Đối thoại cùng pi thủ.
Như thường lệ các pi thủ hay đổ bộ vào facebook của tôi cà khịa vào bất cứ chủ đề nào, dù những chủ đề đó chẳng liên quan chút nào đến pi. Họ có thể thả icon giận dữ vào những chia sẻ thành quả lao động của tôi và các công sự, hay thả icon cười ngô nghê vào những chủ đề về tình cảm thày trò nhân dịp 20/11, hoặc buông những lời thiếu văn hóa khi tranh luận, với những comment quá khích thì tôi dọn dẹp và block luôn những pi thủ đó, nhưng khi rảnh tôi vẫn kiên nhân trả lời những pi thủ có những comment lịch sự và có tinh thần trao đổi thật sự hoặc có những câu hỏi liên quan đến công nghệ hoặc quan điểm. Sự thực thì tôi cũng không hề vơ đũa cả nắm, trong số pi thủ tôi vẫn có những người bạn hoặc tôi cảm thấy nể trọng vì những pi thủ đó có cái nhìn khách quan và đặc biệt khi họ có hành xử văn minh lịch sự và tôi tôn trọng sự khác biệt cũng như tự do tín ngưỡng hay niềm tin của họ.
Cuối tuần rồi, trong lúc nghỉ ngơi để chuẩn bị cho một tuần bận rộn vì công việc sắp tới thì tôi có đối thoại cùng bạn pi thủ Nguyễn Duy Thịnh khi bạn đặt ra 2 câu hỏi với tôi:
a/ có cần một đồng tiền chung cho cả thế giới trong giao dịch quốc tế hay không ( và liệu pi network có thể là một đồng tiền chung của cả thế giới như trong sách trắng của PCT kỳ vọng hay không, đoạn trong ngoặc này là tôi bổ sung thêm vào câu hỏi).
Câu trả lời của tôi là:
Cho đến một tương lai dài nữa vẫn không thể có một đồng tiền chung cho toàn thế giới vì có nhiều lý do phức tạp liên quan đến kinh tế, chính trị, văn hóa và lịch sử. Dưới đây là những yếu tố chính:
1. Khác biệt về chính trị và chủ quyền quốc gia
Mỗi quốc gia có chính sách tiền tệ riêng để bảo vệ lợi ích kinh tế và xã hội của mình. Một đồng tiền chung sẽ yêu cầu các nước từ bỏ quyền kiểm soát này, điều mà hầu hết các quốc gia không sẵn sàng thực hiện.
Sự khác biệt về ý thức hệ chính trị, mục tiêu phát triển và lợi ích quốc gia khiến việc đạt được sự đồng thuận rất khó khăn.
2. Chênh lệch về trình độ phát triển kinh tế
Các quốc gia có mức độ phát triển kinh tế khác nhau, từ nước giàu đến nước nghèo. Một đồng tiền chung sẽ không thể phù hợp với mọi nền kinh tế.
Ví dụ, một chính sách tiền tệ phù hợp với các nước phát triển có thể gây ra lạm phát hoặc suy thoái ở các nước đang phát triển.
3. Sự khác biệt về văn hóa và xã hội
Tiền tệ không chỉ là công cụ kinh tế mà còn là biểu tượng văn hóa, gắn liền với bản sắc dân tộc. Việc từ bỏ tiền tệ riêng có thể gây mất mát về mặt tinh thần đối với nhiều quốc gia.
4. Khó khăn trong việc quản lý kinh tế toàn cầu
Một đồng tiền chung cần một cơ quan quản lý trung ương toàn cầu để điều hành chính sách tiền tệ, kiểm soát lạm phát, lãi suất, và tỷ giá hối đoái. Tuy nhiên, việc thiết lập một cơ quan như vậy là không thực tế do sự khác biệt về lợi ích và mức độ tin tưởng giữa các quốc gia.
5. Khủng hoảng tài chính toàn cầu
Nếu có một đồng tiền chung, một cuộc khủng hoảng tài chính ở một khu vực có thể nhanh chóng lan rộng và ảnh hưởng đến toàn thế giới, vì không có cách nào để một quốc gia tự điều chỉnh chính sách tiền tệ để khắc phục vấn đề.
6. Bài học từ các liên minh tiền tệ khu vực
Khu vực đồng Euro (Eurozone) là một ví dụ. Mặc dù các nước trong khu vực sử dụng chung đồng Euro, sự khác biệt kinh tế giữa các thành viên (như Đức và Hy Lạp) đã dẫn đến nhiều căng thẳng và khủng hoảng.
