhulp zo'n 3900 slachtoffers en nabestaanden van ernstige misdrijven. Vrijwel iedereen had kosten als gevolg van het misdrijf, zegt de organisatie. Slachtofferhulp maakt zich daar ernstig zorgen over, omdat financiële zorgen het herstel belemmeren.
In de zaak tegen 'Erasmusschutter' Fouad L. vertelde de vader van de vermoorde Romy onlangs nog over de financiële gevolgen. Naast het verdriet om het verlies van zijn dochter, raakte hij zijn inkomen kwijt en moest hij op zoek naar een ander huis.
Ook Natascha Anemaat werd geconfronteerd met veel extra kosten, na de dood van haar dochter Esmee. Het 14-jarige meisje werd in 2021 door haar turnleraar vermoord. Anemaat was niet meer in staat te werken en de rekeningen stapelden zich op.
"Ik ben weleens bang geweest dat ik mijn huis moest verkopen en de slaapkamer van Esmee leeg zou moeten halen", vertelt ze. "Dat doet heel veel met je en voelt enorm onrechtvaardig. Ik heb er niet voor gekozen dat mijn dochter uit het leven is gerukt."
Complex
Wie slachtoffer is van een gewelds- of zedenmisdrijf, of nabestaande van een slachtoffer, kan aanspraak maken op een bijdrage uit het Schadefonds Geweldsmisdrijven. Het fonds keert gemiddeld een paar duizend euro uit. Dat blijkt lang niet altijd genoeg om alle kosten te dekken.
De rest van het geld moeten mensen tijdens een rechtszaak verhalen op de dader. Strafrechters wijzen deze vorderingen lang niet altijd toe. Uit eerder onderzoek blijkt dat bijna de helft van de schadeclaims niet tijdens de strafzaak wordt behandeld omdat ze te complex zijn.
In plaats daarvan moeten slachtoffers en nabestaanden zelf een civiele procedure aanspannen tegen de dader. "Ze hebben daar vaak geen geld en geen energie voor", zegt Leonie Foncke van Slachtofferhulp. Bovendien heeft zo'n claim geen zin als een dader toch niet kan betalen.
In strafzaken daarentegen schiet de overheid de opgelegde schadevergoeding voor. De zaak moet dan wel helemaal afgehandeld zijn. Dat kan jaren duren, waardoor mensen lang op compensatie moeten wachten. Ook omdat de overheid pas acht maanden na het allerlaatste vonnis uitkeert.
Slachtofferhulp Nederland vindt dat dit systeem dringend op de schop moet. In de eerste plaats zouden strafrechters sneller schadevergoedingen moeten toewijzen. "Het is nu soms al vechten om een rouwboeket vergoed te krijgen", aldus Foncke.
Wat Slachtofferhulp betreft gaan ook de bijdragen van het Schadefonds Geweldsmisdrijven flink omhoog. In dat geval zou de overheid dus hogere voorschotten uitkeren aan slachtoffers en nabestaanden, om te voorkomen dat zij in financiële problemen raken.
Verzekeraars
Het pleidooi krijgt bijval van advocaat Arlette Schijns. Zij staat tal van slachtoffers bij en hoopt dit jaar te promoveren op onderzoek naar een beter stelsel voor het vergoeden van misdaadschade. Om te voorkomen dat alles voor rekening van de overheid komt, wijst zij ook op de mogelijke rol van verzekeraars.
Die zouden slachtoffers en nabestaanden kunnen helpen door schade als gevolg van ernstige misdrijven standaard te dekken. "Het gaat naar schatting om een paar honderd mensen per jaar die door ernstige geweldsmisdrijven worden getroffen, daar wordt de premie niet heel veel hoger van."
Eind vorig jaar riep de Tweede Kamer het kabinet al op om de situatie voor slachtoffers van geweldsmisdrijven beter te regelen. Het ministerie van Justitie en Veiligheid zegt dat nog wordt onderzocht in hoeverre ruimere vergoedingen mogelijk zijn. Naar verwachting komt het kabinet dit voorjaar met een plan voor nieuw slachtofferbeleid.
De Raad voor de rechtspraak erkent dat er knelpunten zijn, waaronder schadeclaims die helemaal of deels worden afgekeurd voor de strafzaak omdat ze te ingewikkeld zijn. "Behandeling vereist vaak meer tijd dan er op een zitting beschikbaar is", zegt een woordvoerder. Op dit moment laat de rechtspraak onderzoeken of er gewerkt kan worden met standaardbedragen. Het Verbond van Verzekeraars heeft nog niet gereageerd.
Meer mensen kiezen voor de pabo: 'Past in de tijdgeest'
Bijna 6000 studenten zijn dit collegejaar begonnen aan de pabo, en dat zijn er bijna 500 meer dan vorig jaar. Dat blijkt uit de cijfers over alle inschrijvingen op hogescholen en universiteiten, die vandaag bekendgemaakt zijn. De pabo heeft voor het eerst in jaren de grootste instroom van alle hbo-opleidingen.
In het hele hbo is het aantal eerstejaars zo goed als gelijk gebleven aan dat van vorig jaar. Dat maakt de toename op de pabo opvallend. De afgelopen jaren was al een gestage stijging te zien, weet Maurice Limmen, voorzitter van de Vereniging Hogescholen, maar "9 procent is een uitzonderlijke score".
Limmen spreekt van heel goed nieuws met het oog op het lerarentekort. "We zijn allemaal bezorgd over basisvaardigheden, het niveau van rekenen en taal. In het basisonderwijs kun je daar wat aan doen, en dat trekt mensen aan."
Aantrekkelijker
Daarbij hebben hogescholen de afgelopen jaren geprobeerd om de pabo-opleiding aantrekkelijker te maken. Limmen denkt dat het zijn vruchten afwerpt. Bijvoorbeeld voor zij-instromers, die niet meer over hoeven te doen wat ze al kunnen. "Als je wiskunde hebt gestudeerd, hoef je bij ons niet nog eens te leren rekenen."
Daarnaast is het toekomstperspectief voor onderwijzers veel interessanter geworden, denkt Limmen. Als je hogerop wilde in het onderwijs, kon je in het verleden vrijwel alleen directeur worden. "Maar nu kunnen docenten zich bijvoorbeeld ontwikkelen tot taal- of rekenspecialist."
Niet meer 'tuttig'
Ook Karin van Weegen, voorzitter van het Landelijk Overleg Lerarenopleiding Basisonderwijs, ziet dat het imago van de pabo beter is geworden. "Vroeger vond men de pabo tuttig, het was vooral voor als je iets leuks met kinderen wilde doen. Maar nu hebben meer mensen het idee: ik wil ook een verschil maken, iets doen wat maatschappelijk relevant is. Er zit een ander soort drijfveer achter."
Hoewel de pabo voor het eerst in jaren de opleiding verpleegkunde van de troon stootte op het vlak van eerstejaars, is ook bij verpleegkunde weer groei te zien. Het aantal eerstejaars verpleegkundestudenten daalde de afgelopen jaren flink, maar dit jaar steeg het aantal inschrijvingen met 3,1 procent.
