Asielambtenaren spreken steun uit voor vrijwilligers na 'lintjeskwestie'
Zo'n veertig ambtenaren van het ministerie van Asiel en Migratie spreken in een advertentie in Trouw hun waardering uit voor vrijwilligers die een lintje krijgen voor hun werk met vluchtelingen en asielzoekers. "Wij willen alle vrijwilligers op dit gebied graag via deze weg bedanken", is te lezen in de advertentie.
De advertentie lijkt een reactie te zijn op de ophef die vorige maand ontstond na een besluit van minister Faber van Asiel en Migratie. Vijf oud-vrijwilligers van het COA - dat verantwoordelijk is voor de opvang van asielzoekers - kwamen in aanmerking voor een koninklijke onderscheiding, maar de minister weigerde haar handtekening te zetten. Volgens Faber staat het werk van deze mensen "haaks" op haar migratiebeleid.
Het zetten van een handtekening en het maken van een koninklijk besluit zijn normaal gesproken een formaliteit. Doordat premier Schoof en minister Uitermark van Binnenlandse Zaken in haar plaats tekenden, krijgen de vrijwilligers morgen alsnog een lintje.
De zogenoemde lintjeskwestie leidde tot veel commotie. De oppositie diende een motie van wantrouwen in tegen de asielminister.
Loyaal aan bewindspersonen
Het is de eerste keer dat ambtenaren zich uitspreken over deze kwestie. Dat is ongebruikelijk, gezien ambtenaren over het algemeen loyaal zijn aan het beleid van hun bewindspersonen.
Toch uitten ambtenaren deze regeerperiode vaker hun onvrede over het kabinetsbeleid. Zo demonstreren rijksambtenaren al maandenlang tegen het Israël-beleid van de regering.
Congo en M23-rebellen spreken af te streven naar vrede, concrete gevolgen onduidelijk
De regering van de Democratische Republiek Congo en de rebellengroep M23 hebben afgesproken om te "streven naar permanente vrede". Dat maken de strijdende partijen bekend in een gezamenlijke verklaring.
De verklaring, die werd gedeeld door zowel de woordvoerder van M23 als door de Congolese regering, is het resultaat van vredesonderhandelingen in Qatar. Beide partijen noemen de gesprekken "openhartig en constructief". Delegaties van de Congolese regering en de M23-rebellengroep kwamen eerder deze maand bijeen in de hoofdstad Doha.
Hoewel in de verklaring staat dat zij zich inzetten voor "een onmiddellijke beëindiging van de vijandelijkheden", is niet duidelijk wat dit concreet betekent voor de situatie in het door oorlog verscheurde land. Ook is onduidelijk of en wanneer er een nieuwe ronde gesprekken zal plaatsvinden.
Terreinwinst
M23 vecht al jaren tegen het regeringsleger in het oosten van Congo, een regio die rijk is aan kostbare grondstoffen. Sinds begin dit jaar hebben de rebellen veel terrein gewonnen, met duizenden doden en honderdduizenden ontheemden tot gevolg. Daarbij krijgt de rebellengroep militaire en financiële steun van Rwanda.
Sinds 2021 werden er meer dan zes wapenstilstanden afgekondigd, maar die hielden nooit stand. Afgelopen februari kondigde M23 nog een staakt-het-vuren af, maar enkele dagen later schond de groepering die zelf door een nieuw offensief te starten.
Wat jouw smartphone te maken heeft met deze oorlog:
Goede start van jaar voor pensioenen dankzij stijgende rente
De pensioenfondsen hebben een goed begin van het jaar achter de rug. Voor de vijf grootste fondsen gingen de dekkingsgraden omhoog in het eerste kwartaal. Dat betekent dat ze voldoende geld in kas hebben om de pensioenen uit te keren.
De vijf fondsen geven aan dat hun stijgende dekkingsgraden komen door de stijgende rente. Fondsen gebruiken de kapitaalmarktrente om een berekening te maken van hoeveel vermogen ze moeten hebben om alle afgesproken pensioenen uit te kunnen keren.
Met een hogere rente is er minder vermogen nodig om een bepaald bedrag te realiseren.
"Het belangrijkste is de dekkingsgraad. Hoe hoger de dekkingsgraad, hoe beter", zegt Marike Knoef, onderzoeker pensioenen bij Netspar en Tilburg University. "Het betekent dat een pensioenfonds genoeg geld in kas heeft in verhouding tot hoeveel het moet uitkeren nu en in de toekomst."
Niet heel belangrijk
Op de beurzen ging het daarentegen niet goed in de eerste maanden van het jaar. De fondsen hebben verliezen gemaakt, en hun vermogens zijn geslonken.
En in april gingen zowel de beurzen als rentes omlaag, maar dat is dus niet terug in de kwartaalcijfers van de fondsen.
Marike Knoef benadrukt dat er niet te veel gewicht gegeven moet worden aan schommelingen van het ene kwartaal naar het andere. "Met pensioenen gaat het om de lange termijn. Mensen bouwen vaak decennia aan hun oudedagsvoorziening."
Vooral als iemand bijna met pensioen gaat, kan een duik in de dekkingsgraad invloed hebben op het banksaldo. Een dip (dekkingsgraad onder 100 procent) rond de pensioendatum kan betekenen dat er dan minder wordt uitgekeerd dat verwacht, en dat dit ook zo blijft.
In het nieuwe pensioenstelsel worden de pensioenen op een nieuwe manier opgebouwd en berekend. Dan verdwijnt ook het hele concept van dekkingsgraden. De vijf grootste fondsen zijn nog niet overgestapt naar het nieuwe stelsel. Zorg en Welzijn is wel van plan om dat te doen in januari volgend jaar.
Toch wel wat extra vet
Werkenden rond de 50 jaar lopen het risico benadeeld te worden wanneer hun pensioenfonds overstapt naar het nieuwe stelsel. Dit komt door de manier waarop pensioen in het oude en nieuwe systeem wordt opgebouwd. Dat willen fondsen compenseren door extra geld opzij te zetten voor deze groep.
