Met hond of kat naar dierenarts steeds duurder, vooral kosten spoedzorg rijzen de pan uit
Wie met z'n huisdier naar de dierenarts gaat, moet steeds dieper in de buidel tasten. Vooral als er sprake is van spoed zijn de tarieven de laatste jaren huizenhoog gestegen. Dat blijkt uit onderzoek dat is gedaan in opdracht van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur. Verantwoordelijk staatssecretaris Rummenie noemt de ontwikkeling "zorgelijk" en wil meer transparantie.
Sinds 1998 zijn dierenartsen vrij in de tarieven die ze rekenen. Tegelijk zijn er steeds minder zelfstandige dierenartsen en steeds meer commerciële ketens gekomen. Over de hele linie zijn de dierenartstarieven tussen 1991 en vorig jaar tot drie keer sneller gestegen dan de inflatie, waarbij de ketens de kroon spannen.
Uit het onderzoek, verricht door bureau Ecorys, blijkt dat iemand die met een ziek dier met spoed bij een keten-dierenarts aanklopt, ongeveer 40 procent meer kwijt is dan bij een zelfstandige dierenarts. Dat kan om een verschil gaan van honderden, soms duizenden euro's.
In een brief aan de Tweede Kamer schrijft staatssecretaris Rummenie dat de ketens "een belangrijke en vaak gespecialiseerde rol spelen in de zorg voor huisdieren", maar dat hij ook zorgen heeft over "de mogelijke gevolgen van ketenvorming voor concurrentie en keuzevrijheid".
"Je huisdier is je lief en leed. Als jouw dier iets mankeert dan wil je natuurlijk de beste zorg en ook weten wat je daarvoor betaalt. Dit is nu vaak niet duidelijk, met name binnen de spoedzorg", zegt de BBB-bewindspersoon.
Hij heeft dat signaal ook overgebracht aan de sector. De dierenartsen hebben volgens hem beloofd dat ze aan de slag gaan met duidelijkere tarieven, gebaseerd op heldere normen. Het kabinet gaat dat ondersteunen met 250.000 euro. Eerder dit jaar bleek dat een hoge rekening ook agressie bij klanten kan veroorzaken.
Verder onderzoekt de Autoriteit Consument en Markt (ACM) op dit moment de marktwerking in de diergeneeskundige zorg. Rummenie wil op basis van de resultaten daarvan kijken of er extra maatregelen nodig zijn.
Maar de Tweede Kamer wil dat er weer maximumtarieven komen voor behandelingen door een dierenarts, net als vroeger. Vorig jaar steunde een meerderheid van de Kamer nog een motie daarover van SP, Partij voor de Dieren en PVV.
Oefening mariniers: 'gegijzelde' scholieren Capelle bevrijd
In een levensechte oefening heeft het Korps Mariniers in Capelle aan den IJssel vanochtend vroeg een groep middelbare scholieren bevrijd die gegijzeld zou zijn door een aantal terroristen.
De 'bevrijdingsactie' op op het Comenius College lukte, maar ging wel gepaard met veel geknal en geweervuur. "Normaal trainen we veel in een afgeschermde omgeving, op oefenterreinen natuurlijk", aldus eerste luitenant Yannick bij de regionale omroep Rijnmond. "Nu proberen we dat een beetje te mixen met objecten in een complexere omgeving waar ook burgers bij betrokken zijn."
Een groep leerlingen had zich vrijwillig opgeven voor de rol van gegijzelde. Zo'n twintig militairen van het Korps Mariniers kregen de taak om hen te bevrijden en de vijand uit te schakelen. Dat deden ze door zich toegang te verschaffen tot de school en daarna (met losse flodders) naar boven te schieten.
"Wij zijn deze week bezig met een eindoefening van de mariniersopleiding", zei Yannick, bijna niet te verstaan, door het geknal op de achtergrond. "Dit is een van de acties die ze deze week uitvoeren in een hoog operatietempo. Eigenlijk zijn ze al klaar, maar dit is de kers op de taart."
Niet iedereen is de vijand
Oefenen op 'echt' terrein is volgens de luitenant essentieel. "Je krijgt met heel andere elementen te maken als je in een omgeving bent waar ook burgers bij betrokken zijn, en niet iedereen die voor je neus staat de vijand is. Dat oefenen is belangrijk voor de cursisten, zodat ze ook met andere sociale omstandigheden te maken krijgen."
"Het is inderdaad wel wat anders voor ons dan meestal", vertelde cursist Kai toen de oefening erop zat. "Maar tegenwoordig worden we ook getraind om gebouwen, zoals scholen, te zuiveren van een eventuele vijand." Volgens Kai is de oefening "vlekkeloos verlopen".
Al jaren oefent het Korps Mariniers op scholen zoals het Comenius. Niet alleen om vaardigheid op te doen, maar ook om scholieren te inspireren. "Zulke momenten zijn er ook een beetje om het Korps Mariniers een beetje in het zonnetje te zetten", aldus de eerste luitenant. "In die zin denk ik zeker dat als ze een hele club mariniers door de school heen zien gaan, dat er jongens en meisjes zijn die daardoor misschien geënthousiasmeerd worden."
Rond 07.55 uur was de oefening voorbij. De zogenaamde terroristen werden afgevoerd, de mariniers pakten hun biezen toen de eerste leerlingen en docenten aankwamen voor een gewone schooldag.
Het ging er levensecht aan toe in Capelle, vanochtend vroeg:
Provincies zetten zich schrap voor financieel zwaar 2026, met meer toezicht
Provincies maken zich zorgen over de financiën van gemeenten, die in 2026 minder geld krijgen van het Rijk. Gemeenten zelf spreken om die reden van een 'ravijnjaar'. Provincies, die toezicht houden, bereiden zich voor op eventuele gevolgen, onder meer door extra supervisie. Dat blijkt uit een rondvraag van de NOS en de regionale omroepen.
Gemeenten moeten het vanaf 2026 met in totaal 2,4 miljard euro minder doen, waardoor het lastiger wordt om sluitende begrotingen te maken. Provincies anticiperen door vroegtijdig contact te zoeken, vaker contact te hebben op ambtelijk niveau of "de vinger aan de pols te houden", laten woordvoerders weten.
Sommige provincies proberen nu al helder te krijgen in welke gemeenten er problemen worden verwacht. Zo verwacht de provincie Noord-Holland dat 35 van de 44 gemeenten voor een "grote financiële uitdaging" staan om de begroting in 2026 structureel sluitend te krijgen.
Op basis van de huidige gemeentebegrotingen voorziet Gelderland dat er straks in 21 gemeenten in de provincie tekorten zijn. "Met boekhoudkundige maatregelen zal het niet meer lukken zulke gaten te dichten." Gelderland telt 51 gemeenten.
De meeste provincies vinden het te vroeg om nu al te speculeren over het toepassen van "preventief financieel toezicht" bij gemeenten, zoals de verscherpte vorm van toezicht heet. Maar de provincie Noord-Holland verwacht nu al dat dat vanaf volgend jaar wel nodig zal zijn.
Fulltime-ambtenaar extra
Alle provincies bereiden zich dus nu al voor op volgend jaar door dit jaar intensiever contact te houden met gemeenten. Zo zegt Friesland: "De gemeenten met de grootste tekorten volgen wij dit jaar wat intensiever, door vaker ambtelijk contact."
