Oekraïne erkent aanwezigheid van Russische troepen in regio Dnipro
Het leger van Oekraïne geeft voor het eerst toe dat het Russische leger is doorgedrongen tot in de regio Dnipro. Een online https://deepstatemap.live/en#6/49.4383200/32.0526800
waarop locaties van gevechtshandelingen worden bijgehouden, bevestigt de claim van de Russen dat ze twee dorpen aan de grens met de regio Donetsk in handen hebben.
De commandant van de Oekraïense troepen in de regio zegt tegen https://www.bbc.com/news/articles/c17n1p24yv9o
dat een grote aanval tot staan is gebracht en ontkent dat beide dorpen in Russische handen zijn. Het ene dorp zou nog onder controle van Oekraïne staan, om het andere zou nog worden gevochten.
Het is voor het eerst dat Oekraïne zegt dat Rusland een grote aanval op de regio Dnipro heeft ingezet. Rusland beweerde dat https://nos.nl/collectie/13965/artikel/2570421-rusland-claimt-nieuw-offensief-in-oekraine-gevangenenruil-komende-week
al. Zeker is dat het Russische leger hier sindsdien niet of nauwelijks vooruitgang heeft geboekt.
Niet opgeëist
Dnipro behoort niet tot de vier regio's die president Poetin bij zijn ontmoeting deze maand met president Trump geheel of gedeeltelijk zou hebben https://nos.nl/liveblog/2578936-vance-europese-landen-moeten-leeuwendeel-last-veiligheidsgaranties-dragen#UPDATE-88193306
.
In het overleg over een bestand of vrede zit na de ontmoeting tussen de presidenten Turmp en Poetin in Alaska https://nos.nl/artikel/2579498-rutte-in-kyiv-om-met-zelensky-te-praten-over-veiligheid-oekraine
. Na afloop meldde Trump dat Poetin had ingestemd met een rechtstreekse ontmoeting met Zelensky, maar vanuit Rusland is dat tot nu toe niet bevestigd.
Nog steeds veel vapes-dealers op Snapchat, artsen stappen naar toezichthouder
Jongeren kunnen nog steeds illegale nicotineproducten kopen via Snapchat. Ondanks beloftes van het platform om de verkoop van bijvoorbeeld vapes te stoppen, zijn er nog steeds dealers te vinden. De maatregelen van Snapchat hebben geen effect, stellen artsen https://cdn.shopify.com/s/files/1/0760/2444/7318/files/Vapehandel_door_de_ogen_van_jongeren_-_27_augustus_2025.pdf?v=1756130985
. Stichting Rookpreventie Jeugd (SRPJ) stapt daarom naar de Autoriteit Consument & Markt. De ACM kan handhaven en boetes opleggen.
De artsen zeggen dat Snapchat https://nos.nl/artikel/2570573-artsen-eisen-dat-snapchat-optreedt-tegen-illegale-vapehandel
heeft kregen. Uiteindelijk reageerde het platform op 8 augustus in een brief.
"Het bedrijf beloofde kort gezegd verbeterde slang- en emoji-detectie, accountblokkades, filters voor tieners en extra ouderlijk toezicht", schrijven de artsen. "Snapchat verzocht om geheimhouding van de details van de brief."
Zoekresultaten
Een speciaal jongerenpanel heeft onderzoek gedaan onder leiding van artsen van het Leids Universitair Medisch Centrum en het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis. Vijftien jongeren tussen de 13 en 18 jaar voerden op twee momenten voor en na 8 augustus zoekopdrachten uit.
Dat deden ze met met zestien termen voor nicotineproducten, ook met slang-woorden die jongeren zelf aandroegen. Ze ontdekten dat de maatregelen van Snapchat in de praktijk niet werken.
Woorden die het platform in de gaten houdt, zoals vape, leverden inderdaad weinig zoekresultaten op, maar met woorden zoals snabba (https://nos.nl/artikel/2423249-verkoopverbod-of-niet-jongeren-kopen-massaal-snus
) en gerroes (sigaretten of joints) waren wel eenvoudig dealers te vinden. Dat gold ook voor woorden als peuk en sigaret.
'Ernstig verslaafd raken'
In juni eiste de Stichting Rookpreventie Jeugd al van Snapchat dat het meer moest doen om de verkoop van vapes tegen te gaan. Vapes met een smaakje waren toen al ruim een jaar verboden in Nederland, maar op Snapchat verkopen dealers die nog steeds. Minderjarigen vinden zo via Snapchat snel een dealer.
"We zien dat steeds meer jongeren ernstig verslaafd raken aan nicotine door deze producten", legde longpatholoog Daniëlle Cohen van het Leids Universitair Medisch Centrum uit. "Met grote gevolgen voor hun mentale en fysieke gezondheid."
Grote brand bij afvalverwerker in Deurne
Bij een afvalverwerkingsbedrijf in Deurne woedt een grote brand. Daarbij komt veel rook vrij.
Er is een NL-Alert verstuurd. Omwonenden wordt geadviseerd ramen en deuren dicht te houden en de ventilatie uit te zetten.
Over de oorzaak van de brand is nog niets bekend. De brandweer is met meerdere blusvoertuigen aanwezig en probeert te voorkomen dat het vuur overslaat naar andere gebouwen, schrijft https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/4740483/grote-brand-bij-afvalverwerkingsbedrijf-nl-alert-verstuurd
.
Wekdienst 27/8: Kamerdebat over politieke crisis • Vijfde etappe in Vuelta
Goedemorgen! Een belangrijke dag in de Tweede Kamer, daar wordt gedebatteerd over de politieke situatie die is ontstaan na het vertrek van alle ministers en staatssecretarissen van NSC. Later vandaag ook weer sport: het is de vijfde dag in de Vuelta.
Eerst het weer: vroeg in de ochtend zijn er lokaal nog wat mistbanken, maar die verdwijnen snel. Daarna volgt een vrij zonnige en vrijwel droge dag. Het wordt 22 graden aan de kust tot 27 graden in het zuidoosten.
Ga je op pad? https://nos.nl/verkeer
lees je over de situatie op het spoor.
Wat kun je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
In Amsterdam en op andere plekken in het land is stilgestaan bij de dood van de 17-jarige Lisa en het geweld tegen vrouwen. Lisa werd vorige week met geweld om het leven gebracht toen ze vanuit Amsterdam naar huis fietste.
Gisteravond en vannacht kleurden https://nos.nl/artikel/2580050-gevels-kleuren-oranje-in-strijd-tegen-vrouwengeweld-familie-lisa-bij-minuut-stilte
, zoals kroegen, nachtclubs en het Centraal Station van Amsterdam. Ook in andere steden kleurden bekende plekken oranje, waaronder de Erasmusbrug in Rotterdam. Daarmee schaarden de steden zich achter de actie die was opgezet door het Amsterdamse uitgaansleven.
Oranje is de kleur die de VN gebruikt als symbool voor een toekomst zonder geweld tegen vrouwen en meisjes. De initiatiefnemers willen een krachtig signaal afgeven tegen femicide en seksueel geweld. Ze pleiten voor structurele verandering om vrouwen zich veilig te laten voelen in de stad en in het uitgaansleven.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
De Amerikaanse popster Taylor Swift gaat trouwen. Haar vriend Travis Kelce heeft haar ten huwelijk gevraagd. Het beroemde koppel heeft dat gisteravond aangekondigd op Instagram. De post werd binnen een half uur bijna https://nos.nl/artikel/2580035-taylor-swift-gaat-trouwen-met-travis-kelce-likes-stromen-binnen
geliket.
Fijne woensdag!
Tientallen Colombiaanse militairen ontvoerd door gewapende groep
Een gewapende groepering heeft in de jungle in het zuidoosten van Colombia zeker 34 militairen ontvoerd. Dat gebeurde na een confrontatie waarbij elf guerrillastrijders werden gedood.
De guerrillastrijders maken deel uit van de EMC (Centrale Generale Staf), een groep voormalige FARC-leden die het niet eens is met het vredesakkoord dat de militante beweging FARC in 2016 met de Colombiaanse regering sloot. Bij de gevechten is een commandant van de groep gedood, zei minister Pedro Sanchez van Defensie.
De ontvoering gebeurde na die confrontatie, zei Sanchez. Toen de militairen al bezig waren het gebied te verlaten werden ze omsingeld door gewapende burgers.
"Dit is een illegale criminele daad, gepleegd door mensen in burgerkleding", aldus Sanchez. "Dit is kidnapping."
Menselijk schild
In juni dit jaar was er een soortgelijke ontvoering. Toen werden 57 militairen twee dagen gegijzeld. Ze werden bij een militaire operatie bevrijd. Volgens minister Sanchez zat de EMC ook achter die ontvoering en werden de militairen vastgehouden om als menselijk schild te dienen.
De jungle in het zuidoosten van het land staat bekend als gebied waar cocaplanten worden geteeld voor de productie van cocaïne. Een groot deel van de lokale bevolking is daarvan afhankelijk.
De drugshandel is net als illegale mijnbouw een inkomstenbron voor de gewapende rebellen, die in verschillende groepen zijn georganiseerd zoals de EMC en de ELN. Bij gevechten zijn sinds de jaren 60 honderdduizenden doden gevallen.
De laatste tijd laait het geweld ook elders in Colombia regelmatig op. Vorige week vielen er 18 doden en 40 gewonden bij aanslagen in de stad Cali in het zuiden en bij Amalfi in het noordwestelijke departement Antioquia. Het geweld werd toegeschreven aan verschillende dissidente FARC-afsplitsingen.
Correspondent Boris van der Spek:
"Hoewel geweld in Colombia nooit ver weg is, zeker niet in de regio's waar gewapende groeperingen nog altijd actief zijn, is het opmerkelijk hoe zwaar de terreur van de afgelopen tijd is. Het toont aan dat de aanpak van president Gustavo Petro, zelf een oud-guerrillastrijder die bij zijn aantreden beloofde vrede te sluiten met de nog actieve bewegingen, niet heeft gewerkt.
Het probleem voor de huidige regering is onder meer de versplintering van de groeperingen, de vele criminele activiteiten waar ze zich mee bezighouden en de corruptie op lokaal en regionaal niveau.
De ontvoering van militairen, aanslagen met explosieven zoals vorige week of de moord op presidentskandidaat Miguel Uribe: in de opmaat naar de verkiezingen van volgend jaar zal met name de rechtse, Colombiaanse oppositie het vooral over veiligheid in het land hebben."
Taylor Swift gaat trouwen met Travis Kelce, likes stromen binnen
De Amerikaanse popster Taylor Swift gaat trouwen. Haar vriend Travis Kelce heeft haar ten huwelijk gevraagd. Het beroemde koppel heeft dat aangekondigd op Instagram. De post werd binnen een half uur bijna drie miljoen keer geliket.
Taylor Swift en Travis Kelce hebben ongeveer twee jaar een relatie. Voordat Swift haar toekomstige echtgenoot ontmoette had ze onder meer relaties met verschillende andere artiesten, waaronder Harry Styles en John Mayer.
Swift is een van de https://nos.nl/artikel/2483196-taylor-swift-eerste-vrouwelijke-artiest-met-twaalf-nummer-1-albums
ooit. Haar laatste tour bracht ruim 2 miljard dollar op. Op Spotify is ze de meest beluisterde artiest. Haar nummers werden ruim 100 miljard keer gestreamd.
De fans van Swift staan bekend als erg fanatiek en worden 'Swifties' genoemd. Ze trekken vaak meerdere dagen uit voor een concertbezoek. Ook komen er vaak veel fans uit andere landen op de concerten af.
Haar aanstaande is een bekende American Football-speler. Hij komt uit voor de Kansas City Chiefs.
VVD en BBB eens over verdeling open ministersposten, namen nog onbekend
De overgebleven regeringspartijen VVD en BBB zijn het eens geworden over de verdeling van de vijf vrijgekomen ministersposten. Het is alleen nog niet bekend hoe die verdeling er per partij precies uitziet en welke politici deze tijdelijke baan gaan vervullen.
In een brief aan de Tweede Kamer schrijft demissionair premier Schoof dat er overeenstemming is over de verdeling van in ieder geval de ministersposten die opgevuld moeten worden na het vertrek van NSC uit het kabinet, afgelopen vrijdag.
Onduidelijk
Hij zegt dat de Tweede Kamer hierover "zo spoedig mogelijk" wordt geïnformeerd, maar het is onduidelijk of dit vóór het Kamerdebat is dat morgenochtend begint. Er zijn ook vier staatssecretarisschappen te vergeven, en "een aantal" daarvan wordt weer ingevuld, schrijft Schoof.
In juni kregen VVD, NSC en BBB nog https://nos.nl/collectie/13996/artikel/2570217-overgebleven-regeringspartijen-ruzien-over-ministersposten
over de verdeling van de ministersposten die de opgestapte PVV-bewindslieden hadden achtergelaten. De drie partijen wilden allemaal de asielportefeuille van PVV-minister Faber en na veel gesteggel is die post opgesplitst tussen de partijen.
Complexe situatie
Schoof zegt dat hij de afgelopen dagen niet alleen heeft gesproken met politici, maar ook met bestuurlijke en maatschappelijke vertegenwoordigers. Maandag ging Schoof naar koning Willem-Alexander om te praten over, zoals de Rijksvoorlichtingsdienst het noemt, de "complexe situatie".
Vrijdagavond stapte NSC uit het kabinet vanwege onenigheid over aanvullende maatregelen tegen Israël. Eerder was de PVV al vertrokken, waardoor alleen de VVD en BBB nog over zijn. Die hebben samen 32 zetels, bij lange na niet de 76 zetels die nodig zijn voor voldoende steun van de Tweede Kamer.
Nationaal kabinet
De afgelopen dagen kwamen oppositiepartijen, maar ook deskundigen en oud-ambtenaren, met allerlei voorstellen om een daadkrachtig kabinet te vormen. Oppositiepartij D66 pleit bijvoorbeeld voor een 'nationaal kabinet': een noodkabinet met nieuwe bestuurders onder leiding van Schoof. Andere voorstellen waren het aanstellen van een 'verkenner' die een oplossing zou moeten vinden, het aanstellen van topambtenaren om de lege posten op te vullen, en de start van een mini-formatie.
Maar de twee overgebleven partijen, VVD en BBB, zien hier weinig in en denken geschikte kandidaten te kunnen vinden om de komende tijd een ministerie te bestieren.
Schoof benadrukt dat er nog steeds een demissionair kabinet zit, dat op een aantal belangrijke terreinen nog wel wil regeren. Het gaat dan om nationale en internationale veiligheid, zoals steun aan Oekraïne, maar ook om de hersteloperatie van het toeslagenschandaal en Groningen.
Het debat is morgen live te volgen op NPO 1, NOS.nl en NPO Politiek, vanaf 10.15 uur.
'Veiligheid van vrouwen op straat is een mannenprobleem'
Op sociale media spreken steeds meer mannen zich uit over de recente reeks geweldsincidenten tegen vrouwen. Ook mannelijke influencers en BN'ers mengen zich in het gesprek. Een https://www.instagram.com/reel/DNp5U70N9fQ/?utm_source=ig_web_button_share_sheet
van cabaretier Peter Pannekoek over dit onderwerp is sinds vrijdag anderhalf miljoen keer bekeken.
Meer aandacht voor de veiligheid van vrouwen is belangrijk, zegt presentator en influencer Défano Holwijn. Hij plaatste recent meerdere filmpjes online waarin hij mannen oproept om in hun omgeving het gesprek aan te gaan over geweld tegen vrouwen. Hij benadrukt dat niet elke man een dader is, maar dat dat nooit een excuus mag zijn om weg te kijken van het probleem. "De kreet 'niet alle mannen' is een dooddoener voor de discussie."
De influencer ontvangt overwegend positieve reacties op zijn video's, met titels als 'De man is de grootste opp (vijand) van de vrouw', maar soms zitten er negatieve tussen. "Ik zie reacties waarin jongens zeggen dat femicide een hype is, maar dat is niet waar. Het speelt al heel lang, maar misschien wordt het steeds meer belicht."
Holwijn merkte dat zijn video's vooral veel losmaken bij vrouwen. "Ik zie dat ze zeggen: dankjewel dat je je hierover uitspreekt." Hij noemt de aandacht bitterzoet. Hij vindt het mooi dat hij iets kan bijdragen, maar volgens hem zouden veel meer mannen dat moeten doen, "zodat vrouwen niet alleen het probleem over veiligheid en ongelijkheid moeten oplossen of dragen".
Vrouwenveiligheid
In korte tijd is Nederland meermaals opgeschrikt door grof geweld tegen meisjes en vrouwen. Na de gewelddadige dood van twee vrouwen in twee dagen tijd organiseerde de feministische beweging Dolle Mina eerder deze maand een https://nos.nl/artikel/2577469-duizend-mensen-bij-demonstratie-rotterdam-tegen-femicide-het-maakt-mij-boos
tegen femicide.
Onder meer de gewelddadige dood van de https://nos.nl/artikel/2579877-verdachte-doden-lisa-voorgeleid-identiteit-nog-niet-vastgesteld
in Zeist brengen de discussie over de veiligheid van vrouwen nu opnieuw op gang.
Uit de meest recente https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2025/29/bijna-helft-jonge-vrouwen-loopt-of-rijdt-weleens-om-voor-eigen-veiligheid
om zo plekken te vermijden die zij als onveilig zien. Uit dat onderzoek bleek ook dat vrouwen vaker dan mannen vrezen slachtoffer te worden van criminaliteit.
Mannen onderdeel maken van het gesprek over geweld tegen vrouwen is een belangrijk onderdeel van de oplossing, zegt directeur Jens van Tricht van Emancipator. "Dit is een mannenprobleem en mannen moeten er iets mee." Hij zet zich met zijn organisatie al meer dan tien jaar in voor gendergelijkheid . "Je kunt geen emancipatievraagstuk oplossen zonder mannen en jongens."
"Om geweld echt te stoppen is een aanpak bij de wortels nodig", staat op de site van de organisatie. Emancipator laat mannen met elkaar in gesprek gaan over hun ideeën over mannelijkheid en hoe die kunnen leiden tot geweld tegen vrouwen. Door dat bespreekbaar te maken, hoopt Emancipator dat geweld te voorkomen.
Ideeën over mannelijkheid staan volgens Emancipator aan de basis van gendergerelateerd geweld:
Van Tricht ziet dat het voor veel mannen moeilijk is om zich uit te spreken tegen vrienden die seksistische grapjes maken of zulke plaatjes delen in bijvoorbeeld groepchats. "Maar dat is wel heel belangrijk", aldus van Tricht. "Door je niet uit te spreken geef je voeding aan het idee dat vrouwen minderwaardig zijn. Ook al deel je de grapjes zelf niet."
Reputatie van mannen
Holwijn ziet die seksistische grapjes ook op sociale media. "Dan schrijven mannen onder berichten van vrouwen: 'terug de keuken in' of 'je kunt beter gaan afwassen'." Ze doen dit volgens hem af als iets lolligs, maar zo'n opmerking straalt uit dat sommige jongens en mannen vrouwen niet als gelijkwaardig zien, zegt Holwijn.
Tegelijkertijd ziet de presentator langzaam het bewustzijn onder zijn volgers groeien. Zo stuurden sommige jongens hem een privébericht met de vraag hoe zij kunnen bijdragen. "Of ze vertellen dat ze nu beter begrijpen wat het probleem is." Holwijn hoopt dat dat bewustzijn blijft hangen. "Ik hoop dat het de norm wordt dat meer mannen zich uitspreken."