Een hoge dekkingsgraad is dan zeer welkom, zegt Marike Knoef. "Met een hoge dekkingsgraad heeft een fonds als het ware vet op de botten om tegenvallers en schokken op te vangen. Dan kunnen ze extra geld uittrekken bij de transitie naar het nieuwe stelsel."
NSC-voorstel met verstrekkende gevolgen verdeelt partijen in pensioendebat
Het debat in de Tweede Kamer over de toekomst van het nieuwe pensioenstelsel eindigde vandaag in onduidelijkheid en chaos door een voorstel van regeringspartij NSC om pensioendeelnemers toch meer inspraak te geven.
Als het voorstel wordt aangenomen, heeft dat verstrekkende gevolgen voor de invoering van het nieuwe pensioenstelsel.
NSC-Kamerlid Joseph is van mening dat iedereen die deelneemt aan een pensioenregeling moet kunnen zeggen of het opgebouwde pensioen in het oude stelsel moet blijven of naar het nieuwe stelsel, waarin een hoger beleggingsrisico zit, moet overgaan.
Voorstanders van het nieuwe pensioenstelsel vinden dat na tien jaar overleg tussen vakbonden en werkgevers voldoende gesproken is over een eerlijke overgang naar het nieuwe pensioensysteem, ook voor de jongere generaties.
Zij vinden de inspraak die nu geregeld is voldoende. En er is wel degelijk inspraak, zeggen zei, via vakbonden en pensioenbesturen. Die partijen zijn bang dat het nieuwe stelsel door het NSC-voorstel jaren vertraging oploopt. Dat kan pensioendeelnemers veel geld kosten, zeggen zij.
Torpederen
De voorstanders en tegenstanders van het nieuwe pensioenstelsel maakten elkaar in het Kamerdebat grote verwijten. Dat ging van "het torpederen" van een toekomstbestendig pensioen tot "het voor de gek houden" van de pensioendeelnemers.
De stemming in de Tweede Kamer over het voorstel staat gepland voor 13 mei. Voordat er gestemd gaat worden, moet minister van Sociale Zaken Van Hijum (NSC) nog met informatie komen wat precies de gevolgen zijn van het voorstel van zijn eigen partij.
Die gevolgen zijn groot, kondigde hij alvast aan in het debat. Als het plan wordt aangenomen, leidt dat volgens de minister tot minstens twee jaar uitstel van invoering van het nieuwe stelsel en opnieuw ingewikkeld overleg. Aan het eind van het debat moest Van Hijum het voorstel van zijn partijgenoot toch ontraden, zei hij.
De SP, die voor meer inspraak is en ageert tegen wat de partij "het casinopensioen" noemt, vroeg nog of de NSC-minister nog wel kon functioneren met deze weerstand van zijn eigen partij. Van Hijum ging daar niet op in. "Ik maak bezwaren niet groter of kleiner, ik schets inhoudelijk wat er speelt", zei hij.
Toen minister Van Hijum van Sociale Zaken vertelde dat het voorstel tot flink uitstel zou leiden en een wetswijziging betekende, sloeg in de Kamer de wanhoop toe. Het debat werd stilgelegd voor overleg:
Het is ongewis hoe de discussie over het NSC-voorstel eindigt. Kleinere fracties als Denk en Partij voor de Dieren kunnen de doorslag geven, maar zij hebben hun standpunt nog niet bepaald en willen nadenken. Alles hangt af van hoe zij oordelen over de gevolgen van het alsnog inbouwen van meer inspraak voor pensioendeelnemers.
Ondertussen is de coalitie verdeeld. PVV en BBB steunen het inspraakvoorstel van NSC. De VVD is tegen en wijst op de betrouwbaarheid van de politiek als het gaat om gemaakte afspraken.
De komende weken zal er in ieder geval volop worden overlegd in Den Haag, met als centrale thema: kan de nationale politiek een van de grootste sociaaleconomische stelselwijzigingen relatief snel tot een goed einde brengen, of worden er nog een aantal jaren extra geplakt aan de discussie?
Onderwijsbond stapt uit overleg om bezuinigingen
De Algemene Onderwijsbond (AOb) wil niet meer in gesprek met staatssecretaris Paul vanwege de bezuinigingen uit de voorjaarsnota. De AOb is woedend over het besluit van het kabinet om een regeling voor kwetsbare leerlingen te schrappen.
De Onderwijskansenregeling is bedoeld voor leerlingen die bijvoorbeeld weinig geld hebben om schoolspullen te kopen. Ook is het een ondersteuning voor leerlingen die ouders met een laag opleidingsniveau hebben of die thuis niet voldoende Nederlands spreken. Op die manier krijgt elke leerling een gelijke kans om zich te ontwikkelen. Zo'n 900 scholen maken gebruik van die regeling volgens de VO-raad.
Het kabinet wil die regeling nu schrappen. Dat zou in 2027 90 miljoen euro opleveren voor de staatskas. In het jaar erna is dat 177 miljoen euro, denkt het kabinet.
'Omgedraaide Robin Hood'
AOb-voorzitter Thijs Roovers zei dat het schrappen van de regeling als een totale verrassing kwam. Volgens hem was het een "soort omgedraaide Robin Hood: er wordt gestolen van de armen. Deze mensen hebben hier geen verstand van", zei hij eerder tegen de NOS.
De bond wil daarom niet meer in gesprek met staatssecretaris Paul over haar herstelplan. Met dat plan wil de staatssecretaris de kwaliteit van het onderwijs in het basis- en voortgezet onderwijs verbeteren.
Staatsecretaris baalt
Staatssecretaris Paul baalt dat de AOb uit het overleg is gestapt. "We waren samen al heel ver gekomen met een gezamenlijk, goed afgewogen plan, waarin iedereen bereid was datgene te doen wat nodig was om het onderwijs structureel te verbeteren", laat Paul in een reactie weten.