Zuid-Holland zal "vroegtijdig met de gemeenten in contact treden om problemen in een vroeg stadium te signaleren". Flevoland zegt dat gemeenten die meer risico lopen, (tijdig) meer aandacht krijgen. Utrecht spreekt van "proactief toezicht". Eén provincie, Overijssel, heeft iemand fulltime aangenomen om extra supervisie te geven.
Brandbrief
Bij sommige projecten, zoals infrastructuur en woningbouw, is sprake van cofinanciering door het Rijk, gemeenten en provincies. Drie provincies zien nu al terughoudendheid bij cofinanciering bij toekomstige projecten. Het gaat om Utrecht, Noord-Holland en Flevoland.
Zo zegt Flevoland desgevraagd dat gemeenten bij dat soort projecten "een stuk voorzichtiger zijn met het toezeggen van bijdragen met het ravijnjaar in zicht". Utrecht laat weten dat "de discussies over bijdragen moeilijker zijn".
Limburg is met oog op de financiële toekomst van gemeenten begonnen met het project GUN, Gemeentelijke Uitvoeringskracht Nieuwe Stijl. Concreet betekent het dat de gedeputeerde een-op-een-gesprekken voert met de burgemeesters, wethouders financiën en gemeentesecretarissen van alle 31 Limburgse gemeenten.
"Dit met als doel om op te halen waar de pijnpunten liggen en waar we als provincie bij kunnen helpen. Een groot gedeelte van deze gesprekken heeft al plaatsgevonden", laat Limburg weten.
Utrecht gooide het samen met de gemeenten over een andere boeg. De 23 gemeenten daar en de provincie stuurden deze week een brandbrief aan de Tweede Kamer. Daarin waarschuwen ze dat ze belangrijke taken zoals jeugdzorg en woningbouw onvoldoende kunnen uitvoeren als de geplande bezuinigingen vanuit het Rijk doorgaan.
Meedenken
De gemeenten nemen nu al maatregelen om zich voor te bereiden op dat zogenoemde ravijnjaar. Zo heeft de gemeente Meierijstad (Noord-Brabant) een lijst met 132 bezuinigingsvoorstellen gepubliceerd om de begroting tussen 2026 en 2029 sluitend te krijgen.
Zeker vijf gemeenten vragen hun inwoners om mee te denken over waar zij op moeten bezuinigen, bleek uit een rondgang van de NOS.
VS-minister Rubio bezoekt NAVO-hoofdkwartier: 'Op alles voorbereid'
Een gewaarschuwd mens telt voor twee. En dus zeggen NAVO-diplomaten "op alles" voorbereid te zijn bij het eerste bezoek van de Amerikaanse minister Rubio van Buitenlandse Zaken vandaag en morgen aan het hoofdkwartier in Brussel.
Onderwerpen op de agenda: voorbereiden van de NAVO-top eind juni in Den Haag en de oorlog in Oekraïne. Maar misschien wel het belangrijkste thema staat niet op de formele agenda: de toekomst van de relatie tussen de Amerikanen en de andere bondgenoten.
Zeven weken geleden waren uitspraken van Rubio's collega Hegseth de aanleiding voor het begin van een vertrouwensbreuk tussen de Verenigde Staten en de niet-Amerikaanse leden van de militaire alliantie.
Spanning binnen NAVO
Hegseths boodschap dat de Europese NAVO-leden en Canada veel meer voor hun eigen verdediging moeten gaan betalen, wordt door iedereen beaamd. Het was vooral de manier waarop de minister zijn collega's de les las die de bondgenoten schokte.
De minister van Defensie stelde plompverloren dat Oekraïne geen NAVO-lid kon worden, terwijl de alliantie het land vorige zomer nog beloofde dat het op een "onomkeerbaar" pad naar lidmaatschap zit. Ook bleek dat president Trump zonder enig overleg met de bondgenoten met de Russische president Poetin had gebeld.
Inmiddels lijken de diplomaten allemaal een spoedcursus 'omgaan met Trump' te hebben gevolgd. Want er klinken opvallend veel positieve en geruststellende woorden over het bezoek van Marco Rubio, hoewel in de wandelgangen niet ontkend wordt dat er "veel spanning" binnen de NAVO is.
Zorgen over intenties VS
Voor die spanning is alle aanleiding. De afgelopen weken ontstond twijfel over de Amerikaanse betrokkenheid bij de alliantie. President Trump herhaalt keer op keer dat hij Groenland wil "hebben", het autonome stuk van NAVO-lid Denemarken. De Groenlanders en de Denen verzetten zich daar fel tegen.
"De toon van de boodschap waarderen we niet", zei de Deense minister van Buitenlandse Zaken Rasmussen deze week op X. "Zo praat je niet tegen trouwe bondgenoten." De Financial Times meldt dat Rubio in de marge van de top ook een aparte afspraak heeft met Rasmussen om het over Groenland te hebben.
Trumps uitlatingen roepen de vraag op wat artikel 5 nog waard is, het fundament onder de militaire alliantie dat bepaalt dat landen elkaar te hulp schieten als een van hen wordt aangevallen. Mark Rutte, secretaris-generaal van de NAVO herhaalt keer op keer dat dit artikel volledig overeind staat. Maar dat de toewijding van de Verenigde Staten zo wordt benadrukt, laat zien dat er wel degelijk zorgen bestaan over de Amerikaanse intenties.
Militairen terugtrekken
Afgelopen weken meldden verschillende media dat de sterkste bondgenoot zou overwegen de NAVO-commandant, traditioneel een Amerikaan, te vervangen door een Europeaan. Dat zou "dramatische" gevolgen hebben, zeggen diplomaten, die erop wijzen dat zij "geen enkele aanwijzing" hebben dat zoiets "snel" staat te gebeuren.
Ook duiken berichten op dat de Verenigde Staten na dit jaar willen stoppen met het meedoen aan NAVO-oefeningen. En dan is er nog de mogelijkheid dat de Amerikanen een deel van hun 100.000 militairen die gelegerd zijn in Europa terug gaan trekken.
"Het ligt in de lijn der verwachting dat dit binnen een jaar gebeurt", zeggen betrokkenen. "Daar moeten we niet paniekerig over doen." Ze kunnen alleen maar hopen dat de aankondiging van de terugtrekking georganiseerd verloopt "en niet via een bericht op X waarin aangekondigd wordt dat een divisie verdwijnt".
Het is tekenend voor de sfeer binnen het bondgenootschap. De ijskoude ontvangst van de Oekraïense president Zelensky in het Witte Huis leidde tot onthutste reacties. En ook Signal-gate, waarin vertegenwoordigers van de Amerikaanse regering zich denigrerend uitlieten over Europa, wekte niet bepaald vertrouwen. Meerdere landen werken inmiddels aan een langeretermijnplan voor een NAVO zónder de VS, schreef de Financial Times.
Afgrijselijk lelijke deal
Maar voorlopig kán het bondgenootschap helemaal niet zonder de VS, al zouden ze willen. Decennialang bezuinigden de Europese landen op defensie, in Nederland was oud-premier Rutte er grotendeels verantwoordelijk voor. Uitgerekend hij roept nu, samen met president Trump, het hardst dat de defensie-uitgaven sterk omhoog moeten.