Limmen: "Het past bij de tijdgeest, waarin zingeving belangrijker wordt. Mensen vragen zich af, als ze naar hun werk gaan: waar doe ik het voor?"
Minder internationale studenten
Uit de cijfers blijkt ook dat voor het tweede jaar op rij minder internationale studenten zich hebben ingeschreven voor een studie in Nederland. De daling, van 6 procent, is in bijna alle sectoren te zien, bleek ook al uit voorlopige cijfers.
Terwijl dat binnen hogescholen niet zo'n probleem is, maken universiteiten zich wel zorgen. Zij zijn bang dat sommige studies ophouden te bestaan en vrezen voor het vertrek van internationaal talent.
Het kabinet wil de internationale instroom graag beperken. Maar volgens koepelorganisatie Universiteiten van Nederland tast dat ook kansen van Nederlandse studenten aan en ondermijnt het de positie van Nederland als wetenschapsland.
Venezuela haalt uitgezette migranten op uit de VS
Venezuela heeft twee vliegtuigen naar de VS gestuurd om uitgezette migranten op te halen. Volgens persbureau AP duidt dat op een mogelijke verbetering van de relatie tussen beide landen. Zeker een vliegtuig is inmiddels aangekomen op het vliegveld van Maiquetia, iets ten noorden van de hoofdstad Caracas.
Het ophalen van de Venezolanen wordt ook gezien als winst van de Amerikaanse president Trump die er werk van maakt om landen te dwingen om migranten terug te nemen.
De regeringen van beide landen hebben de vluchten van de Venezolaanse luchtvaartmaatschappij Conviasa bevestigd. Hoeveel mensen er aan boord van de vliegtuigen zaten is niet bekendgemaakt.
Deportatievluchten van de VS naar Venezuela hebben jarenlang stilgelegen, maar werden voor een korte periode hervat tijdens het presidentschap van Biden in 2023. In oktober van dat jaar werden zo'n 130 migranten naar Venezuela vervoerd.
Guantánamo Bay
Venezolaanse migranten zijn vooral sinds 2021 richting de grens van Mexico met de VS getrokken. Het is nu een van de grootste groepen die illegaal de VS proberen binnen te komen.
De vluchten uit de VS zijn de eerste sinds het uitzetten van migranten naar de Amerikaanse militaire basis Guantánamo Bay in Cuba. President Trump kondigde eerder aan dat hij de basis wil gebruiken voor het vastzetten van bepaalde immigranten die illegaal de Verenigde Staten zijn binnengekomen.
Een federale rechter in de staat New Mexico heeft zondag de uitzetting van drie Venezolanen naar Guantánamo Bay tegengehouden.
Welshman die bitcoin-portemonnee kwijtraakte, wil stortplaats opkopen
Een man uit Wales die in 2013 een harde schijf met daarop zijn bitcoin-portemonnee met een waarde van ruim 720.000 euro kwijtraakte, overweegt nu de vuilstortplaats in zijn gemeente op te kopen. De man wil de stortplaats doorzoeken, omdat hij ervan overtuigd is dat zijn harde schijf tussen het afval ligt.
De 39-jarige James Howells uit Newport spande een rechtszaak aan om de gemeente te dwingen hem toe te staan de afvalbergen te doorzoeken, maar verloor die onlangs.
Daarom overweegt hij nu om de stortplaats op te kopen, aangezien de gemeente van plan is om de locatie binnen afzienbare tijd te sluiten. "Ik heb de optie besproken met investeringspartners en het is zeker iets dat op tafel ligt", zegt hij tegen The Guardian.
Verkeerde schijf weggegooid
De man, een IT-specialist, probeert al ruim tien jaar zijn bitcoinfortuin terug te vinden. In 2013 bracht zijn toenmalige vriendin, na het opruimen van hun huis, per ongeluk de verkeerde harde schijf naar de gemeentelijke stortplaats. Howells vroeg de gemeente de afgelopen jaren meerdere keren om toestemming om er te gaan graven, maar kreeg die nooit.
Ook op het voorstel om een kwart van zijn bitcoin-portemonnee aan de gemeente te schenken als ze hem zouden helpen, werd niet ingegaan. De gemeente is van mening dat de harde schijf gemeentelijk eigendom is geworden toen deze op de vuilstortplaats terechtkwam.
De man is van plan de zaak voor te leggen aan het hooggerechtshof.
'Verboden ziek te zijn': tekort aan duizenden artsen in Zuid-Italië
"Ik weet ook wel dat het niet realistisch is. En toch vond ik het nuttig." Antonio Torchia, burgemeester van het gehucht Belcastro in het Zuid-Italiaanse Calabrië, kwam begin vorige maand met een verordening die door media wereldwijd werd opgepikt. Inwoners van zijn dorp mogen niet meer ziek worden.
"De medische hulppost in ons dorp is vorig jaar gesloten", vertelt Torchia in zijn kantoor. "De dichtstbijzijnde ambulance bevindt zich op 45 minuten rijden. Als die bezet is, is de aanrijtijd nog langer."
Dat terwijl de bevolking van zijn dorp voor meer dan de helft uit 65-plussers bestaat. Met zijn besluit, waarin de bevolking wordt gemaand "elke ziekte te vermijden die een medische ingreep vereist", wilde de burgemeester aandacht vragen voor de gezondheidscrisis in de hele regio, die al jaren aan de gang is en steeds nijpender wordt.
Tekort aan duizenden artsen
Calabrië, een van de armste regio's van Europa, heeft op het vlak van de zorg een bewogen geschiedenis. In de jaren 80 bleek dat de sector geïnfiltreerd was door de 'ndrangheta, de lokale maffia. Door corruptie en mismanagement gingen verschillende ziekenhuizen in de jaren daarop failliet. De zorg, die in Italië normaal regionaal geregeld is, staat in Calabrië sindsdien onder justitieel toezicht.
Maar ook bestuurders uit Rome slaagden er niet in de problemen te verhelpen. Door het gebrek aan ziekenhuizen liep in de loop der jaren de werkdruk voor artsen op, terwijl de salarissen in de publieke sector laag bleven. Op een recente massa-vacature voor 159 spoedartsen reageerden slechts 13 mensen. In totaal zijn meer dan 5000 plekken niet ingevuld, becijferde een vakbond.
Naast lokale hulpposten in dorpen als Belcastro, zijn daardoor noodgedwongen ook verschillende afdelingen in grotere ziekenhuizen gesloten. "Wij zoeken op dit moment chirurgen, pediaters, gynaecologen en vooral spoedartsen", vertelt Antonio Galluci. Hij is directeur van drie grote ziekenhuizen in de regio. "We zetten vacatures uit, we doen ons best om artsen aan te trekken. Maar we vinden bijna niemand."
Hulp uit Cuba
Ook de spoedafdelingen in Galluci's ziekenhuizen stonden op het punt te sluiten, tot de regio vorig jaar een noodoplossing vond. Er werd een deal gesloten met Cuba, dat als vorm van soft power juist extra artsen opleidt voor humanitaire missies. 500 Cubaanse dokters zijn verspreid over de regio en springen bij waar nodig. "Zonder hen was onze spoedafdeling nu niet meer open", erkent Galluci.
