Reconstructie: hoe de politie het net sloot rond de Rotterdamse serieschutter
De arrestatie van 'serieschutter' Sendric S. was begin dit jaar een enorme opluchting voor de Rotterdamse wijk IJsselmonde. In korte tijd schoot de 24-jarige man zomaar drie voorbijgangers dood op straat.
Tijdens een intensief rechercheonderzoek werd alles uit de kast getrokken om de dader te vinden. Hoe werkt zo'n klopjacht? De NOS reconstrueerde welke opsporingsmiddelen zijn ingezet.
Na een moord (of ander groot incident) zijn er altijd een aantal quick wins, vertelt Stefan van den Bergh, bij de Rotterdamse politie verantwoordelijk voor het onderzoek naar de drievoudige moord.
"In de eerste plaats zijn dat camerabeelden, want die geven weer wat er daadwerkelijk is gebeurd op of rond de plaats delict." Natuurlijk ondervraagt de politie ook eventuele getuigen, al blijven beelden het meest betrouwbaar.
"Verder verdiep je je meteen in de achtergrond van het slachtoffer. Is het een crimineel of een vader van drie kinderen zonder antecedenten? Dat kan een eerste richting geven."
Sporenonderzoek is die eerste uren ook cruciaal. Het forensisch onderzoek varieert van zoeken naar DNA-materiaal en vingerafdrukken tot het uitlezen van digitale sporen, zoals de telefoon van het slachtoffer. "Je kijkt heel breed, want je weet nog niet waar je aanknopingspunten kunt vinden."
Kogelhulzen
Na een zwaar misdrijf zet de politie vaak een Team Grootschalige Opsporing (TGO) op. Allerlei disciplines binnen de politie werken hierin samen. Als TGO-leider analyseert en weegt Van den Bergh doorlopend de opsporingsresultaten. "Aan de hand daarvan bepaal je steeds opnieuw je strategie."
In de zaak van Sendric S. waren het achtergebleven kogelhulzen die na de eerste moord, op 21 december, de eerste lead opleverden. Op de hulzen zat DNA, dat bij het Nederlands Forensisch Instituut tot een match leidde. Het rechercheteam kreeg de naam van een 20-jarige Amsterdammer, die de kogels in handen moest hebben gehad.
Zulk DNA-onderzoek is de afgelopen jaren flink versneld. Afhankelijk van hoeveel haast er is, kan het NFI al binnen een paar uur met een uitslag komen. Toch is de gemiddelde doorlooptijd nog altijd een paar weken. "Het liefst wil je ieder onderzoek zo snel mogelijk gedaan hebben, maar zowel voor het NFI als de politie is dat niet haalbaar", aldus Van den Bergh.
Precies een week later werd opnieuw een man doodgeschoten in IJsselmonde. Hoewel het toen nog allerminst zeker was, hield de politie wel rekening met een verband. Opnieuw ging het om een ogenschijnlijk willekeurig slachtoffer, in dezelfde wijk, weer op een afgelegen plek.
Het waren opnieuw kogelhulzen die de link bevestigden: het kaliber kwam overeen en ook hier zaten DNA-sporen van de Amsterdammer op. Toch bleek onder meer op basis van telefoongegevens dat hij niet op de plaats delict was geweest en dus niet de schutter kon zijn. De politie vermoedde dat hij de leverancier van het moordwapen was en besloot hem aan te houden.
Arresteren
Iemand arresteren of juist niet is ook een tactische afweging, vertelt de onderzoeksleider. Een verhoor kan waardevolle informatie opleveren, net als het doorzoeken van het huis of telefoon van de verdachte.
Maar een aanhouding kan ook iets stukmaken, bijvoorbeeld omdat medeverdachten gealarmeerd raken. "Als je een verdachte nog even laat rondlopen, kun je hem tappen en kijken of hij iets zegt dat je weer verder brengt."
In dit geval koos de politie voor een arrestatie, in de hoop dat de man zou vertellen aan wie hij het wapen had verkocht. Hij beriep zich echter op zijn zwijgrecht. Wel vond de politie in zijn telefoon het Snapchat-account van de latere moordverdachte, al viel dat toen nog niet specifiek op omdat het een van de vele contacten was.
Nog niet 100% zeker
Na de tweede moord in IJsselmonde kwam de politie ook voor een heel ander vraagstuk te staan. Was het nodig om bewoners te waarschuwen dat iemand het mogelijk op onschuldige mensen had voorzien?
De politie en het Openbaar Ministerie kozen ervoor dit nog niet expliciet te doen. "Aan de ene kant wil je het besef creëren dat er misschien wel meer slachtoffers kunnen vallen, aan de andere kant wil je geen paniek veroorzaken", legt Van den Bergh uit. "We wisten nog niet 100 procent zeker dat de twee moorden ook echt door dezelfde persoon waren gepleegd. Ook hielden we nog andere scenario's open, zoals vergissingen."
Wel bracht de politie camerabeelden naar buiten, waarop de dader voor het eerst te zien was. Omdat het beeld onduidelijk was, leverde het echter geen bruikbare tips op.
Nadat op 2 januari een derde slachtoffer was neergeschoten, veranderde alles. De moord paste meteen in de reeks. De modus operandi van de dader was exact hetzelfde, maar bovenal waren er camerabeelden waarop de moord te zien was. En dus ook de verdachte, redelijk herkenbaar.
Vanaf dat moment trokken politie en OM alle registers open om hem te vinden. Bewakingsbeelden uit de wijde omtrek werden bekeken, er werd een nieuwe foto van de verdachte verspreid én een beloning van 30.000 euro uitgeloofd voor de gouden tip.
"We zetten alles tegelijk in, wat je normaal gefaseerd zou doen", aldus TGO-leider Van den Bergh. "Het voorkomen van slachtoffers werd nu ook belangrijker dan het vergaren van bewijs."
Wijk blauw geverfd
Dit betekende dat de wijk "blauw geverfd" werd. Overal in IJsselmonde surveilleerden agenten in de hoop nieuwe incidenten te voorkomen. Bovendien volgde nu wel een waarschuwing aan buurtbewoners om zoveel mogelijk binnen te blijven en afgelegen plekken te mijden.
"Het zorgde voor veel angst in de wijk en zelfs nu is het onveiligheidsgevoel nog groot", zegt Van den Bergh. "Maar we moesten dit doen, het risico was op meer slachtoffers was te groot."
Er gebeurde nog iets bijzonders. Op de dag van de derde moord werd opnieuw een klemmend beroep gedaan op de vermoedelijke wapenleverancier om te vertellen aan wie hij het moordwapen had verkocht. Ook op zijn advocaat werd een moreel appel gedaan om open kaart te spelen.
Het had effect. De 20-jarige Amsterdammer doorbrak zijn stilzwijgen en vertelde met welk Snapchat-account hij zaken had gedaan.
Tijdrovend klusje
Maar daarmee had de politie nog altijd niet de identiteit van de vermoedelijke schutter. Daarvoor moesten eerst gegevens worden gevorderd bij het Amerikaanse Snapchat. Normaal gesproken is dat een tijdrovend klusje.
"Maar de meeste banken, telecomproviders en techbedrijven snappen dat ze in heel urgente gevallen sneller moeten meewerken", zegt Van den Bergh. Dit soort afspraken met het bedrijfsleven zijn volgens hem cruciaal.
Zo kreeg de politie nog dezelfde dag een telefoonnummer en e-mailadres, waarna het lukte een naam te achterhalen. De verdachte kon worden geïdentificeerd als de 24-jarige Sendric S.
