Ruim 3400 mensen krijgen vandaag een lintje
Het aantal mensen dat een koninklijke onderscheiding krijgt voor hun bijzondere verdiensten is licht gestegen. Vandaag, tijdens de traditionele lintjesregen, krijgen meer dan 3400 mensen een oranje lintje voor hun inzet.
Vorig jaar kregen 3372 mensen een lintje in de Orde van Oranje-Nassau, in 2023 waren dat nog 2830.
Een lintje wordt uitgereikt aan een persoon die zich langdurig heeft ingezet voor de samenleving. Die persoon wordt voorgedragen door hun gemeente. Vaak gaat het om vrijwilligers die worden geëerd.
Dat er meer mensen in aanmerking komen voor een koninklijke onderscheiding, komt doordat Nederlanders zeer actief zijn op het gebied van vrijwilligerswerk, zegt het Kapittel voor de Civiele Orden, het adviesorgaan van de regering dat over de onderscheidingen gaat.
"De lintjesregen richt de schijnwerpers op wat goed gaat met Nederland," zegt voorzitter Ank Bijleveld. "We zijn actief op de sportvereniging en in het buurthuis. In kerk, synagoge en moskee. Met ouderen of met vluchtelingen. Lintjes laten zien dat we elkaars inzet waarderen en het goede in de ander zien. Het is onze manier om te zeggen: dit is de samenleving die we met z'n allen willen zijn", aldus Bijleveld.
Toch zijn er groepen in de samenleving die minder vaak worden voorgedragen. Het aantal onderscheidingen voor vrouwen en Nederlanders met een migratieachtergrond blijft achter, zegt het Kapittel. 37 procent van de gedecoreerden is een vrouw. Dat is wel 1 procentpunt meer dan vorig jaar.
"Sommige bevolkingsgroepen zijn mogelijk minder bekend met de mogelijkheden en de voordrachtprocedure," zegt Martine van Grieken van de Kanselarij der Nederlandse Orden, de ambtelijke organisatie achter de onderscheidingen. "Daar ligt een uitdaging waar alle betrokkenen zich de komende jaren graag voor inzetten."
Wekdienst 25/5: Kabinet presenteert klimaatplannen • Koningsnacht
Goedemorgen! Minister Hermans van Klimaat presenteert vandaag de klimaatplannen van het kabinet en honderden mensen krijgen een koninklijke onderscheiding, traditiegetrouw worden die een dag voor Koningsdag uitgereikt.
Eerst het weer: Vandaag eerst bewolkt, lokaal ook nevel of motregen. Vanmiddag meer zon en bij een matige noordenwind wordt het 14 tot 16 graden.
Ga je vandaag op pad? Dit is het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier lees je over de situatie op het spoor.
Wat kun je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
De Amerikaanse defensieminister Pete Hegseth liet een onbeveiligde internetverbinding aanleggen in zijn kantoor, zodat hij de versleutelde app Signal op zijn persoonlijke computer kon gebruiken. Dat zeggen anonieme bronnen tegen persbureau AP en ABC News.
Door gebruik te maken van wat ook wel een 'dirty line' wordt genoemd - een rechtstreekse internetverbinding zonder ingebouwde cyberbeveiliging - zou Hegseth de veiligheidsprotocollen van het Pentagon naast zich hebben neergelegd. Zo'n dirty line is kwetsbaarder dan de gebruikelijke communicatiemiddelen van het Amerikaanse ministerie van Defensie, omdat die geen bescherming biedt tegen externe dreigingen zoals hacking en spionage.
Volgens een anonieme bron liep Hegseth aanvankelijk steeds naar de achterkant van zijn kantoor, waar hij verbinding kon maken met een wifinetwerk om Signal te gebruiken. Later liet hij zo'n verbinding installeren in zijn eigen kantoor, zodat hij er aan zijn bureau gebruik van kon maken.
Dat zou betekenen dat er soms drie computers op zijn bureau stonden: twee van het Pentagon die gebruikmaken van beveiligde communicatiesystemen, en zijn persoonlijke computer. Waar Hegseth Signal precies voor gebruikte wanneer hij verbonden was met het netwerk, is niet bekend.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
Met het overlijden van de Zwolse sterrenchef Jonnie Boer verliest de stad en de omgeving een icoon. "Hij was een machtig ambassadeur voor het gebied", zegt Stefan Lok, met wie hij geregeld viste in Giethoorn.
Fijne dag!
Officiële webshop Trump verkoopt 'Trump 2028'-petjes en shirts
"De toekomst ziet er rooskleurig uit! Herschrijf de regels met het nieuwe Trump 2028 T-shirt." De officiële webshop van de Amerikaanse president verkoopt sinds enkele uren kleding met daarop 'Trump 2028', het jaar van de volgende Amerikaanse presidentsverkiezingen.
Daarmee lijkt de Amerikaanse president opnieuw te spelen met de gedachte van een derde termijn. Volgens de Amerikaanse grondwet zijn maximaal twee ambtstermijnen toegestaan, maar de afgelopen maanden suggereerde hij meermaals dat hij een derde termijn wel ziet zitten.
"Veel mensen willen dat ik het doe", zei Trump vorige maand tegen de Amerikaanse nieuwszender NBC News. Toen daarover werd doorgevraagd, verduidelijkte hij dat hij "geen grapje maakte". "Maar het is nog te vroeg om daarover na te denken."
'Er zijn methoden'
Hij legde niet uit hoe hij dat voor elkaar zou willen krijgen. "Er zijn methoden waarmee je dat zou kunnen doen."
Het wijzigen van de grondwet om het maximum van twee termijnen af te schaffen zou buitengewoon moeilijk zijn. Hiervoor is in principe een tweederdemeerderheid in het Congres vereist. Vervolgens moeten 38 van de 50 staten de wetswijziging bekrachtigen. Trump beschikt bij lange na niet over zulke meerderheden.
Op X werd een foto van Eric Trump, de zoon van de Amerikaanse president, met zo'n pet gedeeld. "Zeg nooit nooit", reageerde Eric:
'Defensieminister VS gebruikte onbeveiligde internetverbinding in kantoor Pentagon'
De Amerikaanse defensieminister Pete Hegseth liet een onbeveiligde internetverbinding aanleggen in zijn kantoor, zodat hij de versleutelde app Signal op zijn persoonlijke computer kon gebruiken. Dat zeggen anonieme bronnen tegen persbureau AP en ABC News.