Op het hoofdkwartier wordt daar vandaag opnieuw over gesproken, net als over Oekraïne. Onder de niet-Amerikaanse NAVO-leden is nervositeit over de uitkomst van gesprekken tussen Washington en Moskou over een einde aan de oorlog in Oekraïne. Ingewijden zijn bang voor een "afgrijselijk lelijke deal" over de hoofden van de Oekraïners en de Europeanen, waarbij veel concessies gedaan worden aan de Russen.
Voorlopig lijkt van een staakt-het-vuren nog geen sprake. Toch noemen diplomaten het nu al "niet acceptabel" als in zo'n deal komt te staan dat Oekraïne nooit NAVO-lid mag worden en neutraal moet blijven. Of dat NAVO-troepen uit de oostelijke lidstaten moeten verdwijnen en door Rusland geannexeerde Oekraïense gebieden erkend worden. "Wij gaan niet 'München 1938' uitvoeren', klinkt het vastberaden, met een verwijzing naar de beruchte deal van westerse landen met nazi-Duitsland.
Van Rubio worden vandaag en morgen geen verrassingen verwacht. Maar veel illusies hebben diplomaten niet. "Het zou de komende tijd ook best eens nóg erger kunnen worden."
NVWA heeft dit jaar 185.000 vapes in beslag genomen
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft sinds begin dit jaar bijna 185.000 illegale vapes en vapevloeistoffen in beslag genomen. De nicotineproducten met smaakjes zoals aardbei, kers en watermeloen zijn sinds vorig jaar verboden, maar vanaf dit jaar kan de NVWA ook producten in beslag nemen. Voorheen kon de NVWA alleen een boete uitdelen aan verkopers.
Vorige maand meldde de NVWA nog dat het in de eerste maand van 2025 bijna 66.000 vapes en vloeistoffen had ingenomen. Daarnaast hebben inspecteurs de afgelopen drie maanden 500 verboden nicotinezakjes, ook wel bekend als 'snus' in beslag genomen.
Opslagruimtes vol vapes
In Barendrecht vonden inspecteurs zo'n 42.000 vapes in een opslagruimte van een winkelier. Ook in Noord-Holland deden de inspecteurs een grote vangst. Daar vond de politie 27.000 vapes in een opslag van waaruit meerdere winkels werden bevoorraad. De winkeliers krijgen ook een boete, zegt een woordvoerder van de NVWA.
Hij kan niet zeggen of de inbeslagnames plaatsvonden bij nachtwinkels of tabakszaken. "Het is een verboden product dat niet verkocht mag worden, dus wat voor soort winkel het is maakt niet uit."
Online verkoop
Inspecteurs van de NVWA hebben gemerkt dat er winkels zijn die eerder betrapt waren op het verkopen van illegale vapes, maar dat nu niet meer doen.
NOS Stories ontdekte eerder dat vapes met een smaakje nog makkelijk te krijgen waren, ook online via bijvoorbeeld sociale media. Ook daar handhaaft de NVWA, zegt een woordvoerder. "Wij scannen actief socialemediaplatforms zoals Snapchat. We laten berichten waarin vapes worden aangeboden verwijderen door de platforms."
Het liefst ziet de NVWA dat socialemediaplatforms zelf proactief dat soort berichten verwijderen. "Daar heb je als platform ook een verantwoordelijkheid in", aldus de woordvoerder.
Het kabinet wil daarnaast dat de regels voor de verkoop van vapes in de hele Europese Unie strenger worden. "Zodat eventjes over de grens vapes met smaakjes kopen, of online bestellen, in de nabije toekomst geen optie meer is", zei staatssecretaris Karremans twee weken geleden.
De NVWA benadrukt dat naast handhaving en inbeslagnames, ook voorlichting aan jongeren en hun ouders belangrijk is. Zij zouden zich op die manier bewust moeten worden van de verslavende werking en schadelijkheid van de nicotineproducten.
Honderduizenden mensen op zoek naar huisarts, zegt Algemene Rekenkamer
Ruim 700.000 mensen in Nederland zijn op zoek naar een andere huisarts, veelal vanwege verhuizing of uit onvrede over hun huisarts. Maar een nieuwe dokter vinden is vaak onmogelijk vanwege patiëntenstops. Ook hebben 45.000 tot 194.000 mensen überhaupt geen huisarts. Dit blijkt uit een rapport van de Algemene Rekenkamer waarin de meeste recente data van verschillende instituties over huisartsentekorten zijn verzameld en geanalyseerd.
Op vele plekken in het land wordt niet meer voldaan aan de regel dat iedereen op een huisarts in de buurt mag rekenen, want 60 procent van de praktijken neemt geen nieuwe patiënten aan. De Algemene Rekenkamer concludeert dat er een landelijk huisartsentekort is.
Er zijn meerdere oorzaken waardoor de huisartsenzorg steeds minder toegankelijk wordt. Er zijn meer huisartsen dan ooit, maar de taken en de werkbelasting zijn in omvang sterker gegroeid. Diverse medische verrichtingen die voorheen in het ziekenhuis werden gedaan, bijvoorbeeld het plaatsen van een spiraaltje, pakt een huisarts nu op.
De dubbele vergrijzing veroorzaakt bovendien een stijgende zorgvraag, want er zijn steeds meer hulpbehoevende ouderen die langer leven maar niet per se in goede gezondheid. Deze mensen leven na de massale sluiting van verzorgingshuizen twaalf jaar geleden ook langer thuis waardoor huisartsen voor meer kwetsbare ouderen moeten zorgen.
Stapeling van zware taken
Verder moeten huisartsen meer andere complexe patiënten begeleiden die vanwege lange wachttijden niet in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) terechtkunnen.
De werkdruk verergert naar verwachting het tekort aan huisartsen. De Algemene Rekenkamer ziet dat naar schatting 25 procent van de huisartsen 15 jaar na het behalen van het diploma stopt, voornamelijk vanwege de hoge werkdruk.
Om die werkdruk enigszins onder controle te houden voelen huisartsen de noodzaak om geen nieuwe patiënten aan te nemen. Tegelijk neemt het aantal huisartsenpraktijken af waardoor de trend van ontoegankelijk zorg wordt versterkt.
Huisartsen werken steeds vaker als waarnemer of in dienst van een andere huisarts. "Terwijl juist praktijkhouders nodig zijn", schrijft de Algemene Rekenkamer. "Zonder praktijkhouders zijn er geen praktijken waar patiënten zich kunnen inschrijven."
Pech als huisarts tegen euthanasie is
Het feit dat mensen niet gemakkelijk kunnen overstappen, maakt het leven vaak een stuk ingewikkelder. Zoals voor Kasper Klaarenbeek, een 62-jarige man uit Veenendaal die vanwege een zeldzame vorm van kanker waarschijnlijk nog enkele jaren te leven heeft.
Nu is de kwaliteit van leven nog goed, maar als die heel slecht wordt, wil Klaarenbeek de optie voor euthanasie hebben. Zijn vorige huisarts wilde daarbij helpen. "Maar die viel uit vanwege ziekte. Mijn nieuwe huisarts is vanuit levensovertuiging tegen euthanasie. Bij andere huisartsen in Veenendaal kan ik dus niet terecht. Voor mijn gevoel verlies ik nu grip op iets belangrijks als mijn levenseinde."