Van Tricht ziet dat mannen vaak onzeker zijn om zich uit te spreken tegen vrienden. Ze vrezen als hypocriet over te komen omdat ze eerder ook wel eens een fout grapje maakten of zijn bang vrienden te verliezen. "Waar ligt je hart en wat heeft nu prioriteit?", wil hij hen meegeven. "We moeten in deze samenleving met z'n allen aan de slag."
Holwijn is het daarmee eens. Daarbij heeft hij de toekomst van zijn dochter van zestien maanden in gedachten. "Maak je eerst drukker over de veiligheid van vrouwen. Als we allen een actieve bijdrage leveren aan die veiligheid komt het wel goed met die reputatie van mannen."
Wekdienst 26/8: Gesprek over atoomprogramma Iran • Lamens in actie op US Open
Goedemorgen! In Genève praten delegaties van drie Europese landen met een afvaardiging uit Iran over het Iraanse atoomprogramma. En op de US Open speelt de enige Nederlandse tennisster in het hoofdtoernooi van de US Open, Suzan Lamens, haar wedstrijd in de eerste ronde.
Eerst het weer: vanochtend is het zonnig, vanmiddag is er meer bewolking en valt plaatselijk een bui. De maximumtemperatuur varieert van 24 graden in het Waddengebied tot zo'n 28 graden in Brabant en Limburg.
Ga je op pad? https://nos.nl/verkeer
lees je over de situatie op het spoor.
Wat kun je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
De Amerikaanse president Trump heeft bestuurder Lisa Cook van het stelsel van centrale banken https://nos.nl/artikel/2579947-trump-ontslaat-bestuurder-centrale-bank
. Volgens hem is die stap geoorloofd omdat zij documenten zou hebben vervalst om een gunstige hypotheek te krijgen. Cook spreekt de beschuldigingen tegen.
Cook is de eerste zwarte vrouw in het bestuur van de Federal Reserve. Vorige week dreigde Trump al met haar ontslag als ze niet uit eigen beweging zou opstappen. Daarop zei ze dat ze zich niet liet wegpesten. Het ministerie van Justitie is een onderzoek begonnen naar de beschuldigingen tegen Cook.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
In de Tweede Wereldoorlog roofde een hoge nazi-ambtenaar een schilderij van de Joodse kunsthandelaar Goudstikker uit Amsterdam. Na de oorlog vluchtte hij ermee naar Argentinië. AD-journalist Cyril Rosman ontdekte het schilderij nu na een tip bij een familielid, in een huizenadvertentie.
Fijne dinsdag!
Klantenservice onvindbaar of account geblokkeerd: veel klachten over websites
Je Facebook- of Instagram-account wordt geblokkeerd, zonder uitleg waarom. Of je wil de klantenservice van een webwinkel bellen, maar kunt alleen maar chatten met een robot. Het zijn in de communicatie met online bedrijven niet alleen veel voorkomende irritaties, maar het mag ook niet van de wet.
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) liet onderzoek doen naar de problemen die mensen ervaren met online diensten. De organisatie houdt toezicht op een nieuwe Europese wet die regelt dat deze diensten betrouwbaar zijn: de Digital Services Act, in het Nederlands vertaald als digitale dienstenwet.
Het vaakst geven mensen aan dat het niet lukt om in contact te komen met een bedrijf. Bijvoorbeeld omdat mensen alleen 'in gesprek' kunnen met een chatrobot of een computerstem als telefonist. Volgens de wet moeten bedrijven altijd de optie aanbieden om met een mens in contact te komen.
Account geblokkeerd, reclame niet duidelijk
Mensen geven in het onderzoek ook aan dat hun account zonder duidelijke reden wordt geblokkeerd. Of dat van reclame in de Google-zoekmachine of tussen de berichten op Facebook, Instagram en LinkedIn niet duidelijk is dat het om een advertentie gaat. Een woordvoerder van de ACM bevestigt dat: "We zien in de praktijk dat dit niet altijd het geval is."
De Europese wet geldt voor allerlei grote en kleine internetbedrijven. Dan gaat het niet alleen om sociale media zoals Facebook, Instagram, TikTok en Snapchat. Maar bijvoorbeeld ook om diensten om je bestanden online op te slaan als Google Drive, Microsoft OneDrive en Apple iCloud.
Heb jij contact gezocht met een bedrijf, maar kon dat alleen via een chatrobot of een telefoonrobot? Of werd je account bij een online dienst zonder uitleg geblokkeerd? En wil je daarover vertellen? Stuur een bericht naar oproep@nos.nl om je ervaring te delen.
De grootste online diensten staan onder Europees toezicht uit Brussel. Het gaat onder meer om die van grote Amerikaanse techbedrijven als Apple, Google en Microsoft en de Chinese webshops AliExpress, Shein en Temu.
De Autoriteit Consument & Markt houdt toezicht op andere bedrijven, zoals Marktplaats, Thuisbezorgd en webwinkel Bol. De regels gelden soms ook voor kleinere online winkels, bijvoorbeeld als mensen een recensie kunnen achterlaten.
Toezichthouder verzamelt meldingen
De ACM zegt dat mensen die een probleem ervaren met de communicatie van een online dienst, eerst moeten proberen om het samen met het bedrijf op lossen. "Dat is heel belangrijk", zegt Edwin van Houten, directeur consumenten bij de toezichthouder. "Zij zijn zelf verantwoordelijk voor een zorgvuldige klachtenafhandeling."
"Als dat niet lukt, of niet naar tevredenheid, meld het dan ook bij de Autoriteit Consument & Markt. Op basis van alle signalen die wij binnenkrijgen, kunnen wij bepalen wat de platforms zijn waar wij mee aan de slag moeten."
De ACM ontving vorig jaar ruim 250 klachten die gingen over de Digital Services Act. Een deel daarvan stuurde de organisatie door naar toezichthouders in het buitenland. Dat gebeurde wanneer het (Europese) hoofdkantoor van de betreffende online dienst niet in Nederland zit.
Honderd klachten gingen over online diensten in Nederland waar de ACM wél toezicht op houdt. Hoewel de klachten vorig jaar binnenkwamen, kan de toezichthouder pas sinds afgelopen februari handhaven. Voor die tijd was de ACM nog niet officieel benoemd als toezichthouder.
De ACM wil niet zeggen of er op dit moment onderzoeken lopen over mogelijke overtredingen van de wet.
Zeker drie doden in Vietnam door orkaan Kajiki, duizenden huizen beschadigd
Door de orkaan Kajiki zijn in Vietnam zeker drie mensen om het leven gekomen en tien mensen gewond geraakt, melden staatsmedia in het Zuidoost-Aziatische land. Door de vele regen zijn onder meer in de hoofdstad Hanoi straten https://vietnamnews.vn/society/1723981/ha-noi-residents-struggle-with-floodwaters-after-heavy-rain.html
.
Volgens de autoriteiten heeft de orkaan, die inmiddels is afgezwakt, bijna 7000 huizen beschadigd en zo'n 18.000 bomen omvergeblazen. Ook zijn honderden elektriciteitspalen omgewaaid, waardoor in verschillende provincies in het noorden en midden van het land plaatselijk de stroom is uitgevallen.
Het nationale weerbureau van Vietnam verwacht dat er nog veel meer regen zal vallen, waardoor plotselinge overstromingen en aardverschuivingen kunnen voorkomen. Kajiki trekt nu over Laos, waar ook veel neerslag wordt verwacht. Omdat de rivieren die door Vietnam stromen in het buurland ontstaan, waarschuwt het weerbureau voor meer hoogwater.
Trump ontslaat bestuurder centrale bank
De Amerikaanse president Trump heeft bestuurder Lisa Cook van het stelsel van centrale banken ontslagen. Volgens hem is die stap geoorloofd omdat zij documenten zou hebben vervalst om een gunstige hypotheek te krijgen. Cook spreekt de beschuldigingen tegen.
Cook is de eerste zwarte vrouw in het bestuur van de Federal Reserve. Vorige week dreigde Trump al met haar ontslag, als ze niet uit eigen beweging zou opstappen. Daarop zei ze dat ze zich niet liet wegpesten. Het ministerie van Justitie is een onderzoek begonnen naar de beschuldigingen tegen Cook.
Volgens de president staat hij in zijn recht bij het ontslaan van Fed-bestuurders, maar dat kan volgens de wet alleen als er een gegronde reden voor is. Daarbij kan het bijvoorbeeld gaan om een veroordeling voor een misdrijf, schrijft https://www.nytimes.com/live/2025/08/25/us/trump-news
.
Rechtszaak
Cook is nog nergens voor aangeklaagd, laat staan veroordeeld. Het ontslag zal dan ook naar alle waarschijnlijkheid leiden tot een rechtszaak, schrijft https://apnews.com/article/federal-reserve-lisa-cook-trump-6fca3d2fbb54ba204cc91398e6a7b020
.
Trump verkeert al maanden op voet van oorlog met de Fed, met name met voorzitter Jerome Powell. De president eist dat hij de rente flink verlaagt, maar daarvan wilde Powell lange tijd niets weten.
Vrijdag liet hij doorschemeren inmiddels open te staan voor https://nos.nl/artikel/2579556-trump-krijgt-zijn-zin-met-de-amerikaanse-rente-maar-die-wordt-niet-zo-laag-als-hij-wil
.
Trump wil nieuwe ontmoeting met Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un
De Amerikaanse president Trump wil nog dit jaar een ontmoeting hebben met de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un. Dat zei hij in het Witte Huis tijdens een overleg met de Zuid-Koreaanse president Lee. "Ik zie ernaar uit."
In zijn eerste ambtstermijn had Trump drie ontmoetingen met Kim: in https://nos.nl/artikel/2236765-wat-hebben-trump-en-kim-nu-werkelijk-bereikt
voet op Noord-Koreaans grondgebied.
Ook nu nog kijkt Trump daar met veel genoegen op terug, bleek bij de bijeenkomst met Lee. Hij sprak veelvuldig over zijn goede band met de Noord-Koreaanse leider en zei dat Noord-Korea "geweldig veel potentieel" heeft als land.
Trump-complex in Noord-Korea
De Zuid-Koreaanse president weersprak hem niet. Hij zei te hopen dat Trump vrede kan brengen op het Koreaanse schiereiland. "Dan kunt u Kim Jong-un ontmoeten en een Trump-complex bouwen in Noord-Korea, zodat ik daar kan golfen en zodat u echt de rol van de grootste vredestichter wereldwijd op zich kunt nemen."
De gesprekken achter gesloten deuren verliepen volgens Lee boven verwachting. Hij zei dat hij Trump had beloofd om het defensiebudget van Zuid-Korea te verhogen. De Amerikaanse president vindt dat, net als de NAVO-landen, ook de Aziatische bondgenoten van de VS meer moeten betalen voor de Amerikaanse militaire aanwezigheid in hun landen.
Voor Lee was het zijn eerste bezoek aan Washington als president van Zuid-Korea. De liberaal https://nos.nl/artikel/2569802-liberaal-lee-wint-presidentsverkiezingen-in-zuid-korea
, nadat zijn voorganger was afgezet vanwege een machtsgreep.
Afgelopen weekend https://nos.nl/artikel/2579613-zuid-korea-en-japan-zoeken-toenadering-nu-steun-vs-niet-meer-vanzelf-spreekt
om de banden met Tokio aan te halen. Hij brak daarmee met de traditie dat een nieuwe Zuid-Koreaanse president als eerste een bezoek brengt aan de VS.
Noord-Korea heeft nog niet gereageerd op een eventuele ontmoeting met Trump. Een maand geleden zei Kims zus dat het land https://nos.nl/artikel/2576652-noord-korea-wijst-toenaderingspogingen-zuid-korea-af-geen-belang-bij
bij gesprekken met Zuid-Korea.
'Vermogensbeheerders VS beïnvloeden duurzaamheidsdoelen Nederlandse bedrijven'
De vier grootste Amerikaanse vermogensbeheerders BlackRock, Vanguard, State Street en Fidelity hebben ruim 10 procent van de Nederlandse beursgenoteerde bedrijven in beheer. Dat blijkt uit onderzoek van SOMO, een stichting die multinationals onder de loep neemt. Het onderzoek https://bijlagen.nos.nl/artikel-23420372/000-000_SchellekensFernandez4.pdf
. Het Amerikaanse aandeel kan van invloed zijn op duurzaamheidsdoelen van Nederlandse bedrijven nu in de VS op klimaatgebied een andere wind waait, zegt SOMO.
Meer dan twee jaar geleden https://nos.nl/artikel/2465403-belang-amerikaanse-vermogensbeheerders-in-nederlandse-bedrijven-groeit
al dat Nederlandse beursgenoteerde bedrijven in steeds grotere mate in handen van Amerikaanse vermogensbeheerders kwamen. SOMO concludeert op basis van data dat in 2005 de herkomst van vermogensbeheerders voor het grootste deel nog Nederlands was. Inmiddels is dat nog maar 0,9 procent, tegen bijvoorbeeld bijna 12 procent Amerikaans.
In de VS ligt de focus van beleggers veel sterker op het halen van een maximaal rendement. Maatschappelijke opvattingen mogen het rendement niet in de weg staan, is daar het idee, en het bestaan van klimaatverandering staat daar ter discussie. In Europa werkt het voor bedrijven andersom: klimaatwetgeving dwingt bedrijven om duurzame keuzes te maken.
Wat doen vermogensbeheerders?
Vermogensbeheerders investeren geld van anderen, zoals particulieren, pensioenfondsen of verzekeraars, en krijgen daar een vergoeding voor.
Aandeelhouders stemmen over resoluties die van invloed zijn op de koers van een bedrijf. Daar zitten ook milieu- en duurzaamheidsresoluties tussen. Vermogensbeheerders kunnen in opdracht van hun klanten stemmen.
Sinds het aantreden van president Trump gaat het klimaatbeleid in de VS in rap tempo door de shredder. Veel Amerikaanse bedrijven gaan daarin mee, of worden daartoe gedwongen. Waar BlackRock-baas Larry Fink in 2020 een inmiddels bekende brief publiceerde waarin hij de urgentie van klimaatverandering benadrukte en de energietransitie omarmde, is hij inmiddels gedraaid.
Een duidelijk voorbeeld is de klimaatbeleggersclub waaraan BlackRock verbonden was. Leden van die club hebben zich gecommitteerd aan internationale afspraken om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. https://nos.nl/collectie/13871/artikel/2551216-grootste-belegger-ter-wereld-stapt-uit-klimaatclub
stapte BlackRock erui. Daarop besloot de Amerikaanse staat Texas om de vermogensbeheerder van een zwarte lijst te halen met bedrijven die volgens de staat waren doorgeschoten in maatschappelijke en milieudoelstellingen.
De invloed van Amerikaanse vermogensbeheerders op Nederlandse bedrijven is waarschijnlijk niet heel groot, denkt Martijn Rozemuller, CEO Europa bij vermogensbeheerder Van Eck. Hij merkt wel dat een aantal grote bedrijven minder hoog van de toren blaast over hoe begaan ze zijn met het milieu of mensenrechten.
"Wat betreft invloed gaat het er vooral om wat voor vermogensbeheerders het zijn", legt Rozemuller uit. "Beleggen ze actief of passief? Actieve beleggers kunnen met hun voeten stemmen, dus weglopen als ze het ergens niet mee eens zijn. Passieve beleggers beleggen passief, dus volgend, en zitten vaak overal in, ook bij concurrenten." BlackRock beheert zo'n 355 miljard euro van Nederlandse klanten, met name via pensioenfondsen.
'Doorgeef-stemmen'
Veel beleggers die via een vermogensbeheerder beleggen, maken geen gebruik van het stemrecht dat je als aandeelhouder hebt. Al zijn er steeds meer vermogensbeheerders die klanten de optie geven via hen te stemmen, oftewel 'doorgeef-stemmen'.
Maar uit cijfers van BlackRock zelf blijkt dat dit niet bij elke soort belegging kan, en dat er bij slechts 10 procent van hun vermogen sprake van is. Voor de overige 90 procent stemt BlackRock volgens de eigen interne richtlijnen.
Joeri de Wilde, econoom bij Triodos, maakt zich daarom wel zorgen om deze ontwikkeling: "Zodra een klant geen gebruik maakt van 'doorgeef-stemmen', geldt de richtlijn van BlackRock. Die waren al niet progressief als het gaat om duurzaamheid, en zijn dat nu nog minder. Je ziet de toegenomen invloed van Trump op het bedrijfsleven: er is een gure wind tegen duurzaamheid gaan waaien."
BlackRock: bedrijven zijn zelf verantwoordelijk
Uit onderzoek van https://shareaction.org/news/worlds-largest-asset-managers-block-social-and-environmental-progress-with-worst-voting-performance-yet
in de VS blijkt dat vorig jaar grote vermogensbeheerders - waaronder de vier genoemd in dit artikel - bij slechts 1,4 procent van de maatschappelijke en milieuresoluties voor stemden. Volgens de onderzoekers was dat het laagste cijfer sinds ze begonnen met meten. SOMO concludeert dat de Nederlandse en Amerikaanse richtlijnen van BlackRock niet veel van elkaar verschillen.
"En het gaat verder dan dat", zegt Boris Schellekens van SOMO. "Als je grootste aandeelhouder duurzaamheid niet hoog in het vaandel heeft, en BlackRock is bij 14 van de 25 Nederlandse beursgenoteerde bedrijven de grootste, ga je ook geen duurzame voorstellen schrijven of in stemming brengen."
BlackRock zegt in een reactie dat het als minderheidsaandeelhouder niet de strategie van een bedrijf kan bepalen. "Dat blijft de verantwoordelijkheid van het management van het bedrijf zelf", zegt een woordvoerder. "Voor klanten die zelf hun stemrecht willen uitoefenen hebben we een speciaal programma. Daarnaast hebben wij een speciaal klimaatprogramma voor klanten die dat belangrijk vinden."
Lil Nas X ontkent mishandelen van politieagenten
De Amerikaanse rapper Lil Nas X ontkent dat hij politiemensen heeft aangevallen toen die hem vorige week aanspraken op naaktlopen. Bij zijn voorgeleiding voor de rechter in Los Angeles bleek dat hij zichzelf onschuldig acht aan de vier aanklachten tegen hem, die onder meer gaan over het veroorzaken van letsel bij een agent.
Lil Nas X werd afgelopen donderdag in de vroege ochtend bloot op straat gezien in de wijk Studio City, vernoemd naar de filmstudio's die er zijn gevestigd. Aanvankelijk liep hij https://nos.nl/artikel/2579447-rapper-lil-nas-x-aangehouden-na-belagen-agent-liep-s-nachts-in-onderbroek-op-straat
is te zien dat hij later poedelnaakt was.
Volgens de politieagenten viel hij hen aan toen ze hem aanspraken. Daarop werd hij gearresteerd en meegenomen naar een ziekenhuis omdat de agenten vermoedden dat hij te veel drugs had gebruikt. Enkele uren later werd hij naar de gevangenis overgebracht.
De artiest, die in 2018 wereldberoemd werd met de superhit Old Town Road, moet 15 september opnieuw voorkomen. Hij kan op borgtocht vrijkomen als hij 75.000 dollar betaalt, omgerekend 65.000 euro, en naar praatgroepen gaat voor drugsverslaafden.
Stroomstoring omgeving Leeuwarden voorbij, nog wel risico op omvallen mast
In Leeuwarden en omgeving hebben zo'n 25.000 huishoudens urenlang zonder stroom gezeten. De storing ontstond toen een schip met een kraan https://nos.nl/artikel/2579901-schip-vaart-tegen-hoogspanningskabels-25-000-friese-huishoudens-zonder-stroom
. Rond 21.30 uur meldde netbeheerder Tennet dat de storing verholpen was.