Door gebruik te maken van wat ook wel een 'dirty line' wordt genoemd - een rechtstreekse internetverbinding zonder ingebouwde cyberbeveiliging - zou Hegseth de veiligheidsprotocollen van het Pentagon naast zich hebben neergelegd. Zo'n dirty line is kwetsbaarder dan de gebruikelijke communicatiemiddelen van het Amerikaanse ministerie van Defensie, omdat die geen bescherming biedt tegen externe dreigingen zoals hacking en spionage.
Volgens een anonieme bron liep Hegseth aanvankelijk steeds naar de achterkant van zijn kantoor, waar hij verbinding kon maken met een wifinetwerk om Signal te gebruiken. Later liet hij zo'n verbinding installeren in zijn eigen kantoor, zodat hij er aan zijn bureau gebruik van kon maken.
Dat zou betekenen dat er soms drie computers op zijn bureau stonden: twee van het Pentagon die gebruikmaken van beveiligde communicatiesystemen, en zijn persoonlijke computer. Waar Hegseth Signal precies voor gebruikte wanneer hij verbonden was met het netwerk, is niet bekend.
Omdat elektronische apparaten kwetsbaar zijn voor spionage, mogen die doorgaans niet worden meegenomen naar het kantoor van de minister van Defensie. Belangrijke kantoren in het Pentagon hebben een kast of lade waar personeel of bezoekers de apparaten moeten achterlaten.
Signalschandaal
Onthullingen die vragen oproepen over de manier waarop Hegseth omgaat met vertrouwelijke informatie stapelen zich op. Vorige maand werd de hoofdredacteur van het tijdschrift The Atlantic onbedoeld toegevoegd aan een topgeheime chatgroep waarin Amerikaanse topfunctionarissen plannen deelden over een aanval op Houthi-rebellen. Begin deze maand kondigde de toezichthouder van het Pentagon een intern onderzoek aan naar het handelen van minister Hegseth van Defensie in het Signalschandaal.
Deze week bleek Hegseth plannen over die aanval ook met onder anderen zijn vrouw, broer en persoonlijk advocaat te hebben gedeeld. Die informatie was afkomstig uit een beveiligd militair communicatiekanaal, onthulde NBC News afgelopen dinsdag.
Het is echter de vraag of de nieuwste onthulling gevolgen zal hebben voor Hegseth. Tot nu toe bleef Trump steeds pal achter zijn defensieminister staan. "Pete doet fantastisch werk. Iedereen is blij met hem", zei Trump toen bekend werd dat Hegseth informatie met familieleden had gedeeld. "Er is geen sprake van slecht functioneren", voegde hij toe.
Van Vroonhoven wil lijsttrekker zijn van NSC bij verkiezingen
Nicolien van Vroonhoven wil graag de lijsttrekker van Nieuw Sociaal Contract (NSC) worden bij de volgende Tweede Kamerverkiezingen. Dat zei ze in de talkshow Bar Laat.
Ze benadrukte dat de keuze uiteindelijk aan de leden van de partij is. "Maar ik denk, zoals ik hier nu zit, en zoals ik het nu proef, dat ik het balletje wel op ga gooien." Daarna was ze iets stelliger: "Ik denk dat ik gewoon ja zeg."
Toen Pieter Omtzigt vorige week bekendmaakte dat hij de politiek verlaat, werd Van Vroonhoven officieel de nieuwe fractievoorzitter van NSC. Omtzigt kampt met terugkerende burn-outklachten en trok zich al meerdere keren tijdelijk terug.
Rechterhand
Van Vroonhoven was al geruime tijd de rechterhand van Omtzigt. Samen richtten ze de partij op en voerden ze campagne. Bij de verkiezingen behaalde NSC twintig zetels en werd daarmee in één klap de vierde partij van het land, al staat de partij in de peilingen nu op enorm verlies.
Van Vroonhoven verving Omtzigt toen hij met een burn-out thuiszat. Toen hij in november het werk weer oppikte, verdeelden ze de taken. Van Vroonhoven voerde namens NSC de onderhandelingen over de voorjaarsnota, al deed Omtzigt naar verluidt tot op het laatste moment op de achtergrond mee.
Zelensky: vermoedelijk Noord-Koreaanse raket gebruikt bij aanval op Kyiv
Het Russische leger heeft mogelijk een Noord-Koreaanse raket gebruikt bij de zware luchtaanval op Kyiv afgelopen nacht. Dat stelt de Oekraïense president Zelensky op basis van voorlopige onderzoeksresultaten. Bij het bombardement zijn volgens Oekraïne ruim honderd mensen gewond geraakt en twaalf mensen gedood.
"Als de informatie wordt bevestigd dat dit een in Noord-Korea gemaakte raket was, is het aanvullend bewijs van het criminele verbond tussen Rusland en Pyongyang", zegt Zelensky op X. Hij heeft geen foto's of video's gedeeld waarop bijvoorbeeld resten van die raket te zien zijn. Het Kremlin heeft nog niet gereageerd.
VN-experts hebben eerder al vastgesteld dat onder meer de Oekraïense stad Charkiv is bestookt met een Noord-Koreaanse ballistische raket. Brokstukken van een zogenoemde Hwasong-11 waren daar een jaar geleden aangetroffen. Vanuit Noord-Korea zijn miljoenen artilleriepatronen, raketten, mortieren en andere soorten munitie naar Rusland gebracht, concludeerde persbureau Reuters vorige week na onderzoek.
'Tijd voor echte druk'
"Zelfs tijdens internationale diplomatieke pogingen om de oorlog te stoppen blijft Rusland burgers doden", vervolgt Zelensky. Hij roept op tot "echte druk" op president Poetin om de invasie te stoppen. Volgens Kyiv en zijn Europese bondgenoten komt de VS Rusland te veel tegemoet aan de onderhandelingstafel.
Bekijk hier beelden van de Russische luchtaanval op Kyiv:
Trump beweerde vandaag echter dat Rusland al "behoorlijk grote concessies" heeft gedaan. Toen journalisten daarop doorvroegen verwees hij naar "het stoppen van de oorlog en niet het hele land innemen." Eerder op de dag had Trump zijn onvrede geuit over het Russische bombardement op Kyiv. "Vladimir, stop!", had hij op sociale media geplaatst.
'VS wil dat Oekraïne leger behoudt'
Afgaand op uitgelekte berichten in Amerikaanse media heeft de VS inmiddels een aantal eisen gesteld aan Rusland. Zo stelt Bloomberg dat Poetin te horen heeft gekregen dat Oekraïne het recht moet behouden op een eigen leger en defensie-industrie. Tot nu heeft Rusland steeds geëist dat het Oekraïense leger moet worden ontmanteld, oftewel demilitarisering.