Tegelijkertijd zegt de staatssecretaris dat ze begrijpt "dat mensen in het onderwijs boos zijn over de extra bezuinigingen, bovenop de eerdere bezuinigingen. Het wordt een enorme opgave om die bezuinigingen te dragen en tegelijkertijd te werken aan de ambities uit het Hoofdlijnenakkoord over het onderwijs", aldus staatssecretaris Paul.
Paul zegt zich te gaan beraden op de ontstane situatie.
Topchefs geschokt door dood Jonnie Boer: 'Hij leerde mij alles'
In de Nederlandse culinaire wereld wordt geschokt gereageerd op het onverwachtse overlijden van topchef Jonnie Boer, op 60-jarige leeftijd. Veel jonge koks met wie hij werkte, hebben nu hun eigen bekende restaurants. Voor hen was hij een grote inspiratie.
"Een zwarte dag voor de horeca", zegt chef-kok Rik van de Laar over het overlijden van Boer. Hij begon op 16-jarige leeftijd in De Librije, het eerste en bekendste restaurant van Boer, werkte er zeven jaar en runt inmiddels twee restaurants in Den Haag.
Hij noemt Boer "een grootheid van wie ik het meest heb kunnen leren". Van de Laar: "Zijn belangrijkste kenmerk was zijn liefde voor natuur. Daar haalde hij energie en voldoening uit en dat liet hij terugzien op het bord."
Dat heeft Van de Laar overgenomen van Boer, zegt hij. "Ik sta, terwijl ik met jullie spreek, buiten kruiden te plukken. Wat ik van hem heb geleerd, is altijd werken met pure smaken en met de natuur om je heen. Maar ook om altijd 100 procent te geven."
Bewondering
Boer begon in 1987 op 22-jarige leeftijd als leerling-kok bij De Librije in Zwolle. Hij nam op jonge leeftijd de zaak over en bouwde het met zijn vrouw Thérèse uit tot een restaurant dat al sinds 2004 drie Michelinsterren heeft. Het is een prestatie waar collega's veel bewondering voor hebben.
"Wat hij heeft bereikt, heeft niemand in Nederland bereikt. Heel gastronomisch Nederland keek tegen hem op", zegt Laurent Smallegange van restaurant Spetters.
Het restaurant kreeg onder leiding van Smallegange een Michelinster, maar daarvoor werkte hij zo'n drie jaar als beginnende kok bij De Librije. "Hij stond aan de basis van mijn carrière en voor heel veel jeugdige koks en bestaande ondernemers is hij een leermeester geweest."
De carrière van Boer in beeld:
Smallegange roemt de werkethos van Boer. "Hij was een ondernemer pur sang." Ook Van de Laar spreekt vol bewondering over hoe Boer erin slaagde naast De Librije ook andere succesvolle restaurants te openen. Onder meer Brass Boer Thuis in Zwolle was een van die zaken. Ook met die horecagelegenheid verdiende hij een Michelinster.
Maar het is vooral de culinaire visie van Boer die door Van de Laar wordt geroemd. "Hij wist heel veel over de natuur en dan kwam hij weer met een plant binnen die ik niet kende, en vertelde hij wat je er mee kon maken."
De verslagenheid is groot, zegt Van de Laar. "Iedereen kent hem wel in onze wereld. Hij heeft mij en vele anderen in de restaurantwereld gebracht naar waar ze nu staan".
Ook in Zwolle is verslagen gereageerd. De restaurants van Boer in de stad die vanavond open waren sloten hun deuren om het personeel de mogelijkheid te geven om het nieuws van zijn dood te verwerken. "Hij was meer dan een topkok", zegt burgemeester van Zwolle Peter Snijders. "Hij was een vernieuwer, een inspiratiebron en een trotse ambassadeur van onze stad."
Het overlijden van Boer werd op Instagram door zijn kinderen en via een post vanuit het restaurant bekend gemaakt.
Rood-gele mensenmassa in Deventer bij huldiging van Go Ahead Eagles
Meer dan 20.000 mensen hebben vanavond in Deventer de huldiging van bekerwinnaar Go Ahead Eagles bijgewoond. Met veel vuurwerk en rood-gele vlaggen juichten ze de spelers en staf van de voetbalclub toe, die gekleed in groene badjassen een rijtoer van 2,5 uur in een open bus maakten.
"Natuurlijk, je hebt een idee wat er los gaat komen na zo'n finale. Maar dit gaat over alle verwachtingen heen", zei technisch manager Paul Bosvelt tegen RTV Oost. "Zó ontzettend veel mensen die echt meeleven en hetzelfde voelen als wij hier op de bus."
Go Ahead Eagles versloeg AZ na strafschoppen in de bekerfinale op maandag. Het was de eerste bekerwinst ooit voor de club. De Deventer club stond exact zestig jaar geleden ook in de bekerfinale, maar verloor toen van Feyenoord.
Overal vuurwerk
"Ik zei het meteen al: waarschijnlijk realiseren we ons over een paar dagen pas wat we hebben geflikt", zei ondersteunend teammanager Adriaan Steenbergen bij de huldiging.
Steenbergen en ook de spelers vonden de tekst die met grote letters op de zijkant van de bus stond daarom ook treffend: "Als een kleine jongen droomde ik van dit".
Speler Enric Llansana zei met een grote glimlach dat hij en zijn teamgenoten nu al drie dagen aan het feesten zijn. "Als Almere City FC komend weekend niet van ons wint, dan weet ik het niet meer", aldus Llansana, doelend op het aankomende eredivisieduel van Go Ahead op zondag.
"Ik zie alleen maar vuurwerk, alleen maar mensen. Niet normaal", zei collega-speler Calvin Twigt.