Ingrid Joosten uit Lelystad moet voor haar diabetes geregeld naar de huisarts. Daarvoor moet ze vier kilometer rijden. In de buurt kan ze niet terecht vanwege patiëntenstops. "Nu gaat het nog, ik heb een auto. Maar wat als dat oude ding kapotgaat? Ik ben 70 en heb een kleine AOW. Ik kan niet een nieuwe auto kopen. En het openbaar vervoer komt niet bij mijn huisarts. Daar maak ik me echt zorgen over."
Agema wil praktijkhouderschap stimuleren
Zorgminister Fleur Agema heeft via een Kamerbrief gereageerd op het rapport. Ze schrijft de oplossing vooral te zoeken in het vergroten van het aantal opleidingsplaatsen voor nieuwe huisartsen én het aantrekkelijker maken van het praktijkhouderschap. "Met één huisarts op 1250 inwoners ben ik ervan overtuigd dat dit mogelijk is."
De Landelijke Huisartsenvereniging (LHV) staat achter het voornemen om de huisartsenopleiding nog populairder te maken. Ruim een derde van de geneeskundestudenten kiest nu voor deze route.
Agema wordt nog niet concreet in haar brief over hoe ze het praktijkhouderschap aantrekkelijker wil maken, maar geeft aan te willen onderhandelen met zorgpartijen over een Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord.
Financiële steun voor startende artsen
Voor Marjolein Tasche, voorzitter van de LHV, is duidelijk wat nodig is om praktijkhouderschap te stimuleren. Nu al willen artsen geregeld praktijkhouder worden maar krijgen ze de startfinanciering niet rond. De kosten voor huisvesting en personeel zijn de afgelopen jaren sterk gegroeid.
"Daaraan kunnen ook de overheid, zorgverzekeraars en gemeenten stevig bijdragen. Door praktijkstart financieel te ondersteunen, de organisatorische rompslomp te verminderen en met betaalbare, geschikte huisvesting."
Hulpdiensten houden rekening met dijkdoorbraak bij Leiden na verzakking
Hulpdiensten houden rekening met de mogelijkheid van een dijkdoorbraak bij Leiden, nadat eerder vandaag een deel van de oever van het Valkenburgse Meer is verzakt. De hulpdiensten hebben opgeschaald, zegt de Veiligheidsregio.
Een camping en boerderij in de buurt zijn op de hoogte gesteld. Ze hoeven niet ontruimd te worden omdat het inzakken van de dijk geen gevaar oplevert. Wel zou het gebied zo'n 10 tot 15 centimeter onder water komen te staan. "Achter de dijk liggen verder geen woningen, maar landbouwgrond. Maar dat neemt niet weg dat de gevolgen voor die grondeigenaren enorm zijn", aldus een woordvoerder van de Veiligheidsregio Hollands Midden tegen Omroep West.
Of het echt tot een dijkdoorbraak komt, is nog onduidelijk. "Er is nog heel veel expertise onderweg en het Hoogheemraadschap doet onderzoek. Tot we de uitkomsten weten houden we gewoon met alles rekening." De Veiligheidsregio bereidt zich daarom naar eigen zeggen voor op een 'worst case scenario'. "We overwegen onder meer om vast zandzakken neer te leggen, voor het geval dat."
Stoomtrein
De oever loopt vlak langs de spoorlijn van een historische stoomtrein. De beheerder meldt dat het nog onduidelijk is welke gevolgen de inzakking heeft voor de treindienst. "We hopen met het Paasweekend open te gaan. Mogelijk met een aangepaste treinrit", zegt Stroomtrein Katwijk Leiden.
Hoe de oever kon instorten, is nog niet duidelijk. Het Valkenburgse Meer is in de jaren 50 van de vorige eeuw ontstaan door zandwinning voor het maken van kalkzandsteen voor de bouwindustrie.
Gasleiding
De brandweer meldde eerder dat er problemen dreigden met een grote gasleiding en elektrische kabel. Van een gasleiding bleek toch geen sprake te zijn. De elektriciteitskabel in het gebied is veiliggesteld.
Grevelingendam bestaat zestig jaar: 'Was enorme verandering'
De Grevelingendam bestaat vandaag precies zestig jaar. Schouwen-Duiveland kreeg met de dam als laatste Zeeuwse eiland een vaste verbinding met de rest van Nederland.
De dam werd na de Watersnoodramp aangelegd om de stroming te verminderen en zo de aanleg van andere dammen te vereenvoudigen. De komst van de Grevelingendam had grote impact op het dagelijks leven in Schouwen-Duivenland.
"Voor veel mensen betekende het een enorme verandering", zegt directeur Siemco Louwerse van het Watersnoodmuseum. "Ze konden opeens veel makkelijker reizen, nieuwe plekken ontdekken en hadden toegang tot voorzieningen waar ze eerder niet zomaar naartoe konden. Sommige mensen maakten voor het eerst in hun leven een uitstapje naar een andere stad."
Huwelijken
Door de verbinding raakten de Zeeuwen onderling beter met elkaar verbonden, zegt Louwerse. Zo konden mensen van Schouwen-Duiveland en Goeree-Overflakkee elkaar bijvoorbeeld makkelijker ontmoeten.
"Dit had zelfs sociale gevolgen: er ontstonden huwelijken tussen mensen van beide eilanden, simpelweg omdat men elkaar nu makkelijker kon ontmoeten. Dat laat wel zien hoe ingrijpend de komst van de dam was voor het dagelijks leven."
De aanleg van de dam bracht ook een zekere angst met zich mee. Auteur Corine Nijenhuis sprak voor haar boek Een nieuwe tijd met tal van bewoners van Zeeuwse dorpen en steden. Ze kwam erachter dat de aanleg van de Deltawerken, waaronder dus de Grevelingendam, zestig jaar geleden naast opluchting ook spanning veroorzaakte.
"Neem de eilanden Goeree-Overflakkee en Schouwen-Duiveland", zegt ze tegen Omroep Zeeland. "Zo dicht bij elkaar, maar met ieder een eigen identiteit, opgebouwd in heel veel jaren. Nu voor iedereen binnen handbereik. Het kon niet anders dan dat daar vermenging zou gaan plaatsvinden en daar zat niet iedereen op te wachten."
De komende tijd wordt bij de opening van de Grevelingendam stilgestaan.
Invallen en arrestaties bij operatie tegen maffia in Italië en Duitsland
Bij een grote operatie tegen de maffia zijn in Italië en Duitsland bij elkaar 29 aanhoudingen verricht. De meeste arrestanten zijn opgepakt in Italië, bericht de Italiaanse politie.
De verdachten zijn vanochtend aangehouden in verschillende regio's in Italië. Ze zouden banden hebben met de 'ndrangheta, de maffia die zijn oorsprong heeft in Calabrië.
In Duitsland zijn aanhoudingen en invallen gedaan in de deelstaten Baden-Württemberg, Rijnland-Palts, Noordrijn-Westfalen en Saarland.
Volgens Duitse media waren er bij die operatie honderden politieagenten betrokken. Het Italiaanse persbureau ANSA bericht dat onder de arrestanten advocaten en accountants zijn.