De VS zou Rusland ook aansporen om de bezette delen in de regio Charkiv op te geven. Een kanttekening daarbij is dat dit verhoudingsgewijs een fractie is van alle door Rusland bezette delen van Oekraïne. The Financial Times schreef eerder dat Poetin bereid zou zijn om de huidige frontlinie te bevriezen, in plaats van de volledige controle op te eisen van vier regio's die Rusland slechts deels heeft ingenomen.
Het blijft onduidelijk in hoeverre deze berichten kloppen, of dat ze puur gelekt zijn om de onderhandelingen te beïnvloeden. Afgaand op alle beschikbare informatie ziet het er voor Oekraïne niet rooskleurig uit. In geen enkele van die Amerikaanse voorstellen is sprake van harde veiligheidsgaranties tegen verdere Russische agressie.
Rutte: bal ligt bij Rusland
NAVO-chef Rutte heeft vandaag overleg gehad met Trump in Washington. "We zijn het er in de NAVO allemaal over eens dat Rusland de langetermijndreiging is voor NAVO-grondgebied", zei hij na afloop. Rutte gaf aan dat de "bal bij Rusland ligt" aangaande de onderhandelingen over een wapenstilstand. Hij zei dat er voorstellen op tafel liggen, maar ging daar niet gedetailleerd op in.
Toch geen Gronings feest voor einde gaswinning: 'Ingehaald door de tijd'
Het evenement waarbij zou worden stilgestaan bij het dichtdraaien van de Groningse gaskraan, gaat niet door. Eerder werd het al uitgesteld, maar nu gaat er helemaal een streep doorheen, voornamelijk omdat het niet langer actueel is.
Dat zegt mijnbouwgedeputeerde Susan Top. Volgens haar is het draagvlak afgenomen en was het voor de organisatie moeilijk om mensen te blijven enthousiasmeren.
Dat komt onder meer vanwege het feit dat gaswinning uit kleine velden wél doorgaat, en dat ligt gevoelig. Ook ontstond volgens Top gaandeweg het beeld van een 'feest', terwijl het de bedoeling was dat het om een 'markeringsmoment' zou gaan. "Dat alles heeft het draagvlak doen afnemen."
Nij Begun
Een andere reden voor de afgelasting is Nij Begun (nieuw begin). Dat is de naam van het plan dat het kabinet heeft gemaakt. Dertig jaar lang wordt gewerkt aan herstel en perspectief voor Groningers en Drenten.
Het moment om stil te staan is dus voorbij, zegt Top, er wordt nu gewerkt aan herstel. "De tijd heeft ons ingehaald." Wel zijn belangrijke thema's die een rol speelden bij het markeringsmoment volgens haar verwerkt in die agenda's. "Denk hierbij aan het stimuleren van sociale betrokkenheid en trots."
1 miljoen
Het evenement zou 'Vanuit Hier' heten en er lag een budget van 1 miljoen euro voor klaar. Eigenlijk zou het op 5 oktober vorig jaar plaatsvinden. Maar de vergunning kwam niet op tijd rond, dus werd besloten het evenement te verplaatsen naar het voorjaar.
Tot teleurstelling van de organisatie, die sinds april 2024 bezig was met de voorbereidingen. Artiesten, schrijvers en sporters zouden vertellen over 65 jaar gaswinning en de gevolgen voor Groningers.
Verschillende artiesten stonden op het programma, onder wie de Groningers Bert Visscher, TikTok Tammo en Zoë Tauran.
Maar dat gaat dus allemaal niet door. De voorbereidingen hadden in oktober al drie ton gekost. Dat geld is 'echt weg', zei de gedeputeerde eerder tegen RTV Noord. Wat over is, kan aan iets anders worden besteed.
Rouw en hoop in Afrika na overlijden paus: 'Afrikaanse paus zou fantastisch zijn'
De "paus van de armen en onderdrukten", zo omschreef de aartsbisschop van Buenos Aires zijn landgenoot Paus Franciscus. Tijdens zijn pontificaat reisde hij regelmatig naar delen van de wereld die gebukt gaan onder armoede en oorlogen: ook naar het Afrikaanse continent, waar hij maar liefst tien landen bezocht.
Dat had ook een andere reden: in dit deel van de wereld groeit de katholieke kerk het hardst. En daarmee groeit ook de hoop op een Afrikaanse paus.
In de St. Mary's-kathedraal in het centrum van Kaapstad zien ze dat ook. Veel Zuid-Afrikanen zijn vandaag naar een speciale dienst gekomen om de paus te herdenken. De kerkbankjes zitten tjokvol: er zijn schoolkinderen, een vrouw met dreadlocks, jonge nonnen en priesters uit Zuid-Afrika, Zimbabwe en Nigeria.
Voor de mis begint, komen de kerkleiders samen onder een vijgenboom. "De paus was echt een paus voor dit continent," zegt de Zimbabwaanse priester Lawrence Daka. "Hij was er voor de armen en kwetsbaren, en die hebben we hier veel. Hij gaf de mensen op het continent hoop."
Vijf keer bezocht paus Franciscus het Afrikaanse continent, waarbij hij gevaar en politieke statements niet schuwde. Tot de hoogtepunten behoren zijn reis naar de Centraal-Afrikaanse Republiek, dat toen midden in een burgeroorlog verwikkeld was, op zijn verzoek zónder kogelvrij vest.
En in Vaticaanstad baarde hij opzien door de voeten van twee rivaliserende leiders uit Zuid-Sudan te kussen, met de boodschap dat het nu echt tijd was om vrede te sluiten.
Tijdens zijn eerste dienstreis zette hij de internationale gemeenschap al op zijn nummer. Vanaf een altaar op Lampedusa, gemaakt van een houten migrantenboot, veroordeelde hij de onverschilligheid waarmee migranten die de gevaarlijke oversteek maken en aan hun lot werden overgelaten.
"Hij was heel uitgesproken," zegt priester Daka. "In de Democratische Republiek Congo maande hij westerse landen van de grondstoffen in het land af te blijven. Dat maakte indruk."
Het katholieke geloof groeit hard op het Afrikaanse continent. In 2023 waren er 281 miljoen katholieken, elk jaar komen daar miljoenen mensen bij. Inmiddels zou één op de vijf katholieken uit Afrika komen.
"Het geloof groeit hier onder de jeugd", zegt de Zuid-Afrikaanse student biochemie Pabalo Mothapo. "Ook voor ons jongeren was de paus een voorbeeld, een mentor," vertelt hij. "Ik waardeer het hoe de paus zich inzette voor vluchtelingen en aandacht had voor conflicten zoals in de DRC en Sudan. Hopelijk krijgen we een nieuwe paus die dat ook heeft."