De aanvaring gebeurde op het Van Harinxmakanaal bij Franeker. Rond 14.30 uur voer het schip daar tegen de kabels aan. Er raakte niemand gewond, maar door het ongeluk raakten de hoogspanningsmast en enkele kabels beschadigd. Dat leidde tot een grote stroomstoring.
Hoewel de storing nu is verholpen, moeten de beschadigde kabels nog wel verwijderd worden, zegt Tennet. Dat zal vannacht of anders morgen bij daglicht gebeuren.
Gebied rond hoogspanningsmast ontruimd
Op de plek van de aanvaring is de veiligheidsregio sinds vanmiddag bezig om de schade in kaart te brengen. Uit voorzorg is een gebied rond de getroffen elektriciteitsmast en een aantal andere masten ontruimd. "Er is een risico dat de mast valt en daarmee ook andere masten in de omgeving", meldt de veiligheidsregio.
Ook is een deel van de rondweg in Franeker afgezet en is het treinverkeer tussen Franeker en Harlingen voorlopig gestremd, meldt https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/17730099/tennet-storing-duurt-in-ieder-geval-nog-tot-2300-uur-schade-wordt-in-kaart-gebracht
. Volgens de NS duurt dat tot ongeveer 23.15 uur.
Sting aangeklaagd door oud-bandgenoten van The Police om royalty's
De Britse artiest Sting is aangeklaagd door twee oud-bandleden van The Police, waarvan hij de voorman was. Het gaat om miljoenen ponden aan royalty's die gitarist Andy Summers en drummer Stewart Copeland niet kregen voor hun aandeel in de muziek. Dat melden diverse Britse media.
De drie zouden meerdere keren hebben geprobeerd om er met advocaten onderling uit te komen, maar die pogingen slaagden niet. "Ze zagen geen andere keuze dan naar de rechter te stappen", zegt een bron tegen https://www.thesun.co.uk/tvandshowbiz/36421649/sting-sued-royalties-ex-bandmates-the-police/
"Ze zeggen dat ze nog miljoenen aan royalty's tegoed hebben."
Alleen al voor de hit https://nos.nl/artikel/2405594-wetenschappers-every-breath-you-take-is-het-ultieme-doorsneelied
zou Sting jaarlijks nog ruim een half miljoen pond aan royalty's ontvangen. Summers en Copeland hebben daarentegen geen credits gekregen voor het schrijven ervan, terwijl ze daar naar eigen zeggen wel aan hebben bijgedragen. Een woordvoerder van Sting ontkent tegenover The Sun dat het geschil te maken heeft met dit nummer, maar gaf verder geen uitleg.
Summers en Copeland hebben de zaak ingediend bij het High Court in Londen. In de rechtbankdocumenten staat Sting als aangeklaagde vermeld onder zijn echte naam, Gordon Matthew Sumner. Ook zijn bedrijf is aangeklaagd.
75 miljoen platen
The Police werd opgericht in 1977 en ging in de jaren 80 uit elkaar. In 2007 en 2008 deden ze een reünietournee.
Wereldwijd verkochten ze ruim 75 miljoen platen. Sting (73) is een van 's werelds succesvolste artiesten. Hij verkocht ruim honderd miljoen albums.
Buitenlandse kritiek doet Israëlische regering weinig
Langzaam maar zeker beginnen westerse landen hun geduld met Israël te verliezen. Zo zijn steeds meer regeringen van plan om de Palestijnse staat erkennen. En zelfs Duitsland - dat Israël altijd verdedigt - wil geen wapens meer leveren die in Gaza gebruikt kunnen worden.
In Nederland speelt de kwestie ook volop. Demissionair minister Veldkamp van Buitenlandse Zaken, naar eigen zeggen een "vriend van Israël", bepleitte maatregelen tegen Israël vanwege het geweld in Gaza en de bezette Westelijke Jordaanoever. Toen hij daarvoor niet genoeg steun kreeg van zijn coalitiepartners, besloot hij https://nos.nl/artikel/2579547-minister-veldkamp-nsc-stapt-op-om-discussie-nieuwe-israel-maatregelen
, met zijn NSC-collega's in zijn kielzog.
'Zorgwekkend'
Dat is ook in Israël nieuws. Tegen de zender Kanaal 12 zegt de afgetreden Veldkamp dat de regering van premier Netanyahu in de ogen van de wereld zijn legitimiteit heeft verloren. De journalist die hem interviewde, Tomer Almogor, noemt dat zorgwekkend. "Het is het klassieke voorbeeld van hoe Israël de steun van politici verliest die eerder positief tegenover Israël stonden."
Toch lijkt de Israëlische regering zich weinig aan te trekken van de aanzwellende buitenlandse kritiek. Netanyahu kiest juist voor de tegenaanval. Zo noemde hij premier Albanese van Australië "een zwakke leider die Israël verraadt", omdat hij de Palestijnse staat wil erkennen. Toen de Franse president Macron dat ook aankondigde, zei Netanyahu dat Macron "het antisemitische vuur in Frankrijk aanwakkert". Israël zou nu overwegen om het Franse consulaat in Jeruzalem te sluiten.
Niet begrepen
Eran Etzion, een voormalige hoge adviseur van de Israëlische regering, herkent dat beeld. "De huidige regering wil niet naar vrienden luisteren. Ze voelen zich aangevallen en dat is vanuit hun perspectief ook begrijpelijk."
De regering heeft volgens Etzion slechts de steun van een minderheid van het land. "20 tot 30 procent van de bevolking boeit het niet wat de wereld denkt. Veel van hen geloven in Joodse superioriteit in de theologische en nationalistische zin van het woord. Maar zij zijn niet de meerderheid van de Israëliërs."
In het algemeen, stelt Etzion, voelen de meeste Israëliërs zich niet begrepen door de buitenwereld. "Zowat elke Israëliër kampt met trauma's en die zijn nog niet verwerkt", zegt hij. "Daardoor is er heel weinig begrip voor kritiek. Sinds 7 oktober verdedigen we ons, maar de halve wereld heeft het over genocide en oorlogsmisdaden." Daar komt bij dat de meeste Israëliërs door de regering en de meeste media 'afgeschermd' worden van wat er in Gaza gebeurt, zegt Etzion.
Liberale democratie als bedreiging
Ondanks alle kritiek zijn er ook nog landen die Israël wel blijven steunen, met de Verenigde Staten voorop. De regering van president Trump is ook ideologisch nauw verbonden met de Israëlische regering. Etzion: "Deze regering ziet de liberale democratie als een bedreiging. Zo zien ze bijvoorbeeld de Hongaarse premier Orbán als een vriend."
Wat daar nog bij komt: ondanks alle harde woorden uit het Westen zijn er nog weinig concrete maatregelen tegen Israël. Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Canada https://www.gov.uk/government/news/joint-statement-from-the-leaders-of-the-united-kingdom-france-and-canada-on-the-situation-in-gaza-and-the-west-bank
in mei dat Israël zijn militaire operaties in Gaza moest staken en hulpgoederen moest toelaten. Als Israël dat niet zou doen kondigden de landen "verdere concrete maatregelen" aan. Maar behalve het vooral symbolische dreigement om de Palestijnse staat te erkennen is er van concrete maatregelen nog weinig vernomen.
Ook niet van de Nederlandse regering, of wat daar nog van over is. En niet van de Europese Unie. Die kwam vorige maand nog bij elkaar om maatregelen te bespreken. Maar er was geen vereiste meerderheid om het handelsverdrag met Israël op te zeggen.
15-jarige verdachte vechtpartij Center Parcs weer vrij
De 15-jarige jongen die vorige week donderdag werd aangehouden na een vechtpartij in een vakantiepark in Westerhoven is weer vrij. Vandaag werd hij voorgeleid. Hij mag van de rechtbank de rest van het onderzoek in vrijheid afwachten.
Bij een paintball-spel op een Center Parcs-terrein in Noord-Brabant kreeg een groep uit Maarssen en een groep Israëlische toeristen vorige week ruzie. Dat ontaardde in een vechtpartij, waarbij twee Israëlische toeristen gewond raakten. Het gaat om een 27-jarige en 41-jarige man. Tegen de jongen is aangifte gedaan van mishandeling.
De politie sprak in eerste instantie van "geweld met een mogelijk discriminerende context". Het Openbaar Ministerie laat nu weten dat er "over en weer" beschuldigingen zijn gedaan van discriminerende uitingen en dat inmiddels met alle betrokkenen is gesproken. "Onderzoek heeft tot dusver geen onafhankelijke bevestiging opgeleverd van dergelijke uitingen", schrijft het OM.
Het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken maakte vorige week al snel de vergelijking met de rellen in Amsterdam na de wedstrijd Ajax-Maccabi Tel Aviv. "Opnieuw worden Israëliërs in Nederland aangevallen. Israël roept de Nederlandse regering op daadkrachtig op te treden om aanvallen op Israëliërs op haar grondgebied te voorkomen, de daders op te sporen en ze voor de rechter te brengen."
Radiostilte dreigt in Alaska: publieke omroepen staan op omvallen
Amerikaanse publieke omroepen staan in de overlevingsstand. Nu president Trump de geldkraan dichtdraait, vrezen zeker honderd lokale tv- en radiozenders voor hun voortbestaan. Vooral buiten de grote steden, het dunbevolkte Alaska voorop: maar liefst 21 zenders staan daar op omvallen.
Voor James Devens van KCHU, een lokale radiozender in het zuiden van Alaska, had de timing niet slechter gekund. Smeltwater uit een gletsjer heeft een gat geslagen in de oever waarin zijn honderd meter hoge zendmast is verankerd. Een stuk grond ter grootte van een voetbalveld is verdwenen.
"De gletsjer smelt sneller dan ooit tevoren, dat zorgt voor plotselinge krachtige stromingen", wijst Devens. Een provisorisch dijkje biedt weer wat soelaas voor de mast, die een gebied bedient dat ruim 2,5 keer groter is dan Nederland. "Zelfs als we de mast weer in orde krijgen, zitten we met een gat in de begroting van 70 procent."
Sesamstraat
Ooit werden publieke omroepen opgericht om Amerikanen in alle uithoeken van het land te bereiken. Met kinderprogramma's als Sesamstraat. Om nieuws, kennis en verhalen uit het land te delen. En de omroepen worden gebruikt als rampenzender, juist ook op afgelegen plekken.
Bij de aardbeving en tsunami van 1964, nog altijd de grootste aardbeving ooit gemeten in Noord-Amerika, bestond KCHU nog niet. Tientallen inwoners van Valdez en het nabijgelegen Chenega kwamen om. "Vandaag zouden ze door ons gewaarschuwd worden, morgen misschien door niemand meer", verzucht Devens.
In 1989, toen een olietanker van Exxon stukliep op de rotsen, was zijn radiostation wel in de lucht. Elf miljoen vaten olie belandden in het water voor de kust van Valdez. "KCHU bracht het nieuws als eerste", vertelt Devens, wiens grootvader destijds burgemeester was van het dorp. "Op de nationale televisie vertelde hij dat hij door het radiostation was wakker gebeld."
In een enquête zei ruim twee derde van de Amerikanen publieke omroepen te zien als levenslijn voor het platteland. Bijna net zoveel Amerikanen willen dat de omroepen gratis toegankelijk blijven. Een minderheid van 44 procent zei wel vóór de bezuinigingen te zijn.
Trump zette de financiering toch stop. "Ze laten CNN eerlijk lijken", vergeleek hij publieke media met de door hem gehate nieuwszender. Trump kreeg net genoeg senatoren aan boord om zijn wet door het Congres te loodsen. "We zijn ervan af, af van de miljarden dollars die daaraan verspild werden", stelde hij.
In totaal is er voor dit jaar 545 miljoen dollar begroot. Grofweg de helft ging naar lokale tv-zenders, 83 miljoen dollar naar lokale radiozenders. Maar per 1 oktober stopt die financiering uit Washington. In Alaska hoeven zenders er niet op te rekenen dat hun overheid bijspringt, omdat de gouverneur dat weigert.
"Als dit 1990 of 1980 was geweest, was het een ander verhaal geweest", stelt gouverneur Dunleavy in Anchorage. "Tegenwoordig heeft vrijwel iedereen een smartphone en internettoegang", zegt de Trump-loyalist.
"Er zijn satellietmogelijkheden waaronder Starlink van Musk", zegt Dunleavy, gevraagd naar de effecten van de bezuinigingen op de lokale journalistiek en rampenparaatheid. Vulkaanuitbarstingen, aardbevingen en tsunami's: ook in de afgelopen weken gingen er weer meerdere waarschuwingen uit. "Het is de vraag of je de schaarse middelen nog wel in dit soort initiatieven moet steken."
Devens ziet dat anders. "Niet iedereen heeft altijd toegang tot een mobiele telefoon of internet. Er zijn in Alaska kleine gemeenschappen waar geen netwerkdekking is, en waar die ook nooit zal komen. Zonder waarschuwingen zouden mensen simpelweg overvallen worden door rampen. Een draagbare radio kost minder dan een smartphone."
Niet te redden
Spotjes op zijn zender, waarin wordt opgeroepen tot donaties, hebben al tienduizenden dollars binnengebracht. "Overweldigend", noemt Devens die steun, maar hij is bang dat er niet veel meer bijkomt. Het aantal potentiële donateurs voor kleinere stations als het zijne is beperkt.
Devens bereikt zo'n 7000 mensen. "Er wonen gewoon heel weinig mensen, verspreid over een enorm gebied." Lokale kranten zijn er bijna niet meer. "Zonder toegang tot de publieke omroep hebben sommigen helemaal geen toegang tot media. We leven van dag tot dag. Maar ik blijf vechten tot het einde."
Dat moet hij voorlopig doen met een kleiner bereik. De AM-zendmast kon niet meer gered worden. Uit veiligheidsoverwegingen is de toren naar beneden gehaald, vertelt Devens kort na ons bezoek aan de telefoon. "Niets meer dan schroot. We verliezen een paar honderd luisteraars. Maar dat zijn juist de mensen die het verst buiten de gebaande paden wonen."
VVD-leden brengen wijzigingen aan in top kandidatenlijst
VVD-vicefractievoorzitter Bente Becker staat niet meer in de top vijf van de kandidatenlijst van de liberalen voor de verkiezingen op 29 oktober. De leden hebben haar op plaats zes gezet, terwijl ze in de conceptlijst nog op plek drie stond. Dat blijkt uit de https://www.vvd.nl/nieuws/ons-team-voor-een-veilig-welvarend-en-vrij-nederland/
, die de VVD heeft bekendgemaakt.
In plaats van Becker staat de huidige demissionair minister van Defensie, Ruben Brekelmans op drie, gevolgd door Vincent Karremans (minister van Economische Zaken) en Kamerlid Eric van der Burg.
Ook Thierry Aartsen, sinds twee maanden staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, zakt op de lijst van 13 naar 14. Hij ruilt van plek met Ulysse Ellian, die zich als Kamerlid tot voor kort bezighield met Justitie. Tegenwoordig is hij defensiewoordvoerder van de fractie.
Dilan Yesilgöz voert de VVD-lijst aan, net als bij de vorige verkiezingen. Eelco Heinen, demissionair minister van Financiën, staat op twee. Op dit moment heeft de VVD 24 zetels, in de laatste Peilingwijzer staat de partij op 20 tot 24 zetels.
Clash in Poolse politiek bedreigt financiering van Starlink voor Oekraïne
In Polen is een flinke clash ontstaan tussen de regering-Tusk en president Nawrocki, vanwege een veto van de president. Nawrocki blokkeerde vandaag wetgeving over het verlengen van financiële steun voor Oekraïense vluchtelingen. Maar door dat besluit dreigt ook een automatisch einde te komen aan de Poolse financiering van het satellietennetwerk Starlink voor Oekraïne, zegt de regering.
De wet is volgens minister Gawkowski van Digitale Zaken namelijk ook de basis voor de betalingen voor Starlink. "Ik kan mij geen mooier cadeau voor Poetins troepen bedenken", schrijft hij cynisch in een bericht op X.
Starlink, van ruimtevaartbedrijf SpaceX, is een netwerk van satellieten dat overal op de wereld breedbandinternet biedt, ook op afgelegen plekken. In de oorlog met Rusland is Starlink cruciaal voor het Oekraïense leger. Het netwerk wordt onder meer gebruikt voor het aansturen van drones, communicatie en het uitvoeren van operaties.
50 miljoen per jaar
Polen betaalt zo'n 50 miljoen dollar per jaar om Oekraïne te voorzien van Starlink, zei buitenlandminister Sikorski https://www.bbc.com/news/articles/cy87vg38dnpo
. Door het veto van Nawrocki is er vanaf 1 oktober geen wettelijke basis meer voor die betaling, aldus minister Gawkowski. Het veto treft volgens hem ook het opslaan van Oekraïense overheidsgegevens "op een veilige locatie".
In de door de president gevetode wet draait het onder meer om de toegang van Oekraïense vluchtelingen tot subsidies als kinderbijslag en de zorg. Polen huisvest bijna een miljoen gevluchte Oekraïners. Nawrocki wil dat alleen werkende Oekraïners de uitkeringen blijven ontvangen.
Tegenover persbureau Reuters laat een woordvoerder van de president weten dat de Starlink-financiering alsnog in de wet verankerd kan worden, als het parlement een door Nawrocki ingediende wet aanneemt. Minister Gawkowski beschuldigt de president van het voeren van "een politieke machtsstrijd", ten koste van Oekraïne.
Vetorecht
Nawrocki, een conservatieve nationalist, won in juni de presidentsverkiezingen. Hij komt net als zijn voorganger Duda uit het kamp van oppositiepartij PiS en werd begin deze maand beëdigd. Zijn winst was een tegenvaller voor de centrum-linkse regering van de pro-Europese premier Tusk, die hoopte op een president die zijn regering beter gezind was.
In Polen heeft de president namelijk vetorecht, waarmee hij wetgeving kan blokkeren en dus regeringsbeleid kan dwarsbomen. Vorige week blokkeerde Nawrocki ook al een wet die was bedoeld om de regels voor groene energie te versoepelen.
Podcast De Dag: wat Lisa's dood online losmaakt
Een online-bericht van schrijfster Nienke 's Gravemade over de dood van Lisa uit Abcoude heeft een nationaal gesprek over geweld tegen vrouwen op gang gebracht. Haar tekst over het rode handtasje van Lisa en het 'opeisen van de nacht' https://nos.nl/artikel/2579430-insta-bericht-over-dood-van-lisa-raakt-gevoelige-snaar-zij-heeft-alles-goed-gedaan
en leidt tot allerlei initiatieven.
Maar sinds bekend is gemaakt dat de vermoedelijke dader een asielzoeker is, ontstaan er online ook andere gesprekken. "En die gesprekken raken vertroebeld met elkaar", zegt 's Gravemade in https://pod.link/1339219119
Nienke 's Gravemade reflecteert op wat zij nu online ziet gebeuren, op het ongemak rondom haar eigen rol daarin en wat alle online reacties op de dood van Lisa volgens haar zeggen over onze samenleving.
Reageren? Mail https://dedag@nos.nl
Presentatie en montage: Elisabeth Steinz
Redactie: IJsbrand Terpstra en Ulrike Nagel
Deze aflevering van De Dag kun je https://pod.link/1339219119
beluisteren. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!