Van vogel naar vis: nieuw geld voor Curaçao en Sint-Maarten
Na ruim 70 jaar hebben Curaçao en Sint-Maarten een nieuw betaalmiddel. De Antilliaanse gulden, sinds 1952 de munt van de twee eilanden, maakt plaats voor de Caribische gulden.
Volgens directeur-secretaris Leila Matroos van de Centrale Bank van Curaçao en Sint-Maarten (CBCS) wordt de oude munt vervangen door "iets van ons". "Met trots presenteer ik u de Caribische gulden, onze nieuwe munteenheid. Het is een moment om stil te staan, bij wat we samen hebben bereikt."
Zeeleven
De landen zijn onderdeel van het Koninkrijk der Nederlanden, maar hebben sinds oktober 2010 een eigen bestuur, met een eigen gezamenlijke centrale bank. Toen werd ook afgesproken dat er een nieuw betaalmiddel zou komen.
Op de oude bankbiljetten stonden vogels. Op het nieuwe briefgeld wordt een belangrijke toeristische trekpleister afgebeeld: het zeeleven rond de eilanden.
De nieuwe valuta heeft dezelfde waarde als zijn voorganger. Eén euro kun je inruilen voor bijna twee Caribische guldens, een Amerikaanse dollar is in te wisselen voor 1,79 Caribische gulden.
De andere Caribische eilanden, Saba, Sint-Eustatius en Bonaire voeren deze munt niet in. Zij hebben de Amerikaanse dollar als officiële betaalvorm. Op Aruba is sinds 1986 de florin in gebruik.
In totaal is er zo'n 500 miljoen Antilliaanse gulden in omloop dat omgewisseld moet worden, omgerekend ruim 200 miljoen euro.
De oude en nieuwe gulden blijven een paar maanden naast elkaar bestaan; tot 30 juni. Na die datum is alleen de Caribische gulden nog een geldig betaalmiddel op de twee eilanden.
Ook daarna hoeven bewoners biljetten die thuis in de kast liggen niet weg te gooien. De Antilliaanse gulden is bij commerciële banken op de eilanden een jaar lang in te wisselen voor andere valuta. En ook daarna is er nog steeds een optie; de centrale bank neemt het geld nog aan tot 2055.
Op reis
Voor Nederlanders die het geld thuis hebben liggen betekent dat wel dat ze op reis moeten naar de eilanden. Er is hier namelijk geen mogelijkheid om het geld te wisselen, bijvoorbeeld bij de Nederlandsche Bank (DNB).
Leila Matroos van de centrale bank heeft daar wel oplossing voor: "Ik nodig iedereen uit om naar zonnig Sint-Maarten of Curaçao te komen."
Paul, Harris, Joseph en Barry: rolverdeling biopics van The Beatles bekend
Op een grote filmbeurs in Las Vegas is bekendgemaakt wie Sam Mendes heeft gekozen als zijn Beatles. De Britse regisseur gaat vier films maken over de levens van de popgroep.
Paul Mescal (Normal People, Gladiator II) kruipt in de huid van Paul McCartney. Harris Dickinson, onlangs nog te zien in Baby Girl van Halina Reijn, vertolkt John Lennon. Joseph Quinn (ook bekend van Gladiator II en de Netflixserie Stranger Things) is te zien als George Harrison, terwijl de Ierse acteur Barry Keoghan drummer Ringo Starr zal spelen. Hij kreeg een Oscarnominatie voor zijn rol in The Banshees of Inisherin.
Bingen
Mendes maakte de rolverdeling bekend met de vier acteurs aan zijn zijde op het podium, die daarna gezamenlijk de bekende regels uit het nummer Sgt. Peppers's Lonely Hearts Club Band zongen: "It's wonderful to be here, it's certainly a thrill, you're such a lovely audience, we'd like to take you home with us."
Het is de bedoeling dat de vier biopics kort na elkaar worden uitgebracht in april 2028. "Ik vond het verhaal van de band eigenlijk te groot voor één enkele film", lichtte regisseur Mendes toe. "En er een miniserie voor tv van maken voelde op de een of andere manier ook niet goed."
Hij spreekt trots van "de eerste bioscoopervaring die te bingen is".
Enorme impact
Het is voor het eerst dat de nog levende twee Beatles, McCartney en Starr, samen met de nabestaanden van de andere twee hun volledige medewerking geven aan een speelfilm over 'the Fab Four'.
The Beatles waren vanaf 1960 slechts zo'n tien jaar actief, maar ze hebben een enorme impact gehad op de popmuziek. Ze gelden als de band met de beste verkoopcijfers aller tijden.
Immigratiedienst VS erkent blunder bij uitzetting naar El Salvador, maar weigert hulp
De Amerikaanse immigratiedienst heeft voor het eerst toegeven dat er een fout is gemaakt bij de overdracht van migranten naar een terrorismegevangenis in El Salvador. In een rechtszaak erkent de dienst dat een asielzoeker niet had mogen worden uitgezet. Weliswaar zou er niets meer aan gedaan kunnen worden, omdat de Amerikaanse rechter niets te zeggen heeft over justitie in El Salvador.
De overplaatsing van migranten naar de beruchte megagevangenis CECOT is een van de speerpunten van Trumps migratiebeleid. Vorige maand werden ruim 200 personen met massadeportatievluchten overgebracht. Bondgenoot president Bukele van het Midden-Amerikaanse land deelde trots een strak geregisseerde video over hun aankomst op zijn X-account, met slowmotionbeelden, droneshots en achtergrondmuziek.
Critici spreken van mensenrechtenschendingen. De regering-Trump zou op basis van twijfelachtig bewijs onschuldigen uitzetten, rechten van migranten schenden en overhaast mensen de VS uit werken. Het Hooggerechtshof moet zich bovendien nog uitspreken over de vraag of de oorlogswet uit 1917 waarop Trump zich beroept, in deze gevallen wel geldt.
Bekijk hier de propagandabeelden die van de overdracht werden gemaakt:
Hoewel het Witte Huis kritiek tot nu toe verwerpt en zegt het land veiliger te maken door gevaarlijke bendeleden uit te zetten, beaamt immigratiedienst ICE dat de uitzetting van Kilmar Armando Abrego Garcia is misgegaan. "Bij deze uitzetting is een fout gemaakt", valt te lezen in een feitenrelaas van ICE in de rechtszaak.
Als 16-jarige was Abrego Garcia in 2011 vanuit El Salvador naar de VS gevlucht uit vrees voor bendegeweld. Hij trouwde er met een Amerikaanse, kreeg een kind en kwam er volgens zijn advocaat nooit in aanraking met justitie, tot in 2019 een informant van de politie zei dat hij lid was van de bende MS-13. Ander bewijs dan die verklaring wordt in de rechtbankstukken niet genoemd.
Administratieve fout
Abrego Garcia diende daarna succesvol een asielverzoek in, uit angst dat hij bij uitzetting naar zijn geboorteland slachtoffer zou worden van MS-13. Die status had hem moeten beschermen tegen uitzetting, erkent ook ICE. Door een administratieve fout belandde hij toch op een deportatievlucht: zijn status werd per ongeluk weggelaten op interne documenten.
"Aanvankelijk stond Abrego Garcia niet op de passagierslijst om uitgezet te worden naar El Salvador. Hij stond op de reservelijst", omschrijft ICE wat er fout ging. "Toen anderen om verschillende redenen afvielen, schoof hij door. Maar op de passagierslijst stond niet vermeld dat Abrego Garcia niet mocht worden uitgezet." Er is volgens ICE te goeder trouw gehandeld.