Duizenden kilometers verderop, in de Senegalese hoofdstad Dakar, denkt priester Paul Claude Diokh daar precies hetzelfde over. Vanuit de Kathedraal van de Overwinning, de grootste kathedraal van de stad, herinnert hij zich paus Franciscus vooral als iemand die het opnam voor migranten. "Hij verwelkomde migranten, hij at met ze, hij kwam voor hen op. Dat heeft ons in Afrika erg geraakt."
Tijdens zijn pontificaat wees de paus ook meerdere kardinalen aan uit Afrika. Zij maken nu 12 procent uit van het college van kardinalen. Maar een Afrikaanse paus heeft het Vaticaan in de afgelopen 1500 jaar niet gehad. Zou dat na het aankomende conclaaf kunnen veranderen?
"Afrika zou heel blij en trots zijn om een van zijn zonen op die post te hebben", zegt Diokh, terwijl hij zich in een achterkamertje klaarmaakt voor de mis. "Het zou een belangrijk signaal afgeven dat de kerk ervoor openstaat."
"Het zou fantastisch zijn als er een Afrikaanse paus komt", zegt ook de Zuid-Afrikaanse priester Christian Frantz. "Niet alleen zodat de aandacht voor het continent blijft. Maar ook omdat we als Afrikaanse kerk de wereldwijde kerk echt wat te bieden hebben."
Zo leidde de paus 12 jaar lang de katholieke kerk:
Voedselbank wil meer mensen trekken: 'Je hoeft je niet te schamen'
De Voedselbank wil dat meer mensen die onder de armoedegrens leven, gebruik maken van de instelling. Dat gebeurt volgens de Voedselbank nu niet altijd, omdat mensen zich schamen.
Daarom is vandaag de landelijke campagne 'Je bent welkom' begonnen. "Voedselbankschaamte betekent dat het een hele hoge drempel is om toe te geven dat je niet genoeg geld hebt om voldoende gezond eten te kopen", zegt Patricia van der Valk, bestuurslid in Enschede tegen RTV Oost.
'Ik ben er ook voor jou'
Dat is kwalijk, zegt ze. In Enschede leven ruim 6000 huishoudens op of onder de armoedegrens. Slechts 5 procent daarvan haalt regelmatig boodschappen bij de Voedselbank. "Goed voedsel is belangrijk en zónder dat wordt het nog moeilijker om uit armoede te raken."
Het is voor het eerst dat de Voedselbank een landelijke campagne begint. In Nederland zijn er in totaal ongeveer 180 voedselbanken. Het overgrote deel heeft flyers, waardebonnen en posters besteld, om lokaal te verspreiden.
Ook Van der Valk heeft voor de voedselbank in Enschede banners besteld. 'Je bent welkom', staat erop. 'Ik ben er ook voor jou'.
"Dat is de belangrijkste boodschap van de campagne", zegt ze. "Het gaat erom dat we mensen over de drempel proberen te helpen."
De Enschedese Esther komt al ruim twee jaar wekelijks bij de Voedselbank. "De eerste keer denk je: ben ik nu zo diep gezakt? Je voelt je een beetje zielig', zegt ze tegen de regionale omroep. "Je schaamt je dat je jezelf niet meer kunt redden en je hulp van anderen nodig hebt."
Inmiddels voelt het voor Esther meer als een uitstapje.
Supermarkt
Dat komt ook omdat in Enschede de voedselbank er sinds vorig jaar uit ziet als een supermarkt. Dat gebeurt op steeds meer plekken. Bezoekers kunnen dan zelf producten uitzoeken. Dat voorkomt bijvoorbeeld lange rijen bij het wachten op boodschappen.
In Enschede wordt dat goed ontvangen:
Opnieuw meer meldingen van discriminatie: 'Verruwing in de maatschappij'
De politie en andere officiële instanties kregen vorig jaar opnieuw meer meldingen binnen van discriminatie. Het aantal meldingen bij het landelijke meldpunt Discriminatie.nl is zelfs meer dan verdubbeld. Het is het vijfde jaar op rij dat het aantal meldingen in Nederland toeneemt.
Dat blijkt uit het jaarlijkse rapport Discriminatiecijfers in 2024, waarin het aantal meldingen bij officiële instanties wordt samengevoegd. De meldingen geven geen compleet beeld van het probleem van discriminatie in Nederland, omdat slechts een klein deel van incidenten wordt gemeld en geregistreerd.
Opiniemakers en politici
Bij het landelijke meldpunt Discriminatie.nl kwamen vorig jaar bijna 15.000 meldingen binnen, meer dan het dubbele van het aantal in 2023. Volgens de opstellers van het rapport heeft dit deels te maken met de grotere naamsbekendheid van de website.
Bijna de helft (45 procent) van de totale meldingen ging over discriminatie op basis van afkomst of nationaliteit.
Ook wisten mensen het meldpunt beter te vinden na discriminerende uitspraken van opiniemakers en politici. Zo zouden meer dan 1000 mensen een melding hebben gemaakt na de tv-uitzending van Vandaag Inside, waarin Derksen zei dat Tweede Kamerlid Habtamu de Hoop geen Fries was.
In totaal werden meer dan vijfduizend meldingen van discriminatie ingediend na uitspraken van opiniemakers en politici. Meer dan de helft daarvan ging over de coronamaatregelen die gezondheidsminister De Jonge afkondigde tussen 2020 en 2022. Veel mensen voelden zich hierdoor gediscrimineerd en dienden een melding met terugwerkende kracht in. Meldingen gingen bijvoorbeeld over de vaccinatiecampagne van de overheid en het coronatoegangsbewijs.
Slecht 3 procent doet melding bij politie
De politie ontving vorig jaar in totaal 9613 discriminatiemeldingen, 623 meer dan in 2023. Bijna de helft daarvan gaat over over discriminatie op grond van herkomst, 29 procent over seksuele gerichtheid en 9 procent over antisemitisme.
Ook bij de site Meld.OnlineDiscriminatie.nl stegen het aantal meldingen van discriminatie: van 483 naar 718, een toename van bijna 50 procent. Ook dat kan wijzen op de groeiende naamsbekendheid van het meldpunt, staat in het rapport. Bij de Kinderombudsman bleef het aantal meldingen gelijk, namelijk 19.
Een kanttekening bij het rapport is dat het geen volledig beeld geeft van discriminatie in Nederland. Uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat slechts een op de tien mensen melding doet van discriminatie.
"'Ik vind het lastig om het werkelijke beeld achter deze cijfers te duiden", zegt de Groningse districtschef Frank Smilda, die zich bezighoudt met het tegengaan van discriminatie. "Wat we zien is een stijging van het aantal meldingen. Gezien de huidige verruwing in de maatschappij, maar ook in de omgang met elkaar door politici, kan ik me dat goed voorstellen."