"Vanaf dat moment zijn we een beeld van hem gaan opbouwen om te achterhalen op welke locaties hij zou kunnen zijn", vertelt Van den Bergh. Pintransacties onthullen waar iemand is geweest, net als data welke zendmast een mobiele telefoon heeft aangestraald. De belhistorie laat zien met wie een verdachte contact heeft gehad. Aannemelijke verblijfplaatsen kan de politie in de gaten laten houden door observatieteams.
Na een tip werd Sendric S. aan het begin van de avond gecontroleerd bij een supermarkt in de wijk. Omdat de agenten toen nog niet wisten van de doorbraak in het onderzoek, mocht hij weer door. Wel zorgde de foto die zij van hem maakten voor definitieve bevestiging. "Toen wisten we pas echt zeker: dit is de man op de camerabeelden."
Pure opluchting
Na een paar uur heimelijke voorbereiding, hield een arrestatieteam Sendric S. op 2 januari rond 23.15 uur aan in de woning van zijn vader. De politie vond zowel het moordwapen als de kleding die hij droeg tijdens de laatste schietpartij. Van den Bergh omschrijft het gevoel na de aanhouding als "pure opluchting", al blijft de zaak voor nabestaanden een enorm drama.
Sendric S. heeft de drie moorden bekend, maar waarom hij ze pleegde is onduidelijk. Zijn verhaal was tot dusver onsamenhangend. Het OM heeft een deel van de beloning van 30.000 euro uitgekeerd. Het gaat om de persoon die de politie tipte dat S. in de supermarkt was.
NSC-leider Omtzigt verlaat politiek: 'Herstel burn-out lukt niet'
NSC-leider Pieter Omtzigt verlaat de landelijke politiek. Dat heeft hij bekendgemaakt in een filmpje op X.
Echt herstel van zijn burn-out lukt niet in de hectiek van de huidige Haagse politiek, zegt hij. Hij kiest ervoor om "voor het eerst" zijn gezin en zijn gezondheid voorop te zetten.
Tbs voor man die tijdens psychose echtgenote doodstak in Leimuiden
De man die in september vorig jaar zijn vrouw doodstak in Leimuiden, krijgt tbs met dwangverpleging. Volgens de rechter was de 33-jarige Frank H. tijdens de moord volledig ontoerekeningsvatbaar.
H. stak zijn 31-jarige vrouw op 2 september 2024 neer met een keukenmes in hun huis. Ze vluchtte zwaargewond naar buiten en vroeg aan de overkant van de straat om hulp. Ze overleed 's nachts in een ziekenhuis.
De man zelf raakte ook gewond, omdat hij zichzelf meermaals in de buik had gestoken. De drie jonge kinderen van het echtpaar waren niet thuis tijdens het voorval.
Psychose
H. had al langer last van psychoses en had daar ook medicijnen voor. Die nam hij rondom de moord op zijn vrouw niet in. Volgens de rechter deed hij dat bewust. Daardoor bleef H. stemmen horen in zijn hoofd.
Op basis van bevindingen van deskundigen komt de rechtbank tot de conclusie dat de man tijdens zijn daad volledig ontoerekeningsvatbaar was. Hij verkeerde onder invloed van waandenkbeelden en hallucinaties.
Maatschappij niet beschermd
Tegen de man was tbs met voorwaarden geëist. Dat was mede op advies van de psychiaters die H. hebben onderzocht.
De rechter gaat daar echter niet in mee. "Er bestaat het risico dat u weer ongecontroleerd psychotisch wordt. Het is onzeker en onvoorspelbaar hoe gewelddadig zo'n psychose kan zijn", citeert Omroep West haar. Om de maatschappij tegen H. te beschermen, is volgens de rechter een verblijf in een beveiligde tbs-kliniek noodzakelijk.
Wachtlijst
De advocaat van H. reageert teleurgesteld op de uitspraak. De kinderen hadden volgens haar gehoopt dat hij tbs met voorwaarden opgelegd had gekregen, zodat hij na zo'n anderhalf jaar in een kliniek ook weer thuis kon zijn en begeleid kon gaan werken.
"Met tbs met dwangverpleging kan dat zomaar een jaar of negen duren", aldus de advocaat. "En misschien nog wel belangrijker is dat hij nu eerst een tot twee jaar op een wachtlijst komt voordat hij met zichzelf aan de slag kan gaan."
Scholen woedend om bezuiniging: 'Enorme aderlating voor kwetsbare leerlingen'
Vrijwel alle scholen waren vandaag, Goede Vrijdag, dicht, maar bestuurders hadden toch een drukke dag: de onderwijswereld reageert onthutst op de aangekondigde bezuinigingen uit de voorjaarsnota.
De woede richt zich op het besluit om de Onderwijskansenregeling te schrappen. Die is bedoeld voor leerlingen die vanwege hun thuissituatie minder goed presteren. Hun ouders hebben bijvoorbeeld niet genoeg geld om schoolspullen te kopen. Denk ook aan ondersteuning voor leerlingen met ouders met een laag opleidingsniveau, of voor leerlingen met ouders die niet goed Nederlands spreken. Alles met het idee dat elke leerling een gelijke kans krijgt om zich te ontwikkelen.
Zo'n 900 scholen maken gebruik van de regeling, weet de VO-raad, de vereniging van scholen in het voortgezet onderwijs. Het schrappen ervan zou de staatskas in 2027 90 miljoen euro moeten opleveren en een jaar later 177 miljoen euro.
De praktijk:
Wat betekent dat in de praktijk? Jeroen Bos, directeur van het Maris College in Den Haag, vertelt wat het zijn school met zo'n 3000 leerlingen en zes vestigingen kost: "Het gaat voor ons om 1,5 miljoen euro. Dat staat voor zo'n 15 voltijdbanen, en dat is dan een voorzichtige schatting. Daar krijgen we enorm last van."
Hij benadrukt het belang van de regeling voor zijn leerlingen. "Het is een enorme aderlating voor kwetsbare leerlingen. We gebruiken het voor alles: van huiswerkklassen, extra bijlessen, tot laptops voor kinderen die dat vanuit huis niet kunnen betalen."
'Ongekend effect'
Iets verderop in de stad worstelt Bram van Welie, rector van het Haagse Edith Steincollege, met hetzelfde probleem: "Dit heeft een ongekend effect voor iedereen. Het zet kwetsbare leerlingen meteen weer op achterstand."
En het zet de boekhouding van de school ook zwaar onder druk, legt Van Welie uit. "Dit is structureel geld, we hebben hier onze hele organisatie op ingericht. De overheid laat hier zien zeer onbetrouwbaar te zijn. En ik straks ook als werkgever, want dit zou betekenen dat ik mensen moet ontslaan."
Geen overleg
Van overleg met de sector is geen sprake geweest, benadrukt Henk Hagoort, voorzitter van de VO-raad, de vereniging van scholen in het voortgezet onderwijs. "Ik schrok enorm vandaag. Het is echt onbegrijpelijk en immoreel. Deze bezuiniging treft leerlingen die het het slechtst hebben, de armste leerlingen uit de meest kwetsbare wijken. Tegen dit zuur weegt geen enkel zoet op."
Bij de Aob, de algemene onderwijsbond, komt stoom uit de telefoon. Voorzitter Thijs Roovers: "Het is voor ons een totale verrassing. Ik ben van de onderwijsvakbond, het zou gek zijn als ik voor bezuinigingen op onderwijs zou zijn. Maar wat je nu ziet: het is een soort omgedraaide Robin Hood: er wordt gestolen van de armen. Deze mensen hebben hier geen verstand van."
'Vertrouwen is weg'
Staatssecretaris Mariëlle Paul (VVD) begrijpt de woede uit de onderwijswereld, laat ze weten. "Ik ga heel snel met de diverse onderwijsorganisaties om tafel om te bekijken hoe we hiermee omgaan. Want het is belangrijk dat we samen keihard blijven werken aan goed onderwijs voor alle leerlingen."