Onze podcasts:
https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-dag
: elke werkdag 20 minuten verdieping bij één onderwerp uit het nieuws.
https://plinkhq.com/i/1555232129
: elke werkdag rond vijven één onderwerp, in 5 minuten. NOS op 3 vertelt je wat je moet weten over een actueel onderwerp om het nieuws erover beter te kunnen volgen.
https://www.nporadio1.nl/podcasts/nos-met-het-oog-op-morgen
: elke dag een overzicht van het nieuws, een blik in de ochtendkranten en het betere journalistieke interview.
https://www.nporadio1.nl/podcasts/het-beste-uit-het-oog
: iedere zaterdag selecteert de redactie van Met het Oog op Morgen de mooiste gesprekken van de afgelopen week.
https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-stemming-van-vullings-en-van-der-wulp
: elke vrijdag een nieuwe aflevering waarin de politieke week wordt doorgenomen. Gemaakt door de NOS en EenVandaag.
https://www.zapp.nl/programmas/nos-jeugdjournaal-podcast
: iedere week vindt het Jeugdjournaal antwoorden op vragen van kinderen bij het nieuws.
Gesprekken bij koning over onstane 'complexe situatie'
Koning Willem Alexander ontvangt vanmiddag op paleis Huis ten Bosch onder anderen demissionair premier Schoof. Ze praten over hoe het verder moet met het landsbestuur, nu NSC uit het demissionaire kabinet is gestapt.
De Rijksvoorlichtingsdienst meldt dat wordt gesproken over mogelijke oplossingen voor de "complexe situatie" https://nos.nl/artikel/2579664-dat-naast-veldkamp-alle-nsc-ministers-opstapten-was-ware-shock-voor-coalitiepartners
door het vertrek van de NSC-bewindslieden. Veel posten staan nu open.
Ook de beide Kamervoorzitters Bruijn (Eerste Kamer) en Bosma (Tweede Kamer) en de vicevoorzitter van de Raad van State De Graaf komen vanmiddag als vaste adviseurs van de regering naar het paleis.
Meerdere portefeuilles
Met nog twee maanden tot de verkiezingen, en daarna de periode waarin een nieuw kabinet wordt geformeerd, zullen voor langere tijd oplossingen gevonden moeten worden voor het landsbestuur.
Er zijn acht posities te vullen, tijdelijke vervangers https://nos.nl/artikel/2579610-meer-bekend-over-vervanging-nsc-ministers-van-hijum-terug-naar-kamer
. Veel van de vijftien overgebleven bewindslieden van VVD en BBB hebben nu twee of drie portefeuilles.
Het langere tijd combineren van posten is volgens hoogleraar parlementaire geschiedenis Van den Braak https://nos.nl/artikel/2579635-politiek-in-onbekend-vaarwater-nu-partij-opstapt-uit-demissionair-kabinet
"Twee zware posten zijn onmogelijk voor één minister. Voor even kan het misschien wel, maar op termijn moet men toch een vervanger zoeken", zei hij dit weekend tegen de NOS.
Koning weer meer betrokken
Door de gesprekken van vandaag wordt de koning als staatshoofd en lid van de regering weer meer betrokken bij het politieke proces. In 2012 besloot de Kamer voortaan meer zelf de regie te nemen bij de formatie van een nieuw kabinet en de rol van het staatshoofd daarin te beperken. Echte afspraken over het proces https://nos.nl/artikel/2464939-lessen-uit-lange-kabinetsformatie-deadlines-en-vertrouwelijkheid-nodig
De daaropvolgende formatie van VVD en PvdA in 2012 verliep vlot, maar daarna volgden juist heel lange formaties. Om die reden vinden sommige partijen in de Kamer dat het proces opnieuw onder de loop genomen moet worden.
Noord-Koreaanse leider bij test met raketten van 'superieure gevechtscapaciteit'
Noord-Korea heeft naar eigen zeggen twee nieuwe luchtverdedigingsraketten afgevuurd. Het ging om een rakettest onder toezicht van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un.
Het staatspersbureau van het dictatoriale land schrijft dat de wapens een "superieure gevechtscapaciteit" hebben en ze "unieke technologie" bevatten. De raketten zouden "zeer geschikt zijn voor het vernietigen van verschillende luchtdoelen".
De test vond zaterdag plaats, nadat Zuid-Korea bevestigde dat het dinsdag waarschuwingsschoten had gelost, omdat Noord-Koreaanse militairen de gedemilitariseerde zone overstaken die de twee landen van elkaar scheidt.
Militaire oefening VS en Zuid-Korea
Noord-Korea noemden het afvuren van de waarschuwingsschoten een "https://nos.nl/artikel/2579585-noord-korea-beschuldigt-zuid-korea-van-provocatie-na-waarschuwingsschoten
". De militairen zouden bezig zijn geweest met het bouwen van een barrière die volgens de Noord-Koreanen "permanent de zuidelijke grens moet afsluiten". Vanuit Noord-Korea werd niet teruggeschoten.
De Noord-Koreaanse rakettest komt op een moment dat Zuid-Korea en de Verenigde Staten net zijn begonnen met een grootschalige gezamenlijke militaire oefening in de regio. En maandag hebben de nieuwe Zuid-Koreaanse president Lee Jae-myung en de Amerikaanse president Trump een ontmoeting in Washington, schrijft de Britse publieke omroep https://www.bbc.com/news/articles/cj3lp47nxdjo
.
Kim Jong-un veroordeelde afgelopen maand de militaire oefeningen van de VS en Zuid-Korea. Hij noemde ze "zeer vijandig en confronterend".
Rusland
Noord-Korea voert geregeld rakettesten uit. In mei werden meerdere ballistische raketten afgevuurd. Zuid-Korea vermoedde dat het toen ging om een prestatietest voor de https://nos.nl/artikel/2566422-eerste-raketlancering-noord-korea-in-twee-maanden-zegt-zuid-korea
naar Rusland.
Noord-Korea en Rusland werken op militair gebied samen. Kim Jong-un stuurde eerder duizenden militairen naar Rusland om mee te vechten in Oekraïne. Hoge Zuid-Koreaanse functionarissen uitten al eens hun zorgen, omdat Noord-Korea Russische rakettechnologie zou krijgen in ruil voor het sturen van troepen naar Rusland.
Of er bij de rakettest van gisteren Russische technologie is ingezet, is niet bekend.
Meer bekend over vervanging NSC-ministers, Van Hijum terug naar Kamer
Na het vertrek van alle NSC-ministers is het demissionaire kabinet druk bezig met de vraag wie hun portefeuilles gaat overnemen, al dan niet tijdelijk. Duidelijk is inmiddels dat minister Keijzer (BBB), die naast haar oorspronkelijke portefeuille Wonen ook al een deel van het asielbeleid onder haar hoede heeft, Sociale Zaken van minister Van Hijum erbij gaat doen. Dat melden bronnen in Den Haag.
Minister Hermans (VVD, Klimaat en Groene Groei) neemt Onderwijs erbij, dat vacant is door het vertrek van NSC'er Bruins. Justitieminister Van Weel (VVD) krijgt de portefeuille van minister Uitermark van Binnenlandse Zaken erbij. En zoals gisteren al duidelijk werd, is minister Brekelmans (VVD, Defensie) de vervanger op Buitenlandse Zaken.
Het hele smaldeel van NSC volgde https://nos.nl/artikel/2579552-na-veldkamp-stappen-ook-alle-andere-nsc-bewindslieden-uit-kabinet
het voorbeeld van minister Veldkamp van Buitenlandse Zaken, die opstapte omdat hij naar zijn mening in het kabinet onvoldoende steun kreeg voor strengere maatregelen tegen Israël, vanwege de oorlog in Gaza. Sindsdien steunt het demissionaire kabinet-Schoof op nog maar twee partijen met in totaal 32 zetels in de Tweede Kamer.
Staatssecretarissen
De vervangingen die nu zijn afgesproken, gelden in ieder geval voorlopig, zodat alle beleidsterreinen weer bezet zijn. Het kan zijn dat VVD en BBB in een later stadium nog nieuwe mensen naar voren schuiven om de ministersploeg weer compleet te krijgen.
Het uitgangspunt is dat de afgetreden NSC-staatssecretarissen niet vervangen worden en dat de ministers op die departementen hun taken erbij nemen. Op het ministerie van Financiën ligt dat lastig. NSC had daar twee belangrijke staatssecretarissen: Van Oostenbruggen, die druk bezig was met ingrijpende belastinghervormingen, en Palmen, die het toeslagenschandaal onder haar hoede had.
Weer Kamerlid
Ingewijden zeggen dat Eddy van Hijum, die ook de lijsttrekker van NSC is voor de komende verkiezingen, teruggaat naar de Tweede Kamer. Hij neemt daar dan de plaats in van Diederik Boomsma, het Kamerlid dat deze maand een overstap aankondigde naar JA21 en per direct zijn zetel opgaf.
Boomsma wilde eerder lijsttrekker worden van NSC, maar trok zich terug toen het bestuur de voorkeur gaf aan Van Hijum.
Trump krijgt zijn zin met de Amerikaanse rente, maar die wordt niet zo laag als hij wil
Na maanden druk zetten lijkt de Amerikaanse president Trump eindelijk zijn zin te krijgen van de Amerikaanse koepel van centrale banken, de Federal Reserve. Een beetje dan. De Fed verlaagt volgende maand waarschijnlijk de rente. Alleen niet met 2 procent, de halvering die Trump wil, maar vermoedelijk met slechts 0,25 procent.
Dat viel vanmiddag op te maken uit de toespraak van Fed-voorzitter Jerome Powell op de jaarlijkse conferentie van de Fed in Jackson Hole. Daarin zette Powell de deur voor een renteverlaging op een ruime kier. De financiële markten houden er daarom rekening mee dat de Fed de rente volgende maand verlaagt met 0,25 procent. De beleidsrente van de Fed ligt sinds eind vorig jaar op 4,25 tot 4,5 procent.
President Trump eist dat de centrale bank de beleidsrente zo snel mogelijk halveert, zodat geld lenen voor Amerikaanse bedrijven en consumenten flink goedkoper wordt. Niet alleen is zo'n grote rentedaling zelden vertoond, de Fed probeert met een hogere rente de aanhoudende hoge prijsstijgingen in de VS af te remmen.
Publieke ruzie
Nadat de Fed in de laatste zes maanden van vorig jaar de rente met een procent verlaagde, bleef een verdere verlaging dit jaar uit. Dat kwam vooral nadat Trump in april een https://nos.nl/collectie/13986/artikel/2562146
ontketende. Dat deed hij door extra belasting in te voeren op spullen die de VS uit het buitenland importeert. Door alle onzekerheid over de importtarieven is ook de dollar verzwakt.
Wel zijn er inmiddels akkoorden gesloten met diverse economische blokken, waaronder de Europese Unie. Toch is er nog https://nos.nl/artikel/2576749-na-handelsakkoord-tussen-de-eu-en-vs-is-de-vraag-wie-betaalt-de-rekening
over de gevolgen van de nieuwe tarieven die zijn afgesproken.
Omdat hij zijn zin niet kreeg met de rente, riep Trump de afgelopen maanden Fed-voorzitter Powell meerdere malen publiekelijk op om af te treden. Omdat Powell geen krimp gaf, wil Trump hem nu voor de rechter slepen vanwege een in zijn ogen veel te dure verbouwing van de Fed-gebouwen.
De Amerikaanse president Trump ruziet voor de camera met Fed-voorzitter Powell op een bouwplaats:
De afgelopen weken richtte Trump zijn pijlen ook op andere bestuursleden van de Fed. Nadat eerst Adriana Kugler om onduidelijke reden opstapte, wil Trump nu dat Lisa Cook vertrekt vanwege een vermeende hypotheekfraude. Cook reageerde deze week dat zij zich "niet laat wegpesten".
Cijferbureau
In zijn toespraak repte Powell vanmiddag met geen woord over alle aanvallen van de president. Wel zei hij dat de centrale bank beleid blijft maken op basis van grondige analyses van alle data en vooruitzichten over de Amerikaanse economie. "Van die aanpak zullen we nooit afwijken", zei Powell stellig. Daarmee leek hij te verwijzen naar de groeiende politieke druk op de altijd onafhankelijk opererende Fed.
Toch is de informatie waar de Fed zich op baseert binnenkort mogelijk niet meer onomstreden. De Fed kijkt vooral naar de cijfers die het Amerikaanse statistiekbureau https://nos.nl/artikel/2577271-trump-ontslaat-hoofd-statistiekbureau-na-tegenvallende-werkgelegenheidscijfers
. De benoeming van de nieuwe directeur, E.J. Antoni, moet nog wel door de Senaat worden goedgekeurd.
Toch rente omlaag
Ondanks alle onrust, zei Powell vanmiddag wel dat voor de Fed een "aanpassing van de beleidskoers is te rechtvaardigen". Daarmee doelde hij op een renteverlaging. Dat komt volgens Powell vooral omdat de werkloosheid al langere tijd stabiel blijft. Een stijging hiervan lijkt niet erg waarschijnlijk, mede door het strenge immigratiebeleid van Trump.
Over de prijsstijgingen is die onzekerheid er nog wel, benadrukte Powell. De afgelopen maanden verwerkten de meeste Amerikaanse bedrijven de extra heffingen op producten die zij uit het buitenland halen niet in de prijzen. Maar de kans lijkt groot dat ze die extra kosten toch gaan doorberekenen.
Gisteren zei topman Doug McMillon van Walmart nog dat de Amerikaanse supermarktgigant de kosten door de importtarieven "wekelijks ziet oplopen". "En we verwachten dat dit het komende halfjaar door zal gaan", zei hij.
In zijn toespraak zei Powell dat de gevolgen van de hoge importtarieven "nu duidelijk zichtbaar zijn in de consumentenprijzen". Hoewel het de Fed nog niet duidelijk is hoe en wanneer, zei Powell dat de effecten van de heffingen de komende maanden verder zullen ophopen. Daardoor kan de inflatie in de VS, die nu nog op 2,6 procent ligt, gaan stijgen. De Fed wil juist dat de prijsstijgingen structureel rond de 2 procent uitkomen.
Nova-groep trekt dreigement in: toch geen nieuwe data bevolkingsonderzoek online
De Nova-ransomwaregroep heeft het dreigement ingetrokken om binnenkort meer data van slachtoffers te publiceren. Een klok die aftelde tot het moment dat alle data worden gepubliceerd, is weg, en de groep wekt de suggestie de privégegevens te hebben verwijderd.
Het ging daarbij om persoonsgegevens van hoofdzakelijk vrouwen van wie weefsel in het laboratorium van Clinical Diagnostics werd onderzocht, onder andere uitstrijkjes die via Bevolkingsonderzoek Nederland werden afgenomen.
De groep schrijft dat "het verlies van geloofwaardigheid" van Clinical Diagnostics "de straf is die we hebben opgelegd". "Breek nooit afspraken die je tijdens onderhandelingen met ons maakt." Daarmee doelen ze waarschijnlijk op hun eerdere beschuldiging dat Clinical Diagnostics de politie had ingeschakeld.
Dreigement
Het is niet duidelijk waarom de hackers terugkomen van hun dreigement. Ze eisten eerder 1,1 miljoen euro in bitcoins als straf voor het overtreden van de voorwaarden, maar het is onbekend of er daadwerkelijk is betaald. Clinical Diagnostics wil daarop niet inhoudelijk reageren. Een woordvoerder van Bevolkingsonderzoek Nederland zegt ook van niets te weten.
Op de vraag of de groep de data van patiënten echt niet meer zal publiceren, reageert de Nova-ransomwaregroep tegenover de NOS: "Eer komt boven al het andere."
Sympathie voor patiënten
Opvallend is dat de Nova-aanvallers in eerste instantie schreven dat ze tot hun besluit waren gekomen "na overleg met onze leden en uit sympathie voor de patiënten". Die zin werd echter binnen vijf minuten weer verwijderd.
Waarschijnlijk doelt de groep met "leden" op de criminelen waar de groep mee samenwerkt: de Nova-groep ontwikkelt ransomware die anderen, zogenoemde affiliates, vervolgens kunnen gebruiken om bedrijven te gijzelen.
"Het lijkt mij waarschijnlijk dat die affiliates hebben gezegd: we hebben last van deze gang van zaken", zegt Pim Takkenberg van Northwave Cybersecurity, die regelmatig met internetcriminelen onderhandelt.
Het 'businessmodel' van ransomwaregroepen werkt namelijk alleen als getroffen organisaties erop kunnen vertrouwen dat de criminelen zich aan hun afspraken houden; anders is er geen reden om ze te betalen.
In dit geval eisten de aanvallers opeens opnieuw geld, omdat de voorwaarden zouden zijn geschonden, iets dat volgens deskundigen nooit eerder voorkwam. "De kans is groot de affiliates zeiden: dit raakt de bereidheid om te betalen, we lopen bij je weg", zegt Takkenberg.
Hij acht de kans klein dat de groep opnieuw van zijn besluit terugkomt en de gegevens alsnog publiceert. "Of ze de gegevens echt helemaal niet meer hebben, durf ik niet te zeggen, maar als ze de gegevens nu toch publiceren zouden ze helemaal ongeloofwaardig zijn."
Een andere kans is volgens Takkenberg dat de aanvallers en Clinical Diagnostics wel opnieuw afspraken over een betaling hebben gemaakt, en dat het dreigement daarom is ingetrokken.
Niet bang maken
De hackersgroep roept nieuwsmedia verder op om "mannen en vrouwen niet bang te maken". "Alle berichten dat er data zijn gelekt, zijn nep", schrijft de groep. Ook moet de politie "niet met vuur spelen en van ons afblijven".
In eerste instantie lekte de groep echter wel degelijk data van circa 53.000 mensen, met onder andere bsn-nummers en adresgegevens. Inmiddels zijn die gegevens van de website van de Nova-groep verwijderd, maar ze hebben wel geruimde tijd online gestaan.
De Baby Groente Tas: wat je als baby proeft, vind je later ook lekker
Wat je als baby proeft, lust je later ook. Met die gedachte is de Baby Groente Tas ontstaan. Gezinnen met baby's van vier tot zes maanden krijgen acht weken lang gratis een tas met biologische groentes, inclusief recepten voor baby en ouders.
Deze week is Rotterdam aangehaakt bij het initiatief, als 17e gemeente. Andere gemeenten die meedoen zijn onder andere Leiden, Den Haag, Apeldoorn en Amsterdam.
"We hebben al ruim 7000 gezinnen kunnen bereiken en zo'n 58.000 tassen uitgedeeld", zegt initiatiefneemster Floor Volker. "Het doel is dat de Baby Groente Tas, net als de bibliotheek, een gratis basisvoorziening wordt voor alle jonge ouders in Nederland."
De financiering van de tas wordt meestal verzorgd door de gemeente, vaak in samenwerking met andere partijen als de Vrije Universiteit Amsterdam.
Beste voeding
Groenten beschermen ons tegen ziekte, maar we eten er te weinig van, legt Volker uit. "De babyleeftijd is dé leeftijd om je kind groente te leren eten. Alles wat een kind tussen de vier en twaalf maanden vaker proeft, wordt opgeslagen op zijn of haar 'harde schijf'. Dat lust hij later ook."
De Baby Groente Tas helpt jonge ouders in het ritme te komen van vers koken voor het gezin. "Kersverse ouders willen graag de beste voeding voor hun kind", aldus Volker. "Maar ze weten niet altijd hoe je moet koken voor een baby. Ze hebben vragen als: wat mag mijn baby al, hoe maak ik dat klaar, hoe bewaar ik het? Hier ligt een behoefte."
Geen betutteling
Rotterdam kiest voor een proef in Delfshaven en de wijken Schiebroek, Oud-Charlois en Wielewaal. Voor de duidelijkheid: dit initiatief is geen armoede-initiatief. "Het is bedoeld voor alle jonge ouders. En de tas is geen betutteling. Ouders moeten zichzelf aanmelden, het is vrijwillig", zegt Volker.