Voor de 52-jarige spoedarts Yodalis Amaro Sosa was het een verrassing om in Europa terecht te komen. Ze werkte eerder in Guatemala, Venezuela en Brazilië. Dat ook Italië in het rijtje behoeftige landen staat, had ze niet verwacht. "Maar het is hier heel fijn werken. Het is in het begin altijd een beetje aanpassen aan de lokale regels en procedures, maar we zijn heel hartelijk ontvangen."
De deal met Cuba loopt nog tot 2027. "Zeer welkom, maar ook een lapmiddel", geeft ziekenhuisdirecteur Galluci toe. Hij hoopt dat het de regio tegen die tijd lukt om meer Italiaanse artsen aan te trekken. "We werken samen met lokale universiteiten om meer specialisten op te leiden. We hopen dat die op termijn hun weg vinden naar onze ziekenhuizen."
Toch is het ook een kwestie van geld, denkt hij. Ondanks de sterk verouderde bevolking heeft Italië sinds de coronacrisis gesneden in het budget voor de zorg. Naar de hele sector gaat zo'n 6 procent van het bruto binnenlands product, terwijl dat in Nederland zo'n 10 procent is.
Het arme zuiden voelt die budgettaire krapte het hardst. Terwijl Italië per inwoner jaarlijks gemiddeld 2140 euro uitgeeft aan zorg, is dat per Calabrees maar 1748 euro. Dat blijkt uit een rapport van de organisatie Svimez, die de belangen behartigt van Zuid-Italiaanse regio's.
Verdere leegloop
Antonio Torchia, burgemeester van Belcastro, heeft binnenkort een eerstehulpcursus georganiseerd voor alle gemeenteraadsleden. "Als een inwoner een hartstilstand krijgt, kunnen we zelf hartmassage toepassen. En bij andere noodgevallen kunnen we beslissen om zelf naar het ziekenhuis te rijden. Dat gaat sneller dan wachten op de ambulance."
Torchia ziet de toekomst somber in. Niet alleen de medische hulppost in zijn gemeente is gesloten, inmiddels zijn tientallen hulpposten in de regio dicht bij gebrek aan personeel.
"Onze dorpen zijn prachtig, de trots van Calabrië. Toch vechten we elke dag tegen de leegloop", verzucht hij. "Als we bewoners ook al geen primaire diensten kunnen bieden, gaan ze naar grote steden. Dan gaat dit gebied dood."
Scheidsrechter bewusteloos geslagen op voetbalveld in Veldhoven
Een scheidsrechter is zaterdag bewusteloos geslagen op een voetbalveld in Veldhoven. Het gebeurde tijdens de wedstrijd tussen het vierde elftal van SV Rood-Wit uit Veldhoven en het derde elftal van SV De Braak uit Helmond.
Al vanaf de aftrap was de sfeer grimmig, schrijft de politie vandaag op Instagram. Kort voor het einde van de wedstrijd sloeg de vlam in de pan.
"Enkele personen gingen verhaal halen bij de scheidsrechter", aldus de politie. De arbiter werd daarbij zodanig mishandeld dat hij buiten bewustzijn raakte en "flink letsel" opliep, meldt Omroep Brabant..
Het is niet bekend hoe het nu met de scheidsrechter gaat. De politie is op zoek naar getuigen. Voor zover bekend is er nog niemand aangehouden.
Schoolgebouwen in de knel: stijgende kosten remmen broodnodige nieuwbouw
Het Nederlandse onderwijs kampt met verouderde gebouwen en heeft een groeiende behoefte aan renovatie en nieuwbouw. Maar door stijgende bouwkosten en een tekort aan geld worden juist steeds minder nieuwe schoolgebouwen gerealiseerd, blijkt uit een analyse van vakblad Cobouw.
Eerder werd nog gedacht dat er 730 miljoen euro nodig was om alle achterstanden weg te werken. Mede door de inflatie is dat opgelopen tot 1,2 miljard, volgens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Schoolgebouwen verouderen snel en voldoen niet aan de hedendaagse normen voor duurzaamheid, gezondheid en energie-efficiëntie.
Verouderde schoolgebouwen
Volgens Gerhard Jacobs van adviesbureau HEVO kunnen veel schoolgebouwen ouder dan veertig jaar niet meer voldoen aan de eisen van luchtzuiverheid en energieverbruik. "Als je vandaag een school zou bouwen, zou je luchtzuiverheid, ventilatie en andere moderne eisen moeten implementeren, maar deze worden vaak niet nageleefd in oudere schoolgebouwen," zegt Jacobs.
Hij wijst erop dat er grote verschillen zijn tussen schoolgebouwen. Sommige leerlingen zitten in gebouwen van meer dan zestig jaar oud. "Op een koude dag zoals vandaag, krijgen leerlingen in verouderde gebouwen het advies om een extra trui aan te trekken, simpelweg omdat de isolatie van het gebouw niet meer voldoet," vertelt hij.
Uit een onderzoek van HEVO uit 2021 kwam naar voren dat bijna de helft van de schoolgebouwen ouder is dan veertig jaar, recenter onderzoek is er niet. Het aantal gebouwen dat ouder is dan veertig jaar stijgt nog altijd.
Te weinig vergunningen
De urgentie is groot, maar er worden veel te weinig nieuwe schoolgebouwen gebouwd. Er zouden jaarlijks zo'n driehonderd bouwvergunningen afgegeven moeten worden, maar het zijn er maar zo'n honderd. "Zelfs als er voldoende middelen zouden zijn, is het moeilijk om de snelheid van renovaties bij te houden", zegt Jacobs. "Dit komt deels door een gebrek aan mankracht, maar het probleem begint bij geld."
De achterstand in schoolhuisvesting blijft oplopen. Naast de HEVO pleit ook de VNG voor extra overheidsinvesteringen. Eind november hebben ze opnieuw een oproep gedaan aan het kabinet.
Raad van State publiceert advies asielwetten PVV-minister Faber
De Raad van State publiceert vandaag zijn advies over twee wetsvoorstellen van minister Faber van Asiel en Migratie voor een strenger asielbeleid. De uitkomst geldt als een spannend moment voor de coalitie.
Het gaat om wetten die volgens minister Faber moeten leiden tot "het strengste asielbeleid ooit". Eerder wilde ze de nieuwe asielwetten via het noodrecht doorvoeren, maar op aandringen van NSC ging dit niet door. Verschillende bronnen meldden afgelopen week dat de Raad van State kritisch is op de wetsvoorstellen. Met name op de uitvoerbaarheid van de wetten zou kritiek van het adviesorgaan zijn.
De Raad van State kijkt bij de advisering naar de juridische houdbaarheid en uitvoerbaarheid van een wetsvoorstel en categoriseert zijn adviezen in 'oordeel A, B, C of D'. Bij 'oordeel A' heeft het adviesorgaan geen bezwaren, en adviseert het de wet in te dienen bij het parlement. Bij 'oordeel D' heeft de Raad van State veel bezwaren en adviseert het de wet niet in te dienen.