Een van de bewoners vergeleek de drukte in de Deventer binnenstad van vanavond met het populaire Dickens Festijn dat jaarlijks in kersttijd plaatsvindt. "We zijn wel wat gewend", zei hij, om vervolgens toe te geven dat het er vanavond wel een stuk luidruchtiger aan toeging dan bij het feest voor Dickens-liefhebbers.
Trainer Paul Simonis ging tijdens de rondrit op het dak van de bus zitten. Zo had hij niet alleen het beste uitzicht op de toeschouwers langs de weg, maar kon hij ook ongestoord een telefoontje beantwoorden.
Naar eigen zeggen werd Simonis gebeld door een fanatieke supporter, tevens de eigenaar van de autowasstraat waar de trainer regelmatig komt.
Maar langs de kant betwijfelde een fan of dat de echte inhoud van het telefoontje was. "Ik vermoed dat een of andere andere club hem een lucratief aanbod deed."
Van akkoord tot wapengekletter: wat willen Armenië en Azerbeidzjan?
Vorige maand kondigden Azerbeidzjan en Armenië een principeakkoord aan dat hun decennialange conflict zou beëindigen. Alleen de handtekeningen ontbraken nog. Zes weken later nemen de schermutselingen toe en beschuldigen de landen elkaar van het voorbereiden op militaire escalatie.
Agha Bayramov, universitair docent Internationale Betrekkingen aan de Rijkuniversiteit Groningen, zag de afgelopen jaren geleidelijk vooruitgang in de onderhandelingen. Bijvoorbeeld over de grenzen tussen beide landen. Die waren niet duidelijk vastgelegd na het uiteenvallen van de voormalige Sovjet-Unie.
Wel onderhandelden beide landen in hun eigen tempo. "Armenië wilde na de oorlog van 2020 eerst het vertrouwen van de bevolking winnen", zegt Bayramov. Later wilde Azerbeidzjan dat overal volledige overeenstemming over was en dat het akkoord niet overhaast of onder druk van derden werd gesloten.
"Er is zo vaak gezegd dat ze er bijna waren dat je het bijna niet meer verwachtte", zegt Marina Ohanjanyan, Oost-Europa-onderzoeker bij Clingendael, over het recent gesloten principeakkoord. Al snel kwam Azerbeidzjan vervolgens met twee extra voorwaarden. "Daar lijkt het nu op te stranden, want het is niet makkelijk om eraan te voldoen."
Grondwetwijziging
Het gaat bij die voorwaarden onder meer om een Armeense grondwetswijziging. Die was al gepland, maar de uitvoering kan nog jaren duren. "Het is ook de vraag hoe de bevolking reageert wanneer die aanpassing wordt gezien als het inwilligen van een eis van Azerbeidzjan", zegt Ohanjanyan.
Hier wreekt volgens Bayramov het feit dat de bevolking niet bij de onderhandelingen was betrokken. Zelf deed hij als regiodeskundige mee aan de zogenoemde Track II diplomacy-gesprekken, waarbij onder anderen academici uit beide landen samenwerkten aan beleid voor als het akkoord er ligt.
"Het probleem is dat alle gesprekken op hoog niveau gevoerd worden. De bevolking krijgt niet veel informatie", legt Bayramov uit. Dat voedt het vertrouwen volgens hem niet. Het gevoel van wantrouwen wordt versterkt als media in beide landen soms niet geverifieerde berichten delen over beschietingen, zegt hij.
Wapenwedloop
"In Armenië stijgt de nervositeit als Azerbeidzjan met beschuldigingen komt, want dat kan betekenen dat Azerbeidzjan weer richting een aanval beweegt", zegt Ohanjanyan. "Armenië heeft nu wapens ingekocht in India en is de defensiebanden met Europese landen aan het uitbreiden."
Andersom vreest Azerbeidzjan voor wraak van Armenië na de inname van Nagorno-Karabach. Het land verhoogt daarom eveneens de defensie-uitgaven, aldus Bayramov, waardoor Armenië weer vreest dat Azerbeidzjan verder wil gaan dan Nagorno-Karabach. "Zo houden ze elkaar in onzekerheid."
De andere voorwaarde die Azerbeidzjan stelt, is het ontmantelen van de OVSE Minskgroep. Die werd ingesteld in 1992 om te onderhandelen over Nagorno-Karabach. "Daarop is in Armenië wel wat kritiek, maar het is makkelijker in te willigen dan het aanpassen van de grondwet", zegt Oost-Europa-onderzoeker Ohanjanyan.
Bayramov ziet hier de meeste ruimte voor een doorbraak. Armenië wil de Minskgroep liever pas opheffen na het vredesakkoord. Azerbeidzjan vreest dat Armenië terugkrabbelt als het eenmaal is getekend. Iemand zal concessies moeten doen om uit deze patstelling te komen, meent de universitair docent.
Wat meespeelt, is dat de verhoudingen tussen beide landen niet gelijk zijn, zeggen beide deskundigen. "Als je kijkt naar de verdeling van de macht, dan staat Armenië er veel zwakker voor en het land wil daarom graag die overeenkomst", zegt Ohanjanyan. "Azerbeidzjan lijkt minder happig te zijn, misschien verwacht het nog meer te kunnen binnenhalen." Zoals een corridor door Armeens grondgebied naar zijn exclave Nachitsjevan.
Armenië werkt ondertussen ook aan het verbeteren van de relatie met Turkije. Ohanjanyan: "Die gesprekken verlopen goed, maar Turkije wil dat Armenië eerst de relatie met Azerbeidzjan herstelt".
Azerbeidzjan heeft minder te winnen bij een snel akkoord, bevestigt Bayramov. Toch is het voor de hele regio van belang dat er vaart wordt gezet achter de ondertekening, stelt hij. "Nu Rusland afgeleid is, moeten ze deze mogelijkheid grijpen."
Hoe de oorlog in Oekraïne eindigt voor Rusland kan namelijk allesbepalend zijn voor de regio, denkt hij. Hij vreest voor "een giftige omgeving" in de Kaukasus als Rusland "vol zelfvertrouwen" terugkomt na het veroveren van gebied in Oekraïne.