Toch vraagt ICE de rechter niet te bevelen Abrego Garcia terug te halen. Volgens advocaten valt hij in El Salvador niet meer onder Amerikaanse verantwoordelijkheid. Ook zou het nationale veiligheidsbelang zwaarder wegen dan het leed van dit gezin.
Acht strafpunten
Mensenrechtenexperts betogen dat het geval niet op zichzelf staat. Zo was er al kritiek dat de regering-Trump nauwelijks onderbouwt wat de uitgezette migranten precies hebben misdaan. Burgerrechtenorganisatie ACLU noemt de Alien Enemy Validation Guide die ICE zou gebruiken problematisch.
Wie op die checklist meer dan acht strafpunten krijgt, zou in aanmerking komen voor uitzetting als bendelid. Een veroordeling of bekentenis levert meteen tien punten op, maar er zijn ook punten voor verdachte tatoeages (4), berichten op sociale media (2) en getuigenissen van anderen (3).
Meerdere migranten zeggen dat onschuldige tatoeages de doorslag hebben gegeven bij uitzetting. Zo zou er bij de 36-jarige Jerce Reyes Barrios sprake zijn van een bendetattoo, maar zegt zijn advocaat dat zijn tatoeage van een kroon verwijst naar het logo van zijn favoriete voetbalclub Real Madrid. Een verdacht handgebaar dat ICE verder noemt, maakte Barrios tien jaar geleden op Facebook.
Volgens zijn advocaat heeft Barrios keurig de asielprocedure doorlopen, inclusief een wachttijd van vier maanden in Mexico. Hij werd opgepakt toen hij langskwam bij een immigratieafspraak. Zijn familie ontdekte dat hij was uitgezet toen ze hem op foto's in El Salvador zagen. "Als dit allemaal criminelen en bendeleden zijn, waarom maken ze het bewijs dan niet openbaar?", vraagt zijn advocaat zich af.
Maar de regering-Trump verwerpt de kritiek. Gevraagd of de eerlijke rechtsgang niet wordt geschonden, kaatst immigratiechef Tom Homan de bal terug. "En al die jonge vrouwen dan die zijn vermoord en verkracht door bendeleden? Waar was hun eerlijke rechtsgang?"
'Terreurbestrijding'
ICE houdt vol dat tatoeages alleen niet doorslaggevend zijn. Het Witte Huis wil niet toelichten welk bewijs er nog meer is, omdat de bendes tegenwoordig als terroristische organisatie gelden. "We kunnen geen operationele informatie over de bestrijding van terrorisme geven", redeneerde woordvoerder Leavitt. "Maar er is overduidelijk bewijs."
Duidelijk is wel dat het Witte Huis gewoon doorgaat met het overplaatsen van migranten: zondagavond zijn opnieuw zeventien gevangenen naar El Salvador gevlogen. Volgens president Bukele ging het opnieuw om "bewezen moordenaars en spraakmakende daders, onder wie zes kinderverkrachters".
President Trump dankte hem opnieuw voor zijn hulp. Beide leiders gaven ook nu niet meer details.
Rechters: geen uithuisplaatsingen toeslagenslachtoffers alleen vanwege schulden
De rechtspraak kan niet uitsluiten dat schulden door de toeslagenaffaire problemen veroorzaakten waardoor rechters kinderen uit huis hebben laten plaatsen. Wel is het zo dat bij die beslissingen schulden nooit de enige reden zijn geweest. Dat concludeert de Raad voor de Rechtspraak in een onderzoek naar de dossiers van 397 uit huis geplaatste kinderen van toeslagenouders.
De uitkomsten zijn vandaag bekendgemaakt. Het is het sluitstuk in een reeks onderzoeken waarmee de rechtspraak haar eigen rol in de kinderopvangtoeslagenaffaire onder de loep heeft genomen. De beslissing om een kind uit huis te plaatsen wordt uiteindelijk door een rechter genomen.
'Onbevredigend'
Geen enkel kind is alleen vanwege financiële problemen uithuisgeplaatst, schrijft de onderzoekscommissie van de Raad. Rechters zagen schulden wel terug in de meeste dossiers, maar bij de beslissing om kinderen uit huis te plaatsen stonden andere problemen in het gezin op de voorgrond.
Het onderzoeksrapport geeft geen antwoord op de vraag of die andere problemen zijn versterkt of misschien zelfs veroorzaakt door de geldzorgen waarin gezinnen waren beland. De onderzoekscommissie zegt zich wel te realiseren dat die conclusie "onbevredigend" kan zijn voor de getroffen ouders. "Het is immers algemeen bekend dat het hebben van schulden veel stress geeft", erkennen de onderzoekers.
Schuldenproblematiek kan zeker het beginpunt zijn, zegt kinderrechter Peter Martens tegen de NOS. "Maar vergeet niet: dat is allemaal achteraf bekeken. Je ziet het pas op het eind, op het moment dat al die andere problemen op de voorgrond gaan spelen. En dan moeten we wel beslissen tot uit uithuisplaatsing van een kind."
Commissie-Hamer
Dat schulden en stress kunnen andere problemen in het gezin veroorzaken of versterken, wordt ook benoemd in het rapport. Gezinnen kunnen bijvoorbeeld huisvestingsproblemen krijgen. Ook kan psychische problematiek ontstaan of worden versterkt. Alleen kan de onderzoekscommissie daar niet over oordelen. "De volgorde waarin multi-problematiek ontstaat is op basis van een analyse van rechterlijke beslissingen en de daaraan ten grondslag liggende stukken niet vast te stellen", aldus de onderzoekers.
Ze geven als aanbeveling de beslissingen van de kinderrechters inzichtelijker te maken en de rechtsbescherming van ouders en kinderen te verbeteren. Ook moet er structureel aandacht zijn voor het effect van schulden op gezinnen.
Afgelopen donderdag kwam een commissie onder leiding van Mariëtte Hamer in een ander onderzoek tot de conclusie dat de toeslagenaffaire een grote rol speelde bij de uithuisplaatsing van kinderen van gedupeerde gezinnen. Daardoor ontstonden volgens dat rapport in de gezinnen problemen die eerder niet waren zoals financiële stress, mentale problemen, conflicten tussen partners en een verslechterde relatie tussen de kinderen en hun ouders.
Op helft basisscholen weerstand tegen seksuele vorming, vaak van kleine groep ouders
Bijna de helft van de basisscholen (46 procent) ervaart weerstand van ouders als het gaat om lessen in relationele en seksuele vorming. Dat meldt kenniscentrum Rutgers op basis van onderzoek dat het heeft laten uitvoeren door onderzoeksbureau DUO. Het gaat per school om een kleine groep van meestal één tot vijf ouders.
Volgens de schoolleiders zijn de voornaamste redenen voor de weerstand bij ouders angst, culturele achtergrond, geloofsovertuiging, berichtgeving vanuit de media en dat ouders hun kind te jong vinden.
De voornaamste reden voor schoolleiders om geen aandacht te besteden aan relationele en seksuele vorming is dat het weerstand oproept bij ouders (38 procent). Een kwart van de schoolleiders die ermee gestopt zijn, zegt dit te hebben gedaan vanwege "alle commotie (in de media) rondom het thema".