Yvonne van Duijnhoven is directeur GGD Rotterdam-Rijnmond en houdt zich bezig met gezondheid en preventie. "We hebben gemerkt bij gemeenten die al zijn gestart, dat het heel goed werkt om baby's kennis te laten maken met groentes."
Inmiddels doen in Rotterdam al meer dan 100 gezinnen mee aan de Baby Groente Tas: "Het voorziet dus duidelijk in een behoefte. De drempels zijn zo laag mogelijk gemaakt en ouders zijn tot dusver heel enthousiast."
Marije Verwijs, expert Gezondheid van het Voedingscentrum, kan zich ook vinden in het initiatief. "Het is heel mooi dat die tas wordt aangeboden en het is goed dat een gemeente zich buigt over de gezondheid van de jongste bewoners. Maar wat doe je als je niet in die gemeente woont?"
Het Voedingscentrum raadt ouders aan tussen de vier en zes maanden te starten met het geven van oefenhapjes. Verwijs: "Ons advies is om gezond eten, zoals groenten en fruit, te prakken of te pureren. Een gezond voedingspatroon is heel goed voor de groei en hersenontwikkeling en ook voor de weerstand. Het geeft kinderen energie. Als je dus vroeg begint met verschillend gezond eten aanbieden, helpt dat bij het ontwikkelen van een gezond eetpatroon. Daar zijn ook onderzoeken naar gedaan. Jong geleerd is oud gedaan."
'Hoe meer een kind lust, hoe beter'
Volgens Volker zijn potjes groenten niet ongezond. "Beter potjes dan geen groenten. Maar potjes smaken toch anders dan verse groenten als broccoli, aubergine en pompoen. Ze hebben minder smaakvariatie en structuur. Daardoor leer je er minder goed vers van eten."
Toch is de praktijk niet altijd even makkelijk, zegt Verwijs van het Voedingscentrum: "Hoe ouder kinderen worden, hoe meer ze te maken krijgen met ongezonde snacks en frisdrank. Een ouder heeft daardoor minder invloed in de loop der tijd."
Hoe meer een kind dan op jonge leeftijd al lekker vindt en aan allerlei eten gewend is, hoe beter het is volgens Verwijs: "Het zijn misschien wel open deuren, maar de beste start is om je kind zo gevarieerd mogelijk te leren eten." Het initiatief slaat dan ook aan: ieder jaar zijn er zo'n vijf nieuwe gemeenten die kiezen voor de Baby Groente Tas.
Rapper Lil Nas X aangehouden na belagen agent, liep 's nachts in onderbroek op straat
De Amerikaanse rapper Lil Nas X is op straat aangehouden omdat hij een agent belaagde, zegt een woordvoerder van de politie van Los Angeles.
Lil Nas X, onder meer bekend van de wereldhit Old Town Road, liep rond 06.00 uur 's ochtends in een witte onderbroek en cowboylaarzen over straat in de wijk Studio City. Hij is volgens de woordvoerder naar het ziekenhuis gebracht vanwege een mogelijke overdosis drugs.
De 26-jarige rapper werd enkele uren later overgebracht naar de gevangenis in Van Nuys, een buitenwijk van Los Angeles. Hij zit vast op verdenking van het tegenwerken van de politie.
Montero Lamar Hill, zoals de rapper echt heet, was de eerste openlijke homo die een Country Music Association Award kreeg voor zijn nummer Old Town Road. Hij ontving twee Grammy's voor het nummer, dat voor het eerst in 2018 werd uitgebracht. Een jaar later verscheen een remix met countryzanger Billy Ray Cyrus. Die versie werd een grote hit als vorm van country rap, een zeldzaam genre in de muziekindustrie.
Nederland controleert Russische schaduwvloot niet, maar hoe erg is dat?
Nederland treedt anders dan andere landen nog altijd niet op tegen de Russische schaduwvloot. Nederland blijft passief ondanks een belofte van het kabinet om deze schepen te controleren, die werd gedaan nadat de Tweede Kamer daar in een motie om had gevraagd.
De Russische schaduwvloot bestaat uit oude, versleten tankers die Rusland gebruikt om onder valse vlag olie te exporteren naar landen als China en India en daarmee westerse sancties te omzeilen.
controles uit te voeren, blijkt dit nog steeds niet te zijn gebeurd, zegt het ministerie van Infrastructuur en Water tegen de NOS.
Andere landen doen dit wel. Zo trof Finland maatregelen nadat een vermoedelijk Russisch schaduwschip onderzeese stroomkabels beschadigde. Het leidde tot aangescherpte sancties en controles. Die schaduwvloot wordt ook door het risico dat ze vormt voor https://nos.nl/artikel/2540379-oude-russische-olietankers-varen-nog-steeds-op-noordzee-wachten-op-milieuramp
als onwenselijk gezien.
Juridisch
Bij controles wordt gevraagd om verzekeringspapieren. Het is juridisch echter niet toegestaan een schip aan te houden of aan boord te gaan zonder expliciete toestemming.
Een schip kan dus ook weigeren om mee te werken. "Dat kan zodra je je buiten territoriaal water van een land begeeft, en dat is het grootste gedeelte van de Noordzee", zegt Friso Dubbelboer, specialist maritieme territoriale conflicten, verbonden aan het Leiden-Azië Centrum.
"Het is net als op straat", zegt Dubbelboer. "Kom ik je tegen, dan kan ik je niet tegenhouden, maar ik kan je wel wat vragen." Hoewel het een beperkt middel is, kan het volgens hem toch nuttig zijn. "Een schip dat weigert inzage te geven in papieren, maakt zichzelf verdacht en wordt daarna meer in de gaten gehouden."
Viceadmiraal buiten dienst Ben Bekkering weet uit ervaring dat controles in de praktijk lastig zijn: "Om op internationale wateren papieren te kunnen inzien moet je én de vlaggenstaat, én de kapitein om toestemming vragen. Want zo'n schaduwvloot gaat echt niet zomaar voor anker liggen of varen in territoriale wateren."
Praktische bezwaren
Hoewel Nederland nog niet zelf schepen controleert, zegt het ministerie van Infrastructuur en Water dat het samenwerkt met Europese landen die dat wel doen, zoals Duitsland, Denemarken en Finland.
"Wij horen van hen precies welke schepen geen goede verzekeringspapieren laten zien", zegt een woordvoerder. "En wij weten wel degelijk waar in ons Europese zeegebied welk schip is."
Dat Nederland zelf niet om papier vraagt, komt volgens het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat vooral door praktische bezwaren: zo varen schepen hier ver van de kust, terwijl in kuststaten als Finland schepen door smallere zeestraten varen, zegt de woordvoerder van het ministerie.
Daarnaast is het volgens het ministerie een capaciteitskwestie. "Het zijn keuzes in hoeverre je schepen en helikopters hiervoor wil inzetten."
Onvoldoende
D66-kamerlid Jan Paternotte, mede-indiener van de motie, wil dat het kabinet meer doet. "Het lijkt alsof het kabinet het niet belangrijk genoeg vindt, en dat is heel vreemd aangezien het kabinet keer op keer zegt hoe gevaarlijk de situatie met de Russische schaduwvloot is."
Deskundigen vragen zich echter af hoe erg het is dat Nederland niet zelf controleert. "Er zijn zoveel landen waar de schepen langsvaren die wel controles uitvoeren en intensief samenwerken met Nederland op dit dossier. Normaal gesproken kunnen zij dus als eerste een schip ondervragen. En je wil niet dat je hetzelfde schip 3 of 4 keer inspecteert", zegt Bekkering.
Dubbelboer schaart zich hierachter. "Dat is een logische gedachte, al weet ik niet of elk schip eruit wordt gehaald. Als we het zouden willen als land, is mijn inschatting in ieder geval wel dat het zou kunnen. Het is echt een kwestie van politieke wil om de middelen hiervoor vrij te maken, om al dan niet steekproefsgewijs dit soort onderzoeken te doen en schepen te bevragen."
Paternotte is niet overtuigd door het excuus dat schepen eerst langs andere controlerende landen varen. "Het Verenigd Koninkrijk ligt ook aan de Noordzee en voert die controles wél uit. Oekraïne steunen en onze wateren veilig houden moeten we niet alleen maar aan andere landen over laten."
Politie maakt meer bekend over gewelddadige dood Lisa (17) uit Abcoude
De politie heeft meer bekendgemaakt over de dood van de 17-jarige Lisa, die gisternacht dood werd aangetroffen in Duivendrecht.
De politie heeft laten weten dat Lisa zelf de meldkamer van de politie heeft gebeld. Agenten troffen haar lichaam vervolgens rond 04.15 uur aan langs de waterkant op de Holterbergweg in Duivendrecht. Ze bleek door geweld om het leven te zijn gekomen.
Uit het politieonderzoek blijkt dat Lisa rond 03.30 uur met een (elektrische) fiets is vertrokken vanaf het Leidseplein in Amsterdam. Onderweg naar Abcoude kwam ze over de Holterbergweg. Daar werd ze aangevallen door een man op een fiets. Het slachtoffer belde hier zelf de politie over.
Op een groot deel van haar route is ze op camerabeelden vastgelegd. Alleen van de laatste zeven minuten ontbreken duidelijke beelden. De politie zoekt daarom getuigen die Lisa tussen de Breitnertoren bij het Amstelstation en de Holterbergweg hebben gezien.
De recherche is met name op zoek naar de bestuurders en passagiers van drie voertuigen die mogelijk informatie over de verdachte kunnen geven, omdat zij tussen 04.10 en 04.30 uur op de Holterbergweg reden. Het gaat om een scooterrijder en om de inzittenden van een lichtkleurig bestelbusje en van een Biro, een elektrisch stadsautootje.
Het onderzoeksteam van de politie heeft na de eerste getuigenoproep tientallen tips ontvangen. Die worden momenteel onderzocht.
Reactie familie Lisa
De familie van Lisa laat zich in het contact met de pers vertegenwoordigen door de organisatie Namens de Familie. Die laat in een persbericht weten hoe het nieuws is aangekomen bij de familie:
"Onze harten zijn gebroken. We hopen in alle rust en privacy samen te kunnen rouwen om het verlies van Lisa. We ervaren veel steun in de liefde en het medeleven van familie, vrienden en dorpsgenoten en willen daar onze dankbaarheid voor uitspreken."
Namens de Familie heeft de pers opgeroepen de rust en privacy van de familie te respecteren "in deze uiterst moeilijke tijd".
NS krijgt nu ook vroegpensioen: stoppen er niet te veel Nederlanders eerder met werken?
Na maandenlange onderhandelingen en meerdere treinstakingen ligt er een cao-akkoord voor NS-medewerkers. Daarin staan ook afspraken over eerder stoppen met werken.
De vakbonden willen nu het vroegpensioen ook voor andere bedrijfstakken definitief regelen. Kunnen we al die vroege stoppers wel missen?
Vijf vragen over het vroegpensioen.
Wat is er bij de NS precies afgesproken?
Wie zwaar werk bij de NS doet, kan eerder afzwaaien. Om te bepalen of je eerder kunt stoppen, wordt een puntensysteem gebruikt. Je scoort punten als je fysiek zwaar of onregelmatig werk doet, of als je veel met agressie of lawaai te maken hebt. Ook het aantal gewerkte dienstjaren telt mee. Hoe zwaarder je werk is, hoe eerder je kunt stoppen.
De precieze puntentelling zal worden uitgewerkt door een commissie met daarin leden van de vakbond, de NS-directie en de ondernemingsraad. De NS gaat er alvast vanuit dat zo'n 12.000 van de ongeveer 22.000 medewerkers op termijn in aanmerking komen voor de regeling. Daarmee is nog niet gezegd dat al deze mensen er gebruik van gaan maken. Je levert dan namelijk wel inkomen in.
Want wat houdt die regeling in?
Een jaar geleden spraken het ministerie van Sociale Zaken, de vakbonden en werkgevers af dat er een regeling komt voor vroegpensioen per 2026. Zoiets bestond al, maar dat was een tijdelijke regeling.
De permanente regeling zorgt ervoor dat mensen met een zwaar beroep maximaal 3 jaar voor hun AOW-leeftijd (nu 67 jaar) kunnen stoppen met werken. Ze krijgen dan nog geen geld van hun pensioenfonds, maar wel van hun werkgever maandelijks een bedrag van 2.273 euro. Dat kost de werkgever dus geld, maar die hoeft over die uitbetaling geen belasting af te dragen. En het moet voorkomen dat de oudere werknemers uitvallen.
Verder beloven werkgevers dat ze hun best doen om zwaar werk zoveel mogelijk uit te bannen. Denk daarbij aan tilhulp in plaats van sjouwen, het vervangen van fysiek werk door bureauwerk en een regelmatiger rooster. Zo is er bij de NS nu afgesproken dat medewerkers na een bepaalde leeftijd geen nachtdiensten meer hoeven te doen, tenzij de roosters dat echt niet toelaten.
Wie bepaalt wat zwaar werk is?
Dat gebeurt bij de cao-onderhandelingen per sector. Volgens de bonden kun je niet in één landelijke norm vatten wat wel of geen zwaar werk is.
Helemaal vrij spel is er niet. Onderzoeksbureau TNO
TNO gaat beoordelen of niet zomaar overal het etiket 'zwaar werk' op wordt geplakt. Ook moet het gaan om bewezen gezondheidsrisico's, bijvoorbeeld als gevolg van nachtwerk, stress, tillen of blootstelling aan gevaarlijke stoffen.
Hoe staat het er nu voor?
Vlak voor de zomer bekeek het ministerie van Sociale Zaken 665 actuele cao's, die die gaan over 6,1 miljoen werknemers. In 273 van die nieuwe akkoorden staan afspraken over vroegpensioen. Daar zitten grote sectoren bij: 92 procent van de werknemers kan nu iets lezen over vroegpensioen in zijn of haar cao.
Of je met vroegpensioen kan, hangt vrijwel altijd af van het aantal dienstjaren. Gemiddeld moet je 33 jaar zwaar werk gedaan hebben. Meestal zijn er ook aanvullende eisen zoals over functie, rooster en inkomen.
Vakbond FNV wil voor meer beroepsgroepen een zwaarwerkregeling. In Nieuwsuur noemde de bond de zorg. Met ruim 1,3 miljoen zorgmedewerkers zou dat kunnen betekenen dat er heel wat extra gebruik gemaakt gaat worden van het vroegpensioen.
Stoppen er niet te veel mensen voortijdig?
Overal wordt personeel gezocht. Dus wil de regering voorkomen dat er te veel mensen vroegtijdig stoppen met werken.
Het ministerie heeft daarom een 'signaalwaarde' ingesteld. Als blijkt dat er jaarlijks meer dan 15.000 mensen met vroegpensioen gaan, wil het ministerie van Sociale Zaken van de werkgevers en werknemers weten waar het misgaat. Het ministerie gaat dan kritisch kijken in welke sectoren er naar verhouding veel gebruik wordt gemaakt van de regeling.
De afgelopen jaren, onder de tijdelijk regeling, werd er beperkt gebruik gemaakt van het vroegpensioen. Inmiddels weten meer mensen hun weg te vinden naar de regeling. In 2021 gingen 4300 werknemers met vroegpensioen. In 2024 waren het er drie keer zoveel: 13.200 medewerkers. Ambtenaren, zorgmedewerkers en politieagenten maken het meest gebruik van de regeling.
Abcoude rouwt om dood Lisa (17): 'Klanten komen hun hart luchten'
Normaal is eind augustus de tijd van het jaar waarin Abcoude zich opmaakt voor de feestweek. Maar veel inwoners moeten daar nu niet aan denken, vanwege https://nos.nl/artikel/2579362-per-direct-extra-camera-s-op-route-duivendrecht-waar-lisa-17-werd-gedood
. De tiener werd gisternacht met geweld om het leven gebracht in Duivendrecht.
De hele dag lopen mensen in en uit bij gemakswinkel Fred Abcoude om het over de tragische gebeurtenis te hebben. "We zijn onder andere een stomerij, je kan hier je pasfoto's laten maken en we hebben een pakketservice. Dus iedereen komt hier langs", vertellen de twee medewerksters achter de toonbank. "Klanten beginnen zelf over Lisa om hun hart te luchten, of ze vragen uit nieuwsgierigheid of wij meer weten."
De winkeliers zijn niet van alle aandacht gediend. "Er kwam hier ook iemand binnen van een juice channel, die zich niet netjes voorstelde. Maar wij kennen iedereen hier, dus pikken zo'n persoon er zo uit. Ook bij de slager aan de overkant gaat het de hele dag over het meisje."
Op de markt hebben twee nichtjes van 14 een stroopwafel gehaald. Darlene uit Abcoude en Evelijn uit het naastgelegen Baambrugge kenden Lisa niet persoonlijk, maar weten om wie het gaat. Volgens hen leeft het hele dorp mee.
"Iedereen kent die ene weg", aldus Darlene, reagerend op het nieuws dat er per direct https://nos.nl/artikel/2579362-per-direct-extra-camera-s-op-route-duivendrecht-waar-lisa-17-werd-gedood
komt op de plek waar Lisa is aangetroffen. "Mijn zus van 15 fietste er ook altijd. Het had haar ook kunnen overkomen."
Haar ouders zijn best streng als het gaat om die weg. "Mijn vader haalt ons het liefst op. Veel jongeren blijven na het uitgaan slapen bij vriendinnen in Amsterdam, zodat ze niet naar huis hoeven te fietsen. Of ze nemen een Uber."
Aan de overkant van de markt loopt een moeder met haar bijna 16-jarige dochter. "Wij zijn echte Abcoudenaren", vertelt de moeder. "Maar iedereen is ermee bezig, ook mensen die hier later zijn komen wonen." Haar dochter kende het slachtoffer van gezicht. "Ze zat op hockey."
Details rond de dood van Lisa zijn er nog niet. De moeder vertelt wel dat het nieuws je weer even op scherp zet als ouder. "Je kan als kind wel je locatie delen als je richting huis vertrekt, maar dat maakt je niet per se veiliger."
De feestweek die voor de deur staat, zal wel anders verlopen dan normaal. Een vrouwelijke voorbijganger laat weten dat ze nog niks heeft gehoord over festiviteiten die worden geannuleerd.
In de gemakswinkel laat een van de medewerksters weten dat ze hoopt dat er nog iets wordt georganiseerd voor Lisa. "Een stille tocht zou mooi zijn."
EU en VS eens over uitwerking handelsakkoord; duidelijkheid voor auto-industrie
Het duurde even, maar ze zijn eruit. De Europese Commissie en de Verenigde Staten zijn het eens geworden over uitwerking van de handelsovereenkomst die eind juli gesloten werd.
Zoals al eerder door Commissievoorzitter Von der Leyen en President Trump was afgesproken, worden de importtarieven die de VS hanteert voor goederen uit de EU beperkt tot 15 procent. Die maximumheffing gaat ook gelden voor auto's en auto-onderdelen, farmaceutische producten, halfgeleiders en hout.
Auto's en wijn
Het was de afgelopen weken nog spannend of de VS zou instemmen met het beperken van de invoertarieven voor alle sectoren. Met name de auto-industrie en de wijnproducenten keken met spanning uit naar de technische invulling van de politieke deal die was gesloten.
Voor de autosector lijkt er nu een duidelijke afspraak te liggen: ook die valt onder de heffingen van 15 procent. De Amerikanen hebben daar wel als voorwaarde aan verbonden dat de EU wetgeving presenteert waarin heffingen op Amerikaanse producten worden afgeschaft. Volgens Eurocommissaris Sefcovic gaat dat deze maand nog gebeuren.