Dat stemt Roovers bepaald niet gerust. Hij sluit acties de komende tijd niet uit. "Ik las dat we in gesprek moeten gaan, maar waar gaan we het over hebben? Er staat al zwart-op-wit hoe het gaat gebeuren. Ik heb er weinig fiducie in. Het vertrouwen is helemaal weggeslagen."
Drie aanhoudingen Schiphol voor voorbereiding drugstransport
Drie mannen uit Haarlem zijn opgepakt omdat ze een grote partij cocaïne via Schiphol het land in wilden smokkelden. De drie werkten in de uitzendbranche bij bedrijven op en rond de luchthaven.
De marechaussee, douane en FIOD verdenken ze van betrokkenheid bij internationale drugshandel. Twee van de verdachten kwamen in oktober vorig jaar in beeld. De derde volgde even later; hij werkte bij een bedrijf op Schiphol en was bezig met het voorbereiden van een zending verdovende middelen afkomstig uit Suriname.
Er zijn ook vier woningen, een kantoorpand en een auto doorzocht. Daarbij werden vuurwapens, een stroomstootwapen, munitie, zwaar vuurwerk, mobiele telefoons en 52.000 euro aan contant geld gevonden.
De aanhoudingen werd verricht door het Cargo Harc-Team Schiphol. Dat is een samenwerkingsverband tussen de marechaussee, de douane en de FIOD, gericht op het bestrijden van de georganiseerde drugscriminaliteit op Nederlandse luchthavens.
Drukte verwacht op wegen en luchthavens door Pasen en meivakantie
Het paasweekend en de meivakantie die voor veel mensen begint, leidt naar verwachting tot grote drukte op de wegen en bij luchthaven Schiphol. Vakantieparken zijn zo goed als volgeboekt en de veerdiensten naar de Waddeneilanden houden rekening met drukte bij de steigers.
Volgens de ANWB is er grote kans op files door recreatieverkeer, vooral vandaag. "Veel mensen gaan op vakantie of een dagje weg." Er worden onder meer files verwacht richting de Keukenhof in Lisse en rond Schijndel, waar het uitverkochte festival Paaspop wordt gehouden.
De meeste vertraging wordt verwacht in Noord-Brabant, rond de Veluwe en op wegen vanuit Utrecht naar het zuiden.
Grenscontroles
Gisteren was het ook al druk op de Nederlandse wegen, onder meer omdat veel mensen vandaag op Goede Vrijdag vrij zijn. Op het hoogtepunt stond er in totaal 1148 kilometer file. De avondspits zal vandaag naar verwachting rustiger verlopen, er worden al eerder op de dag files verwacht.
Op wegen van en naar Duitsland is het sinds vanochtend al druk, onder meer vanwege de grenscontroles en toeristen uit Duitsland. De ANWB Verkeersdienst zegt dat de files vanuit Duitsland in de loop van de dag steeds meer verplaatsen richting Zeeland en de kust. Maandag wordt het naar verwachting opnieuw druk, als het paasweekend voorbij is en mensen naar huis gaan.
Ook op de Waddeneilanden worden veel Duitse en Nederlandse toeristen verwacht. Daarom zetten de veerdiensten naar de eilanden extra boten in. "Het is een van de drukste dagen het jaar", zegt een medewerker van de veerdienst naar Ameland en Schiermonnikoog.
"Het paasweekend is altijd drukker en nu is ook nog mooi weer", zegt Dirk Spoor van Rederij Doeksen, die overtochten naar Terschelling en Vlieland verzorgt. "Het is de start van het hoogseizoen, met gisteren en vandaag in totaal bijna 10.000 reizigers naar Terschelling en Vlieland."
Schiphol verwacht 3,5 miljoen reizigers
Schiphol verwacht vandaag bijna 86.000 mensen die op reis gaan. Volgens de luchthaven wordt het daarmee een van de drukste dagen van het jaar. De luchthaven adviseert mensen onder meer om met het openbaar vervoer naar het vliegveld te komen en online in te checken.
In totaal worden deze meivakantie zo'n 3,5 miljoen vertrekkende en aankomende reizigers verwacht. Dat is zo'n zes procent meer dan vorig jaar, toen zo'n 3,3 miljoen passagiers via Schiphol reisden. Vooral Spanje, het Verenigd Koninkrijk en Italië zijn dit jaar populaire bestemmingen.
Vakantiehuisjes vol
Steeds meer Nederlands gaan in de meivakantie op reis, zo bleek eerder uit onderzoek van de ANWB. Dat komt onder meer door de drukte en hogere temperaturen en prijzen in de zomervakantie. Bijna zestig procent van de ondervraagden zei in april of mei op vakantie te gaan, vooral in eigen land.
Vakantieparken in Nederland zitten dan ook zo goed als vol. "Het paasweekend en de meivakantie zijn altijd druk. Er zijn nog wel wat plekken beschikbaar, maar veel zit al vol", zegt een woordvoerder van Landal.
De meivakantie begint officieel pas volgende week en duurt tot en met 4 mei. Scholen kunnen er echter voor kiezen om daar nog een week vast te plakken, wat op veel plekken ook gebeurt. Daarom hebben veel kinderen nu al vakantie.
Amerikaanse luchtaanval op oliehaven van Houthi's in Jemen
Het Amerikaanse leger heeft in Jemen luchtaanvallen uitgevoerd op de oliehaven Ras Isa, die in handen is van de Houthi's. Daarbij zijn minstens dertig mensen gedood, zegt het ministerie van Volksgezondheid dat onder gezag van de Houthi's valt.
Volgens het eveneens door de Houthi's gecontroleerde nieuwskanaal al Masirah zijn er onder de doden ambulancemedewerkers en andere burgers.
Het Amerikaanse leger meldt op X dat de haven is aangevallen om de door Iran gesteunde Houthi's "illegale inkomsten te ontnemen". Volgens Amerika wordt de haven door de Houthi's gebruikt om olie te exporteren. "Met de opbrengst daarvan worden de terroristische activiteiten van de Houthi's gefinancierd", stellen de Amerikanen.
Het Amerikaanse persbureau AP kreeg van het leger geen antwoord op de vraag of er bij de aanval burgerslachtoffers zijn gevallen.
De Houthi's hebben tijdens de Gazaoorlog op grote schaal aanvallen uitgevoerd op de internationale scheepvaart in de Rode Zee. Ze zeggen dat te doen uit solidariteit met de Palestijnen in de Gazastrook.
Het Amerikaanse leger voert sinds maart de aanvallen op de Houthi's op.
Schoof verdedigt late presentatie voorjaarsnota, 'finale check nodig'
Premier Schoof staat achter het besluit om niet vandaag, maar morgen de bijgestelde plannen voor dit en volgend jaar te presenteren. "Het is niet gek dat er een finale check wordt gedaan op de tabellen", zei hij op de persconferentie na de ministerraad.
Schoof kreeg op de persconferentie veel vragen over de gang van zaken rond de presentatie van de voorjaarsnota. Gisterochtend werden de onderhandelende partijen het daarover eens, na een onderhandelingssessie van ongeveer 25 uur. Vanmiddag werd bekend dat morgen de presentatie is.
Wel werden gisteren, meteen na de marathononderhandelingen, al enkele details bekend. De partijleiders Wilders (PVV), Yesilgöz (VVD), Van der Plas (BBB) en NSC-vicefractievoorzitter Van Vroonhoven spraken tegen de pers over hun binnengehaalde successen, oftewel "het zoet". Dat varieerde van lagere huren voor de sociale sector tot extra geld voor defensie en veiligheid.