Burgemeester Halsema biedt excuses aan voor rol Amsterdam bij Jodenvervolging
Burgemeester Halsema van Amsterdam heeft voor het eerst excuses aangeboden voor de rol die de gemeente speelde bij de Jodenvervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog. "Bestuurders en ambtenaren waren niet alleen kil en formalistisch, maar zelfs bereid om mee te werken met de bezetter."
Halsema sprak tijdens de herdenking van de Holocaust in de Hollandsche Schouwburg in Amsterdam. Van de 80.000 Joodse Amsterdammers werden er 60.000 vermoord in de Tweede Wereldoorlog. Naast de excuses voor de centrale rol van de gemeente daarbij, kondigde ze ook aan dat er geld beschikbaar komt om te investeren in de toekomst van het Joodse leven in de stad. Daarvoor heeft de gemeente 25 miljoen euro uitgetrokken.
In haar toespraak ging Halsema in op hoe verschillende gemeentelijke diensten bereidwillig waren "om de ene na de andere anti-Joodse maatregel te helpen uitvoeren". Zo voerde de bevolkingsadministratie de registratieplicht voor Joden uit, nog voordat de Duitse bezetter het gemeentebestuur had overgenomen. Op een kaart stond aangegeven waar Joden woonden, wat de deportaties aanzienlijk eenvoudiger maakte. De Amsterdamse politie hielp mee bij die deportaties.
Het gemeentevervoerbedrijf GVB leverde trams en verzorgde het vervoer naar de verzamelplaatsen in de stad. De Hollandsche Schouwburg was een van die verzamelplaatsen. Tienduizenden mensen werden hier opgesloten in afwachting van transport. Met de beruchte tram 8 werden velen van hen naar treinstations gebracht, van waar zij naar werkkampen werden gedeporteerd.
De excuses volgen op een onderzoek van het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies, dat op verzoek van de gemeente Amsterdam werd gedaan. Daarin wordt duidelijk dat in alle lagen van de gemeente actief werd meegewerkt met de bezetter.
Vorig jaar betuigde het GVB al spijt voor hun rol bij de transporten en voor het feit dat zelfs na de oorlog nog facturen werden gestuurd hiervoor. Het GVB stortte geld in een fonds voor het Centraal Joods Overleg. Tramlijn 8 is in Amsterdam nooit meer teruggekomen.
'Gemeente kwam boetes innen'
Ook andere gemeentelijke diensten lieten het na de bevrijding nog steeds afweten. Joodse Amsterdammers troffen hun huis gesloopt of geplunderd aan, of er bleken andere mensen in te wonen. "En zij die hun woning wel terugkregen en probeerden hun leven weer op te pakken, werden overvallen door de gemeente die achterstallige erfpachtbetalingen en boetes kwam innen", zei Halsema, die concludeert dat de stad niet in staat was tot mededogen. "De onontkoombare conclusie is dat de gemeente moreel heeft gefaald."
Tachtig jaar na de bevrijding vond het Amsterdamse college van burgemeester en wethouders het daarom tijd om publiekelijk een oordeel uit te spreken over het handelen tijdens de oorlog. "Hier hoort ook een immateriële en een materiële tegemoetkoming bij", schrijft de gemeente.
Die materiële vergoeding, in de vorm van de 25 miljoen euro, is bedoeld om het Joodse leven in de hoofdstad sterker en zichtbaarder te maken. Een commissie onder leiding van oud-PvdA-minister Jet Bussemaker gaat in samenspraak met Joodse organisaties en betrokkenen advies geven over hoe dat eruit moet zien en hoe dat geld besteed kan worden. Halsema: "Zonder Joods leven is er geen Amsterdam."
Koning vindt dat Nederland zich 'tot de tanden toe moet bewapenen'
Om veilig te blijven moet Nederland zich "tot de tanden toe bewapenen", zegt koning Willem-Alexander. De oorlog in Oekraïne en andere conflicten bewijzen volgens hem dat vrede en veiligheid niet meer vanzelfsprekend zijn.
De koning waarschuwde daarvoor tijdens een bezoek aan de Luitenant-generaal Bestkazerne in Vredepeel in Limburg. Daar worden Oekraïense militairen door Nederland getraind.
"We hebben het misschien een beetje te vanzelfsprekend gevonden dat we altijd vrijheid en vrede zouden hebben", zei koning Willem-Alexander. "Helaas bewijst Oekraïne en bewijzen andere conflicten dat dit niet meer het geval is. En dat we ons echt, om in vrede en veiligheid te blijven leven, moeten voorbereiden. Als je niet voorbereid bent, dan ben je niet goed bezig", constateert Willem-Alexander.
Herbewapening
Nederland zou zich daarom beter moeten voorbereiden en herbewapenen, stelt hij. De defensie-industrie moet daarvoor "echt ook weer in staat zijn om te gaan produceren voor een conflict", zei hij na gesprekken met militairen en defensiebedrijven.
De koning heeft zich al eerder uitgesproken over de ontwikkelingen in de internationale politiek. Zo zei hij dat er "nieuw leiderschap nodig is, leiderschap door een sterke Europese Unie". Hij zei ook dat er gewerkt moet blijven worden aan een trans-Atlantische samenwerking om Europa veilig te houden.
Dit is de reactie van de koning:
NAVO-baas Rutte naar Washington op gevoelig moment
NAVO-topman Mark Rutte brengt vandaag en morgen opnieuw een bezoek aan Washington. Woordvoerders bij de militaire alliantie proberen het bezoek klein te maken: ze melden dat hij daar is om de top in Den Haag eind juni voor te bereiden. Maar het bezoek van de secretaris-generaal komt op een uiterst gevoelig moment, waarbij de Verenigde Staten de eenheid binnen de NAVO steeds verder op de proef stellen.
Rutte zal onder meer spreken over de pogingen een einde aan de oorlog in Oekraïne te maken. De Amerikanen voeren de druk flink op. Komende week zitten Trumps eerste honderd dagen als president erop, hij lijkt alles op alles te zetten om vóór die tijd tot overeenstemming te komen met de Russen en de Oekraïners.
Een bezoek van Rutte aan Trump in het Witte Huis is niet gepland, wel staan ontmoetingen met enkele van zijn ministers op de agenda. Vanmiddag spreekt de NAVO-chef eerst met defensieminister Hegseth op het Pentagon, later op de dag treft hij ook minister van Buitenlandse Zaken Rubio en Trumps veiligheidsadviseur Mike Waltz.