Bronnen van verschillende nieuwsorganisaties stellen dat het advies een 'oordeel C of D' krijgt. Bij C adviseert de Raad van State om de wet aan te passen en daarna pas in te dienen.
Niet bindend
Het is niet duidelijk hoe zwaar de kritiekpunten van het adviesorgaan zijn, waardoor het tot het moment van publicatie onduidelijk is hoe de coalitie zal omgaan met het advies.
Faber zelf zei vrijdag dat ze zich er in het weekend over zou buigen, maar voegde eraan toe dat de kans klein is dat ze nog veel verandert aan haar voorstellen. Het advies is niet bindend. Ze is ervan overtuigd dat haar juristen een goed voorstel hebben gedaan. "Ik kan ermee doen wat ik wil", zei Faber hierover. Ze wil naar aanleiding van het advies "misschien een punt en een komma aanpassen, maar dat is het".
Bij grote bezwaren van het adviesorgaan kan het kabinet onder druk komen te staan. Coalitiepartij NSC is ook een voorstander van een strenger asielbeleid, maar heeft goed bestuur ook tot speerpunt gemaakt. Zo zei NSC-minister van Hijum van Sociale Zaken dat de wetten uitvoerbaar en zorgvuldig moeten zijn om ze door de Eerste en Tweede Kamer te krijgen.
PVV wil vooral dat er snel een strenger asielbeleid komt. Zo zei PVV-voorman Geert Wilders vrijdag op X dat "we nu snel door moeten en asielwetten strenger maken, dus geen aanpassingen en getreuzel en tegenwerkingen meer."
Scholz en Merz kruisen de degens in eerste tv-debat voor Duitse verkiezingen
In het eerste grote tv-debat voor de Duitse verkiezingen hebben bondskanselier Scholz (SPD) en CDU-leider Merz de degens gekruist over migratie, de economie en de rol die Duitsland op het wereldtoneel moet innemen.
Het debat begon met de belofte van beide heren om vriendelijk naar elkaar te zijn. Daar hielden de twee zich redelijk aan, hoewel ze elkaar al snel verweten te liegen. Beiden vonden dat de ander ver van de realiteit staat. Uitspraken als "U woont in een sprookjeskasteel" en "waarom zou je zo dom zijn?" passeerden de revue.
Op papier was Merz de uitdager van Scholz, als oppositieleider tegen de zittend bondskanselier. Maar eigenlijk zagen we het omgekeerde: Scholz was vanwege zijn achterstand in de peilingen de uitdager van Merz, die al ruim twee jaar een comfortabele voorsprong in de peilingen heeft. Scholz had daarom weinig te verliezen, terwijl Merz juist geen uitglijders mocht maken.
Wie is Friedrich Merz? In Nederland is de 69-jarige politicus nog een grote onbekende, maar in Duitsland gaat hij al heel lang mee:
Beiden deden hun best de ander neer te zetten als incompetente leider. Scholz beschuldigde Merz ervan dat hij liever een show in de Bondsdag maakt dan belangrijke wetgeving hielp door te voeren en bij vlagen niet realistisch is. Merz zette Scholz neer als bondskanselier die weinig voor elkaar kreeg.
Op het belangrijke verkiezingsthema economie benadrukte Scholz dat hij veel heeft gedaan om Duitsland door onzekere tijden te loodsen. Ook legde hij de schuld van de slechte staat van de Duitse economie bij de Russische president Poetin en zijn oorlog in Oekraïne. Merz had het makkelijker. Als oppositieleider kon hij de schuld bij Scholz leggen, ook voor beslissingen waar zijn CDU voorheen bij betrokken was, zoals de sluiting van kerncentrales of te weinig investeren in infrastructuur.
Asielplannen
Bij de SPD was de hoop groot dat de samenwerking van Merz met de AfD voor een asielmotie een keerpunt zou zijn. Dat doorbrak een taboe: nooit eerder werd steun gezocht bij de radicaal-rechtse partij. Ook Merz beloofde recent nog deze 'brandmauer' in stand te houden.
Scholz wreef Merz herhaaldelijk in dat hij zich niet aan zijn eigen woord had gehouden, wat de CDU-leider probeerde te ontkennen. Hij wierp Scholz voor dat de discussie te veel over de brandmuur gaat en te weinig over de noodzaak van asielmaatregelen. Kiezers lijken Merz bovendien niet te straffen voor de 'woordbreuk': de CDU is in peilingen stabiel rond de 30 procent gebleven.
Ook wat betreft asielbeleid vonden de twee dat de ander te ver van de realiteit staat. Merz' voorstel om alle asielzoekers aan de grens af te wijzen werd door Scholz als 'dom' bestempeld, omdat het tegen het idee van Europese samenwerking ingaat. Wat volgde was een juridisch debat, over de mogelijkheden binnen de grondwet van gesloten grenzen.
Veel zwevende kiezers
Ondanks de voorsprong weet de CDU ook dat de overwinning nog niet gegarandeerd is. "We voelen dat er tektonische verschuivingen plaatsvinden onder een ogenschijnlijk rustige bodem", omschreef een partijstrateeg tegen Spiegel. "En we weten niet in welke richting de lavastromen bewegen."
Scholz en Merz streden vanavond om de stem van het midden. Op de flanken, zowel uiterst links als uiterst rechts, valt voor beiden weinig te halen. Bovendien zijn die achterbannen volgens kiezersonderzoeken redelijk zeker van hun stem, terwijl juist in het midden nog veel mensen twijfelen over hun stem. Zowel Scholz als Merz kampt met een geringe populariteit onder de aanhang.
Ondanks de ijzige sfeer zullen de twee kampen na de verkiezingen vermoedelijk op elkaar aangewezen zijn. Door het uitsluiten van de AfD is waarschijnlijk CDU/CSU-SPD de enige realistische coalitie die een meerderheid kan halen.
Er komen tot de verkiezingen over precies twee weken nog meerdere tv-debatten aan, vaak ook samen met AfD-leider Weidel en Groenen-chef Habeck. Het is daarom afwachten hoe beslissend dit eerste treffen was. Bovendien had het tv-debat geduchte concurrentie: gelijktijdig werd op RTL de finale van het razendpopulaire Ich bin ein Star, holt mich hier raus! uitgezonden.
25.000 euro voor eerste editie van Harry Potter die weggegooid zou worden
Op een veiling in Groot-Brittannië heeft een eerste editie van het eerste Harry Potter-boek 25.000 euro opgebracht. Het exemplaar was door de veilingmeester gered van een stapel oude boeken die de papierbak in gingen.
Nabestaanden van de overleden eigenaar uit Brixham hadden David Pearce uitgenodigd om na te gaan of er nog iets bijzonders zat in de nagelaten bezittingen. Hij herkende het bijzondere boek aan wat spelfouten in de allereerste druk.
Zo is Philosopher's Stone per ongeluk zonder tweede o geschreven en wordt in een boodschappenlijstje op pagina 53 twee keer een toverstaf genoemd. Ook heet Zweinstein op de achtercover per abuis School of Wizardry and Witchcraft in plaats van Witchcraft and Wizardry.