Bekijk hier hoe de coalitiepartijen hun successen vierden:
Maar op vragen over hoe dit allemaal betaald moet worden, verwezen ze alle vier naar minister Heinen van Financiën, die de voorjaarsnota vandaag nog officieel aan de andere bewindspersonen moest voorleggen voor goedkeuring. De ministerraad ging akkoord, maar een overzicht van de financiering - "het zuur" genoemd - kwam nog niet naar buiten. Morgen gaat dit gebeuren op Goede Vrijdag, een doorgaans vrije dag voor bewindspersonen.
Schoof vindt dat geen gekke gang van zaken. De tabellen moeten goed doorgerekend worden, zei hij. "Het luistert heel nauw. Alles in de tabellen onder de streep moet precies kloppen."
Hij is blij met de inzet van de fractievoorzitters en begrijpt dat ze "behoefte hebben hun stempel te drukken" op hun binnengehaalde plannen.
Woensdag bleek dat sommige ministers zich ook nogal overvallen voelden door de gesloten deals van de vier partijen. Dat speelde zeker toen het nieuws doorsijpelde dat de 'kaasschaaf' over hun begroting zou gaan, wat betekent dat allerlei ministeries toch geld moeten zien te vinden.
'Niet iedereen staat te jubelen'
Premier Schoof zei daar vandaag over dat het voor bewindslieden toch geen grote verrassing moet zijn geweest. Al sinds januari is vooral minister Heinen bezig geweest met de voorbereiding van die voorjaarsnota en heeft hij allerlei gesprekken gevoerd met de bewindslieden. "De ministers hebben op hoofdlijnen ingestemd", zei Schoof. Hij begrijpt wel dat niet iedere minister staat "te jubelen".
Bij aanvang van de ministerraad bleek dat verschillende ministers niet helemaal op de hoogte waren van wat er op hun begroting zou gebeuren. Minister Agema had het over een "fout " van 200 miljoen op de zorgbegroting. Heinen was benieuwd hoe ze daarbij kwam.
Over de lange onderhandelingen zei Schoof dat hij in de nacht weleens heeft gedacht "dat het heel ingewikkeld" zou kunnen worden. Hij sprak over een "marathon" met "flinke tegenwind".
Gemeente Amsterdam bezorgd over drukte Koningsdag: 'Vermijd het centrum'
De gemeente Amsterdam roept op om tijdens Koningsdag drukke plekken te vermijden, zoals het centrum. Voornaamste aanleiding voor de oproep zijn zorgen over de toegankelijkheid voor hulpdiensten in noodsituaties.
Al jaren neemt het aantal feestvierders in de hoofdstad met Koningsdag toe. Daar komt bij dat Koningsdag net als vorig jaar op zaterdag is, waardoor mensen naar verwachting langer in de stad blijven, zegt de gemeente.
Nood- en hulpdiensten zitten volgens de gemeente volgende week zaterdag tegen de maximale belasting aan om de dag "beheersbaar, feestelijk en veilig" te houden.
Toegangswegen afgesloten
De afgelopen jaren nam de gemeente ook al maatregelen rondom Koningsdag, schrijft stadsomroep AT5. Zo werden bijvoorbeeld crowdmanagers ingezet. Daarnaast was het mogelijk om zogeheten druktemeldingen te ontvangen op je telefoon, waardoor je via een app kon bijhouden hoe druk het op welke plek was.
Desalniettemin werd het vorig jaar zodanig druk in de wijk Jordaan, dat de gemeente toegangswegen afsloot en opriep er niet meer heen te komen.
De gemeente wil dergelijke situaties dit jaar voorkomen. Daarom is er de oproep om Koningsdag niet in het centrum, maar dichter bij huis te vieren. "Zo helpt u mee om de stad veilig en toegankelijk te houden voor iedereen."
India ziet kans om fabriek van de wereld worden, maar stuit op eigen obstakels
Zelfs voordat president Trump op de pauzeknop drukte en importheffingen voor 75 landen bijstelde naar 10 procent zagen exporteurs en producenten in India al de voordelen van hogere heffingen. India's maakindustrie groeit lang niet zo snel als de overheid zou willen. Trumps importheffingenlijst maakte van India opeens de interessantste optie in de regio om te produceren. Ook nu de hogere heffingen zijn uitgesteld is het optimisme in India nog niet verdwenen.
Economen zijn voorzichtig optimistisch over de kansen van India in deze roerige tijden. Daarvoor moet het wel snel handelen om hardnekkige obstakels te verwijderen die snelle groei van bijvoorbeeld de textiel-, metaal- en elektronica-industrie nu nog tegenhouden.
Kansen
In de eerste versie van Trumps lijst met heffingspercentages kwam India er al relatief goed van af met een tarief van 27 procent. Landen als Bangladesh, Vietnam en Taiwan werden veel hoger belast. Daardoor werd India aantrekkelijker als locatie om vanuit de importeren.
Volgens de Times of India zouden in de laatste dagen van maart vijf vliegtuigen vol iPhones vanuit de Foxconn-fabriek in Chennai naar de Verenigde Staten zijn gevlogen. Om de importheffingen vanuit China te ontlopen, werd de productie in die fabriek volgens de krant opgevoerd. Nu wordt er ook op zondag gewerkt.
"India's grootste concurrent China wordt hard geraakt. In theorie is alles wat daar gemaakt wordt nu, voor de Amerikaanse markt in ieder geval, voor het grijpen door andere landen", zegt econoom Sanjay Kathuria.
Fabriek van de wereld
Als huidige vijfde economie wil India in de komende jaren bij de top drie van economische wereldmachten horen, maar dan moet het meer gaan produceren. Meer dan de helft van de bevolking is nu nog werkzaam in de landbouw, naar Chinees voorbeeld moet er een draai gemaakt worden naar de industrie om productie te verhogen.
Dat is een uitdaging volgens Kathuria: "Een derde van de goederen die wereldwijd geproduceerd worden in fabrieken komt uit China. Om die industrie over te nemen, moet je als land een divers en complex systeem hebben."
Sinds zijn aantreden in 2014 heeft premier Modi als doel om de economie te laten groeien door een uitbreiding van de productiesector. Met behulp van buitenlandse investeringen en eigen investeringen in de hightechproductiesector.
'Make in India' moet honderd miljoen banen opleveren en zo de werkloosheid tegengaan. 23 miljard dollar werd geïnvesteerd om het aandeel van de maakindustrie te verhogen naar een kwart van het bruto binnenlands product. Maar het afgelopen fiscale jaar was het 14 procent, dat is zelfs 1 procentpunt lager dan tien jaar geleden. "Dat komt doordat het niet lukt de arbeidsintensieve productie te laten groeien", zegt Kathuria.
Obstakels verwijderen
Als India een groter onderdeel wil worden van de wereldwijde goederenhandel moet het een aantal obstakels aanpakken. Te beginnen bij het verlagen van de hoge eigen importheffingen op bijvoorbeeld chemicaliën. "Om heffingen op goederen vanuit de Europese Unie te verlagen, moet India nu vaart zetten achter het vrijhandelsakkoord waar het sinds 2013 al met de EU aan werkt", zegt econoom Alicia Garcia Herrero van het Bruegel Instituut in Brussel.
Met 1,4 miljard inwoners zou je het niet snel denken, maar een ander probleem voor India is de omvang van de beroepsbevolking. Die is nu nog te klein en te laag opgeleid. Kathuria: "India heeft tegenwoordig meer inwoners dan China maar het heeft minder arbeidskrachten, omdat een groot deel van de vrouwen thuis zit." Volgens hem is het potentieel enorm. "Als maar 33 procent van de vrouwen werkt, wordt dat niet benut."
