บางสิ่งอย่างอาจต้องใช้เวลาสร้างเป็นสิบปี

กว่าจะอุดมสมบูรณ์ กว่าที่ธรรมชาติจะทำงานผลิดอกออกผลให้เราได้

สิบปีก่อนในวงสนทนา ผมมักจะแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับเพื่อนฝูงมากมาย

ว่าถ้าเรา….

- สร้างสวนป่าวนเกษตร (ปลูกพืชร่วมส่วนป่าและเลี้ยงสัตว์ร่วมสวนป่า)

- ปลูกป่าสามอย่างประโยชน์สี่อย่าง ไม้ไว้ใช้สอย ไม้กิน ไม้เศรษฐกิน

- ปลูกพืชให้หลากหลายระดับชั้น ด้วยหลักการป่าเจ็ดระบบ ให้เหมือนระบบนิเวศป่า

- และเพาะปลูกหรือเลี้ยงปศุสัตว์ด้วยเกษตรกรรมธรรมชาติ

เราจะปลดเปลื้องพันธนาการของชีวิตได้มากมาย และมีความมั่นคงขั้นพื้นฐานของชีวิต

แต่คำว่าสิบปีถึงจะสำเร็จ มันทำให้ผู้คนส่วยใหญ่ส่ายหน้าเมินหนี

แม้จะอธิบายว่า “ให้ปลูกถั่วงอกไปด้วย ปลูกมะม่วงไปด้วย เมื่อมะม่วงเราผลิดอกออกผลเราก็ไม่จำเป็นต้องปลูกถั่วงอกอีกต่อไป”

แต่นั้นก็ดูจะเปล่าประโยชน์ เพราะคำว่าสิบปี มันดูรวยช้า ดูสุขสบายช้า ไม่เหมือนปลูกพืชเชิงเดี่ยวบางอย่างที่ได้ผลผลิตปีต่อปี แม้จะต้องทำแล้วทำอีก ก็ตามที่

สิบไปผ่านไปไว้เหมือนโกหก

เกษตรเชิ่งเดี่ยวที่ต้องทำแล้วทำอีก ทั้งต้องไถพรวน ใช้ปุ๋ยเคมี ใช้สารเคมี ทั้งต้องกู้หนี้ยืมสิน ต้องดิ้นกันเหมือนหนูถีบจักรที่ติดบ่วง ก็ยังคงเฟื่องฟูแม้มองไม่เห็นถึงปลายทาง

เพราะการโหยหาแต่เพียงผลตอบแทนในระยะสั้น และหวังจะรวยเร็ว…..