Club bij elkaar houden
Afgelopen dagen lekten allerlei details uit over een voorstel dat Trump presenteerde aan de Oekraïners en de Europeanen. Daarin zou onder meer staan dat Amerika bereid is sancties tegen Rusland op te heffen na een akkoord en dat Oekraïne nooit lid kan worden van de NAVO. Een ander onderdeel van het Amerikaanse plan is het erkennen van de door Rusland bezette Krim.
De Oekraïense president Zelensky liet al weten dat hij dit nooit zal accepteren, Trump schreef vervolgens op mediaplatform Truth Social dat de Oekraïense president "vrede kan hebben of nog drie jaar kan doorvechten voor hij zijn hele land kwijt is".
De vergaande Amerikaanse toegevingen aan Rusland zijn niet alleen voor Oekraïne onaanvaardbaar. Ook vrijwel alle Europese hoofdsteden vinden ze niet acceptabel. En dat leidt tot nog meer hoofdbrekens voor Mark Rutte. Zijn belangrijkste taak als NAVO-topman is de club bij elkaar houden. Maar de Verenigde Staten komen steeds verder tegenover de andere leden van het militaire bondgenootschap te staan.
Landjepik niet belonen
Vorig jaar zomer stond het in een van de conclusies van de NAVO-top in Washington nog heel stellig: de militaire alliantie zou "de illegale annexatie van Oekraïens gebied, inclusief de Krim, nooit erkennen". Die tekst, die tot stand kwam toen Joe Biden nog president van Amerika was, lijkt Trump inmiddels door de papierversnipperaar te hebben gehaald.
Nu hij bereid lijkt om de Krim wél als Russisch te erkennen, brengt dat de eenheid in de NAVO verder in gevaar. "Het slechtste scenario zou zijn als Amerika er niet in slaagt een deal te bereiken tussen Oekraïne en Rusland, en Oekraïne daar helemaal de schuld van krijgt", zegt een hoge diplomaat tegen de Britse krant Financial Times. "Dan zou Europa gedwongen worden te kiezen tussen Oekraïne en de Verenigde Staten."
"De Krim en toekomstig NAVO-lidmaatschap zijn rode lijnen voor ons", citeert de krant een andere anonieme ingewijde, "die kunnen we niet opgeven". Voor Europa is duidelijk dat Poetin niet beloond mag worden voor zijn landjepik: de annexatie van de Krim in 2014 en het binnenvallen van Oekraïne in 2022. Erkenning zou de angst van voormalige Sovjet-landen dat zij het volgende slachtoffer worden van Poetins agressie verder versterken. Onder meer de Baltische Staten vrezen hiervoor.
Trump naar Den Haag?
Eerder hoopten NAVO-diplomaten nog dat Trump Poetin onder druk zou gaan zetten als hij zou zien dat de Russische president niet meewerkt aan plannen voor een staakt-het-vuren in Oekraïne. Daar lijkt het tot nu toe niet op, integendeel. Of Trump ook écht overgaat tot erkenning van de Krim als Russisch moet de komende tijd blijken.
In Washington spreekt Rutte ook over de stijging van de uitgaven voor defensie. Trump wil dat die fors omhooggaan. Van nu 2 procent naar straks 5 procent van het binnenlands product. Daar is minder discussie over, de bondgenoten zijn het erover eens dat ze minder afhankelijk moeten worden van de Amerikanen voor hun eigen veiligheid. Op de top eind juni in Den Haag moeten alle 32 leden van de militaire alliantie het hierover eens worden.
Waar sommige NAVO-diplomaten zeggen 'zeker te weten' dat Trump 'heel veel zin' heeft naar Den Haag te komen, geven anderen ruiterlijk toe dat dat vermoedelijk onduidelijk zal blijven tot hij ook echt in het vliegtuig naar Nederland zit.
Voor de NAVO-topman is de komst van de Amerikaanse president van het grootste belang om de top te laten slagen. Er is dus genoeg te bespreken in Washington. Mark Rutte zegt het graag: Amerika is 'volledig toegewijd' aan de NAVO. Maar daarmee zijn de toenemende spanningen met de andere leden van het bondgenootschap zijn niet weg.
Autoriteit Persoonsgegevens: maak nu bezwaar als je niet wil dat Meta AI traint met jouw data
Privacywaakhond Autoriteit Persoonsgegevens maakt zich grote zorgen over de plannen van Meta en andere techbedrijven om kunstmatige intelligentie te trainen met openbare data. De toezichthouder roept gebruikers op om nu in actie te komen als ze niet willen dat Meta AI traint met hun data.
Vorige week maakte het bedrijf achter Facebook, Instagram en Whatsapp bekend dat openbare berichten, foto's en reacties van volwassenen gebruikt gaan worden voor het trainen van Meta's eigen kunstmatige intelligentie-modellen.
"Het risico is dat je als gebruiker de controle over jouw persoonsgegevens verliest", zegt AP-vicevoorzitter Monique Verdier. "Je hebt ooit iets op Instagram of Facebook gepost en die gegevens zitten straks in dat AI-model. Zonder dat je precies weet wat daarmee gebeurt." En, benadrukt ze , "zitten jouw gegevens eenmaal in het AI-model, dan kun je ze er niet zomaar weer uitkrijgen."
"Het staat je natuurlijk vrij om te willen dat je data hiervoor gebruikt wordt", vult een woordvoerder aan. "Maar als je dat niet wil, is nu de tijd om bezwaar te maken."
Doe dat dan voor 27 mei, benadrukt de AP. Dan start 'de training' van het AI-model met deze data. Meta liet eerder weten alle verzoeken te honoreren. Gebruikers hoeven hiervoor alleen hun e-mailadres in te vullen in een bezwaarformulier. Een reden voor het bezwaar invullen is optioneel.
Wetgeving
Het is ook nog maar de vraag of het gebruik volgens Europese wetgeving is toegestaan, zegt de Autoriteit Persoonsgegevens. Meta stelde het trainingsprogramma vorig jaar uit vanwege bezwaren van Europese toezichthouders, maar stelt nu zelf dat het zich aan de wettelijke verplichtingen houdt.
Maar dit is nog geen uitgemaakte zaak, aldus de AP. Dat gebruikers bezwaar moeten maken in plaats van actief toestemming moeten geven, ligt volgens de toezichthouder bijvoorbeeld nog ter discussie.
Uiteindelijk gaat de Ierse privacywaakhond hierover, omdat de Europese tak van Meta in Ierland gevestigd is. Die laat aan de NOS weten dat Meta enkele van de aanbevelingen heeft doorgevoerd. Wel blijft de Ierse toezichthouder de situatie in de gaten houden.
