บางสิ่งอย่างอาจต้องใช้เวลาสร้างเป็นสิบปี
กว่าจะอุดมสมบูรณ์ กว่าที่ธรรมชาติจะทำงานผลิดอกออกผลให้เราได้
สิบปีก่อนในวงสนทนา ผมมักจะแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับเพื่อนฝูงมากมาย
ว่าถ้าเรา….
- สร้างสวนป่าวนเกษตร (ปลูกพืชร่วมส่วนป่าและเลี้ยงสัตว์ร่วมสวนป่า)
- ปลูกป่าสามอย่างประโยชน์สี่อย่าง ไม้ไว้ใช้สอย ไม้กิน ไม้เศรษฐกิน
- ปลูกพืชให้หลากหลายระดับชั้น ด้วยหลักการป่าเจ็ดระบบ ให้เหมือนระบบนิเวศป่า
- และเพาะปลูกหรือเลี้ยงปศุสัตว์ด้วยเกษตรกรรมธรรมชาติ
เราจะปลดเปลื้องพันธนาการของชีวิตได้มากมาย และมีความมั่นคงขั้นพื้นฐานของชีวิต
แต่คำว่าสิบปีถึงจะสำเร็จ มันทำให้ผู้คนส่วยใหญ่ส่ายหน้าเมินหนี
แม้จะอธิบายว่า “ให้ปลูกถั่วงอกไปด้วย ปลูกมะม่วงไปด้วย เมื่อมะม่วงเราผลิดอกออกผลเราก็ไม่จำเป็นต้องปลูกถั่วงอกอีกต่อไป”
แต่นั้นก็ดูจะเปล่าประโยชน์ เพราะคำว่าสิบปี มันดูรวยช้า ดูสุขสบายช้า ไม่เหมือนปลูกพืชเชิงเดี่ยวบางอย่างที่ได้ผลผลิตปีต่อปี แม้จะต้องทำแล้วทำอีก ก็ตามที่
สิบไปผ่านไปไว้เหมือนโกหก
เกษตรเชิ่งเดี่ยวที่ต้องทำแล้วทำอีก ทั้งต้องไถพรวน ใช้ปุ๋ยเคมี ใช้สารเคมี ทั้งต้องกู้หนี้ยืมสิน ต้องดิ้นกันเหมือนหนูถีบจักรที่ติดบ่วง ก็ยังคงเฟื่องฟูแม้มองไม่เห็นถึงปลายทาง
เพราะการโหยหาแต่เพียงผลตอบแทนในระยะสั้น และหวังจะรวยเร็ว….. 