Bayramov ziet ook een positievere manier om de onderlinge banden te versterken: oplossingen zoeken voor gezamenlijke problemen. Zo is de Aras-rivier, die door meerdere landen stroomt, vervuild. Bayramov: "Focus op een concreet, gezamenlijk probleem kan helpen om het vertrouwen te versterken".
Drie jaar cel voor verkrachting op wc in café Nijmegen
De rechtbank heeft een 36-jarige man uit Nijmegen veroordeeld tot drie jaar cel voor de verkrachting van een vrouw vorig jaar op de wc van een café in Nijmegen. Acht maanden van de celstraf zijn voorwaardelijk en de rechtbank legde ook een contactverbod met het slachtoffer op: bij iedere overtreding van het verbod riskeert de man een celstraf van zeven dagen.
"De man hing rond bij de toiletten toen het slachtoffer naar de wc ging. Nadat zij uit het hokje was gekomen, nam hij haar mee naar het wc-hokje", schrijft de rechtbank in het vonnis. "Hij deed de deur op slot en ging voor de deur staan. Daar dwong hij haar seksuele handelingen te verrichten en te ondergaan."
Het incident gebeurde op 27 januari 2024 in een café in de binnenstad van Nijmegen. De vrouw was aan het stappen met een vriendin toen ze door de man bij het toilet werd opgewacht, meldt Omroep Gelderland.
Man deed haar pijn
De man bekende later dat hij seks heeft gehad met de vrouw, maar beweerde dat ze dit allebei wilden. Daar ging de rechtbank niet in mee. De rechter wees erop dat het slachtoffer al tijdens de verkrachting meermalen zei dat ze het niet wilde en dat de man haar pijn deed.
Naast de verklaring van het slachtoffer baseerde de rechtbank zich ook op camerabeelden, DNA-bewijs en verklaringen van getuigen die zagen en hoorden hoe slecht het slachtoffer er kort na de verkrachting aan toe was.
Geen berouw
Bij het bepalen van de straf hield de rechtbank er ook rekening mee dat de man in de zaak op geen enkele manier berouw toonde of verantwoordelijkheid nam voor zijn misdragingen. De man werd al eens eerder veroordeeld voor een zedendelict.
Hij moet verder een schadevergoeding betalen van 9.500 euro aan het slachtoffer voor de geleden immateriële schade en ook moet hij ruim 450 euro aan onder meer medische kosten vergoeden.
Zorgtoezichthouder krijgt gelijk van rechter: geen schending privacy ggz-patiënten
De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft met het verzamelen van gedetailleerde persoonlijke gegevens niet de privacy geschonden van ongeveer 800.000 patiënten in de geestelijke gezondheidszorg. Dat heeft de rechtbank in Utrecht vandaag geoordeeld.
Actiegroep Vertrouwen in de GGZ, een verbond van patiënten, wetenschappers en behandelaren, had een zaak aangespannen tegen de NZa. Zij vinden dat de vertrouwensrelatie tussen behandelaar en patiënt op het spel staat wanneer een overheidsinstantie gevoelige patiëntgegevens mag gebruiken.
Maar de rechters oordelen dat de verzamelde gegevens in feite geen persoonsgegevens meer zijn omdat die dusdanig zijn 'gepseudonimiseerd' dat ze niet meer zijn te herleiden naar een individuele patiënt. Dus volgens de rechters is er geen sprake van een schending van de Algemene verordening gegevensbescherming.
Zeer persoonlijke informatie
Tussen 1 juli 2022 en 1 juli 2023 verzamelde de NZa deze gepseudonimiseerde maar inhoudelijk gedetailleerde gegevens over het mentale welzijn van patiënten. Denk aan meldingen van verslaving, suïcidale gedachten of seksuele voorkeuren.
Deze data heeft de zorgtoezichthouder nodig om een algoritme te trainen dat de zorgvraag moet voorspellen. De hardnekkige wachtlijsten in de ggz zouden zo beter kunnen worden aangepakt terwijl de kwetsbaarste mensen voorrang krijgen.
Toen details over dit project naar buiten kwamen, leidde dit tot onrust onder sommige patiënten. Als onderdeel van hun therapie moeten zij soms hun diepste geheimen delen. Erop kunnen vertrouwen dat deze informatie niet verder gaat dan hun behandelaar is volgens deskundigen essentieel voor een succesvolle behandeling.
Zorgmijding
De gedachte alleen al dat de overheid inzage krijgt in deze informatie, ook in de gepseudonimiseerde versie, is voor kwetsbare patiënten vaak reden genoeg om de therapie af te breken.
De vrees voor deze zorgmijding was voor actiegroep Vertrouwen in de GGZ de hoofdreden om via de rechter deze dataverzameling proberen te verbieden.
Maar dat is dus mislukt. De rechtbank stelt dat het medisch beroepsgeheim een "groot goed" is, maar ook dat dit recht "niet absoluut" is. De rechters kennen grote waarde toe aan de rol van de NZa om de zorg in Nederland betaalbaar en toegankelijk te houden.
Om deze taak te kunnen uitvoeren heeft de NZa volgens de rechtbank de wettelijke bevoegdheid om gepseudonimiseerde patiëntgegevens te gebruiken. In dit geval om een algoritme te trainen dat zorgverzekeraars zou kunnen helpen om beter te kunnen anticiperen op de zorgvraag in de regio's waarvoor zij verantwoordelijk zijn.
'Geen wetenschappelijke basis'
Deskundigen, onder wie hoogleraren die Vertrouwen in de GGZ steunen, wezen de rechtbank er tijdens de inhoudelijke behandeling in januari op dat er geen wetenschappelijk basis is voor de aanname dat een algoritme het per definitie onvoorspelbare verloop van therapiesessies kan voorspellen. Maar volgens de rechters maakt dat voor de bevoegdheid van de NZa geen verschil.