Vooral de Duitsers keken met spanning uit naar wat er verder afgesproken zou worden over heffingen op auto's. Duitsland heeft een grote auto-industrie die veel naar Amerika exporteert. Tijdens de uitwerking van de afspraken tussen de VS en de EU golden voor het land hoge tarieven van 27,5 procent. Die worden straks dus beperkt tot 15 procent. De Franse wijnboeren hebben nog geen zekerheid: over heffingen op alcohol zijn de twee handelsblokken nog in gesprek.
Frontale botsing EU en VS afgewend
Aan de gezamenlijke verklaring van vandaag gingen weken van intensieve onderhandelingen vooraf. Ondertussen was er ook felle kritiek op de politieke deal die Von der Leyen had gesloten met Trump. Europa zou zich te veel in de verdediging hebben laten drukken door de agressieve handelspolitiek van de Verenigde Staten, zo klonk het vooral in de Franse media.
EU-commissaris Sefcovic spreekt vandaag van een strategisch belangrijke deal. "Het alternatief, een handelsoorlog met torenhoge tarieven en politieke ruzies, zou schadelijk zijn voor banen, groei en de economie."
EU-correspondent Kysia Hekster:
"Het is niet zo dat alles nu rond is, er moet nog steeds veel verder worden uitgewerkt. Dat is ook logisch, je kan niet in een paar maanden een handelsakkoord sluiten waar normaal gesproken jaren over onderhandeld wordt. Maar de druk was groot om in ieder geval voor enige stabiliteit te zorgen in deze onzekere tijden.
Eerder klonk veel kritiek op de afspraken die de Europese Commissie eind juli maakte met de VS. Het uitgangspunt van de Europeanen was immers géén heffingen, omdat die altijd slecht zijn voor de handelsbetrekkingen. Maar ze kwamen uit op 15 procent, hoger dan de 10 procent die het VK afsprak met de Amerikanen.
Bovendien beloofde de EU voor honderden miljarden aan Amerikaanse energie en wapens te kopen en gingen tegenmaatregelen waar eerder mee gedreigd werd, terug de la in, om erger te voorkomen. Sommigen spraken daarom zelfs van een politieke vernedering van de Europeanen, die zich lieten afpersen door de VS.
Maar de EU had geen andere keus, zegt de Europese Commissie. Het alternatief van geen akkoord en nog veel hogere heffingen zou helemaal rampzalig zijn. Nu de afspraken concreter zijn, kunnen de EU-landen kijken wat ze voor hun eigen bedrijven en economieën gaan betekenen en beter de balans opmaken."
In ruil voor de afspraak om de invoerheffingen te beperken, belooft de EU de markt open te stellen voor producten uit de VS en bestaande heffingen af te schaffen. Daardoor kunnen onder andere Amerikaanse vis, noten, melkproducten, fruit, zaden, varkens- en rundvlees makkelijker op de Europese markt gebracht worden.
De Europese Commissie zal de afspraken met spoed omzetten in Europese wetgeving, waar de lidstaten en het Europees Parlement nog mee moeten instemmen. De Commissie heeft haast, want de Amerikanen laten de lagere tarieven pas ingaan wanneer Europese wetsvoorstellen gepresenteerd zijn. In het Europees Parlement en tussen lidstaten kan nog discussie ontstaan over de verschillende belangen die op het spel staan.
De Europese Commissie hoopt dat de lagere heffingen voor de auto-industrie met terugwerkende kracht vanaf 1 augustus ingaan.
Rusland vuurt honderden drones af op westen Oekraïne, dode in Lviv
Rusland heeft vannacht 614 drones en 40 raketten afgevuurd op Oekraïne, melden Oekraïense functionarissen. Daarbij werd één Oekraïner gedood en vielen tientallen gewonden. Het zou gaan om de grootste aanval in augustus tot nu toe. De aanval richtte zich vooral op het westen van het land, ver van de frontlinie.
In de westelijke stad Lviv viel een dode. Drie mensen raakten gewond en tientallen huizen werden beschadigd, meldt de burgemeester van de stad.
Rusland voerde ook een raketaanval uit op een elektronicabedrijf in het westen van Oekraïne, schrijft de Oekraïense minister Sybiha van Buitenlandse Zaken op X. Daarbij raakten 15 mensen gewond. Sybiha stelt dat het gaat om een Amerikaans bedrijf dat "enkel consumentengoederen produceert en niets te maken heeft met defensie of het leger".
President Zelensky schrijft https://x.com/ZelenskyyUa/status/1958438427919028599
dat de aanval "om een reactie vraagt". "De Russen voerden deze aanval uit alsof er helemaal niets is veranderd, alsof er geen wereldwijde inspanningen zijn om deze oorlog te stoppen. Er is druk nodig: zware sancties en invoertarieven."
Trilaterale ontmoeting
De aanvallen vinden plaats terwijl er volop wordt gesproken over een mogelijke ontmoeting van Zelensky en de Russische president Poetin, die zou worden geregeld door president Trump. Zelensky herhaalde vanochtend tegen journalisten dat hij openstaat voor zo'n ontmoeting. "Maar wat als de Russen er niet klaar voor zijn? Dan willen we graag een krachtige reactie van de Verenigde Staten zien."
De Oekraïense president wil dat voorafgaand aan de ontmoeting al duidelijk is hoe de veiligheidsgaranties voor Oekraïne eruit zullen zien. "We willen binnen zeven tot tien dagen een raamwerk hebben voor de veiligheidsgaranties. We moeten begrijpen welk land op elk specifiek moment klaar is om wat te doen."
De Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov zei vanmiddag dat president Poetin bereid is om Zelensky te ontmoeten, maar noemde vervolgens een aantal weinig concrete voorwaarden. "Alle kwesties die op het hoogste niveau moeten worden besproken, zullen eerst moeten worden uitgewerkt", zei Lavrov. Ook "moeten experts en ministers passende aanbevelingen doen."
Daarna stelde hij dat "de kwestie van de legitimiteit van degene die deze overeenkomsten namens Oekraïne zal ondertekenen eerst moet worden opgelost". Met die uitspraak trekt Lavrov de legitimiteit van Zelensky in twijfel, iets dat Poetin ook regelmatig doet.
Hongarije
Een aantal landen heeft aangegeven dat ze de ontmoeting kunnen organiseren. Op een persconferentie opperde Zelensky als mogelijke locaties Zwitserland, Oostenrijk en Turkije.
De Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken Szijjarto heeft de eigen hoofdstad Boedapest voorgesteld. Dat is vanuit Oekraïens oogpunt niet de meest voor de hand liggende locatie, want de Hongaarse premier Orbán onderhoudt warme banden met het Kremlin. Hongarije heeft meermaals geprobeerd om Europese steun aan Oekraïne te dwarsbomen.
Op de persconferentie ging Zelensky niet in op het Hongaarse aanbod. Wel zei hij dat hij Trump heeft gevraagd om Hongarije onder druk te zetten om de onderhandelingen over de toetreding van Oekraïne tot de EU te deblokkeren. Volgens de Oekraïense president heeft Trump beloofd daarmee aan de slag te gaan.
Het Amerikaanse persbureau Bloomberg https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-08-19/after-putin-call-trump-rang-orban-over-ukraine-eu-membership?embedded-checkout=true
dat Trump Orbán direct na het gesprek met Zelensky heeft gebeld. Orbán heeft het gesprek niet bevestigd.
Verdachte van ernstig zedenmisdrijf Zeist aangehouden
De verdachte van het ernstige zedenmisdrijf in Zeist afgelopen vrijdag is aangehouden. Dat meldt de politie.
De politie deelde gisteren foto's en bewegend beeld van de verdachte. De man is aangehouden dankzij meerdere bruikbare tips, meldt de politie.
werd een vrouw op klaarlichte dag in een bosgebied aan de rand van Zeist, bij de Prinses Mariannelaan, slachtoffer van seksueel geweld. Vervolgens vluchtte de dader het bos in.
De man wordt verdacht van https://nos.nl/artikel/2579187-politie-verdachte-zeist-kleedde-zich-mogelijk-om-tussen-twee-incidenten
op dezelfde dag. Hij zou zich tussendoor hebben omgekleed.
Stokoude Japanse man blijkt niet gedood door beer, zoon wordt nu verdacht
Een 51-jarige man is aangehouden op verdenking van het doodsteken van zijn 93-jarige vader in Akita, in Noordoost-Japan. Er werd vermoed dat de bejaarde man afgelopen maandag was omgekomen nadat hij thuis zou zijn aangevallen door een beer.
Omdat het slachtoffer verwondingen heeft die typisch zijn voor een mesaanval, wordt nu moord als doodsoorzaak onderzocht, zegt de politie. Het slachtoffer zou steekwonden hebben in onder meer zijn gezicht en rug.
De zoon is aangehouden in de stad Daisen, in Akita. De politie heeft niet gedeeld of de man schuld heeft bekend of de beschuldigingen weerspreekt.
Berenaanval in de buurt
De zoon woonde bij zijn ouders in huis, schrijven lokale media. Zijn 80-jarige moeder trof bij thuiskomst het levenloze lichaam van haar echtgenoot aan in een slaapkamer. Ze schakelde de hulpdiensten in.
Kort nadat de autoriteiten ter plaatse waren, werden bewoners ingelicht dat een persoon gewond was geraakt door een beer. Beren worden vaker gezien in het noorden van Japan en berenaanvallen komen soms voor. Nadat duidelijk werd dat de verwondingen niet door een beer zijn aangebracht, werd de waarschuwing ingetrokken.
Van Vroonhoven op 2 bij NSC, dat ook verder inzet op Haagse ervaring
NSC heeft zijn conceptkandidatenlijst voor de verkiezingen bekendgemaakt. In de top-5 staan na lijsttrekker Eddy van Hijum nog vier mensen die al in Den Haag actief zijn: fractieleider Nicolien van Vroonhoven (2), demissionair minister Judith Uitermark (3), Kamerlid Merlien Welzijn (4) en demissionair staatssecretaris Tjebbe van Oostenbruggen (5).
Hoogste nieuwkomers op de lijst zijn de Drentse duurzaamheidsecononoom Jurr van Dalen (9) en de voorzitter van de jongerenorganisatie Jong Sociaal Contract, Thomas Beukema (11).
NSC heeft een roerige periode achter de rug. Al snel na de verkiezingen kelderde de partij in de peilingen en oprichter en stemmenkanon Pieter Omtzigt trok zich terug. Aanvankelijk zag het ernaar uit dat fractievoorzitter Van Vroonhoven het stokje zou overnemen, maar zij zag daar toch vanaf. Het bestuur schoof daarop demissionair minister Van Hijum naar voren. Er hebben zich geen tegenkandidaten gemeld, waardoor hij nu officieel de nieuwe lijsttrekker is.
Van Vroonhoven heeft zich bedacht
Van Vroonhoven wilde aanvankelijk helemaal stoppen met de politiek. Maar vorige week liet ze weten dat ze zich heeft bedacht, naar aanleiding van de overstap van NSC-Kamerlid Agnes Joseph naar de BBB. Joseph nam haar zetel mee en dat motiveerde Van Vroonhoven, die dat niet vond kunnen, om zich nog een periode in te zetten voor de partij die ze heeft helpen oprichten.
Ongeveer de helft van de huidige Kamerfractie staat niet meer op de kandidatenlijst. Naast Joseph verruilden de Kamerleden Aant Jelle Soepboer en Diederik Boomsma NSC voor een andere partij. Soepboer is lijsttrekker geworden van de Fryske Nasjonale Partij, een van de regionale partijen https://nos.nl/artikel/2579170-drie-regionale-partijen-registreren-zich-voor-tweede-kamerverkiezingen
op 29 oktober.
Boomsma, die lijsttrekker van NSC had willen worden, is https://nos.nl/artikel/2578691-nsc-kamerlid-boomsma-naar-ja21-neemt-zetel-niet-mee
. Naar aanleiding van zijn vertrek zei Van Hijum vorige week dat dat een heel andere partij is dan NSC. "Het is echt een rechtse partij."
'Klaar met Haagse spelletjes'
De kandidatenlijst telt 35 namen. Veel mensen stonden ook op de eerste lijst. Demissionair minister Caspar Veldkamp van Buitenlandse Zaken, die vorige keer op de vierde plek stond, stelt zich niet meer verkiesbaar. Van Hijum zegt dat de kandidaat-Kamerleden "klaar zijn met de Haagse spelletjes" en met "échte oplossingen" willen komen,
NSC, dat deel uitmaakt van het demissionaire kabinet, maakte dit weekend zijn https://nos.nl/artikel/2578828-verkiezingsprogramma-nsc-nederland-heeft-basis-niet-op-orde
bekend. Dat lijkt erg op het eerste, dat onder Omtzigt tot stand kwam. Bestaanszekerheid en goed bestuur zijn opnieuw belangrijke punten. De leden kunnen zich op het congres van 6 september nog uitspreken over de lijst en het programma.
In de Peilingwijzer, een gewogen gemiddelde van verschillende peilingen, komt de partij, die nu 19 mensen in de Tweede Kamer heeft, op https://nos.nl/artikel/2576934-peilingwijzer-cda-nu-even-groot-als-vvd-ja21-gestegen
uit.
Man (19) aangehouden voor zware mishandeling in Haarlem om geaardheid
De politie heeft een 19-jarige man aangehouden voor het mishandelen van een 30-jarige man in de binnenstad van Haarlem. De verdachte heeft zichzelf op het politiebureau gemeld nadat de politie gisteren beelden had vrijgegeven.
In de nacht van donderdag 31 juli op 1 augustus werd de dertiger zwaar mishandeld in de Smedestraat. Die nacht raakte hij samen met een vriend in gesprek met twee mannen.
De politie zegt dat toen de geaardheid van het slachtoffer ter sprake kwam, hij door één persoon werd mishandeld. De man werd met botbreuken in zijn gezicht opgenomen in het ziekenhuis. Hoe het nu met het slachtoffer gaat is niet bekend.
Nooit gedacht
Eerder zei het slachtoffer tegen https://www.haarlemsdagblad.nl/regio/haarlem/trevor-30-krijgt-een-kaakslag-in-smedestraat-en-wordt-wakker-in-het-ziekenhuis.-ik-zei-losjes-ik-zie-er-hetero-uit-maar-ik-ben-gay/81618112.html?utm_source=headliner.nl&utm_medium=link&utm_term=free&utm_content=textlink&utm_campaign=Headliner.nl
dat hij aangifte zou gaan doen. "Ik had nooit verwacht dat dit hier in Nederland kon gebeuren. In mijn geboorteland Uganda wel", zegt hij. "Ik moest vluchten vanwege mijn seksualiteit. Want daar zijn anti-lhbti-wetten."
Burgemeester Jos Wienen van Haarlem zei vorige week in een verklaring geschokt te zijn door de mishandeling. Volgens hem staat het geweld niet op zichzelf. "De acceptatie van minderheidsgroepen staat onder druk, ook in Haarlem", zei Wienen.
Rechter VS weigert verzoek Trump om Epstein-getuigenissen vrij te geven
De rechter in de zaak tegen Jeffrey Epstein heeft het verzoek afgewezen om getuigenissen in die zaak vrij te geven. Dat verzoek was gedaan door de regering van president Trump.
De getuigenissen tegenover de jury, over de verdenkingen van jarenlang seksueel misbruik en mensenhandel, bevatten volgens de federale rechter in New York veel minder informatie over Epstein dan het Amerikaanse ministerie van Justitie zelf in handen heeft.
"De overheid is de logische partij om het omvangrijke Epstein-dossier aan het publiek te openbaren. De focus op de jurygetuigenissen lijkt een 'afleidingsmanoeuvre' van de veelheid aan Epstein-documenten in bezit van de overheid", schrijft de rechter.
'Niet uit eerste hand'
Volgens de rechter geven de getuigenissen voor de grand jury in de zaak slechts "een klein inkijkje" in het vermoedelijke gedrag van Epstein, en komt de informatie niet uit eerste hand. Hij benadrukt dat er in de rechtszaal geen slachtoffers gehoord zijn. De enige getuige die wel gehoord werd, is een FBI-agent "zonder rechtstreekse kennis van de feiten in de zaak".
Op basis van die getuigenis en enkele andere bewijsstukken besloot de jury in juli 2019 om Epstein aan te klagen. De eerder voor seksueel misbruik veroordeelde zakenman https://nos.nl/artikel/2573994-elf-uur-staren-naar-celdeur-bewijst-epstein-werd-niet-vermoord
een maand later in zijn cel, terwijl hij in afwachting was van het vervolg van de strafzaak.
Belofte
De uitspraak van de rechter in New York is een tegenvaller voor Trump. Die had gehoopt de gemoederen in de VS, en met name binnen de Make America Great Again-beweging, https://nos.nl/artikel/2575489-trump-geeft-opdracht-om-epstein-getuigenissen-openbaar-te-maken
met het vrijgeven van de bewuste juridische documenten.
De MAGA-achterban is woedend dat de regering-Trump het dossier over Epstein heeft gesloten, terwijl Trump in verkiezingstijd beloofd had de informatie van het ministerie van Justitie over Epstein te openbaren.
Onlangs besloot ook de rechter in de zaak tegen Epsteins ex-vriendin en handlanger Ghislaine Maxwell dat getuigenissen in die zaak niet openbaar gemaakt mogen worden. Maxwell werd veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf.
Energietransitie bedreigt Schotse oliestad Aberdeen, maar biedt ook kansen
Sinds de Britse Labour-regering is aangetreden, worden er geen nieuwe boorlicenties voor olie en gas in de Noordzee meer uitgegeven. De regering wil de fossiele sector afbouwen en inzetten op duurzame alternatieven. Zoals in de Schotse stad Aberdeen, dat wel wordt gezien als de oliehoofdstad van Europa.
"Er werken duizenden mensen in de Noordzee, en er vallen nu massaal ontslagen", vertelt een boorplatformmedewerker in Aberdeen. Een ander, die al tientallen jaren op boorplatforms in de Noordzee werkt, zegt: "Niemand weet wat er gaat gebeuren".
In de regio Aberdeen werkt ongeveer een op de vier inwoners direct of indirect voor de olie- en gassector, maar contracten lopen af en het ene na het andere platform wordt ontmanteld.
De mensen die werken in de olie-industrie zijn dan ook somber over de toekomst:
Wellicht zullen sommigen een baan vinden in een van de nieuwe groene hernieuwbare energieprojecten. Schotland is rijk aan wind en zet daarom stevig in op windenergie. Voor de kust draaien al twee windmolenparken en er zijn meerdere projecten in voorbereiding.
Ook wordt veel gesproken over de potentie van Carbon Capture and Storage (CCS) in Aberdeen: de afvang en opslag van CO2, waarbij lege olie- en gasvelden nog van pas komen. Een door de regering gesteund project in Aberdeenshire maakt gebruik van bestaande olie- en gasinfrastructuur om kooldioxide onder de Noordzee naar lege gasvelden te pompen.
Banen in de groene energie
Volgens de handelskamer van Aberdeen zal de komende tien jaar naar verwachting zo'n 30 miljard pond in de regio worden geïnvesteerd in hernieuwbare energie en bijbehorende infrastructuur. Toch denken veel mensen die offshore werken dat de banen in de groene-energiesector niet de vele, lucratieve banen in olie en gas kunnen vervangen.
"Er gaan duizenden banen verloren en daar komen er misschien enkele honderden voor terug", zegt Graham Reid, die in de olie werkt. Bovendien vragen veel werknemers zich af hoeveel werk er eigenlijk nodig is aan een windturbine. Een olieplatform heeft honderden mensen nodig voor onderhoud, terwijl windparken met veel minder personeel toe kunnen. Veel onderdelen worden bovendien in het buitenland gebouwd en pas daarna op locatie geïnstalleerd.