Puberteit en verliefdheid
Vandaag is de Week van de Lentekriebels van start gegaan. Het is de 20e keer dat kenniscentrum Rutgers en de GGD's deze week organiseren. Wat er in het lichaam verandert in de puberteit en hoe het voelt om verliefd te zijn, zijn thema's die aan bod komen.
De conservatief-christelijke stichting Civitas Christiana kwam voorafgaand aan deze editie van de Lentekriebels-week met een 'Zwartboek'. Volgens Rutgers verspreidt deze "extreem conservatieve" organisatie leugens en laster over de Week van de Lentekriebels.
Rutgers spande daarom vorige week een kort geding aan tegen de stichting. Civitas Christiana vindt deze beschuldigingen "onjuist en ongefundeerd". Het kort geding dient komende donderdag.
"We snappen heel goed dat ouders zich zorgen maken als ze online leugens en desinformatie lezen", zegt Elsbeth Reitzema van Rutgers over de weerstand die ouders ervaren. "We nemen die zorgen serieus en bieden ouders en leerkrachten betrouwbare informatie om deze belangrijke gesprekken aan te gaan."
Verplichte lessen
Het aantal basisscholen dat meedoet aan de Week van de Lentekriebels is afgenomen, blijkt uit het onderzoek. Deed in 2022 nog 43 procent van de basisscholen mee, dit jaar is dit 36 procent.
Het aantal scholen dat aandacht besteedt aan relationele en seksuele vorming, is juist toegenomen van 92 procent in 2022 tot 96 procent dit jaar. Andere projectweken waarin scholen aandacht besteden aan relationele en seksuele vorming, wat verplicht is, zijn de zogeheten Gouden weken en Zilveren weken.
De belangrijkste redenen voor schoolleiders om op hun school wel aandacht te besteden aan relationele en seksuele vorming zijn dat het in de kerndoelen staat (48 procent) en dat het belangrijk is "dat kinderen leren hoe je een gezonde relatie kunt aangaan en onderhouden" (47 procent).
Honderduizenden Canadezen zonder stroom door ijzelstorm
In delen van de provincie Ontario in Canada zitten 300.000 huishoudens zonder stroom door een ijzelstorm die afgelopen weekend over het gebied trok.
"De stroomuitval wordt grotendeels veroorzaakt door takken van bomen die door de opeenhoping van ijzel worden verzwaard", meldt energieleverancier Hydro One. Daarnaast meldt de leverancier dat er in centraal Ontario een risico is op overstromingen. Volgens de energieleverancier waren er zondagmiddag meer dan 350.000 klanten getroffen. Naar verwachting is de stroomvoorziening op 1 april weer hersteld.
Nutsbedrijf Alectra zei zondag dat er ongeveer 35.000 klanten zonder stroom zaten. Dat was voornamelijk in Barrie het geval, een stad ten noorden van Toronto. Om de problemen te verhelpen worden alle beschikbare middelen ingezet, meldt Alectra. "De voortgang is traag vanwege het ijs op de leidingen", zei het bedrijf.
Op sociale media worden beelden gedeeld van bomen die door het ijs zijn omgevallen:
De stad Orillia in Ontario heeft de noodtoestand uitgeroepen vanwege de storm. "Dit is een zeer ernstige situatie met gevaarlijke wegomstandigheden, omgevallen bomen en elektriciteitsleidingen, en schade aan de openbare en particuliere infrastructuur", aldus de stad in een verklaring.
Het Canadase weerinstituut Environment Canada heeft waarschuwingen afgegeven voor winterstormen met ijzel in hoofdstad Ottawa en delen van Quebec. De kans op sneeuw gemengd met ijskorrels houdt in sommige regio's naar verwachting tot maandagochtend aan.
Geluidsinstallatie valt op publiek tijdens WO II-herdenking Winterswijk
Tijdens een herdenking van 80 jaar vrijheid in de binnenstad van Winterswijk is een geluidsinstallatie op het publiek gevallen. Volgens Omroep Gelderland zijn drie mensen gewond geraakt.
Op beelden is te zien dat een geluidsbox op een standaard is omgevallen. Er waren op dat moment honderden mensen aanwezig bij de bevrijdingstocht. Politie, brandweer en zeker drie ambulances rukten uit.
Volgens een verslaggever van de regionale omroep heeft een legervoertuig per ongeluk een stroomkabel meegetrokken die vastzat aan de geluidsbox.
De festiviteiten zijn tijdelijk stilgelegd.
Zuid-Korea, Japan en China willen nauwere samenwerking, te midden van tarieven VS
Zuid-Korea, China en Japan willen nauwer samenwerken op handelsgebied in verband met het economische beleid van de Verenigde Staten. Dat hebben de ministers van Handel van de landen vandaag afgesproken tijdens een ontmoeting in de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul.
De bijeenkomst vond plaats terwijl de drie Aziatische exportlanden zich voorbereiden op nieuwe Amerikaanse importheffingen. Vanaf 3 april stelt de Verenigde Staten tarieven van 25 procent in op auto's en auto-onderdelen, kondigde Washington deze week aan. Momenteel is dat nog 2,5 procent, een vertienvoudiging dus.
Tijdens de bijeenkomst spraken de drie landen af om nauwer samen te werken met als doel "regionale en wereldwijde handel" te stimuleren. Ze beloofden elkaar om verder te onderhandelen over een handelsovereenkomst.
Het gaat om een trilateraal vrijhandelsakkoord dat al sinds 2012 in de steigers staat, maar waarover tot nu toe weinig vooruitgang is geboekt. Sinds 2019 heeft er helemaal geen overleg meer plaatsgevonden over de overeenkomst.
Naast het trilaterale handelsverdrag willen de landen ook dat de uitvoering van RCEP, een handelsverdrag uit 2020 tussen vijftien landen. De ondertekenaars zijn China, Japan, Zuid-Korea, Australië, Nieuw-Zeeland en tien Zuidoost-Aziatische landen. Samen hebben ze ongeveer 30 procent van de wereldeconomie in handen.
Van groot belang
Handel met de VS is voor de drie landen van groot belang. Japan liet eerder deze week al weten dat het tegenmaatregelen overweegt. Zuid-Korea wil "in gesprek gaan met de VS" om de impact op de autobranche te verkleinen.
Vorig jaar exporteerde Zuid-Korea, het land van Hyundai en Kia, voor bijna 35 miljard dollar aan auto's naar de Verenigde Staten. Daarmee is de Amerikaanse markt goed voor bijna de helft van de totale auto-export van het land.
Niet vanzelfsprekend
Als gevolg van groeiende geopolitieke spanningen en tegenvallende economische groei proberen Japan, Zuid-Korea en China de afgelopen jaren nader tot elkaar te komen. Goede samenwerking tussen de landen is echter verre van vanzelfsprekend.
Politici van Japan en Zuid-Korea beschuldigen elkaar regelmatig van provocaties, voornamelijk over verschillende interpretaties van de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Het Chinese beleid omtrent Taiwan bemoeilijkt de relatie met Zuid-Korea en Japan bovendien.