Vanuit Vertrouwen in de GGZ is teleurgesteld gereageerd. "We weten nog niet of we in hoger beroep gaan", zegt woordvoerder Ronald Huissen. "Eerst moeten we de uitspraak nog goed bestuderen."
Limburgs zwemparadijs Mosaqua gered: heropening over paar weken
Subtropisch zwembad Mosaqua in Gulpen kan toch weer open. Mosaqua sloot begin dit jaar de deuren omdat de gemeente er geen geld meer in wilde steken vanwege de hoge kosten. Nu is er een nieuwe exploitant gevonden die een groot deel van de kosten op zich wil nemen.
Al sinds het faillissement is de curator op zoek geweest naar mogelijkheden voor een doorstart. Mosaqua trok meteen na de opening in 1992 zo'n 250.000 bezoekers per jaar en is voor veel mensen in de regio een bron van herinneringen.
Het Tilburgse sportbedrijf Optisport toonde zich geïnteresseerd in een overname, maar dat bedrijf wilde niet opdraaien voor de onroerendezaakbelasting (ozb) en de verzekeringskosten. Dus het zwembad zou gesloten blijven, want de gemeente hield voet bij stuk en wilde niet bijspringen.
Water bij de wijn
Nu zijn de twee partijen tot een compromis gekomen: Optisport betaalt de ozb, de gemeente de verzekeringen. De daarmee gemoeide bedragen vallen ongeveer tegen elkaar weg, schrijft L1 Nieuws.
Optisport deed als eerste water bij de wijn, zegt de gemeente. En het zou volgens Gulpen-Wittem "buitenproportioneel zijn als op basis van enkel verzekeringspremies de doorstart van zwembad Mosaqua niet zou doorgaan". Het huurcontract kan nu ondertekend worden.
Optisport is al begonnen met het werven van personeel. Het bedrijf wil Mosaqua rond 1 juni weer openen.
Belangrijk voor toerisme
Optisport krijgt jaarlijks 100.000 euro van de gemeente voor het beheer van het zwembad. De Ook de omliggende gemeenten Valkenburg aan de Geul en Vaals springen bij: die leggen elk 30.000 euro per jaar neer.
Gulpener Bierbrouwerij zal vijf jaar lang 10.000 euro bijdragen. Volgens directeur Jan-Paul Rutten is Mosaqua belangrijk voor het toerisme in Gulpen.
"Het trekt jongere gezinnen aan", zegt hij. "Dat is ook een belangrijke factor voor ons. Het is goed voor de werkgelegenheid, het trekt mensen naar het dorp."
Inval Heerhugowaard in verband met roof Roemeens goud uit Drents Museum
De politie heeft vanmorgen in verband met de roof van Roemeense kunstschatten uit het Drents Museum een bedrijfspand in Heerhugowaard doorzocht. Er is computerapparatuur in beslag genomen die nog bekeken en geanalyseerd moet worden. De geroofde kunstvoorwerpen zijn niet gevonden.
De daders maakten in het Drents Museum in Assen op 25 januari topstukken uit het Nationaal Historisch Museum in Boekarest buit: een gouden helm en drie gouden armbanden die tot het nationaal cultureel erfgoed behoren.
Al na een paar dagen werden in Heerhugowaard drie verdachten opgepakt: een vrouw en twee mannen. Op 20 februari en 15 april volgden nog twee aanhoudingen, één van een man uit dezelfde plaats en één van een man uit Alkmaar.
De opsporing van de gestolen voorwerpen heeft nog altijd prioriteit, zegt de politie.
De dieven maakten vier topstukken uit de expositie Dacia - rijk van goud en zilver buit:
Hoogste bestuursrechter: opvang derdelanders uit Oekraïne mag stoppen
Minister Faber (Asiel en Migratie) mag stoppen met de opvang van zogeheten 'derdelanders' uit Oekraïne. Dat oordeelt de Raad van State, die daarmee een eerdere uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie bevestigt.
Derdelanders zijn mensen die met een tijdelijke verblijfsvergunning in Oekraïne waren toen de oorlog uitbrak. Het gaat onder meer om mensen uit Algerije, Turkije en Pakistan. Een deel van hen vluchtte met Oekraïners mee naar Nederland. Vorig jaar waren er nog zo'n 1900 van hen in ons land.
Er is een groep die net als de andere vluchtelingen uit Oekraïne gebruik wil blijven maken van de opvang in Nederland. Rechters hebben de afgelopen jaren verschillend geoordeeld over de vraag of dat mocht. Daardoor was er lange tijd onduidelijkheid over hun lot.
Nu heeft de hoogste bestuursrechter dus ook bepaald dat zij geen recht hebben op opvang in Nederland.
Lerarentoelage op achterstandsscholen heeft weinig effect
Extra geld om leraren te behouden of aan te trekken op scholen in achterstandswijken heeft tot nu toe nauwelijks effect gehad. Dat blijkt uit onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB).
De zogeheten arbeidsmarkttoelage, die tussen 2021 en 2023 werd uitgekeerd, heeft niet geleid tot een merkbare toename van het aantal leraren of gewerkte uren. De regeling was bedoeld voor basisscholen en middelbare scholen met een hoge achterstandsscore.
Het idee: een hoger salaris dat leraren zou motiveren om extra uren te werken of bewust te kiezen voor deze scholen - en er dan ook te blijven.
Maar volgens CPB-onderzoeker Paul Verstraten is het effect van de toelage dus beperkt gebleven. Waarom de maatregel weinig heeft opgeleverd, is niet helemaal duidelijk, zegt hij. "Je verwacht dat mensen gevoelig zijn voor een hoger salaris, dat geldt ook voor leraren. Maar de aankondiging van de toelage kwam eigenlijk net te laat."