"Dit is onze grootste vondst ooit. Het gezin is dolgelukkig, ze hadden dit totaal niet verwacht", zei Pearce eerder tegen de BBC. "Het boek stond al twintig jaar op de plank."
Voor 2 pond gekocht
De populaire boekenreeks over de tovenaarsleerling begon in 1997 met 500 exemplaren van De steen der wijzen. Daarvan gingen er 300 naar bibliotheken om te zien of het werk zou aanslaan.
De eigenaar zal dit exemplaar in bezit hebben gekregen toen de bibliotheek er afscheid van nam: er zijn nog sporen van een bibliotheekkaart te zien en op het schutblad staat de prijs waarvoor het afgeschreven boek werd weggedaan, 2 pond.
De waarde van het boek was vooraf geschat tussen de 24.000 en 36.000 euro. Vorig jaar november werd nog een exemplaar voor 50.000 euro geveild, maar dat had minder gebruikssporen dan dit boek.
Auto crasht bij politie-achtervolging door centrum Rotterdam
Een automobilist is vanmorgen na een politieachtervolging in Rotterdam met hoge snelheid tegen een paal gebotst.
De achtervolging begon bij de Maasboulevard, waar surveillerende agenten de bestuurder een stopteken gaven. De man negeerde dit, waarop de achtervolging werd ingezet.
Agenten verloren hem kort uit het zicht maar een stukje verderop, bij het Oostplein, botste hij met hoge snelheid tegen een paal.
Lachgas
De auto raakte zwaar beschadigd en brokstukken lagen verspreid over de weg. De bestuurder kwam bekneld te zitten. De brandweer heeft de auto opgeknipt om de man te bevrijden. Dit duurde volgens de regionale omroep Rijnmond zeker een uur.
De man is naar het ziekenhuis gebracht. Hij was volgens de politie aanspreekbaar.
In de auto zat ook nog een bijrijder. Hij wist na het ongeluk zelf uit de auto te komen en vluchtte. De politie is naar hem op zoek. In de auto zijn lachgas en alcohol gevonden.
Eigenaar gestolen auto kunstroof Drents Museum rijdt weer door crowdfundingactie
De 24-jarige Rudy uit Alkmaar heeft dankzij een crowdfundingactie een nieuwe auto. Twee weken geleden werd zijn vorige auto, een Golf GTI, door de daders van de kunstroof in het Drents Museum in Assen als vluchtauto gebruikt en in brand gestoken. Omdat hij niet voor diefstal was verzekerd, startte zijn oom een inzamelingsactie.
Ruim een week na de start staat de teller met zo'n 450 donaties op bijna 10.000 euro. En dus is Rudy sinds deze week de trotse eigenaar van een nieuwe (tweedehands) Golf. "Om eerlijk te zijn, had ik niet verwacht dat mensen - buiten bekenden om - überhaupt zouden doneren."
Rudy's auto werd in de nacht van donderdag 23 januari in Alkmaar gestolen en twee dagen later volledig uitgebrand teruggevonden onder een viaduct in het Drentse Rolde. De auto was gebruikt bij de kunstroof, waarbij Roemeense topstukken werden buitgemaakt.
Filmpje op Facebook
Tot zijn verbijstering vernam Rudy via Facebook dat zijn auto bij de kunstroof betrokken was. "Iemand uit Drenthe reed toevallig langs de plek waar de auto in brand was gezet. Hij stuurde mij een filmpje door, omdat ik op Facebook mijn auto als gestolen had opgegeven. Aan de velgen, die ik er net op had gezet, zag ik direct dat het die van mij was."
Rudy ontving van de politie een mailtje dat zijn gestolen Golf terecht was. "Dat was alles", zegt hij. "Toevallig ben ik gisteren nog door de politie gebeld, maar toen werd alleen gezegd dat ik mijn aangifte ben vergeten te ondertekenen. Ik zei dat ik nog met veel vragen zit en graag langskom, maar dat was niet mogelijk. Heel apart."
De drie verdachten uit Heerhugowaard die vier dagen na de roof werden opgepakt en nog altijd vastzitten, kent hij niet. "Je zou denken dat hier een grote criminele organisatie achter zit, maar dat lijkt niet zo te zijn. Nu ik weet dat het om Heerhugowaarders gaat, vind ik het een stuk logischer dat ze mijn auto hebben gepakt."
Nu wel verzekerd
In tegenstelling tot de oude auto is deze wél verzekerd tegen diefstal. "Als 24-jarige zit ik nu niet meer in de risicogroep, dus dat is een stuk goedkoper", legt hij uit. "Hij rijdt erg lekker en ik ben er ontzettend blij mee. Bizar hoeveel mensen hebben gedoneerd, daar ben ik echt heel dankbaar voor."
Baltische staten schakelen de Russische stroom uit en de Europese aan
De Baltische staten tellen af dit weekend. Letterlijk. In de Litouwse hoofdstad Vilnius staat een negen meter hoge klok waar de tijd tikt tot het moment van 'energieonafhankelijkheid'. Dan bedoelen ze: onafhankelijkheid van Moskou. Want vandaag en morgen schakelen Estland, Letland en Litouwen volledig over op stroom uit de Europese Unie.
Het is een economische stap met vooral veel symbolische en geopolitieke betekenis. "De afstemming van het elektriciteitsnet is vergelijkbaar met de dag van het herstel van onze onafhankelijkheid", concludeerde de energieminister van Litouwen, verwijzend naar het einde van het Sovjetbewind in de Baltische staten in 1990.
Na de Russische invasie van Oekraïne in 2022 waren de Baltische staten er als eerste bij om af te komen van Russisch gas. Voor het stroomnet waren die ambities er ook, maar daarvoor hadden de landen meer tijd nodig.
Na een investering van 1,6 miljard euro, grotendeels betaald door de Europese Unie, kunnen ze nu volledig over. Dat gebeurt met een nieuwe verbinding via Polen, en met onderzeese stroomkabels die de Baltische staten verbinden met Zweden en Finland.
Het is een behoorlijke operatie en de landen zetten er zich dan ook schrap voor. Vandaag koppelen ze op negen plekken stroomkabels los van Rusland en Belarus. Daarna kunnen de Balten het in een 'eilandstand' ongeveer een dag volhouden. Morgen sluiten ze verder aan bij het EU-net.
Daarbij komt ook enige ceremoniële fanfare kijken. In Letland wordt straks fysiek een kabel doorgesneden die verbonden is met Rusland. Morgen is EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen bij een bijeenkomst in Vilnius waar wordt afgeteld.
Von der Leyen ziet dit moment als een belangrijke stap voor heel Europa. "Dit vergroot niet alleen de kracht en weerbaarheid van het Europese elektriciteitsnet, maar ook onze energie-onafhankelijkheid in het algemeen", schreef ze eerder toen de stap werd aangekondigd.
Energie als drukmiddel
De afgelopen decennia gebruikte Rusland gas en elektriciteit regelmatig als drukmiddel op de buurlanden. Zo werd er gerommeld aan de frequentie van de stroomvoorziening, wat leidde tot verstoringen, of werden de prijzen opgevoerd.