Oud-verslaggever Oost-Europa Dick Verkijk (95) overleden
Afgelopen donderdag is journalist Dick Verkijk overleden. Hij was 95 jaar. In de jaren 90 heeft hij jarenlang verslag gedaan van de oorlog in voormalig Joegoslavië, onder meer voor de NOS. Verkijk was daar sinds 1984 correspondent.
Hij was een aanzienlijk deel van zijn loopbaan actief in Oost-Europa, in de jaren van de Koude Oorlog. Verkijk was aanwezig bij historische gebeurtenissen als de Praagse Lente in 1968 en de val van de Muur in 1989.
In de jaren 60 werkte hij voor de VARA en later voor de VPRO. Ook schreef hij voor kranten en tijdschriften als Het Vrije Volk, Het Parool en Vrij Nederland.
Hij kreeg een conflict met de VARA toen de programmaleiding de uitzending verbood van een reportage die hij had gemaakt over een verzwegen zeeramp uit 1942.
In de doofpot
Het ging om het zinken van het Nederlandse koopvaardijschip de Van Imhoff bij Sumatra, met bijna vijfhonderd Duitse gevangenen aan boord die naar India moesten worden verplaatst. Toen het schip door de Japanners tot zinken werd gebracht deed de Nederlandse bemanning niets om de Duitse burgers te redden. 411 van hen verdronken.
Verkijk maakte in 1965 een reportage voor het actualiteitenprogramma Achter het Nieuws, waarin hij liet zien hoe de zaak in de doofpot was gestopt. Maar de VARA-leiding verbood uitzending, Verkijk werd de laan uitgestuurd en de reportage verdween spoorloos.
In 2017 heeft de VARA alsnog een documentaire in meerdere delen over dit onderwerp uitgezonden, met medewerking van Verkijk en gebruikmaking van zijn oorspronkelijke materiaal.
Omroep in de oorlog
Een ander wapenfeit van Verkijk is een lijvig boek over de rol de publieke omroep in de Tweede Wereldoorlog, Radio Hilversum, 1940-1945: De omroep in de oorlog (1974), waarin hij kritisch schreef over de meegaande houding van de omroepbestuurders ten tijde van de Duitse bezetting.
Zijn graf had Verkijk al gereserveerd, vertelde hij enkele jaren geleden aan zijn neef, Volkskrantverslaggever Paul Onkenhout. De steen was al gemaakt, die stond klaar in Driehuis bij begraafplaats Westerveld. "Weggooien heb ik nooit kunnen leren. Daarom ben ik voor begraven en tegen cremeren", luidt het grafschrift.
Denemarken niet te spreken over kritiek Vance, Deense premier naar Groenland
Denemarken reageert geprikkeld op de stevige kritiek die de Amerikaanse vicepresident JD Vance gisteren op het land uitte bij zijn bezoek aan Groenland . Minister van Buitenlandse Zaken Rasmussen: "Zo spreek je je naaste bondgenoten niet aan."
"En ik beschouw Denemarken en de Verenigde Staten nog steeds als naaste bondgenoten", ging hij verder. Gisteren beschuldigde Vance Denemarken ervan te weinig te hebben gedaan voor de veiligheid van Groenland en het eiland onvoldoende te beschermen tegen Rusland en China.
Vance stelt dat hier verandering in moet komen en hij ziet een belangrijke rol weggelegd voor de Verenigde Staten. "We zouden ze veel beter kunnen beschermen en ik denk dat ze het ook economisch veel beter zouden doen." President Trump heeft al meermaals aangegeven Groenland te willen inlijven.
In Denemarken zijn de uitspraken van Vance dus niet onopgemerkt gebleven, "We staan open voor kritiek, maar om eerlijk te zijn waarderen we de toon waarop die is geuit niet", zegt Rasmussen in een videoboodschap.
Deense premier op bezoek
De Deense premier Frederiksen gaat volgende week naar Groenland. Op het programma staat onder meer een gesprek met de nieuwe premier van Groenland, Jens-Frederik Nielsen, over de samenwerking tussen Groenland en Denemarken.
"Ik heb het diepste respect voor hoe de Groenlandse bevolking en Groenlandse politici omgaan met deze grote druk. De situatie vraagt om eenheid tussen politieke partijen", stelt de Frederiksen, die spreekt over "samenwerking op een respectvolle en gelijkwaardige manier". Groenland was lang een kolonie van Denemarken en is sinds 1979 een gedeeltelijk autonoom gebied dat onder Denemarken valt.
Reisplannen omgegooid
Gisteren brachten Vance en zijn vrouw Usha een omstreden en veelbesproken bezoek aan het eiland. De reis laat zich het beste omschrijven als een bliksembezoek, al was dat oorspronkelijk niet de bedoeling.
Usha Vance had aangekondigd met een van haar zoons een meerdaags bezoek aan Groenland te brengen om de "cultuur en eenheid te vieren". De plannen wekten de nodige ergernis bij zowel de Denen als de Groenlanders, waarna de reisplannen werden omgegooid. De Amerikaanse delegatie bezocht uiteindelijk alleen de Amerikaanse militaire basis Pituffik.
Demonstraties
Honderden mensen verzamelden zich vandaag bij de Amerikaanse ambassade in Kopenhagen en in Aarhus, de op een na grootste stad van Denemarken, om te protesteren tegen de Amerikaanse inmenging. Op protestborden stonden teksten als "Groenland is niet te koop".
"Trump probeert verdeeldheid te zaaien tussen Denemarken en Groenland, maar daar moeten we niet intrappen", zegt een van de organisatoren van de protesten tegen de krant Berlingske. "In plaats daarvan moeten we eensgezind blijven. Ik denk dat we dat hebben laten zien met deze demonstratie, waaraan Denen en Groenlanders zij aan zij hebben deelgenomen."
E.T. onder de hamer, moet 6 tot 9 ton opbrengen
De bekendste alien aller tijden is op dit moment te koop in New York. Een klein model van E.T. uit Steven Spielbergs gelijknamige film uit 1982 wordt geveild door Sotheby's, samen met enkele andere werken van de ontwerper Carlo Rambaldi.
Bieden kan vanaf 500.000 dollar (bijna 460.000 euro). De geschatte opbrengst van de alien ligt tussen de 600.000 en 900.000 dollar.
De sciencefictionfilm over een jongen die bevriend raakt met de op aarde gestrande E.T., was destijds een enorm succes. Hij bracht bijna 800 miljoen dollar op, tachtig keer meer dan hij had gekost, en leverde vier Oscars op.
"Ik weet nog dat ik tegen Carlo zei: 'Hier heb je wat foto's van Albert Einstein, Ernest Hemingway en Carl Sandburg'", zegt Spielberg tegen Sotheby's. "'Hoe kunnen we E.T.'s ogen net zo werelds en gerimpeld en ook zo verdrietig maken?'"
Ogen
Rambaldi was maanden in de weer met pen en papier en klei. Uiteindelijk gebruikte hij de ogen van de Himalayakat van zijn familie als voorbeeld. Het 92 centimeter hoge model dat nu wordt geveild, is een van de drie die in de film zijn gebruikt. Dit model was onder meer te zien in de scène waarin E.T. zich in een kledingkast verstopt hield.
Rambaldi werkte ook mee aan andere bekende films als King Kong (1975), Close Encounters of the Third Kind (1977), Alien (1979) en Dune (1984).
De veiling sluit in de nacht van donderdag op vrijdag.
