Avatar
Naomita
31e09b34c5595b2708675f5caee52299c321339c4a56069b551b992594cdd438

Con gái của một người mẹ Trung Quốc đi học ở trường có chương trình trao đổi học sinh với một trường trung học cơ sở ở Hoa Kỳ, vì vậy có một nữ sinh người Mỹ đã đến sống ở nhà của bà. Trong những ngày tiếp xúc, cô bé này đã gây ấn tượng sâu sắc với bà. Bà cho biết:

***

Lần bất ngờ đầu tiên

Lần đầu tiên gặp, cô bé cao hơn con gái tôi một cái đầu, da trắng bóc, dáng người cao gầy, cô bé nở nụ cười chân thành vô cùng lôi cuốn. Bữa sáng đầu tiên, tôi chuẩn bị bánh bao và hoành thánh Dương Châu, các cháu đều ăn rất vui vẻ, cô bé người Mỹ cũng dùng đũa, nói là muốn 'nhập gia tùy tục'.

Khi sắp ăn xong, cô bé nói với tôi: "Đây là bữa sáng ngon nhất mà cháu từng ăn, vô cùng cảm ơn cô!" Cô bé này rất giỏi khen ngợi người khác, tôi hoàn toàn bất ngờ. Tôi nấu cho con gái ăn mười mấy năm cũng chưa từng được nghe con gái khen. Cảm giác khi được cô bé này khen ngợi thật sự rất tuyệt, khoảng cách giữa chúng tôi lập tức gần hơn không ít.

Lần bất ngờ thứ hai

Vào bữa tối, tôi nấu những món như trứng chiên cà chua, sườn xào chua ngọt mà mình giỏi nhất, chúng tôi vừa ăn vừa trò chuyện rất vui. Ăn xong, hai cháu đang nói chuyện, tôi bắt đầu dọn dẹp chén đũa, cô bé người Mỹ lập tức đứng dậy nói với tôi: "Cháu có thể giúp cô không ạ?"

Đây là lần thứ hai tôi bất ngờ, nhìn thấy sự chân thành của cô bé này, tôi vội nói: "Không cần đâu, hai đứa cứ nói chuyện đi". Con gái tôi thấy mẹ bận rộn mười mấy năm quen rồi, còn cô bé này biết suy nghĩ cho người khác, lập tức phản ứng theo bản năng như một thói quen.

Lần bất ngờ thứ ba

Ngày hôm sau, cả nhà đã khá thân với nhau rồi. Tôi thấy hộ chiếu của cô bé đã rất cũ nên tò mò hỏi: "Cháu từng đi bao nhiêu nước rồi?". Câu trả lời của cô bé khiến tôi bất ngờ lần thứ ba: "Đây là quyển hộ chiếu thứ 3 của cháu, cháu đã đi khoảng 30 nước rồi."

Nhìn thấy biểu cảm kinh ngạc của tôi, cô bé giải thích: "Thường thì vào kỳ nghỉ, trường chúng cháu sẽ tổ chức cho học sinh vừa đi du lịch vừa học. Đây là lần đầu cháu đến Trung Quốc, chủ yếu là đi Thượng Hải, Nam Kinh, Bắc Kinh và Tây An". 4 thành phố này được phụ huynh và giáo viên lựa chọn vì đại diện cho quá khứ và hiện tại của Trung Quốc. Tôi âm thầm bội phục, đồng thời hỏi cô bé: "Các cháu đi khắp thế giới như vậy, còn việc học thì sao?" Phải biết rằng con của chúng tôi dù vào kỳ nghỉ cũng phải chạy khắp các lớp học thêm.

Cô bé nhìn con gái tôi, tỏ ra rất ngưỡng mộ nói: "Bình thường việc học của chúng cháu rất nặng, mỗi ngày về nhà phải làm bài tập suốt 5 tiếng". "5 tiếng" này khiến con gái tôi bị sốc. Tôi bắt đầu hiểu được gia cảnh của cô bé: Bố làm ở công ty riêng, mẹ ở nhà nội trợ.

Nhưng cháu nhấn mạnh rằng mẹ mình rất vất vả, phải đảm đương mọi việc thường ngày trong nhà cùng với việc chăm sóc bãi cỏ, bảo dưỡng hồ bơi, máy bay trực thăng... ; anh trai cô bé rửa chén và giúp mẹ làm vệ sinh; còn cháu thì chịu trách nhiệm chăm sóc cho hai chú chó và ba chú mèo trong nhà. Cả nhà mỗi người có một nhiệm vụ riêng rất rõ ràng.

Còn gia đình tôi thì: bố, mẹ phải đi làm, mẹ còn phải lo sinh hoạt cho cả nhà, các con thì không quan tâm đến việc gì khác ngoài học tập. Rõ ràng là có sự khác biệt rất lớn về nghĩa vụ và trách nhiệm trong gia đình.

Lần bất ngờ thứ tư

Đây là bữa cơm cuối cùng chúng tôi ăn cùng nhau. Cô bé người Mỹ sắp phải rời khỏi Nam Kinh rồi, để cho cô bé thưởng thức những món ăn ngon nhất của Trung Quốc, chúng tôi đưa cô bé đến nhà hàng sang trọng nhất Nam Kinh có tên là Sư Tử Kiều và gọi món "gà hầm" xếp hàng đầu cả nước.

Sau khi cô bé biết món này làm từ vi cá thì vô cùng kiên quyết từ chối: "Cháu không thể chấp nhận được món ăn này, động vật cần được bảo vệ". Sau đó không bàn cãi thêm gì nữa, tôi đổ mồ hôi, đột nhiên cảm thấy nể phục.