De Baltische staten willen voorkomen dat dit in de toekomst opnieuw kan gebeuren. Zeker nu ze zich als NAVO-landen met de huidige spanningen in de gevarenzone bevinden van een potentieel conflict met Rusland.
De energieprijzen zijn zoals overal in Europa flink omhooggegaan sinds de invoer van Russisch gas is gestopt. Stroom uit de EU is ook duurder dan wat de Esten, Letten en Litouwers gewend waren.
Voor de meeste inwoners van de Baltische staten is het een prijs die ze bereid zijn om te betalen voor energie-veiligheid. Al zijn er zeker ook inwoners, vaak met een Russische achtergrond, die minder blij zijn met de kosten die de geopolitieke spanningen met zich meebrengen. Zij zien Rusland liever als een grote buurman waarmee samengewerkt moet worden en die goedkoop stroom en gas kan leveren.
Rusland voorbereid
Rusland is naar eigen zeggen voorbereid op het wegvallen van de Baltische staten als afnemers. Dat geldt ook voor de exclave Kaliningrad, die ook wordt losgekoppeld. Kaliningrad zou inmiddels energieonafhankelijk zijn en dus verder geen problemen gaan ondervinden. "We hebben alle maatregelen genomen", zei een Kremlin-woordvoerder.
Maar in de Baltische staten zijn er wel zorgen over wat Rusland in de tussentijd achter de schermen van plan is. "Daarom zijn de veiligheidsdiensten in een verhoogde staat van paraatheid", zei de Letse president Rinkevics.
Dit weekend houden ze rekening met extra cyberaanvallen om de overgang te verstoren. Bovendien waren er de afgelopen tijd meerdere sabotageacties op kritieke infrastructuur in de Baltische Zee. Zo werd de Estlink 2 tussen Estland en Finland beschadigd en dat is nu net een van de verbindingen die cruciaal zijn voor de Estse energieonafhankelijkheid.
Hoewel de landen volhouden dat de overgang naar verwachting soepel verloopt, worden inwoners wel opgeroepen om zich voor te bereiden alsof er een serieuze storm aankomt. Niet alleen vanwege mogelijke verstoringen door Rusland, maar ook omdat het een complexe operatie is.
Inwoners van de Baltische staten worden aangespoord om al hun apparaten zoals computers, telefoons en powerbanks van tevoren op te laden. En volgens de Estse publieke omroep is het aantal generatoren dat wordt verkocht de afgelopen weken flink toegenomen.
Trump wil Afrikaners als vluchtelingen opvangen vanwege 'rassendiscriminatie'
Aan de waslijst aan decreten die Trump in zijn eerste drie weken als president heeft ondertekend, heeft hij een nieuwe toegevoegd die is gericht tegen Zuid-Afrika. De strekking is dat de VS alle hulp aan het land moet stopzetten en Afrikaners, die voornamelijk afstammen van Nederlandse kolonisten, een vluchtelingenstatus in de VS moeten kunnen krijgen.
Als directe aanleiding noemt Trump de onlangs in Zuid-Afrika aangenomen onteigeningswet, die regelt dat de overheid grond onder bepaalde omstandigheden kan afnemen. Bijvoorbeeld als die grond niet wordt gebruikt of het in het algemeen belang zou zijn als de grond wordt herverdeeld. De regering wil daarmee racistisch beleid uit de apartheidstijd herstellen, toen de zwarte bevolking grond moest afstaan en elders op aangewezen locaties moest gaan wonen.
Elon Musk, de tijdens de apartheid in Zuid-Afrika geboren techmiljardair en rechterhand van Trump, bracht de wet onlangs op zijn socialemediakanalen onder de aandacht. Hij noemde de wet een bedreiging voor de witte Zuid-Afrikanen, die minder dan 10 procent van de bevolking vormen. Hij pleitte voor de opname van meer Afrikaner migranten.
Genocidezaak
In zijn decreet stelt Trump zich op hetzelfde standpunt. Hij noemt de nieuwe onteigeningswet "een schokkende minachting voor de rechten van haar burgers" en draagt zijn ministersploeg op om Amerikaanse vluchtelingenprogramma's open te stellen voor "Afrikaners in Zuid-Afrika die het slachtoffer zijn van onrechtvaardige rassendiscriminatie".
In zijn decreet verwijst Trump ook naar de genocidezaak die Zuid-Afrika tegen Israël heeft aangespannen bij het Internationaal Gerechtshof in Den Haag. Trump spreekt van "agressieve standpunten (...) tegenover de Verenigde Staten en zijn bondgenoten, waaronder Israël". Zuid-Afrika zou niet Israël, maar Hamas van genocide moeten beschuldigen, is zijn boodschap.
Het stopzetten van hulp aan Zuid-Afrika sluit aan bij andere aankondigingen van Trump om buitenlandse steun te staken. Zo dreigt het einde van USAID, het in 1961 door Trumps voorganger Kennedy opgezette bureau dat de afgelopen decennia wereldwijd nood- en ontwikkelingshulp bood. Trump wil dat de belangen van de VS vooropstaan bij zijn zogeheten 'America First'-buitenlandbeleid.
De Zuid-Afrikaanse president Ramaphosa, die maandag nog een gesprek had met Musk, verdedigt intussen de nieuwe onteigeningswet. Hij wijst erop dat het nieuwe beleid erop is gericht de raciale verschillen in grondbezit weg te nemen in het land dat in grote meerderheid een zwarte bevolking heeft. Verder zei Ramaphosa dat Zuid-Afrika "zich niet laat pesten" en los van het aidshulpprogramma van USAID geen significante financiering van de VS ontvangt.
Wekdienst 8/2: Afrikaanse top over oorlog in Congo • Baltische staten op stroomnet EU
Goedemorgen! In Tanzania praten Afrikaanse regeringsleiders over de oorlog in het oosten van Congo en de Baltische staten gaan over op stroom uit de EU.
Eerst het weer: er is vrij veel bewolking en plaatselijk kan een beetje motregen vallen. De maximumtemperatuur loopt uiteen van 5 graden in het noorden en lokaal 11 graden in het zuidoosten. De oostenwind is daarbij matig van kracht. De komende dagen krijgt de zon meer ruimte bij maxima rond een graad of 5.
Ga je de weg op? Hier vind je het overzicht van de files en werkzaamheden. Check hier de storingen op en werkzaamheden aan het spoor.
Wat kun je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
Er lijkt een ontmoeting in aantocht tussen de Amerikaanse president Trump en zijn Oekraïense ambtgenoot Zelensky. Tegenover aanwezige pers in het Witte Huis zei Trump dat hij Zelensky "waarschijnlijk volgende week" zal spreken. Die ontmoeting zou wat hem betreft in Washington kunnen plaatsvinden. "Ik reis niet daar naartoe", zei Trump, vermoedelijk doelend op Kyiv.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
Xander van der Wulp en Marleen de Rooy doen met Gerri Eickhof weer een een rondje Binnenhof. 'Stilte voor de storm' is het thema. En dan bedoelen ze de storm die de coalitie bedreigt:
Kandidaat-voorzitters FNV bekend, maar ruzie nog niet voorbij
De kandidaten voor het voorzitterschap van de FNV zijn bekend. Huidig vicevoorzitter Zakaria Boufangacha en huidig voorzitter Tuur Elzinga gaan de verkiezingsstrijd aan.