Điều này cho thấy việc duy trì một đồng tiền chung đòi hỏi sự phối hợp rất chặt chẽ, ngay cả khi các quốc gia trong cùng khu vực địa lý có mối quan hệ gần gũi.
7. Tự do điều chỉnh chính sách kinh tế
Mỗi quốc gia cần sử dụng công cụ tiền tệ để ứng phó với các vấn đề kinh tế riêng, như khủng hoảng tài chính, thất nghiệp, hay lạm phát. Một đồng tiền chung sẽ làm giảm khả năng tự điều chỉnh này.
Như vậy, mặc dù ý tưởng về một đồng tiền chung có thể mang lại một số lợi ích, như giảm chi phí giao dịch và thúc đẩy thương mại quốc tế, nhưng các rào cản thực tế và hậu quả tiềm ẩn khiến điều này khó có thể xảy ra.
---------
câu hỏi thứ 2: b/ Phải chăng lý thuyết về tiền tệ, tài chính ấy đã cũ không còn phù hợp với DEFI trong bkockchain. Do đó dùng những hiểu biết cũ để đánh giá và loại bỏ cái mới có vẻ không phù hợp lắm. Mà cần có những nghiên cứu về lý thuyết mới cho phù hợp hơn?
Câu trả lời của tôi:
1.Hiện tại, đồng USD đang đóng vai trò là "đồng tiền chung" cho phần lớn các giao dịch quốc tế. Tuy nhiên, vấn đề không chỉ nằm ở việc sử dụng một đồng tiền mà ở quyền lực tài chính của nước phát hành đồng tiền đó. Nếu chúng ta áp dụng một đồng tiền quốc tế mới, câu hỏi là: ai sẽ quản lý và kiểm soát đồng tiền này? Nếu không có một cơ quan trung lập toàn cầu đủ mạnh, chúng ta có thể sẽ lặp lại vấn đề hiện tại với các nước lớn vẫn có lợi thế hơn.
2. Việc xây dựng một đồng tiền chung cho giao dịch quốc tế, kể cả thông qua công nghệ blockchain hoặc CBDC (Central Bank Digital Currency), vẫn cần sự đồng thuận từ nhiều quốc gia, đặc biệt là các nước lớn. Đây là một thách thức lớn vì lợi ích kinh tế và chính trị của các nước không đồng đều. Các nước lớn có thể không muốn từ bỏ lợi thế của mình trong việc sử dụng đồng tiền quốc gia làm công cụ chính trị.
3. Về lý thuyết tài chính truyền thống và DEFI (Tài chính phi tập trung)
Anh đặt ra câu hỏi rất hay về sự phù hợp của lý thuyết tài chính truyền thống trong bối cảnh DEFI và blockchain đang phát triển. Tôi có ý kiến như sau:
3.1: Lý thuyết tài chính truyền thống không hoàn toàn lỗi thời. Nền tảng của tài chính vẫn xoay quanh các nguyên tắc như cung cầu, lạm phát, tín dụng, và niềm tin. DEFI và blockchain không thay đổi bản chất kinh tế, mà chỉ cung cấp một công cụ mới để vận hành các nguyên tắc này một cách phi tập trung và minh bạch hơn.
3.2: DEFI và blockchain không thể giải quyết mọi vấn đề kinh tế. Ví dụ, ngay cả khi giao dịch qua blockchain, giá trị của đồng tiền vẫn phải gắn với một hệ thống kinh tế thực tế (hàng hóa, dịch vụ, năng lượng, v.v.). Các thách thức như lạm phát, mất cân bằng thương mại vẫn tồn tại, dù cơ chế thực hiện giao dịch có thay đổi thế nào đi nữa.
3.3: Vấn đề lớn nhất của DEFI hiện nay không chỉ là sự mới mẻ mà là tính ổn định và chấp nhận rộng rãi. Khi áp dụng vào quy mô quốc gia hay toàn cầu, DEFI cần giải quyết các vấn đề như khả năng bị tấn công mạng, biến động giá trị tài sản kỹ thuật số, và đặc biệt là sự thiếu kiểm soát từ các cơ quan pháp lý.
4. Việc nghiên cứu một hệ thống tiền tệ quốc tế mới là cần thiết, nhưng cần giải quyết các vấn đề về quyền kiểm soát, minh bạch, và công bằng giữa các quốc gia. Công nghệ blockchain có thể hỗ trợ, nhưng không thể thay thế hoàn toàn các nguyên tắc kinh tế cơ bản.