Timing en communicatie
De toelage werd in augustus 2021 aangekondigd, terwijl veel leraren hun keuze voor een baan al voor het einde voor de zomervakantie hebben gemaakt. "Voor veel docenten is het lastig om hun beslissing dan nog aan te passen," legt Verstraten uit.
In het voortgezet onderwijs betekende de regeling gemiddeld een salarisverhoging van 6,7 procent, in het basisonderwijs ging het om een stijging van zo'n 8 procent. Volgens Verstraten laat het uitblijvend effect zien dat financiële prikkels alleen niet voldoende zijn.
"We weten uit internationale studies dat geld kan werken, maar de timing en communicatie zijn belangrijk. Als zo'n maatregel te laat komt, is het logisch dat het effect beperkt is."
Verlengd tot 2025
De arbeidsmarkttoelage liep oorspronkelijk tot het einde van het schooljaar 2022-2023, maar is verlengd tot en met 2025. Wel zijn er wijzigingen doorgevoerd in de verdeling en uitbetaling van het budget.
Zo ontvangen sommige scholen sinds 2025 de toelage niet meer, terwijl andere scholen er juist dit jaar voor het eerst voor in aanmerking komen. Ook wordt het geld vanaf 2025 twee keer per jaar uitgekeerd in plaats van maandelijks.
Buiten de grote steden
Toch zijn er ook wel positieve signalen. "Bij sommige middelbare scholen buiten de grote steden zagen we signalen dat de toelage hielp om docenten iets langer vast te houden," zegt Verstraten. "Maar of dat genoeg is, is aan het ministerie van Onderwijs om te beoordelen.
Later dit jaar volgt nog een uitgebreider onderzoek van het CPB naar de langetermijneffecten van de maatregel.
Lichaam van paus Franciscus onderweg naar de Sint-Pieter
Het lichaam van de paus Franciscus wordt naar de Sint-Pieter gebracht. Zijn lichaam lag de afgelopen dagen opgebaard in het Casa Santa Marta in het Vaticaan, waar hij woonde en maandag is overleden.
Vanaf de kapel van Casa Santa Marta vertrok iets na 09.00 uur een lange stoet naar het Sint-Pietersplein. De kist wordt overgebracht in een processie.
Vanochtend vroeg verzamelden de eerste mensen zich al op het Sint-Pietersplein:
Vanaf 11.00 uur mag iedereen die wil langs de kist in de Sint-Pieter lopen om afscheid de paus te nemen. Hij ligt daar tot en met vrijdag. De verwachting is dat het de komende dagen erg druk zal worden.
Vandaag mogen mensen tot 00.00 uur langs de kist lopen. Morgen is dat van 07.00 uur tot 00.00 uur en vrijdag van 07.00 uur tot 19.00 uur. Daarna beginnen de voorbereidingen voor de uitvaart en moet de kist worden gesloten.
Op deze plek in de Sint-Pieter komt het lichaam van de paus te liggen:
Franciscus wordt zaterdag begraven in de basiliek van Santa Maria Maggiore.
Maandag overleed de 88-jarige paus Franciscus na een beroerte. Op Eerste Paasdag verscheen hij voor het laatst in het openbaar.
Koningsdag
Door de uitvaart van de paus begint het officiële gedeelte van Koningsdag in Doetinchem een uur later. De koninklijke familie is wel aanwezig bij de feestelijkheden. Premier Schoof en minister Veldkamp van Buitenlandse Zaken gaan naar de begrafenis in Rome.
Paus Franciscus leidde de katholieke kerk 12 jaar. Hoe machtig is het hoofd van het Vaticaan? Daarover zie je meer in de onderstaande video van NOS op 3:
Meer dan 80 procent van koraalriffen lijdt onder hittestress, mogelijk onherstelbaar
De opwarming van de oceanen naar recordtemperaturen heeft het afgelopen jaar tot een dramatische verbleking van de koraalriffen in de oceanen geleid. Wereldwijd lijdt 84 procent van de riffen onder hittestress, meer dan ooit eerder is vastgesteld, blijkt uit onderzoek van landen en gespecialiseerde organisaties in het International Coral Reef Initiative.
Hittestress leidt tot afstoting van algen die het koraal van voedingsstoffen voorzien en het koraal kleur geven. Als de verbleking te lang duurt, sterft het koraal af.
Zeebiologen waarschuwden begin vorig jaar al dat de aanhoudende recordtemperaturen van het zeewater tot grootschalige verbleking van het koraal zou leiden. Die hoge temperaturen zijn het gevolg van de klimaatverandering en het periodieke weerfenomeen El Niño, dat gepaard gaat met opwarming van het zeewater in de Stille Oceaan. De daarop volgende La Niña die op haar beurt voor afkoeling zorgt, duurde korter dan normaal, waardoor de riffen geen tijd hadden om te herstellen.
Van levensbelang
"De omvang en reikwijdte van de hittestress is schokkend", zegt zeebioloog Melanie McEnfield tegen persbureau Reuters. "Sommige riffen hadden er tot dusver geen last van en wij dachten dat ze veerkrachtig waren, dat ze het gedeeltelijk afsterven te boven zouden komen."
Koraalriffen zijn van levensbelang voor het leven in de oceanen en daardoor ook voor de mensheid. 25 procent van het zeeleven leeft in en rond koraalriffen. Ze zijn van belang voor de visserij, toerisme en bescherming van kustlijnen tegen erosie en stormen. Het is nog onduidelijk of en wanneer het huidige proces van verbleking stopt.
"De beste manier om riffen te beschermen is het stoppen van de klimaatverandering", zegt koraaldeskundige Mark Eakin tegen persbureau AP. "Dat betekent dat we de uitstoot door het verbranden van fossiele brandstoffen moeten terugdringen. Al het andere is eerder een soort van pleister dan een oplossing."