Naschokken houden aan na aardbeving in Turkije
Turkije wordt nog steeds getroffen door naschokken na de aardbeving van gisteren. De Turkse rampendienst AFAD telt inmiddels meer dan 185 naschokken, van kracht variërend tussen de 4 en 5. Volgens de dienst is de kans groot dat de naschokken nog even aanhouden.
Donderdag kreeg Noordwest-Turkije te maken een aardbeving met een kracht van 6,2. Het epicentrum lag zo'n 80 kilometer ten zuidwesten van Istanbul, in de Zee van Marmara, op een diepte van 10 kilometer.
De beving duurde 13 seconden, daarna werden er al ruim honderd naschokken geregistreerd. De sterkste had een kracht van 5,9. De bevingen leidden niet tot een tsunami.
Er zijn geen doden gemeld. Volgens lokale autoriteiten zijn er 236 mensen gewond geraakt, 15 van hen worden nog behandeld in het ziekenhuis.
De meeste slachtoffers liepen verwondingen op doordat ze in paniek vanuit gebouwen naar beneden sprongen. De schade aan gebouwen lijkt minimaal te zijn gebleven. In Istanbul zijn er beschadigingen gemeld aan zo'n 328 panden en in de wijk Fatih stortte een leegstaand gebouw in. Ook werden voor een korte tijd telefoondiensten in het land verstoord.
Het epicentrum ligt op een actieve breuklijn. Hierdoor wordt al langer gewaarschuwd voor een zware aardbeving met een kracht van 7 in Istanbul. Zo'n anderhalf miljoen gebouwen in de stad hebben structurele problemen en zijn niet bestand tegen zo'n zware aardbeving.
Er zijn geen aanwijzingen dat er een zwaardere beving op komst is, maar mensen worden wel gewaarschuwd door de rampendienst om uit de buurt te blijven van beschadigde gebouwen.
Veel bewoners van het gebied durfden niet terug naar huis te gaan na de aardbeving van donderdag en brachten daarom de nacht door op straat, melden Turkse media.
DNB-baas Knot op top in VS: 'Opleving inflatie de kop indrukken'
Een handelsoorlog die de wereld in grote economische onzekerheid stort. De laagste dollarkoers in drie jaar tijd. En een president die de baas van de Amerikaanse centrale bank openlijk aanvalt. Aan gespreksonderwerpen in ieder geval geen gebrek voor de economische wereldleiders die zich deze week verzamelen in de Amerikaanse hoofdstad Washington voor de voorjaarsvergaderingen van de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds (IMF).
Achter de zwaar beveiligde muren van deze megabijeenkomst rommelt het flink. Het IMF, dat zetelt in Washington, trapte de week af met een sombere voorspelling: de groei van de wereldeconomie zal aanzienlijk vertragen door de aangekondigde importheffingen van president Trump.
Duurdere boodschappen
Om de economie in Europa te beschermen, kondigde de Europese Centrale Bank vorige week de zevende renteverlaging binnen een jaar tijd aan. Het moet de economie een boost geven en zo voorkomen dat consumenten de hand op de knip houden.
Voor Nederland schuilt daar wel een gevaar in. De inflatie is hier al een tijd lang hoog. Als de economie te veel gestimuleerd wordt, kan die inflatie verder oplopen. Daarbij worden geïmporteerde producten mogelijk duurder voor Nederlanders als na de Verenigde Staten ook China en Europa importtarieven in het leven roepen.
"Dit gaan mensen wel in de portemonnee voelen", verwacht Knot. "Voor ons is het belangrijk dat we de impact op de inflatie beperken. De Nederlander heeft een aantal jaren last gehad van dure boodschappen. Daar kwamen we net weer een beetje uit. Nu krijgen we weer een nieuwe inflatieschok. Dat moeten we de kop indrukken zodat de boodschappen voor de Nederlander niet duurder en duurder worden."
Trump op ramkoers
Trump kijkt ondertussen jaloersmakend naar Europa. Ook hij wil dat de centrale bank van de VS, de Federal Reserve, de rente verlaagt. Voorzitter Jerome Powell weigerde dat tot nu toe.
Hij wil geen politieke speelbal worden en zegt niet verantwoordelijk te zijn voor het oplossen van problemen die Trump zelf heeft veroorzaakt door een handelsoorlog te ontketenen.
Daarop speelde Trump openlijk met het idee om Powell te ontslaan en op zijn sociale media verwijst de president naar Powell als een 'ongelooflijke loser.' Het zou een ongekende stap zijn, nooit eerder in de Amerikaanse geschiedenis is een baas van de centrale bank door de president ontslagen. Later zei Trump niet van plan te zijn om hem te ontslaan. Maar wat verklaart de plotselinge draai van Trump? Volgens de krant Washington Post hebben zijn eigen kabinetsleden Trump op het hart gedrukt om de strijdbijl te begraven. Zij zouden vrezen dat het de financiële markten nog meer schade zal toebrengen.
Wankel vertrouwen
Of Trump zich wel of niet opnieuw bedenkt, het vertrouwen is wankel en de onzekerheid blijft. Dat geeft ook Knot toe. "Het is zeer onwenselijk. Het is niet voor niets dat centrale banken onafhankelijk zijn. De geloofwaardigheid van centrale bankiers is ook voor burgers van enorm belang. President Trump zaait twijfel, maar komt daar nu gelukkig van terug. Het stemt mij gerust, maar wel tot het einde van de straat. Gelukkig zijn er ook nog wel checks and balances in de Verenigde Staten die maken dat ook deze president soms op zijn schreden terugkeert."
Voor Klaas Knot is dit zijn laatste grote klus als president van DNB. Deze zomer zwaait hij af. Zijn termijn zit er op na veertien jaar. Een afscheid in een zeer turbulente tijd, waarin hij toch nog een lichtpuntje ziet. "Dit is het momentum voor Europese samenwerking. Dat moeten we nu gaan benutten. Dit vereist ook mijn maximale aandacht tot 30 juni, 23.59 uur."
Kentekenplicht elektrische steps en bijzondere brommers gaat dit jaar nog in
Voor elektrische steps, bijzondere bromfietsen en verschillende andere licht elektrische voertuigen zonder trappers wordt een kentekenplicht ingevoerd. Minister Madlener van Infrastructuur (PVV) maakt dat via De Telegraaf bekend.
Het gaat de minister om de verkeersveiligheid en kwaliteitseisen die aan de voertuigen worden gesteld. Door de kentekenplaat kan de politie eenvoudiger controleren of een voertuig is toegelaten in het verkeer of illegaal is.