Bàn thêm: Nước nào nắm giữ việc phát hành đồng tiền giao dịch chung toàn cầu sẽ là nước bá chủ thế giới (exorbitant privilege), vì nước đó sẽ kiểm soát được huyết mạch của nền kinh tế thế giới, có thể tự in tiền, có thể dùng đồng tiền đó để trừng phạt các nước không tuân theo... Vì thế thế giới này không thể và không bao giờ lại phụ thuộc vào đồng tiền chung do vợ chồng Nicolas kiểm soát được.
Sau sự kiện Nixon Shock (1971) khi Nixon hủy bỏ bản vị vàng của đồng USD thì Mỹ bắt đầu hình thành bản vị dầu hỏa và đưa ra khái niệm Petro Dollar (bắt đầu từ 1974 bằng việc ký kết với Ả Rập Saudi, một quốc gia sản xuất dầu lớn nhất thế giới, sẽ giao dịch mua bán dầu bằng USD. Thỏa thuận này nhanh chóng lan rộng sang các quốc gia OPEC khác, thiết lập USD là đồng tiền chủ chốt trong thương mại dầu mỏ.
Hệ thống Petro Dollar mang lại lợi ích lớn cho Mỹ, giúp tăng cường nhu cầu toàn cầu với USD, củng cố vị thế USD là đồng tiền dự trữ chính và hỗ trợ tài chính cho thâm hụt thương mại cũng như ngân sách quốc gia. Mỹ hưởng lợi từ chi phí vay nợ thấp nhờ dòng vốn tái đầu tư từ các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ. Petro Dollar giúp Mỹ kiểm soát hệ thống tài chính toàn cầu, gia tăng ảnh hưởng kinh tế và chính trị, đồng thời tài trợ cho ngân sách quốc phòng lớn. Hệ thống này cũng tạo đòn bẩy để Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế lên các nước thách thức vị thế USD. Tuy nhiên, sự trỗi dậy của phi USD hóa đang đặt Petro Dollar trước nhiều thách thức trong tương lai.
Để bảo vệ vị thế của Petro Dollar mà Mỹ và đồng minh đã khơi mào rất nhiều cuộc chiến tranh: Chiến tranh vùng Vịnh lần thứ nhất (1990-1991) xảy ra khi Iraq đe dọa nguồn cung dầu toàn cầu, còn Chiến tranh Iraq (2003) nhằm đáp trả việc Saddam Hussein chuyển giao dịch dầu sang Euro. Chiến tranh Libya (2011) liên quan đến kế hoạch của Gaddafi sử dụng Dinar vàng thay USD trong thương mại dầu. Iran và Nga cũng đối mặt với trừng phạt kinh tế do từ bỏ USD trong giao dịch dầu mỏ. Những xung đột này đều nhằm duy trì hệ thống Petro Dollar và vị thế của Mỹ, nhưng xu hướng phi USD hóa đang thách thức sự thống trị này.
Một chút chia sẻ để các bạn bớt kỳ vọng quá, thần thánh quá, tuy nhiên việc các bạn đào hay đầu tư thì vẫn có thể thành công, vẫn có thể có tiền, ngay đến meme coin không có giá trị mấy và chỉ là trò đùa mà còn thành công đấy thôi, vốn hóa 61 tỷ USD, top 7 vốn hóa của crypto, tôi chẳng phản đối, tôi chỉ phản đối khi cho rằng nó là cơ hội của cả dân tộc này mà thôi. Các bạn đừng nghĩ tôi quay xe, hay trước sau bất nhất, tôi phát biểu khi các bạn hỏi thì tôi trung thành với hiện trạng thực tế, lúc chưa có ví chưa có blockchain thì tôi nói là chưa, đến khi nó có rồi thì cập nhật là nó đã có, lúc chưa có giá trị thì nói là nó vẫn chưa có, khi nào nó có thì sẽ lại cập nhật tiếp nếu cần. Một công trình khi mới xây được cái móng thì tôi nói rằng nó đang chỉ có cái móng mà không thể nói nó đã là tòa nhà 100 tầng được, tôi cũng phát biểu dựa trên cơ sở lý thuyết và thực tiễn chứ không bằng niềm tin, tầm nhìn không có cơ sở.
Ngày cuối tuần cũng đã gần hết, tôi dừng lại ở đây thôi, các bạn pi thủ có thể vào comment lịch sự văn hóa, có thời gian tôi sẽ trả lời, không phân biệt tuổi tác địa vị xã hội, nhưng nếu có những từ ngữ khiếm nhã thì tôi sẽ tiễn các pi thủ đó sang thế giới khác không cùng thế giới của tôi nhé.
Thân mến với các pi thủ văn minh lịch sự. :)