Als laatste wijst Kathuria naar de productiviteit van de industrie, die moet door beter gebruik van technologische innovatie veel verder omhoog om een competitief productieland te worden. Door investeringen in infrastructuur en het aanpakken van bureaucratische rompslomp staat India er nu wel beter voor dan onder de eerste termijn van president Trump.
Garcia Herrero denkt dat India eerst zijn pijlen richt op een handelsovereenkomst met de VS. "Maar daarna is de EU zeker interessant, omdat het juist investeringen oplevert in de maaksector, bijvoorbeeld van de Duitse auto-industrie."
Fransen willen Amerikanen 'wetenschappelijk asiel' verlenen
De voormalige Franse president François Hollande vindt dat Amerikaanse wetenschappers in Frankrijk versneld een vluchtelingenstatus moeten kunnen krijgen. Hollande, die tegenwoordig Kamerlid is, heeft daarvoor een wetsvoorstel ingediend. Daarin staat dat snel langdurige visa moeten worden verleend aan "wetenschappers en onderzoekers van wie de persoonlijke en wetenschappelijke vrijheid wordt bedreigd".
Parijs moet zorgen voor "snelle, duurzame en simpele" procedures, aldus de ex-president. "Deze wetenschappers verdienen een speciale status, een status als erkend vluchteling. Net zoals we klimaatvluchtelingen erkennen."
Het wetsvoorstel is een reactie op bezuinigingen die de Amerikaanse president Trump oplegt aan verschillende universiteiten en onderzoeksinstituten. Zo raakte de beroemde Harvard Universiteit 2 miljard aan overheidssubsidies kwijt, onder meer omdat het in de ogen van Trump niet hard genoeg optreedt tegen antisemitisme en het diversiteitsprogramma's niet wil beëindigen.
Braindrain
Veel wetenschappers in de Verenigde Staten voelen zich onder druk staan. Dat zijn met name degenen die zich met politiek gevoelige onderwerpen bezighouden, zoals het klimaat, geneeskunde en inclusiviteit. Ze zeggen dat Donald Trump bezig is met een heksenjacht. De Amerikaanse president zou af willen van onderzoek naar onderwerpen die hem niet bevallen.
Wetenschappelijk tijdschrift Nature deed vorige maand een peiling waaruit bleek dat 75 procent van de Amerikaanse onderzoekers "nadenkt" over verhuizen naar het buitenland. Canada en Europa zouden de favoriete bestemmingen zijn.
In verschillende westerse landen zijn plannen gelanceerd om Amerikaanse wetenschappers op te vangen. Ook Frankrijk gaat dat doen. De minister voor Hoger Onderwijs, Philippe Baptiste, riep Franse onderzoeksinstellingen vorige maand al op om met plannen en voorstellen te komen. "Amerikaanse onderzoekers vragen zich af of hun toekomst nog wel in Amerika ligt", aldus Baptiste. "Natuurlijk kunnen we een aantal van hen in Frankrijk opvangen."
'Virtueel' opvangen
Franse instellingen en universiteiten zijn bezig met het voorbereiden en financieren van de opvang. De beroemde ingenieursopleiding CentraleSupélec heeft 3 miljoen gereserveerd voor het aannemen van vijf Amerikanen. De Sorbonne Universiteit in Parijs denkt erover na om Amerikanen 'virtueel' onderdak te bieden: ze kunnen dan op afstand, vanuit de VS, voor de Franse topuniversiteit werken.
De Universiteit Aix-Marseille, in Zuid-Frankrijk, kondigde vorige maand al aan fysiek onderdak te willen bieden aan Amerikanen, onder de noemer 'Safe Place for Science'. "We willen wetenschappelijk asiel verlenen aan alle collega's die worden afgeremd, ontslagen of geen subsidie meer krijgen", zei universiteitsvoorzitter Eric Berton.
Bij zijn universiteit hebben zich tot nu toe 298 onderzoekers aangemeld. Ze komen van vooraanstaande instituten zoals NASA en de Yale en Standford-universiteiten. Volgende week worden de eerste toelatingsprocedures gestart. In mei volgen gesprekken met dertig à veertig geselecteerde kandidaten. Een maand later zullen de eerste Amerikanen arriveren en hun werk beginnen aan de Zuid-Franse universiteit.
Kapers op de kust
Oud-president Hollande wil dat Frankrijk zijn reputatie als 'land van vrijheid' eer aan doet en de Amerikaanse wetenschappers daarom ruimhartig opvangt. Maar er spelen niet alleen nobele motieven: er is ook concurrentie. Andere landen zoals China, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland willen ook graag de succesvolste Amerikaanse wetenschappers in huis halen.
Een Amerikaanse braindrain met onderzoekers die de oceaan oversteken, zou een enorme impuls kunnen zijn voor het wetenschappelijk onderzoek in Europa. "We kunnen nu ineens talent aantrekken dat we onder normale omstandigheden nooit zouden kunnen aantrekken", zei directeur Patrick Cramer van het Duitse Max Planck instituut kort geleden.
"We zijn niet de enigen die Amerikanen willen", constateert Hollande. "We moeten snel zijn want nú worden mensen ontslagen en nu sluiten onderzoekscentra hun deuren."
Foto van jongen uit Gaza die zijn armen verloor wint World Press Photo
De Palestijnse fotograaf Samar Ebu Elouf heeft de World Press Photo voor beste foto van het jaar gewonnen. Op het prijswinnende beeld is een gewonde jongen uit Gaza te zien. Mahmoud Ajjour van 9 verloor zijn armen in de oorlog tussen Hamas en Israël.
De winnaar werd bekendgemaakt tijdens de persopening van de World Press Photo-tentoonstelling in De Nieuwe Kerk in Amsterdam. Volgens directeur Joumana El Zein Khoury is het "een stille foto die luid spreekt. Het beeld vertelt het verhaal van één jongen, maar ook van een grotere oorlog die generaties lang impact zal hebben."
Mahmoud raakte gewond bij een Israëlische aanval, schrijft de jury van de jaarlijkse persfotoprijs. Hij spoorde zijn familie aan om door te lopen toen zijn armen werden getroffen door een explosie. De jongen werd uiteindelijk geëvacueerd naar Qatar. Daar leerde hij om met zijn voeten deuren te openen en spelletjes te spelen op zijn mobiel.
Fotograaf Ebu Elouf is afkomstig uit Gaza en is in december 2023 naar Qatar geëvacueerd. Ze leeft in Doha in hetzelfde appartementencomplex als Mahmoud. Ze maakte de foto voor The New York Times.
Gaza terugkerend thema
Vorig jaar werden ook foto's die te maken hadden met de oorlog in Gaza onderscheiden. Toen won de Palestijnse fotograaf Mohammed Salem de World Press Photo met een foto van een Palestijnse vrouw die het lichaam van haar 5-jarige nichtje vasthoudt. Het meisje werd thuis gedood door een Israëlische raketaanval op Khan Younis, in het zuiden van de Gazastrook.
De jury gaf dat jaar twee foto's een "buitengewone speciale vermelding". Het ging om een foto van een Palestijn in Gaza na een luchtaanval en een foto van een Israëlische militair na de aanval van Hamas op 7 oktober vorig jaar. De foto's "weerspiegelen de ernst van de oorlog tussen Israël en Hamas en het extreme lijden van burgers", aldus de jury destijds.
De World Press Photo-tentoonstelling wordt ieder jaar in De Nieuwe Kerk gehouden en reist daarna langs meer dan zestig locaties over de wereld. World Press Photo bestaat dit jaar 70 jaar. Daar wordt in de tentoonstelling aandacht aan besteed met een aparte presentatie.