Het ledenparlement van de FNV heeft vandaag de kandidatenlijst goedgekeurd. De bijna 900.000 leden kunnen vanaf 19 februari stemmen. Twee weken later wordt duidelijk wie de leider wordt van de grootste en machtigste vakbond van het land.
De verkiezingsstrijd valt samen met een aantal conflicten binnen de bond. Vicevoorzitter Boufangacha vindt dat hij is tegengewerkt door het bestuur om een gooi te doen naar het voorzitterschap.
Beschuldigingen van grensoverschrijdend gedrag aan het adres van Boufangacha zijn "volledig verzonnen", schrijft hij in mails in handen van Trouw en Volkskrant. Volgens Boufangacha heeft met name voorzitter Elzinga, nu dus ook zijn tegenstander, er niets aan gedaan om het negatieve beeld uit de wereld te helpen.
FNV Personeel, dat opkomt voor de eigen vakbondsmedewerkers, had het in de aanloop naar de bijeenkomst van het ledenparlement over "bestuurlijke chaos" en eiste dat het hele bestuur opstapt. Ook zouden de verkiezingen moeten worden uitgesteld. Dat is dus niet gebeurd.
Trots
Boufangacha zegt in een schriftelijke verklaring dat hij er trots op is dat hij nu kandidaat-voorzitter is. "Ik kijk uit naar de gesprekken over hoe we samen kunnen bouwen aan een sterkere en solidaire bond. Maar tegelijkertijd is er ook grote bezorgdheid over de sociale veiligheid en de integriteit van het verkiezingsproces binnen FNV. We kunnen niet doen alsof er niets aan de hand is."
"Als kandidaat wil ik dat de sectoren en het personeel antwoorden krijgen. We moeten nu stappen zetten voor eerlijke bestuursverkiezingen en transparantie, zodat FNV sterker uit deze situatie komt."
Boufangacha's tegenstander Elzinga laat zich, ook in een schriftelijke verklaring, niet uit over de conflicten binnen de bond. Wel zegt hij het land in te gaan "om te horen wat er beter kan".
"Ik feliciteer Zakaria met zijn kandidatuur. Zelf wil ik doorbouwen aan een nog sterkere FNV. De afgelopen jaren hebben we recordaantallen acties gezien en de hoogste loonstijging in 40 jaar. En nog belangrijker: we boeken ook weer ledenwinst en een sterke vakbond is goed voor Nederland."
Ambtenaren
Bij FNV Overheid, die opkomt voor de ambtenaren, is er irritatie over de rol van het ledenparlement. Dat beslist over voorstellen van het bestuur en bepaalt de langetermijnkoers. In een document - in handen van de NOS - wordt het ledenparlement omschreven als een onzorgvuldig overlegorgaan, waarvan sommige prominente leden regelmatig samenspannen met een deel van het bestuur.
"Er is een steeds groter wordend gebrek aan vertrouwen in de wijze waarop de FNV wordt geleid," schrijven de ambtenaren, die het bestuur ook verwijten dat het stukken over integriteitskwesties achtergehoudt voor het Algemeen Bestuur, het ledenparlement en de raad van toezicht.
Het ledenparlement noemde uitstel van de verkiezingen "onverstandig en niet-logisch". Ook vindt het parlement dat het bestuur niet hoeft op te stappen.
FNV Personeel zegt dat hun bezwaren niet serieus zijn genomen en gaat maandag praten over acties tegen hun eigen bond. Wat die acties inhouden, is nog niet duidelijk.
Weeffout
Roel Berghuis, voormalig bestuurder van de FNV, vindt dat de onrust terug te voeren is op een weeffout in de organisatie van de vakbond. "Er is een directie en management, werkorganisatie, een ledenparlement met 103 leden en een algemeen bestuur. En dan is er ook een interne vakbond FNV Personeel die de belangen van de medewerkers behartigt. Als er een belangrijk besluit of belangrijke keuze moet worden gemaakt, gaat iedereen zich er mee bemoeien. Het is dan elke keer onduidelijk wie er nu de baas is."
Als voorbeeld noemt Berghuis het gebrek aan slagkracht rondom de financiële huishouding van de vakbond. Om eventuele stakingen te kunnen blijven bekostigen, moet de directie een gat van bijna 23 miljoen euro zien te dichten. Er is voorgesteld om op personeel te bezuinigen en om 50 procent van de vakbondshuizen die verspreid over het land staan te sluiten.
Volgens een woordvoerder van het huidige bestuur is die reorganisatie wel degelijk in gang gezet. Ook zou er al veel zijn veranderd aan de organisatiecultuur.
OM in eerwraak-moordzaak: Ryan (18) werd levend in water gegooid
De 18-jarige Ryan van wie het lichaam in mei in de Oostvaardersplassen werd gevonden, is levend in het water gegooid en vervolgens door verdrinking om het leven gekomen. Het Openbaar Ministerie heeft dat gezegd in de rechtszaal.
Op de tape waarmee de handen en voeten van de jonge vrouw uit Joure waren vastgebonden is dna-materiaal van haar vader gevonden. Haar mond en neus waren dichtgeplakt. Onder de nagels van drie vingers zat celmateriaal van haar vader. Dit wijst er volgens het OM op dat Ryan zich heeft verzet.
Het OM gaat ervan uit dat Ryan slachtoffer is geworden van eerwraak en deelde vandaag nieuw bewijsmateriaal. Verdachten in de zaak zijn behalve de vader twee broers. Op een telefoonhoesje van Ryan dat in een schoen was gestopt zat een vingerafdruk van een van de broers.
Vooropgezet plan
Het OM denkt dat de broers Mohamed en Muhanad en vader Khaled Al N. Ryan met een vooropgezet plan hebben gedood. Ze zou zich te westers hebben gedragen. Binnen het gezin, dat uit Syrië vluchtte en in Joure terechtkwam, speelden veel problemen. Volgens Omroep Flevoland was het gezin bekend bij veel hulpverleningsinstanties en de politie.
Vader Khaled, die na de dood van Ryan waarschijnlijk naar Syrië is gevlucht, bekende kort na de vondst van zijn dochter in een mail aan kranten dat hij haar had omgebracht. De broers hebben betrokkenheid altijd ontkend.
Doodgewenst
Maar in chatgesprekken werd het slachtoffer volgens het OM door haar familie dood gewenst en werd een plan gemaakt. "Als zij aan het liegen is en ons nog meer gezichtsverlies gaat bezorgen, moet ze afgestraft worden", zei broer Muhanad twaalf dagen voor haar dood. Haar vader schreef: "Ik hoop dat ze in een kist terugkomt", en "ze heeft een kogel in haar hart nodig en gif in haar lijf."