Jake Molloy, voormalig regionaal bestuurder van de vakbond RMT, adviseert de lokale overheid en werkte mee aan een recent onderzoeksrapport dat de energietransitie en de arbeidsmarkt in kaart bracht. Hij is kritisch over het gebrek aan duidelijke plannen van de overheid voor de overgang van fossiele naar duurzame energiebronnen.
Volgens https://bijlagen.nos.nl/artikel-23370419/A-Just-Transition-for-Aberdeen-and-the-North-East-web.pdf
daalt in het slechtste scenario het aantal banen in de offshore olie- en gassector van 120.000 naar 60.000 tegen het einde van dit decennium. Molloy waarschuwt voor een reëel risico dat werknemers in de Noordzee hetzelfde lot tegemoet gaan als die in de kolen- en staalindustrie, toen onder Margaret Thatcher hun banen verdwenen.
'Powerhouse'
"Het is van groot belang dat we de balans goed krijgen", zegt hoogleraar Paul de Leeuw, verbonden aan de Universiteit van Aberdeen en directeur van het gespecialiseerde Energy Transition Institute. Op dit moment zijn er zo'n 150.000 banen in olie, gas, wind en andere nieuwe energiebronnen.
Ongeveer 75 procent van die mensen werkt in olie en gas, en 25 procent in nieuwe energie. Maar dat gaat helemaal veranderen: het aantal banen in olie en gas zal dalen, terwijl het aantal banen in nieuwe energie juist gaat stijgen. En omdat Aberdeen zo veel kennis en ervaring heeft in olie en gas, is de stad volgens hem uitstekend gepositioneerd om zich te ontwikkelen als een 'powerhouse' voor groene energieprojecten.
De hoogleraar is enthousiast over de kansen voor Schotland en Aberdeen in het bijzonder. "Aberdeen is uniek. Alle kennis is hier. De toeleveringsketen is hier. De universiteiten bieden talloze opleidingen op het gebied van duurzame, hernieuwbare energie. Alles is aanwezig."
Overhaast
Hij waarschuwt wel: "Het probleem is dat olie en gas nu heel snel worden afgebouwd, terwijl de nieuwe industrieën nog niet klaar zijn. Het is van groot belang dat we de overgang goed afstemmen, zodat we de kennis, het kapitaal en de mensen niet verliezen."
De risico's van een overhaaste aanpak zijn nu al zichtbaar in Aberdeen: de huizenprijzen dalen, de horeca krimpt en in de grootste winkelstraat, Union Street, staan steeds meer panden leeg. De ontdekking van olie in de Noordzee in 1970 bracht de stad rijkdom en welvaart, maar maakte Aberdeen ook afhankelijk van de sector, terwijl andere industrieën, zoals de visserij, naar de achtergrond verdwenen. Aberdeen kan een voorbeeld worden van een succesvolle energietransitie, maar is ook kwetsbaar.
Na tien jaar weer Sail Amsterdam, hier kun je de Sail-In Parade volgen
Sail Amsterdam gaat van start. Vandaag is de Sail-In, waarbij de zogeheten tallships en volgschepen over het Noordzeekanaal naar Amsterdam varen. De NOS doet de hele dag live verslag van het mega-evenement, dat samenvalt met de viering van 750 jaar Amsterdam.
Vanaf 09.30 uur kun je de tall ships https://nos.nl/livestream/2579190-na-tien-jaar-weer-sail-amsterdam-kijk-live-mee-naar-de-sail-in
zelf begeleiden op hun tocht van IJmuiden naar het IJ. Alle grote schepen komen voorbij en verslaggever Danny Simons doet verslag vanaf het water. De stream duurt tot ongeveer 17.00 uur.
Op het https://youtube.com/live/96_0qY2ldn4
kun je vanaf 10.00 uur live 'meevaren' met de Peruaanse viermast BAP Unión en in 360 graden om je heen kijken naar de andere schepen.
Op NPO 1 start de uitzending van de Sail-In Parade om 14.00 uur. Met verslaggevers op het water, op de kades en in de stad volgen we de intocht van minuut tot minuut. De hoogtepunten van de dag zijn om 21.25 uur te zien in een samenvatting op NPO 1.
In onze special kijken we alvast naar zes bijzondere schepen:
Ledemaat gevonden in kanaal Vlaardingen
In de Vlaardingse Vaart is een ledemaat gevonden. Dat bevestigt de politie. Een inwoner van Vlaardingen deed de vondst. "Ik zag een schoen op zijn kop in het water liggen. Toen ik hem uit het water haalde, hing er een bot aan", zegt Ria Trooster https://ditistwee.nl/nieuws/23265/schoen-met-mensenvoet-gevonden-in-vlaardingse-vaart-er-hing-een-bot-aan
streekomroep Twee.
De vrouw liet de schoen met bot in het water vallen en schakelde de politie in. Duikers hebben het ledemaat weer teruggevonden. "De politie stond er heel snel. Het waren een stuk of twintig mensen", aldus Trooster.
In het kanaal wordt nog https://www.rijnmond.nl/nieuws/2062479/schoen-met-mensenvoet-gevonden-in-kanaal-er-hing-een-bot-aan
naar andere sporen. De politie kan nog niets zeggen over de vondst.
Drie regionale partijen registreren zich voor Tweede Kamerverkiezingen
Veertien nieuwe partijen hebben zich geregistreerd voor de Tweede Kamerverkiezingen in oktober. Daarvan komen er opvallend veel uit de regio: de Fryske Nasjonale Partij van oud-NSC'er Aant Jelle Soepboer, OOS Limburg en Lokaal Brabant.
Lokaal Brabant heeft https://nos.nl/artikel/2577350-brabantse-partij-haakt-af-voor-kamerverkiezingen-komt-te-vroeg
om de deelname aan de landelijke verkiezingen niet door te zetten. De partijen uit Friesland en Limburg nemen daarover eind deze maand een beslissing. "Onze 55 leden gaan daarover stemmen", zegt Chrétien Wetemans van OOS Limburg, die eerder voor BBB in de Provinciale Staten zat.
De belangrijkste reden voor Wetemans om landelijk mee te doen is Limburg meer mee te laten tellen in Den Haag. "De provincie heeft nu bijvoorbeeld geld neergelegd voor de elektrificatie van de Maaslijn, terwijl dat eigenlijk een landelijke taak is", zegt hij. "Ook komt de rijksoverheid nog steeds niet over de brug met een vergoeding voor de mijnbouwschade."
Oude bekende van de ouderenpartij
Bij de nieuwe partijen duikt nog een bekende op: Gerard van Hooft, oud-lijsttrekker van ouderenpartij 50Plus. Hij werd tijdens een ledenvergadering https://nos.nl/artikel/2492377-congres-50plus-eindigt-in-chaos-geen-lijsttrekker-aangewezen
als lijsttrekker van de partij. Zijn nieuwe partij heet 'De Linie'.
"De naam zegt het al, tot hier en niet verder", zegt Van Hooft, die zich niet meer alleen voor ouderen wil inzetten. "We proberen binnenboord te houden wat goed is voor Nederland en buitenboord wat slecht is." Voorbeelden van dat laatste zijn een lagere AOW, de huurmaatregelen en meer dan 5000 vluchtelingen per jaar die ons land binnenkomen.
11.000 euro
Andere partijen die zich hebben laten registreren zijn Vrede voor Dieren, die https://nos.nl/artikel/2577542-defensiediscussie-in-partij-voor-de-dieren-leidt-tot-afsplitsing
van de Partij voor de Dieren, Hart voor Vrijheid, Nieuw Links en Partij voor Morgen. Zij kunnen nu hun kandidatenlijsten gaan opstellen, die 15 september moeten worden ingeleverd.
Van de nieuwe partijen zal hoogstens een enkeling het stembiljet ook daadwerkelijk halen: ze moeten, als ze door heel het land willen meedoen aan de verkiezingen, 580 mensen vinden die op het gemeentehuis een ondersteuningsverklaring tekenen. Daarnaast moeten ze een waarborgsom van ruim 11.000 euro betalen.
In totaal staan er voor deze verkiezingen 54 partijen geregistreerd bij de Kiesraad. Dat zijn er een stuk minder dan vorige verkiezingen, toen er zeventig partijen in het register stonden.
Harmonie overheerst op Oekraïnetop, 'maar doelen nog ver weg'
Het was een korte nacht voor Irina Ostapchuk-Maat. Tot gisteravond laat volgde ze het overleg in het Witte Huis over de oorlog in haar geboorteland. Vanmorgen al vroeg volgden de reacties op haar telefoon van familie en vrienden uit het land. Ook de tv staat inmiddels weer aan.
"Je hart ligt nog steeds daar", zegt Ostapchuk-Maat, die 20 jaar geleden voor studie naar Nederland kwam en hier bleef voor de liefde. "Je leeft mee met iedereen die doodmoe is van de oorlog, van de sirenes, van het mensenverlies, van slapen in schuilkelders en parkeergarages."
Pijnlijk vond ze dan ook zaterdag de hartelijke ontvangst in Alaska. De rode loper die Trump voor Poetin uitrolde is voor haar doordrenkt in Oekraïens bloed. Een Russische pr-overwinning om wanhopig van te worden.
Vanmorgen is ze hoopvoller gestemd. Concrete uitkomsten mogen er nog niet zijn, ze is opgelucht dat Trump niet blijft hangen in Russische retoriek en Zelensky niet dwong een ongunstig vredesakkoord te tekenen bij het kruisje.
"Ik was bang dat Zelenksy zou worden gedwongen om land af te staan. Dat wil niemand in Oekraïne. Bijna iedereen weigert een centimeter aan Poetin af te staan, omdat daar heel veel om gevochten is."
Europese steun
Zelensky kreeg ook in ieder geval niet weer een uitbrander als bij zijn laatste bezoek. De president had dan ook zijn legerkleding verruild voor een ingetogen pak en betoonde zich allervriendelijkst tegen Trump.
"Ik denk dat hij zijn best heeft gedaan", concludeert Ostapchuk-Maat. En extra rugdekking zal ook hebben geholpen: "Ik denk dat het resultaat mede komt doordat Europese leiders zijn meegegaan. Gelukkig."
Verslaggever Wessel de Jong in Oekraïne:
"De grote vrees in Kyiv was dat Zelensky een aantal onmogelijke territoriale eisen voorgelegd zou krijgen en hij die dan zou hebben moeten afwijzen, waarop Trump dat als voorwendsel kon gebruiken om zijn handen er helemaal van af te trekken. Zo'n moment van buigen of barsten is er niet gekomen en dat is misschien wel de belangrijkste winst van gisteravond. Heeft Zelensky Trump helemaal aan zijn zijde? Hij is hem in ieder geval niet kwijt."
De betrokken Europese leiders reageerden eveneens gematigd positief. Over het ruilen van gebied, waar Trump eerder nog over sprak, is het nu niet gegaan. De inzet is juist om snel een overleg tussen Rusland en Oekraïne te bewerkstelligen, misschien binnen een paar dagen al.
Ook is het gegaan over wat de VS en vooral Europa kunnen doen als men daadwerkelijk tot een staakt-het-vuren of vredesovereenkomst komt. Hoewel hij het eerder vooral een Europese kwestie leek te vinden, zegt Trump nu dat de VS bereid is een coördinerende rol te spelen. Of Rusland daar ook mee wil instemmen is de vraag: Poetin heeft altijd gezegd troepen uit NAVO-landen als een provocatie te zien.
VS-correspondent Sjoerd den Daas:
"De Europese leiders hebben er alles aan gedaan om Trump ervan te overtuigen dat niet Zelensy of Europa het probleem is. Dat is aardig gelukt: na de Alaskatop sloeg Trump veel wensen uit van het Kremlin: geen NAVO-lidmaatschap, de Krim opgeven. Grote winst is dat het nu niet geëscaleerd is en Oekraïne niet een vredesovereenkomst ingerommeld. Merz en Macron konden tussen de complimentjes door wat zaadjes planten over de wensen van Europa. Er is dus veel besproken en weinig besloten, maar de bal ligt in ieder geval weer bij Poetin."
Dit zijn beelden vanuit het Witte Huis tijdens de top:
Het Kremlin hield steeds directe gesprekken af en is ook nu nog niet happig, ondanks het telefoongesprek van 40 minuten dat Trump onmiddellijk pleegde met Poetin.
Een regelrechte afwijzing durfde topadviseur Oesjakov niet aan, maar veel verder dan dat het Kremlin "openstaat om de gesprekken op te schalen naar een hoger niveau" ging hij ook niet.
Ruslandcorrespondent Geert Groot Koerkamp:
"Ook vanuit Moskou is Trump overstelpt met complimenten, maar wat de twee concreet hebben besproken blijft vaag. Poetin heeft eerder gezegd niet per se tegen een ontmoeting met Zelensky te zijn, maar pas als er duidelijke afspraken zijn over een vredesakkoord. En dat is nog 'ver weg', zei Poetin nog kort geleden.
Onduidelijk blijft ook de Russische houding ten aanzien van westerse veiligheidsgaranties. Moskou zou daar volgens Trump mee akkoord zijn, maar dat is op geen enkele manier bevestigd. Tot dusverre was Rusland steeds nadrukkelijk tegen zowel de aanwezigheid van westerse troepen of adviseurs in Oekraïne, alsook westerse militaire hulp aan het land in welke vorm dan ook."
Vandaag overleggen de landen van de Europese Unie digitaal over hoe nu verder te gaan, net zoals er op het NAVO-hoofdkwartier, in het Witte Huis, tussen de coalition of the willing en in andere gremia overleg zal zijn hoe er concreet invulling kan worden gegeven aan de uitgedragen overeenstemming.
Wat moet Oekraïne bijvoorbeeld precies opofferen voor vrede? En hoe moet die "Artikel 5-achtige" veiligheidsgarantie er uit komen te zien, waarmee de VS en Europa nieuw Russische geweld moeten voorkomen?
EU-correspondent Chris Ostendorf, vanuit Brussel:
"Eerst zien, dan geloven lijkt vooralsnog de houding te zijn van Europa. Commissievoorzitter Von der Leyen deelt weliswaar trots de groepsfoto waarop Europese leiders Zelensky flankeren in het Witte Huis, maaar de doelen die Europa stelt zijn nog ver weg.
Veiligheidsgaranties worden door Trump met de mond beleden, maar over de hardheid daarvan zijn grote twijfels onder Europese politici. En of Poetin daadwerkelijk aan de onderhandelingstafel zal plaatsnemen bestaat scepsis. Opgelucht zijn de EU-leiders wel dat er geen concessies zijn afgedwongen over grondgebied.
Los van Hongarije zijn de EU-landen het wel eens over de strategie: Europa zal de druk op Poetin moeten opvoeren, om uiteindelijk tot echte resultaten te komen."
Irina Ostapchuk-Maat is hoopvoller gestemd dan na de Alaskatop, maar waarschuwt dat alles zal afhangen van Poetins luimen en de wil van de internationale gemeenschap hem te beteugelen.
"Oekraïners vertrouwen Poetin niet, want we herinneren ons allemaal wat er gebeurde na de Minsk-akkoorden." Europese leiders meenden daarmee https://nos.nl/artikel/2018812-akkoord-over-bestand-in-oost-oekraine
voor het conflict in Oost-Oekraïne, maar het weerhield Poetin uiteindelijk niet van een volledige invasie.
"Toen wilde ook iedereen geloven dat er vrede kwam. Maar wat is er gebeurd? Zeven jaar later viel Rusland Oekraïne opnieuw aan."
Tijs van den Brink stopt bij EO, wil Kamerlid worden bij CDA
EO-presentator Tijs van den Brink heeft gesolliciteerd voor de Tweede Kamer voor het CDA. Dat meldt de EO op zijn https://dit.eo.nl/artikel/tijs-van-den-brink-politiek-tweede-kamer-cda
. Hij vertrekt daarom bij de omroep.
De 55-jarige Van den Brink werkt sinds meer dan 25 jaar bij de EO. Hij presenteerde de laatste tijd journalistieke programma's als Dit is de Dag en Dit is Tijs en de podcast De Spindoctors.
"Na de val van het kabinet heb ik de stoute schoenen aangetrokken en een sollicitatiebrief geschreven naar het CDA", laat Van den Brink weten in het persbericht van de Omroep. "Of het uiteindelijk tot een Kamerlidmaatschap komt, wordt bepaald door het CDA en de kiezer. Dat is spannend maar ik zet deze stap met overtuiging."
Tijs van den Brink zegt in het persbericht dat hij er nooit een geheim van gemaakt "dat de politiek trekt". Het CDA bevestigt dan Van den Brink heeft gesolliciteerd, maar kan nog niet zeggen of hij op de kandidatenlijst komt, en hoe hoog als dat het geval is.
Terugkeer uitgesloten
Hans van der Linden, hoofdredacteur journalistiek bij de EO, wijst erop hoe belangrijk Tijs voor de journalistieke afdeling van de EO is: "Tijs heeft zich bij de EO ontwikkeld tot gezaghebbend journalist met geloof en politiek als specialiteit. Zijn manier van werken kenmerkte zich door nuchterheid, scherpte en zorgvuldigheid. Ik zal hem, zijn journalistieke vakmanschap en morele antenne missen, maar ik gun hem deze stap van harte."
Mocht Tijs niet in de Tweede Kamer belanden dan gaan hij en de EO in gesprek over de ontstane situatie. Een terugkeer naar zijn huidige werkzaamheden is daarbij uitgesloten.
'Meerdere geïnteresseerden voor failliet aardappelbedrijf CêlaVíta'
Er hebben zich al meerdere bedrijven gemeld die interesse hebben in een overname van het failliete CêlaVíta. Dat zegt curator Frans Aartsen. "We moeten nog kijken hoe serieus die interesse is, maar ik heb goede hoop op de mogelijkheden van een doorstart." Welke bedrijven interesse hebben houdt hij geheim.
Vorige week ging CêlaVíta failliet. Het bedrijf, opgericht in 1967, kampte al langere tijd met financiële problemen. CêlaVíta leverde voorgesneden aardappels en gekruide aardappelpartjes aan supermarkten, hotels en restaurants.
Bij een faillissement benoemt een rechter altijd een curator. Dat is een extern persoon, vaak een advocaat gespecialiseerd in faillissementsrecht. Die curator moet dan bekijken hoe schuldeisers nog een deel van hun geld kunnen terugkrijgen en of er kopers zijn voor een bedrijf.
Ontslag
Het personeel van CêlaVíta is verteld dat het wordt ontslagen door het faillissement. Het gaat volgens de curator om 171 mensen die in dienst waren. De betaling van hun loon wordt door dat ontslag voor maximaal de komende zes weken overgenomen door uitkeringsinstantie UWV. Naast het vaste personeel waren er ook flexkrachten actief.
Er worden op dit moment geen aardappelproducten meer gemaakt in de fabriek in Wezep. Ook is er geen voorraad meer waaruit geleverd kan worden. Jumbo liet vorige week weten dat het aanbod aan CêlaVíta-producten bij de supermarktketen al langere tijd gering is. Jumbo zegt huismerk-producten te hebben als alternatief. Albert Heijn liet weten een korte onderbreking te verwachten in de levering van gekoelde aardappelen en te werken aan een oplossing.
Volgens Margreet Pasman van vakbond FNV kwam het faillissement niet als een verrassing. "Ook voor de mensen die er werkten niet. Het ging al langer slechter. Maar het is wel heel pijnlijk." Volgens Pasman was de fabriek verouderd en was er sprake van achterstallig onderhoud.