Verdachte moord Hellevoetsluis zoon van slachtoffer, lichaam zwaar verminkt
De man die gisteren werd aangehouden voor de dood van de 63-jarige vrouw in Hellevoetsluis, is een zoon van het slachtoffer. Bronnen bevestigen aan de NOS dat het hoofd en het lichaam van het slachtoffer apart van elkaar zijn gevonden.
Het lichaam van de vrouw werd gisteren rond 14.45 uur ontdekt in haar huis. Kort na de vondst werd een 31-jarige man aangehouden op de A4 ter hoogte van Delft.
De regionale omroep Rijnmond schrijft op basis van het LinkedIn-profiel van de verdachte dat die hoogbegaafd en manisch depressief is.
Het politieonderzoek is nog in volle gang. Vandaag wordt buurtonderzoek gedaan bij de Molenstraat in Hellevoetsluis, waar de vrouw woonde en waar haar lichaam werd gevonden.
Burgemeester reageert geschokt
Burgemeester Arno Scheepers heeft gereageerd op de dood van de vrouw. "Net als vele anderen ben ik geschokt en vol ongeloof over de gruwelijke gebeurtenis gistermiddag in de vesting van Hellevoetsluis, waarbij een inwoonster om het leven is gebracht."
"Mijn medeleven gaat in de eerste plaats natuurlijk uit naar de familie en vrienden van het slachtoffer. En naar haar buren in de Molenstraat. Zo'n tragedie maakt veel los en is eigenlijk niet te bevatten."
Twee 'Rembrandts' Mauritshuis inderdaad niet van de meester, twijfel over derde
Twee schilderijen uit de collectie van het Mauritshuis blijken geen echte Rembrandt te zijn. Over een derde werk is geen uitsluitsel te geven, blijkt na onderzoek door het Haagse museum.
Het Mauritshuis heeft een van de grootste Rembrandtcollecties ter wereld. Van elf werken staat vast dat ze van de hand van Rembrandt zijn. Maar over zeven andere stukken bestaat twijfel of werd zelfs al gezegd dat ze niet door hem gemaakt zijn.
Van de werken waarover twijfel is, zijn Portret van Rembrandt met ringkraag, Studie van een oude man en Tronie van een oude man nog eens grondig onderzocht. Door de nieuwste technieken kon worden vastgesteld dat de eerste twee werken geen echte Rembrandts zijn. Maar bij de laatste, De tronie van een oude man, blijft dat onduidelijk.
De onderzoekers durven wel met zekerheid te zeggen dat alle drie de werken uit het atelier van Rembrandt komen, doordat ze bijvoorbeeld gekeken hebben op wat voor hout het geschilderd is.
"Aan de zijkant van de werken kun je de jaarringen tellen. Die hebben een heel eigen patroon, een soort vingerafdruk. En dat komt overeen met werken die zonder twijfel aan Rembrandt zijn toe te schrijven", zegt Carol Pottasch, onderzoeker en restaurator van het Mauritshuis.
De werken kunnen door een leerling of medewerker van Rembrandt zijn gemaakt. "Het geeft een goed inkijkje in hoe zijn atelier functioneerde en hoe hij lesgaf", zegt Pottasch. Zo is dankzij speciale onderzoekstechnieken op Studie van een oude man langs de kin een correctielijn te zien. "Dat is echt een typische hoekige vorm van Rembrandts hand. Net alsof hij tegen zijn leerling heeft gezegd: 'nee, dat moet je zo doen'."
Houtworm
Over het Portret van Rembrandt met ringkraag was rond de eeuwwisseling eigenlijk al duidelijk dat het om een kopie ging. Een museum in Neurenberg had namelijk exact hetzelfde werk. Door infraroodtechnieken bleek dat op de versie van het Mauritshuis potloodlijnen waarneembaar zijn. Maar Rembrandt zou nooit eerst schetsen en dan het werk afmaken.
Vandaar dat toen al aangenomen werd dat dit werk van een leerling van hem moet zijn. Om het zekere voor het onzekere te nemen, is het nu nog een keer onderzocht en ook gerestaureerd.
Het was sowieso de bedoeling om de drie onderzochte werken te restaureren. Bij de Studie van een oude man is dat ook gelukt. Maar de Tronie van een oude man was te kwetsbaar om te herstellen. "Door de jaren heen heeft daar mogelijk houtworm in gezeten. Waarschijnlijk hebben ze dat proberen op te lossen door erover heen te verven. Zelfs met de nieuwste methodes krijgen we dat werk niet zoals het was", zegt Pottasch.
Het lukt dus ook niet om vast te stellen of het een echte Rembrandt is of niet. "Het kanten kraagje is veel grover geschilderd dan we van hem gewend zijn. Net als de felrode accenten bij zijn linkeroor en -oog."
Aan de andere kant is het hoofd wel weer "heel typisch Rembrandt". Het kan volgens Pottasch ook nog dat er twee handen aan hebben gewerkt. "Dat Rembrandt zei: ik doe het gezicht wel, maak jij het dan maar af."
Altijd te zien
De laatste twee werken zijn aan het eind van de 19de eeuw aangekocht door Abraham Bredius. Hij was in die tijd directeur van het Mauritshuis en was een van de belangrijkste Rembrandtexperts.
Het Mauritshuis heeft een aantal van de mooiste Rembrandts uit de collectie aan hem te danken. Bredius kocht ze met zijn eigen geld en na zijn overlijden liet hij ze na aan het Mauritshuis. Hij stelde wel de strikte voorwaarde dat alle werken altijd te zien moesten zijn.
Erfgenamen van Bredius kwamen erachter dat aan die voorwaarde niet is voldaan. Zij eisen alle kunstwerken nu terug van het museum. Die zaak loopt nog en zolang dat zo is, wil het Mauritshuis er niets over zeggen.
Volgens het Mauritshuis staat het onderzoek naar de authenticiteit van deze werken hier los van en loopt dat al vijf jaar. Het museum zegt wel dat het topwerken zijn.
"Wie het ook geschilderd heeft: ze komen prachtig uit de verf, zeker nu ze gerestaureerd zijn." De drie onderzochte schilderijen zijn tot half juli in het Mauritshuis te zien.
Trump voert druk op Harvard op: belastingvoordeel op het spel
Donald Trump voert de druk op Harvard verder op. De president bevroor eerder al ruim 2 miljard dollar aan overheidsgeld, nu staat ook een belastingontheffing op de tocht. Bovendien dreigen uitwisselingsstudenten geen visum meer te krijgen. Critici noemen het een aanval op de academische vrijheid.
Tijdens de campagne beloofde Trump al met universiteiten de strijd aan te gaan over "transgender onzin en andere ongepast materiaal over ras, sekse en politiek". Nu hij president is, eist hij verschillende aanpassingen, zoals het schrappen van diversiteitsprogramma's, minder rechten voor trans studenten en een hardere aanpak van pro-Palestijnse protesten.
Om zijn eisen kracht bij te zetten, dreigde hij verschillende universiteiten te korten. Zo verloor Cornell in New York 1 miljard aan federaal geld, kreeg Northwestern ongeveer 790 miljoen minder en werden ook bij Princeton voor 210 miljoen aan verschillende contracten geschrapt.
Voor Columbia University was het wegvallen van het geld aanleiding inderdaad veranderingen door te voeren. Zo kwam het Midden-Oostendepartement onder verscherpt toezicht, werd er meer bewaking ingehuurd en waren gezichtsmaskers voortaan niet meer toegestaan bij protesten. Rector Armstrong stapte op na felle kritiek op die wijzigingen.