Ook Ryans moeder leek geen probleem te hebben met haar dood. Ze schreef: "Als God het wil, zullen we haar gewikkeld zien in een lijkwade. Ryan maakt de familie te schande en verdient de dood."
De zaak wordt eind dit jaar inhoudelijk behandeld.
79 landen veroordelen Amerikaanse sancties tegen Internationaal Strafhof
79 landen, waaronder Nederland, spreken zich in een verklaring gezamenlijk uit tegen de sancties die de VS oplegt aan het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag. De landen waarschuwen dat de stap van president Trump kan leiden tot straffeloosheid en beschadiging van de internationale rechtsorde.
"Sancties zouden alle zaken die momenteel door het hof worden onderzocht ernstig ondermijnen", schrijven de landen. Ze benadrukken dat ze steun blijven geven aan de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van het strafhof.
De verklaring is onder meer ondertekend door het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Frankrijk, en door landen als Afghanistan, Bangladesh, Congo en Sierra Leone.
Europese leiders ontstemd
Premier Schoof noemt de sancties die de VS instelt een "verontrustend signaal". Hij zegt dat het ICC een cruciale rol speelt in het tegengaan van internationale misdrijven. "Nederland hecht er veel waarde aan dat het hof onbelemmerd kan functioneren", zei Schoof na de ministerraad.
Ook de Duitse bondskanselier Scholz noemt het onjuist om het ICC sancties op te leggen. "De VS brengt een instelling in gevaar die ervoor moet zorgen dat de dictators van deze wereld niet zomaar mensen kunnen vervolgen en oorlogen kunnen beginnen", zei Scholz.
Het ICC heeft de sancties die door Trump zijn afgekondigd tegen functionarissen van het hof veroordeeld. Volgens het hof is het besluit van Trump erop gericht het onafhankelijke en onpartijdige juridische werk van de instelling te schaden.
De kans bestaat dat banken hun diensten voor het Strafhof opschorten. Dat zou dat de dagelijkse activiteiten van het Hof ernstig hinderen. Afhankelijk van hoe streng banken de sancties uitleggen, zouden alle financiële transacties van het Hof kunnen worden opgeschort.
Arrestatiebevelen
Trump stelde gisteren per decreet de sancties in vanwege de arrestatiebevelen die het hof heeft uitgevaardigd tegen de Israëlische premier Netanyahu en oud-minister van Defensie Gallant voor hun rol in de Gaza-oorlog.
In november vorig jaar maakte het hof de arrestatiebevelen bekend, tot woede van de Israëlische regering en de VS. Netanyahu is op dit moment op bezoek in Washington.
125 landen in de wereld zijn aangesloten bij het hof, dat mensen wereldwijd kan vervolgen voor oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide. Nederland is bij het Strafhof aangesloten. De VS, China, Rusland en Israël niet.
Kabinet op zoek naar oplossing
Achter de schermen is het kabinet op zoek naar oplossingen die moeten voorkomen dat de ingestelde sancties tegen het ICC de rechtsinstelling plat zullen leggen. De ministeries van Buitenlandse Zaken en Financiën zijn onder meer met Nederlandse banken in gesprek over de gevolgen van de sancties.
Beide ministeries bevestigen de gesprekken na vragen van Nieuwsuur. In Den Haag en bij financiële instellingen leven zorgen over de reikwijdte van de Amerikaanse sancties.
Kabinet versnelt uitbreiding elektriciteitsnet
De mogelijkheden voor burgers en bedrijven om bezwaar te maken tegen uitbreiding van het elektriciteitsnet worden beperkt. Dat heeft minister Hermans van Klimaat en Groene Groei bekendgemaakt na afloop van de ministerraad. Zo geldt er binnenkort een standaard gedoogplicht als netbeheerders grondmetingen en bodemonderzoek willen doen voor uitbreiding van het stroomnet. Nu kunnen eigenaren van die grond dit nog anderhalf jaar tegenhouden door bezwaar te maken.
Verder kondigt de minister aan dat uitbreiding van het elektriciteitsnet als een "zwaarwegend maatschappelijk belang" wordt gekwalificeerd. Hierdoor worden de mogelijkheden voor burgers en bedrijven om bezwaar te maken beperkt. Ook dit kan in sommige gevallen de vergunningsprocedure met anderhalf jaar verkleinen. Achter de schermen wordt nog gewerkt aan andere maatregelen die de wachttijden voor uitbreiding van het stroomnet met enkele jaren moeten terugbrengen.
Op dit moment staan er zo'n 10.000 bedrijven op de wachtlijst voor een zware elektriciteitsaansluiting. Hierdoor moeten bedrijven die willen uitbreiden of verduurzamen vaak langer dan vijf jaar wachten. Vanwege het tekort aan capaciteit op het elektriciteitsnet dreigt ook de bouw van nieuwe woonwijken vertraging op te lopen.
"Zonder stroom kunnen we geen woonwijken uitbreiden en kunnen bedrijven niet groeien", aldus minister Hermans. "De jarenlange procedures die dat tegenhouden, daar moeten we vanaf. Dat kan echt sneller." Ze noemt haar voorstel "een eerste stap".
Pleidooi voor maatregelen
De afgelopen tijd hebben bedrijven, gemeenten, provincies en natuur- en milieuorganisaties gepleit voor maatregelen om de energietransitie te versnellen. Nederland dreigt onder meer door de problemen op het elektriciteitsnet achterop te raken in Europa.
Het eerste voorstel om grondmetingen en bodemonderzoek standaard te gedogen is voor advies naar de Raad van State gestuurd. Alle wijzigingen moeten nog behandeld worden in de Eerste en Tweede Kamer.
Naast het versnellen van vergunningsprocedures is er ook extra geld nodig om eerder aangekondigde klimaatdoelen voor 2030 te halen. Of daar politiek draagvlak voor is binnen de huidige coalitie moet de komende maanden blijken. Dan onderhandelen de vier partijen over de financiële plannen van het kabinet, die in april in de Voorjaarsnota gepresenteerd moeten worden.
Twee doden bij crash klein vliegtuig op drukke weg in Sao Paulo
In de Braziliaanse stad Sao Paulo zijn twee mensen om het leven gekomen doordat een klein vliegtuig neerstortte op een drukke weg en een bus raakte. Zes mensen raakten gewond.
Het vliegtuig was in de ochtend vertrokken vanaf een nabijgelegen vliegveld in Sao Paulo en was op weg naar de zuidelijke stad Porto Alegre. Het toestel stortte neer op een weg in de wijk Barra Funda, ten noordwesten van het centrum van Sao Paulo. Het kwam terecht vlak bij een kruispunt, waar op dat moment een rij auto's stond te wachten.
Twee lichamen werden gevonden in de romp van het King Air F90-toestel. Het gaat om de piloot en copiloot van het vliegtuig.
Een inzittende van de bus raakte gewond en is naar het ziekenhuis gebracht. Andere passagiers konden het toestel veilig verlaten. Een motorrijder werd geraakt door een brokstuk en is ook naar het ziekenhuis gebracht. Vier anderen hadden lichte verwondingen.