Nederlandse deltavlieger verongelukt in Franse Alpen
Bij een ongeluk in de Franse Alpen is een Nederlandse deltavlieger om het leven gekomen. De man van in de zestig deed mee aan een wedstrijd en raakte tijdens zijn vlucht in de problemen door een plotselinge windvlaag.
Volgens de eerste bevindingen van de Franse autoriteiten raakte een deel van de vleugel van het driehoekige zweefvliegtuig beschadigd en is de man naar beneden gevallen. Zijn lichaam werd door de hulpdiensten gevonden in een veld in de plaats Val-Buëch-Méouge.
De wedstrijd werd gehouden vanaf de berg Chabre, in de Franse departement Hautes-Alpes. De bergketen is een populaire plek om te deltavliegen en te paragliden.
Hoe TikTok supermarktschappen beïnvloedt: 'De crompouce was drie maanden leuk'
Ouders die hun onvrede uitspreken over lege knijpfruitschappen, omdat niet hun kind, maar volwassenen de vruchtenpuree gebruiken. Voor in hun matcha latte, welteverstaan.
Het is een van de vele voedseltrends die momenteel rondgaan op sociale media. De afgelopen maanden vonden cottage cheese, flatbreads en crispy chili-olie hun weg van TikTok naar de winkelmand. Met als gevolg soms zelfs lege schappen.
Influencers
Sociale media spelen een steeds grotere rol in eettrends. Supermarkten houden platforms dan ook nauwlettend in de gaten: "Vroeger keek je naar tijdschriften, horeca en speciaalzaken. Maar de wereld is kleiner geworden door sociale media. We houden echt per uur in de gaten waar we op in kunnen springen", zegt Joyce Bierman, hoofd merkcreatie en Allerhande bij Albert Heijn.
Bierman bekijkt met een socialemediateam op welke trend ze willen inspelen: "We maken een lijstje met dingen die groot kunnen worden. De ene keer komt het tot een recept in de Allerhande, de andere keer tot een nieuw product."
Ook Jumbo volgt met een socialemediateam en assortimentsmanager dagelijks eettrends: "We kijken naar trends in allerlei productcategorieën. Toen de Dubai-reep een hit bleek, hebben we snel geschakeld met onze inkoopafdeling en konden we die ook aanbieden. Datzelfde geldt voor bijvoorbeeld sportvoeding: we kijken naar een balans in ons assortiment én de behoefte van klanten en trends", zegt een woordvoerder.
Veel trends ontstaan bij influencers, zoals tiktokker en kookboekschrijver Ghislaine Voogd, bekend als Veggilaine. Ze ziet hoe producten die ze in de keuken gebruikt, snel bij een breder publiek aanslaan: "Ik denk dat het aanslaat door de kracht van herhaling. Hoe vaker je dingen gebruikt, hoe nieuwsgieriger mensen worden. Zo kun je sommige producten bij een breder publiek op de kaart zetten."
De snelheid van sociale media
Dat er soms lege schappen ontstaan, heeft volgens Martijn Rol, sectormanager food bij Rabobank, te maken met de snelheid van platforms als TikTok: "Iets wat nu groot is in New York of Dubai kan dezelfde dag al trending zijn in Nederland. Dat ging voorheen veel langzamer, dan konden er weken of maanden overheen gaan."
Als nu een product populair wordt, kan er snel een stormloop ontstaan. Dat maakt het volgens Rol voor supermarkten lastig om meteen op in te spelen.
Dat 'socialemedia-effect' blijkt uit verkoopcijfers van bijvoorbeeld knijpfruit: Jumbo zegt sinds begin dit jaar een flinke stijging te zien in de verkoop. Ook Picnic zag de vruchtenpuree hard lopen: de verkopen stegen met 40 procent.
Hype en trend
Volgens Theo Toering, van marktonderzoekbureau Bamboo Brands, moeten supermarkten wel de afweging maken of een product tijdelijk is of blijvend: is het een hype of een trend? "Een hype is vluchtig, maar een trend ontwikkelt zich over langere tijd en vertaalt zich ook naar blijvend schapgedrag", zegt Toering.
Bierman van Albert Heijn ziet dat ook: "De crompouce was bijvoorbeeld drie maanden leuk, maar daarna ook echt klaar. Je moet goed inschatten wat groot en blijvend is en dus interessant gaat zijn."
Van TikTok naar supermarkt
Producenten en supermarkten hebben volgens Toering soms moeite met trends en hypes: "Het aanmelden van een nieuw product moet minimaal twaalf weken voor introductie. Sommige hypes zijn dan alweer over."
Ook sectormanager food Rol zegt dat er een risico is: "Speel je in op een hype en schaal je je productie op, dan loop je het risico dat supermarkten ook net zo snel weer aangeven het niet meer te willen als de hype afvlakt."
Hoe snel je kunt inspelen, hangt volgens Rol af van hoe vernieuwend het product is: "Als het ingepast kan worden in een bestaande categorie en ingevuld door bestaande leveranciers, dan is het snel schakelen. Maar als iets volledig nieuw is, wordt het lastig: je moet kijken in welk schap je het plaatst of dat je zelfs een heel nieuw schap inricht. Plus de hele toeleveringsketen moet erop worden gebouwd."
Toch weerhoudt het supermarkten niet om in te gaan op ontwikkelingen op sociale media: "We kijken hoe snel we iets kunnen maken en of we daarmee een grote groep aanspreken. Zo introduceren we tientallen nieuwe producten per week in onze schappen", zegt Bierman.
Jongen overleden na schietincident in Amsterdam, politie zoekt dader
Een 17-jarige jongen is gisteravond overleden na een schietincident in Amsterdam. De politie is op zoek naar de dader of daders.
Gisteravond rond 21.30 uur kreeg de politie een melding van een schietincident op de Meernhof in Amsterdam-Zuidoost. Daar werd het slachtoffer in kritieke toestand aangetroffen. Onderweg naar het ziekenhuis werd hij gereanimeerd, maar die hulp mocht niet meer baten.
De politie is een groot onderzoek begonnen en zoekt getuigen.
Dode vrouw gevonden in woning Veldhoven, politie gaat uit van misdrijf
In een woning in de Brabantse gemeente Veldhoven is vanochtend een vrouw dood aangetroffen. De politie gaat er vanuit dat ze door een misdrijf om het leven is gekomen.
De vrouw werd "onder verdachte omstandigheden" gevonden, meldt de politie. Over haar identiteit is niets bekend. Of het slachtoffer de bewoonster is van het huis aan de Leemsbroek is ook onduidelijk. De politie kan ook nog niet zeggen of er iemand is aangehouden.
Omwonenden zeggen tegen https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/4732651/dode-vrouw-gevonden-in-huis-politie-gaat-uit-van-misdrijf
dat in het huis een gezin woont met drie kinderen. De politie is op dit moment bezig met een onderzoek. Het huis is afgezet.
Astronomen vinden mogelijk 'Avatar-planeet' bij ster Alpha Centauri A
Astronomen denken een nieuwe planeet te hebben ontdekt bij een van onze buursterren. Niet eentje waar leven op zou kunnen bestaan, maar toch is de vondst bijzonder, zegt sterrenkundige Lucas Ellerbroek. "Vooral omdat het gelukt is het hemellichaam in beeld te brengen."
Of de stip, die is waargenomen door de James Webb-telescoop, echt een planeet is, moet nog wel door onafhankelijke waarnemingen worden bevestigd.
Planeten bij andere sterren worden exoplaneten genoemd. Er zijn er sinds 1992 bijna 6000 van ontdekt, maar zelden staan die zo relatief dichtbij als deze. De nieuwe exoplaneet met de naam S1 is een gasreus, zoals Jupiter, en draait om de ster Alpha Centauri A.
Dat maakt dit nieuws spannend voor sciencefiction-liefhebbers. De fictieve maan Pandora, waar de Avatar-films zich afspelen, draait om precies zo'n gasreus en ook nog eens bij diezelfde ster, Alpha Centauri A.
Kosmische achtertuin
Ook voor sterrenkundigen spreekt https://science.nasa.gov/missions/webb/nasas-webb-finds-new-evidence-for-planet-around-closest-solar-twin/
tot de verbeelding, zegt Ellerbroek. Alleen al omdat Alpha Centauri A een van onze buursterren is, ook al ligt die nog steeds vier jaar vliegen met de snelheid van het licht.
"Dat de ster zich in onze kosmische achtertuin bevindt, maakt in de toekomst meer onderzoek mogelijk. Dit belooft veel goeds, al zijn er ook limieten aan wat er zelfs met de beste telescopen mogelijk is", relativeert de sterrenkundige.
Er zijn meerdere manieren om exoplaneten te vinden. In dit geval is een direct imaging-techniek gebruikt. Door een masker over de ster heen te plaatsen worden veel donkerder objecten in de buurt zichtbaar.
Dat het is gelukt, is extra knap, gezien alle achtergrondruis waar de James Webb mee te maken had. Alpha Centauri A maakt deel uit van een stersysteem samen met twee andere sterren, Alpha Centauri B en Proxima Centauri. "Dat geeft veel extra licht in de buurt en in de planeetschijf rond zo'n ster zit ook veel rommel. Dat maakt het lastiger daartussen planeten te vinden."
Het duurde dan ook twee jaar om de nieuwe planeet te detecteren en er was hulp van andere telescopen bij nodig. En de vondst is nog niet definitief: S1 is alleen nog een kandidaat-exoplaneet. "Voordat we echt zeker zijn dat het echt om een planeet gaat, moet de ontdekking bevestigd worden, liefst door een andere telescoop."
Bestaat toch niet
Eerder werden al twee exoplaneten en een kandidaat-planeet gevonden bij de zwakke ster Proxima Centauri. Dat gebeurde met andere technieken. In 2012 was er ook sprake van een mogelijke planeet bij Alpha Centauri B, maar uit later onderzoek bleek die toch niet te bestaan.
Als de nu waargenomen witte stip inderdaad een planeet is, dan staat die een stuk dichterbij zijn ster dan alle andere exoplaneten die met direct imaging zijn vastgelegd, zelfs in de 'leefbare zone'. S1 draait ook nog eens rond een ster die lijkt op onze zon qua leeftijd en temperatuur.
Toch is zo'n gasreus volgens de onderzoekers geen plek waar leven kan voorkomen. Maar dat er een of meerdere manen omheen draaien, zoals in Avatar, is volgens Ellerbroek niet onmogelijk. "Alleen is zo'n exomaan nog veel moeilijker te vinden."
Politie zet wapenstok in tegen agressieve omstanders steekpartij Den Haag
Na een steekincident heeft de Haagse politie gisteravond de wapenstok gebruikt om omstanders tot bedaren te brengen. Agenten zetten ook een hond in.
Het incident vond gisteravond rond 20.30 uur plaats bij een portiek aan de Steenwijklaan in het zuidoosten van Den Haag, meldt https://www.omroepwest.nl/112/4997294/man-neergestoken-politiehond-en-wapenstok-ingezet-vanwege-agressieve-omstanders
. Een 46-jarige man uit België raakte daarbij gewond.
"Hij is ter plaatse door ambulancepersoneel gecontroleerd", laat de politie weten. De man hoefde niet mee naar het ziekenhuis. De politie pakte een 21-jarige man als verdachte op. Over het motief voor het steekincident is nog niets bekend, behalve dat er een ruzie aan voorafging.
Agressief
Bij de afhandeling van het incident werd de sfeer in de straat grimmig, aldus de politie. Omstanders gingen zich met de situatie bemoeien en weigerden naar de politie te luisteren. Een aantal mensen gedroeg zich ook agressief tegen de agenten. Daarop besloot de politie om gedurende korte tijd wapenstokken en een politiehond in te zetten. Voor zover bekend raakte daarbij niemand gewond.
Van de omstanders is niemand aangehouden.
Explosie in asielzoekerscentrum Delft, deel van de gevel weggeblazen
In een asielzoekerscentrum in Delft heeft vanochtend een explosie plaatsgevonden. Daardoor is een deel van de gevel op de vijfde verdieping weggeblazen.
Bij de explosie raakte niemand gewond, zegt een politiewoordvoerder. De bewoners van het deel dat is beschadigd, worden elders opgevangen.
De schade aan het pand is groot:
De politie kreeg iets na 08.00 uur een melding van de ontploffing in het pand aan de Kleveringweg. In deze noodopvang is plek voor 170 mensen. Op de melding kwamen meerdere hulpdiensten af.
De politie doet onderzoek naar de oorzaak van de explosie. Een van de scenario's waarmee rekening wordt gehouden is dat er een elektrische step is ontploft. Op beelden is een verkoolde step voor het appartement te zien. Ook gaat de politie na of de explosie is ontstaan door menselijk handelen.
Recordtemperatuur van 50,5 graden gemeten in Turkije
In het zuidoosten van Turkije is vrijdag een recordtemperatuur van 50,5 graden gemeten. Dat meldt het Turkse ministerie van Milieu zaterdag. Het vorige nationale warmterecord van 49,5 graden dateerde van augustus 2023.
De extreme hitte werd geregistreerd in Silopi, vlak bij de grens met Irak en Syrië. Volgens het ministerie noteerden in totaal 132 weerstations verspreid over Turkije recordtemperaturen voor de maand juli.
Momenteel kampt het hele land met een extreme hittegolf. Daarbij zijn meerdere natuurbranden ontstaan in verschillende regio's. Zo kwamen onlangs tien Turkse brandweerlieden om het leve toen zij een brand in de provincie Eskisehir, in het noordwesten van Turkije, probeerden te blussen.
In de noordelijke provincie Karabük woedt al vier dagen lang een brand, inwoners uit omliggende dorpen moesten worden geëvacueerd. Twee provincies, Izmir en Bilecik, zijn uitgeroepen tot rampgebied. Ook in de meer toeristische delen van het land, zoals bij de populaire badplaats Antalya, zijn branden uitgebroken.
Zuid-Europa
Al ruim een maand gaat Zuid-Europa gebukt onder een extreme temperaturen. Zo wordt het Zuid-Italiaanse eiland Sicilië geteisterd door honderden bosbranden. Uit voorzorg zijn in de stad Trapani tientallen huizen geëvacueerd.
Ook in Griekenland, delen van Spanje en Frankrijk woeden branden die zijn ontstaan door de droge en warme zomermaanden.
Alleenstaande asielzoekers mogen niet terug naar falend Belgisch opvangsysteem
Nederland mag geen alleenstaande mannelijke asielzoekers meer terugsturen naar België. Dat oordeelt de Raad van State, die daarmee terugkomt van een eerdere uitspraak. Het Belgische systeem faalt structureel waardoor terugsturen in strijd kan zijn met de mensenrechten.
De zaak was aangespannen door een man met de Afghaanse nationaliteit. Hij kwam eerst in België aan, maar vroeg daarna in Nederland een verblijfsvergunning aan. Omdat Europese landen hebben afgesproken dat het eerste land waar iemand aankomt verantwoordelijk is voor de opvang en procedures, nam de Nederland die aanvraag vorig jaar niet in behandeling. België moest dat doen.
Hoewel in België voor de man geen plek was in de reguliere opvang, vond de hoogste bestuursrechter eerder toch dat hij teruggestuurd mocht worden. Daar zijn ook voorzieningen voor noodopvang, daklozenopvang, en medische en juridisch voorzieningen, meende de rechter, al werd toen ook al vermeld dat de opvang in België aan de slechte kant was.
Systeemfalen
Ook in België is al jaren een tekort aan opvangplekken voor asielzoekers. Vrouwen, kinderen en kwetsbare personen krijgen voorrang in de reguliere opvang. Niet-kwetsbare, alleenstaande mannen krijgen zeer zelden een plek.
Maar nu zegt de Raad van State dat de gebreken in de opvangsituatie en rechtsbescherming van deze groep in België "zodanig structureel" zijn, dat zij bij terugkomst waarschijnlijk op straat terechtkomen. Door dit "systeemfalen" kunnen deze mensen dan niet langer in hun basislevensbehoeften voorzien en dat is in strijd met de mensrenrechten, aldus de bestuursrechter.
'Onverschilligheid' in België
Na de uitspraak van vorig jaar maart zei de toenmalige minister dat België hard werkt aan verbetering van de opvang. Van die verbetering is niets terechtgekomen, stelt de Raad van State. Daarnaast constateert de bestuursrechter een "onverschilligheid van de Belgische autoriteiten om de tekortkomingen in de opvang en rechtsbescherming op te lossen".
Het tekort aan opvangplekken in België is structureel geworden, vindt de Raad van State. Het is niet duidelijk of alleenstaande mannen terechtkunnen bij noodvoorzieningen en of ze toegang hebben tot effectieve rechtsbescherming, omdat de Belgische autoriteiten "rechterlijke uitspraken niet naleven en dwangsommen niet betalen".
De Raad van State zegt zich de ernst van het oordeel te realiseren en is zich ervan bewust dat dit afbreuk doet aan onderlinge afspraken en samenwerking tussen EU-landen. Maar op basis van feiten is geoordeeld dat mensen risico lopen op een onmenselijke behandeling, aldus de Raad van State.
Nederlandse gasvoorraad weer op peil, maar Gasunie pleit voor verder aanvullen
Als het vullen van de gasbergingen in dit tempo doorgaat, is er genoeg gas voor een koude winter. Dat blijkt uit cijfers van de Gasunie, het overheidsbedrijf dat aardgas transporteert en opslaat.
Nederland slaat gas op in Norg, Grijpskerk, Alkmaar, Bergermeer en Zuidwending. Momenteel zitten die voor ruim 54 procent vol. Daarmee voldoet de Gasunie aan de Europese doelstelling om per 1 juli de vulgraad op 47 procent te hebben.
Dat die gasbergingen al aardig vol zitten, is niet vanzelfsprekend. In januari van dit jaar waarschuwde de Gasunie nog dat de voorraden sneller opraakten dan eerdere jaren, omdat er meer gas verbruikt werd.
In de gaten gehouden
Sinds de Russische inval in Oekraïne in 2022 wordt de vulgraad goed in de gaten gehouden. In dat jaar stopte de aanvoer van gasvormig Russisch gas, waar Nederland toen nog veel gebruik van maakte. Ook is Nederland vrijwel gestopt met het boren naar Gronings gas.
Door het wegvallen van Russisch en Gronings gas moet Nederland gasvormig gas inkopen op de wereldmarkt, bijvoorbeeld uit Noorwegen. Ook wordt er meer vloeibaar gas (LNG) gekocht uit de Verenigde Staten en Qatar. In de zomer van 2022 bereikten de gasprijs een piek omdat meer landen zich op die gasmarkt roerden.
Uit de laatste Gasunie-cijfers blijkt dat de nettowinst in het eerste halfjaar is gestegen, ondanks grote investeringen in de energietransitie.
Bedoeld als buffer
Bij de bekendmaking van de cijfers doet de Gasunie een oproep om de Nederlandse voorraad gas te vergroten. Het idee is dat Nederland zich hiermee voorbereidt op een scenario waarbij het langere tijd minder makkelijk aan buitenlands gas kan komen. Het demissionaire kabinet gaf ook al aan een noodvoorraad te willen aanleggen.
Zo'n noodvoorraad moet voorkomen dat andere landen Nederland voor het blok kunnen zetten. Door bij meer verschillende landen in te kopen en door een voorraad aan te houden, wordt Nederland minder afhankelijk van één of enkele leveranciers. Voor olie bestaat zo'n strategische voorraad al.
Het moet wel echt als buffer worden gezien, zegt de Gasunie. In principe blijft deze onaangeroerd, zelfs bij een zeer strenge winter. Pas als meerdere landen stoppen met leveren, wordt de voorraad gebruikt. De benodigde bergingen om het gas op te slaan, zijn er al, zegt de Gasunie.