Harvard verzette zich juist tegen Trumps vorderingen. Volgens bestuursvoorzitter Garber heeft de Amerikaanse overheid niets te zeggen over het onderwijs aan Harvard. "De universiteit zal zijn onafhankelijkheid niet opgeven of afstand doen van grondwettelijke rechten."
Het leidde ertoe dat Trump deze week 2,2 miljard dollar voor de universiteit introk en nu dus met meer maatregelen dreigt. Zo wil hij een eind aan de belastingontheffing voor Harvard die voor alle onderwijsinstellingen geldt. Die vrijstelling levert Harvard nu nog een belastingvoordeel van een half miljard op.
"Voorwaarde voor die ontheffing is dat ze het algemeen nut dienen", redeneert de president op sociale media. "Ze moeten belasting betalen als ze politieke, ideologische, en door terroristen geïnspireerde meuk blijven uitdragen." Onderwijsminister McMahon sloot niet uit dat ook andere universiteiten uitgesloten kunnen worden.
Een besluit van de belastingdienst wordt binnenkort verwacht. Harvard zou daar nog tegen in beroep kunnen gaan. De universiteit noemt het een ongekend harde sanctie die in het verleden nog nooit zo gebruikt is.
Meer dreigementen
Daarnaast dreigt het ministerie van Binnenlandse Zaken geen visa meer uit te geven voor buitenlandse studenten, ruim een kwart van het totaal. Minister Noem eist dat Harvard voor 30 april opheldering geeft over beschuldigingen tegen studenten uit het buitenland, zoals het bedreigen van medestudenten of personeel, belemmeren van colleges of opgelegde sancties.
De regering-Trump beschuldigt pro-Palestijnse betogers van antisemitisme en zegt dat universiteiten dat mogelijk maken door demonstraties toe te staan. Er werd daarom de afgelopen weken al vaker hard opgetreden tegen deelnemers. Zo werd een organisator daarvan ondanks een verblijfsvergunning opgepakt om te worden uitgezet. Die zaak is nog onder de rechter, maar ook van honderden andere betogers werden de vergunningen ingetrokken.
In reactie op dit dreigement zegt Harvard dat "wij ons aan de wet blijven houden en ervan uitgaan dat de overheid hetzelfde doet". Dat betekent volgens de woordvoerder dat er bewijs moet zijn als betogers van strafbare feiten worden verdacht en dat iedereen de kans moet krijgen zichzelf te verdedigen. Eerder werd al duidelijk dat de regering-Trump het bij uitzettingen soms niet nauw neemt met de geldende rechtsgang.
Trump heeft in de eerste maanden van zijn tweede termijn vaker financiële middelen ingezet tegen instituties die hij als een bedreiging ziet. Zo wist hij honderden miljoenen aan gratis werk af te dwingen bij advocatenkantoren, met het dreigement dat ze anders geen overheidswerk meer zouden mogen doen. Over deze praktijk lopen nog verschillende rechtszaken van kantoren die zich niet bij dergelijke dreigementen neerlegden.
Dode bij verkeersongeval op A12
Bij een verkeersongeval vannacht op de A12 bij Nieuwerbrug aan den Rijn (Zuid-Holland) is een 33-jarige man uit Rotterdam om het leven gekomen. De man kwam rond 00.10 uur met zijn auto in botsing met een vrachtwagen.
De toedracht van het incident is nog onduidelijk en wordt door de politie onderzocht. De bestuurder van de vrachtwagen raakte niet gewond.
Op het moment van het ongeval waren meerdere rijstroken gemarkeerd met een rood kruis vanwege wegwerkzaamheden. Tussen Nieuwerbrug en Woerden was de weg afgesloten en er was een omleiding ingesteld.
Vanwege het ongeval is de rijbaan tussen tussen Reeuwijk en Nieuwerbrug dicht tot 05.30 uur.
Kinderhulp: stijging aanvragen basisvoorzieningen, steeds vaker basale producten
Het aantal kinderen in armoede dat is geholpen met het krijgen van basisbehoeften, zoals kleding, is het afgelopen jaar opnieuw gestegen. Dat staat in een rapport van Nationaal Fonds Kinderhulp, dat vandaag heeft aangemerkt als de Dag van de Kinderarmoede. Daarmee wordt aandacht gevraagd voor de gevolgen van armoedestress voor kinderen en jongeren.
Over de afgelopen vier jaar ziet Kinderhulp zelfs een "zorgwekkende" stijging van 40 procent in de aanvragen voor basisvoorzieningen. Daarbinnen is volgens Kinderhulp een duidelijke trend zichtbaar: ging het voorheen om aanvragen voor grotere uitgaven zoals een bed of laptop, zijn het de laatste jaren steeds vaker aanvragen voor basale producten, zoals kleding en menstruatieproducten.
Kinderhulp stelt dat het aantal mensen dat onder de armoedegrens leeft lijkt te dalen, terwijl het aantal hulpvragen toeneemt. "De aanhoudende inflatie lijkt hier een belangrijke oorzaak van", staat in het rapport.
Meer verzorging, minder dagjes uit
In 2024 werden 37.427 kinderen geholpen, tegen 35.721 het jaar ervoor. Met geld van donateurs, sponsoren en partners van Kinderhulp werden het afgelopen jaar in totaal 118.551 aanvragen toegekend. De aanvragen voor persoonlijke verzorgingsproducten (43 procent) en schoolkosten basisonderwijs (91 procent) namen sterk toe, die voor dagjes uit (-43 procent) nam sterk af.
Kinderhulp is er voor kinderen van 0 tot 21 jaar. De leeftijden die het meest werden geholpen zijn 12 en 11. In de provincies Zuid-Holland, Noord-Holland en Gelderland werden de meeste kinderen en jongeren geholpen.
'Nood is hoog'
"Wij merken dat de nood hoog is", zegt Jacqueline Kremer-Duzijn van Kinderhulp. "Ondanks andere voorzieningen, zoals regelingen vanuit de gemeente of collega-fondsen, is onze hulp als vangnet nog zo hard nodig. Dat is zorgwekkend, want kinderen mogen nooit de dupe worden van armoede. Ons rapport roept op tot actie."
De organisatie wijst op de schaamte, stress en het schuldgevoel die kunnen ontstaan bij kinderen die leven in armoede. Sociale uitsluiting, kansenongelijkheid en pesten worden genoemd als mogelijke gevolgen.
Wetenschappers vinden 'sterkste tekenen tot nu toe' van mogelijk buitenaards leven
Wetenschappers zeggen de sterkste tekenen tot nu te hebben gevonden van mogelijk buitenaards leven. In de atmosfeer van een andere planeet dan de aarde is de aanwezigheid aangetoond van gassen die op aarde uitsluitend door biologische processen ontstaan. Er is dus geen direct bewijs van buitenaards leven gevonden.
Het gaat om de planeet genaamd K2-18b, die zich op 124 lichtjaar afstand bevindt van onze planeet, 2,6 maal zo groot is en 8,6 keer de massa heeft van de aarde. De ontdekking werd gedaan met de James Webb-ruimtetelescoop.
De gassen die zijn gesignaleerd zijn dimethylsulfide (DMS) en dimethyldisulfide (DMDS). Op aarde worden deze gassen geproduceerd door levende organismen, vooral door micro-organismen als algen. Volgens de onderzoekers betekent dit dat K2-18b mogelijk vol zit met microbieel leven, "wellicht zoals we dat in de oceanen op aarde zien".
'Keerpunt'
De ontdekking is potentieel baanbrekend, maar de onderzoekers benadrukken dat de bevindingen met de nodige voorzichtigheid moeten worden bekeken en dat er meer observaties nodig zijn.