Nieuwe bijzondere bromfietsen moeten vanaf 1 juli 2025 al een kenteken hebben. Voor bestaande bromfietsen zoals de BSO-bus, de opvolger van de Stint, moet de eigenaar binnen een jaar een kenteken aanvragen. Dat kan bij de RDW.
De kentekenplicht gaat ook gelden voor e-steps die zijn goedgekeurd voor het verkeer. Maar die zijn er nu nog niet, zegt de minister.
Het aanvragen van een kenteken voor een bestaande bijzondere bromfiets kost 18 euro. Normaal kost het 50 euro, maar de overheid legt voor deze categorie voertuigen het verschil bij. De maatregel was in 2023 al aangekondigd.
Wekdienst 24/4: Opnieuw dag van afscheid in Rome • AIVD komt met jaarverslag
Goedemorgen! Vandaag kunnen mensen opnieuw langs de kist van de overleden paus Franciscus lopen in Rome, de AIVD zal meer vertellen over wat de dienst in het afgelopen jaar is opgevallen en koning Willem-Alexander bezoekt een kazerne in Limburg.
Eerst het weer: het is bewolkt en op veel plaatsen regent het langdurig. De meeste regen valt daarbij in de oostelijke helft van het land. In het westen en noorden valt minder, maar de zon komt er nauwelijks aan te pas bij maxima tussen 11 en 13 graden. Vanavond wordt het langzaam droger. De komende dagen steeds meer zon en droog bij oplopende temperaturen.
Ga je vandaag op pad? Dit is het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier lees je over de situatie op het spoor.
Wat kun je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
Bij Russische luchtaanvallen op de Oekraïense hoofdstad Kyiv zijn volgens de Oekraïense autoriteiten negen mensen gedood en meer dan zestig mensen gewond geraakt. Er zouden zeker 42 gewonden naar het ziekenhuis gebracht, onder wie zes kinderen.
Volgens burgemeester Klytsjko is de reddingsoperatie in volle gang. Mogelijk liggen er nog slachtoffers onder het puin. Oekraïense functionarissen melden dat er woongebouwen in brand staan.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
Gabriel Romanelli is priester in Gaza-Stad en net zoals de paus Argentijn. Ze belden iedere dag sinds het begin van de oorlog. De laatste keer dat paus Franciscus belde was de dag voor Pasen.
Fijne dag!
'Fabriek in Helmond loosde jarenlang PFAS in riool'
Een fabriek in Helmond heeft jarenlang afvalwater met PFAS rechtstreeks in het riool geloosd, blijkt uit interne documenten die in handen zijn van het tv-programma Zembla.
Het gaat om een fabriek van het Britse bedrijf Custom Powders, dat teflonpoeder verwerkte voor chemieconcern DuPont (nu Chemours). Volgens Zembla wist DuPont er destijds vanaf. Er zou zeker vijftien jaar water met zeer hoge concentraties PFAS in het riool zijn geloosd.
Chemours zegt tegen Zembla de interne documenten niet te kennen en dat er "volgens de toen geldende wetgeving" geen informatie is achtergehouden. Ook, zegt Chemours, is Custom Powders zelf verantwoordelijk voor het naleven van de verplichtingen uit de vergunningen.
Custom Powders is inmiddels failliet en de bewuste fabriek is gesloten.
Bij het lozen van afvalwater gaat het naar schatting om duizenden kilo's PFOA, een chemische stof die kankerverwekkend kan zijn en inmiddels verboden is. DuPont zou er zeker sinds 2011 van op de hoogte zijn geweest.
DuPont vertelde medewerkers van de fabriek in Helmond dat blootstelling aan PFOA niet ongezond was. In 2007 liet het bedrijf bloedonderzoek doen onder het personeel. De gemeten waardes liggen volgens Zembla bij sommige medewerkers vele malen hoger dan de concentraties die gemeten zijn in het bloed van medewerkers van de DuPont-fabrieken in Dordrecht en de Verenigde Staten.
Een van de medewerkers zou zelfs een concentratie die duizend keer hoger ligt dan de huidige norm voor PFOA in zijn bloed hebben.
De fabriek van Custom Powders in Helmond ging eind vorig jaar failliet door een schadeclaim van de gemeente. Die was ingediend vanwege de PFAS-vervuiling door de fabriek. De kosten voor de sanering worden geschat op zeker 10 miljoen euro.
Ook voor de lozing van PFOA op het riool wil de gemeente een claim indienen, maar dan bij Chemours, zegt verantwoordelijk wethouder Arno Bonte tegen Zembla. "Dit is volkomen in strijd met de geldende vergunningen op dat moment. Het direct lozen op het riool is crimineel."
"Dit is doelbewust de omgeving vervuilen. Het feit dat DuPont daarvan op de hoogte was, is voor mij extra reden om, nu Custom Powders failliet is, de rekening van de sanering rechtstreeks naar Chemours te sturen."
Chemours werd in 2023 deels aansprakelijk gesteld voor schade die gemeenten in de omgeving van de fabriek in Dordrecht hebben geleden door vervuiling met PFAS. Uit een uitzending van Zembla bleek eerder dat DuPont, de voorganger van Chemours, al tientallen jaren wist van de risico's van PFAS voor hun medewerkers en de omgeving van de fabriek.
Sint-Pietersbasiliek hele nacht open om afscheid te nemen van paus Franciscus
De Sint-Pietersbasiliek in Vaticaanstad is de hele nacht opengebleven zodat gelovigen en andere geïnteresseerden afscheid konden nemen van de overleden paus Franciscus. Eigenlijk zou de kerk rond middernacht sluiten, maar omdat er toen nog lange rijen stonden bleef de basiliek voor onbepaalde tijd open.
Het lichaam van de overleden paus Franciscus werd gisterochtend met een processie naar de Sint-Pietersbasiliek overgebracht. Mensen kunnen langs de kist lopen om hun laatste eerbetoon te brengen. Dat gebeurde massaal; gistermiddag was de wachttijd opgelopen naar drie à vier uur.
Morgen hebben mensen ook nog de mogelijkheid om afscheid te nemen. Vanavond is de basiliek in principe geopend tot middernacht, morgen tot 19.00 uur. Daarna wordt de kist afgesloten en verzegeld door de camerlengo, de plaatsvervanger van de paus als bisschop van Rome.
Uitvaart
De uitvaart van de paus is zaterdag. Naast veel belangstellenden, worden er ook veel staatshoofden en regeringsleiders verwacht in Rome. Namens Nederland reizen premier Schoof en minister van Buitenlandse Zaken Veldkamp af naar de uitvaart.