Wekdienst 23/4: Gesprekken in Londen over bestand Oekraïne • Huldiging Go Ahead Eagles in Deventer
Goedemorgen! In Londen wordt gesproken over beëindiging van de oorlog in Oekraïne en in Deventer wordt Go Ahead Eagles gehuldigd voor het winnen van de KNVB-beker.
Ga je vandaag op pad? Dit is het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier lees je over de situatie op het spoor.
Wat kun je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
De rechtszaak in El Salvador over de moord op vier IKON-journalisten uit 1982, die vandaag zou beginnen, is uitgesteld tot 3 juni. De uit Nederland overgekomen familieleden hoorden dat gisteravond pas. De rechtbank besloot tot uitstel omdat de advocaat van de hoofdverdachte heeft afgezegd.
Nabestaande Geert Kuiper zei in Met het Oog op Morgen dat dit een juridisch trucje is dat vaker wordt uitgehaald om te voorkomen dat verdachten van ernstige misdrijven uit de Salvadoraanse burgeroorlog (1979-1992) worden gestraft.
De journalisten Koos Koster, Jan Kuiper, Hans ter Laag en Joop Willemsen liepen in 1982 in een hinderlaag van het Salvadoraanse leger toen ze voor hun werk in guerrillagebied probeerden te komen.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
In het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden zijn bijzondere archeologische vondsten te zien. Zoals de oudste sok van Europa, gevonden bij opgravingen in Groningen, en leeuwenbotten die op het Binnenhof in Den Haag zijn aangetroffen.
Fijne dag!
Trump 'niet van plan' om Fed-voorzitter Powell te ontslaan
De Amerikaanse president Trump heeft gezegd dat hij niet van plan is om Jerome Powell, de voorzitter van de Amerikaanse centrale bank te ontslaan. Eerder had Trump gezegd te onderzoeken of een ontslag mogelijk was omdat hij ontevreden is over het optreden van Powell. Nu lijkt hij de situatie dus te de-escaleren.
Trump was de afgelopen dagen heel kritisch op de Amerikaanse centrale bank Fed en voorzitter Powell. Trump noemde hem "een enorme loser" omdat hij de rente niet verlaagt. Hij vindt ook dat Powell te voorzichtig is en noemt hem "meneer te laat".
Dat vindt Trump nog steeds. "Ik zou graag zien dat hij wat actiever is met zijn idee om de rente te verlagen", zei hij vannacht. Maar een ontslag lijkt voorlopig dus niet aan de orde.
Na de uitspraken van Trump stegen de aandelenkoersen op Wall Street met bijna 2 procent. Aandelen, obligaties en de Amerikaanse dollar waren allemaal gedaald na de aanvallen van Trump op de voorzitter van de Amerikaanse centrale bank.
Lenen goedkoper
Het verlagen van de rente kan de president op verschillende manieren helpen. Daardoor kan de economie extra groeien, doordat geld lenen goedkoper wordt. Ook kunnen bedrijven dan meer investeren.
Maar Powell wijst erop dat centrale banken als taak hebben om te zorgen voor kalmte en stabiliteit. Hij wil eerst afwachten wat het effect is van het economische beleid van Trump.
Ziekenhuis in Haïti gesloten vanwege bendegeweld
Een ziekenhuis in de stad Mirebalais in Haïti is gesloten vanwege bendegeweld. Dat blijkt uit een memo die persbureau Reuters heeft ingezien.
Eind maart vielen bendes de stad aan. Ook wisten ze ongeveer 500 gevangenen uit de gevangenis te bevrijden.
Het ziekenhuis was feitelijk begin deze maand al dicht, zegt de plaatsvervangend directeur, Pierre-Marie Cherenfant, tegen Reuters. Toen begon het ziekenhuis met het overbrengen van patiënten naar andere ziekenhuizen.
Moord en brandstichting
De stad Mirebalais ligt ongeveer 55 kilometer ten noordoosten van de hoofdstad Port-au-Prince. Het ziekenhuis, met zo'n 300 bedden, bood betaalbare zorg bij complexe ziektes.
Artsen Zonder Grenzen legde onlangs ook haar dienstverlening in de hoofdstad stil vanwege het bendegeweld. Gewapende bendes zijn in Haïti verantwoordelijk voor moord, brandstichting en verkrachting.
In februari sloegen mensen op de vlucht voor het bendegeweld in Port-au-Prince:
Winst Tesla gekelderd, Musk gaat minder tijd besteden aan DOGE
De winst van Tesla is in de eerste drie maanden van dit jaar gekelderd. Dat blijkt uit de financiële resultaten van de autofabrikant. Topman Elon Musk zei over de financiële tegenvaller dat hij vanaf mei veel meer tijd aan Tesla gaat besteden, en minder aan de Department of Government of Efficiency.
Het belangrijkste werk bij de oprichting van DOGE is immers afgerond, aldus Musk, die hier de leiding heeft. DOGE werd door de Amerikaanse president Trump in het leven geroepen om flink te bezuinigen op de overheid. In de Verenigde Staten is veel verzet tegen de bezuinigingsoperatie, omdat al duizenden ambtenaren hun baan zijn verloren.
Musks rol bij DOGE leidde tot wereldwijde boycots van Tesla. Dat is terug te zien in de verkoopresultaten: in het eerste kwartaal van dit jaar daalde de winst met 71 procent en de omzet met 9 procent. In de eerste drie maanden werden 336.681 voertuigen verkocht. Dat is het laagste aantal sinds het tweede kwartaal van 2022.
Zelfstandig rijdende auto's
Musk zegt dat hij vanaf mei nog maar "een dag of twee per week aan overheidszaken" zal besteden. Hij heeft veel er vertrouwen in dat het daarna beter zal gaan met Tesla. Volgend jaar moet een groot deel van alle Tesla's volgens Musk zelfstandig rondrijden.
"Kun je in onze auto's slapen en wakker worden op je bestemming? Ik heb er vertrouwen in dat dit tegen het einde van dit jaar in veel Amerikaanse steden beschikbaar zal zijn."