Toch zijn de onderzoekers enthousiast. "Dit is een keerpunt in de zoektocht naar leven buiten het zonnestelsel. We hebben aangetoond dat het met de huidige middelen mogelijk is om biosignaturen te detecteren op potentieel bewoonbare planeten", aldus astrofysicus Nikku Madhusudhan van de Universiteit van Cambridge en hoofdauteur van de studie die is gepubliceerd in Astrophysical Journal Letters.
K2-18b ligt in de zogeheten 'bewoonbare zone', wat betekent dat er vloeibaar water mogelijk is vanwege de gematigde temperatuur. In 2019 werd bekend dat er waterdamp was gevonden. In 2023 ontdekte de James Webb-telescoop methaan en kooldioxide op de exoplaneet, die draait rond de rode dwerg K2-18 die kleiner en minder helder is dan de zon.
Rechter: piekbelasters hoeven nu niet dicht, wel stikstofdeadline voor Brabant
Het Brabantse provinciebestuur moet samen met agrarische piekbelasters en milieuorganisaties om tafel om een oplossing te zoeken voor hun conflict over stikstof. Dat heeft de rechtbank Oost-Brabant geoordeeld.
De provincie krijgt een half jaar de tijd om te zorgen voor flink minder stikstofneerslag in overbelaste natuurgebieden, maar direct boerderijen sluiten gaat de rechter te ver.
Mobilisation for the Environment en Vereniging Leefmilieu, die veel stikstofzaken voeren tegen de overheid, stapten naar de rechter omdat het provinciebestuur weigert geldige vergunningen van boeren in te trekken.
De actiegroepen vinden dat nodig omdat die veehouderijen dicht bij overbelaste Natura 2000-gebieden liggen en zo veel stikstofneerslag op die beschermde natuur veroorzaken.
Gevoelige zaak
De zaak ligt gevoelig, want waarom zouden individuele boeren met geldige vergunningen hun bedrijf moeten sluiten om het stikstofprobleem op te lossen? Met onder meer dat argument weigerde het provinciebestuur dan ook om de vergunningen in te trekken.
Bovendien vindt de provincie het sluiten van de veehouderijen onnodig, omdat landelijke uitkoopregelingen voor boeren en provinciale maatregelen de stikstofneerslag al verminderen.
Dit soort rechtszaken, waarbij wordt gevraagd om bedrijven te sluiten vanwege het milieu, wordt vaker aangespannen, maar de rechtbank Oost-Brabant koos voor een onconventionele aanpak: een van de rechters ging langs bij boerenbedrijven en sprak gezamenlijk met alle betrokkenen.
"Met zijn allen aan de keukentafel is alles op tafel gekomen wat iedereen, ook de boeren, bezighoudt", zegt de persrechter. De rechtbank bewandelde deze weg omdat het om een "lastige en ingewikkelde" keuze gaat: het belang van de natuur versus dat van individuele boeren.
'Vergunningen vogelvrij'
Vanuit de agrarische sector werd dan ook met ingehouden adem afgewacht hoe het oordeel van de rechter zou uitvallen. De angst was dat alle stikstofvergunningen van boeren "vogelvrij" zouden worden als de rechter de milieuorganisaties gelijk zou geven, schreef hoofdredacteur Esther de Snoo van boerenblad De Nieuwe Oogst eerder over de zaak. Ook boerenorganisatie LTO liet al aan de NOS weten zich zorgen te maken over de zaak.
Maar de rechter gaat dus niet zo ver als boeren vreesden. Toch zal de agrarische sector niet helemaal gerustgesteld zijn, want komende tijd moeten provinciebestuur en milieuorganisaties om tafel om maatregelen te bedenken die moeten leiden tot minder stikstofneerslag in beschermde natuur, samen met de betrokken boeren.
"Dat zijn echt piekbelasters in de Natura 2000-omgeving", zegt persrechter Lieneke de Klerk over de bedrijven die de milieuorganisaties graag gesloten zien worden. "Dat moet binnen een jaar met passende maatregelen tegengegaan worden."
De rechtbank is duidelijk: er moet veel minder stikstof in de overbelaste natuurgebieden terechtkomen en de huidige aanpak schiet tekort. Ook de uitkoopregelingen voor veehouderijen leveren te weinig stikstofwinst op voor de Brabantse natuurgebieden. "Het is helemaal niet duidelijk op welke termijn dat uitkopen van boeren effect gaat hebben", zegt de persrechter.
Opnieuw naar de rechter
Toch gaat het de rechtbank te ver om de boerenbedrijven te sluiten. De persrechter erkent dat sluiting meteen een stuk minder stikstofneerslag op overbelaste gebieden zou betekenen.
"Alleen is dat wel een héél verstrekkende maatregel. Dat is echt een beslissing voor het college (van Gedeputeerde Staten), dat een belangenafweging moet maken tussen enerzijds het natuurbelang en anderzijds het belang van de boeren."
Hoe de provincie die belangenafweging uiteindelijk maakt, moet de komende tijd blijken. "Het college moet een afweging maken wat van de boeren verwacht moet en mag worden", zegt de persrechter. "De boeren kunnen ook aanreiken wat zij eventueel kunnen doen. Als je met elkaar om tafel gaat zitten kun je dat met elkaar bespreken."
Binnen een half jaar moet de provincie met een besluit komen. Over een jaar moet de stikstofneerslag daadwerkelijk flink lager zijn. Als de provincie dan nog steeds te weinig doet om de stikstofneerslag te verminderen, kunnen de milieuorganisaties opnieuw naar de rechter.
Na dertien jaar heeft Luchtmobiele Brigade weer zwaarste mortieren
Na dertien jaar is de 11 Luchtmobiele Brigade weer uitgerust met de zwaarste mortieren. De 120mm mortieren waren wegbezuinigd. "Het vergroot de gevechtskracht van de brigade ontzettend", zegt adjudant Sander tegen RTV Drenthe.
Vanwege hun veiligheid worden de militairen alleen met hun voornaam genoemd. Sander herinnert zich nog goed dat de eenheid de zwaarste mortieren kwijtraakte. "Dat was een aderlating voor onze brigade. Ik was alles tussen emotioneel en teleurgesteld." Hij is "superopgelucht" dat het systeem weer terug is.
De 11 Luchtmobiele Brigade is gespecialiseerd in snel optreden. De militairen worden per helikopter of vliegtuig naar een locatie gebracht en zijn snel inzetbaar bij crises. Maar de afgelopen jaren ontbraken zware wapens om de vijand op afstand te kunnen raken.
Bijspijkeren
Tijdens een ceremonie worden de twee nieuwe mortierpelotons vandaag officieel geïntroduceerd. Ze zijn verdeeld over Assen en Schaarsbergen en zullen in het veld veel samen optrekken.
Na zoveel jaar afwezigheid moest de kennis over de mortieren worden bijgespijkerd. Daarom is geoefend met de zogeheten 'call for fire'. "We hebben vooraan in het terrein kerels zitten. Zij zien een bepaald doel. De informatie geven ze aan ons door. Dan doen wij onze berekeningen en kunnen de kerels uiteindelijk de bom op het dek laten vallen", schetst eerste luitenant Martijn.
"We hoeven echt niet opnieuw het wiel uit te vinden, maar de situatie in de wereld is veranderd en ik merk dat de technologie ook echt veranderd is. Sommige zaken zullen we gaan overnemen, maar sommige zaken zullen we op een andere manier gaan toepassen."
Volgens defensie zullen omwonenden niets merken van de oefeningen met zware mortieren. Die vinden uitsluitend plaats op grote schietterreinen zoals 't Harde of in het buitenland. "Je hebt best wat gebied nodig om dit soort effecten neer te leggen zonder daarbij schade aan te richten", legt Martijn uit.