Lần bất ngờ thứ năm

Sau bữa cơm, các cháu hẹn nhau đi chơi ở khu vui chơi gần đó, ngoài con gái tôi và cô bé người Mỹ, chúng tôi còn mời thêm 2 người bạn thân của con gái tôi. Chơi xong, các cháu không ngừng nói với tôi: "Mẹ ơi, người Mỹ quá giỏi luôn! Vào đến khu trò chơi, hai đứa bạn của con đi chơi ngay, cái gì vui thì chơi cái đó. Còn bạn người Mỹ thì kéo con vừa đi vừa quan sát trò nào có lợi nhất, đi một vòng rồi mới chọn mục tiêu, bạn ấy thắng rất nhiều đồng xu, sau khi chia cho chúng con rồi mới đi tìm trò mà mình thích".

Lần này tôi không chỉ bất ngờ, mà còn chấn động, một cô bé còn nhỏ như vậy đã biết làm thế nào để có được lợi ích lớn nhất, lúc nào cũng suy nghĩ rất kỹ lưỡng, quả thật là quá "đáng sợ". Con gái tôi nói một câu khiến tôi cứ suy nghĩ mãi: "Mẹ ơi, cứ thế này thì sau này chúng ta chỉ có thể làm công cho họ thôi ạ...."

• Suy ngẫm

Chúng ta đang nuôi dạy con thế nào vậy? Quá mức yêu chiều, quá mức bao bọc, liên tục can dự, dẫn đến việc con của chúng ta vô dụng, vô tình. Giáo dục theo kiểu máy photocopy đã làm mất đi tinh thần, hạn chế sự sáng tạo của các cháu. Tự do là bản tính của trẻ nhỏ, tự nhiên là thiên tính của các cháu, kiềm hãm bản tính và thiên tính nghĩa là kiềm hãm sức sống và động lực trưởng thành của trẻ.

Vậy nền giáo dục như thế nào mới thật sự có thể bồi dưỡng được nhân tài có sức sáng tạo đâ

Nguồn: Ngọc Trúc

Tôi tên là Ruth, 72 tuổi. Và hôm qua, tôi bỗng trở thành “đối tượng cần theo dõi”… trong mắt chính con gái mình.

Không phải vì tôi bệnh.

Không phải vì tôi lẫn.

Mà vì tôi đã… rút sạch toàn bộ tiền tiết kiệm của mình. Từng xu một.

Con gái tôi, Jessica, phó chủ tịch ở Thung lũng Silicon, nghĩ rằng tôi đã mất trí. Nó báo sẽ bay từ California về để làm một thứ mà nó gọi là “can thiệp khẩn”.

Nó không hiểu rằng… tôi vừa hồi sức cho chính cuộc đời mình.

Suốt 45 năm, tôi là Ruth — y tá trưởng khoa cấp cứu ở bệnh viện St. Jude’s. Cả cuộc đời tôi ngập mùi thuốc sát trùng, cà phê cháy và tiếng rên rỉ tuyệt vọng. Tôi từng nắm tay bệnh nhân, ép tim đến gãy cả xương sườn, báo tin dữ đến mức không còn nhớ nổi bao nhiêu lần.

Thế giới của tôi là hỗn loạn, và tôi biết cách xử lý nó.

Rồi tôi nghỉ hưu.

Sáu tháng sau, chồng tôi — Frank — mất. Và sự im lặng ập xuống như nuốt chửng tôi.

Jessica là người tốt. Nó chỉ… quá “hiệu quả”. Nó quản lý cả đội kỹ sư chuyên tạo ra app để “tối ưu hóa sự kết nối của con người”.

Chỉ có điều, cuộc đời không phải cái bảng Excel để nó gõ vài hàm là xong.

Thế là nó bắt đầu “sửa” tôi.

Nó bán nhà của tôi, chuyển tôi vào một khu dưỡng lão siêu hiện đại tên “Gilded Willow”. Mọi thứ đều là kính và thép bóng loáng. Nhưng tôi thấy mình như bị nhốt trong một cái… chuồng high-tech.

Nó đưa tôi đeo một cái vòng theo dõi nhịp tim, bước chân, nguy cơ té ngã. Nhìn không khác gì vòng quản thúc.

Những năm “vàng” của tôi bị biến thành thời khóa biểu:

10h: thể dục dưới nước

14h: “kích thích nhận thức” (thực ra là chơi Bingo)

17h: ăn tối ít muối

“Mẹ, dữ liệu cho thấy mẹ đang phát triển tốt lắm!” — nó nói qua video call, mắt vẫn nhìn vào một màn hình khác.

Tôi trả lời:

“Jessica, mẹ ‘nghỉ ngơi’ hai năm rồi. Và đó là thứ mệt nhất mẹ từng làm.”

Rồi tia sáng đến.

Hôm đó tôi đi xe buýt — chỉ để cảm nhận được mình đang di chuyển — thì trông thấy cái biển hiệu: “Sunrise Grill”.

Frank đã đưa tôi đến đây trong buổi hẹn đầu tiên của hai đứa hồi 1973. Chúng tôi ăn chung một miếng bánh táo.

Bây giờ, trước quán là biển “Bán gấp”. Bên cạnh còn dán tờ giấy báo điểm vệ sinh bét nhất.

Tôi bước vào. Bên trong trống trơn, chỉ có một cậu trai khoảng 20 mấy tuổi, ngồi gục bên laptop, người tái mét dưới ánh sáng màn hình.

Tôi gõ lên quầy:

“Cái mặt bàn này vi phạm quy định vệ sinh đó.”

Cậu giật mình, đóng laptop lại.

“Dạ… tụi con sắp đóng cửa. Hẳn luôn.”

“Tôi thấy rồi.” — tôi liếc ly cà phê nguội. — “Chủ ở đâu?”

Cậu thở dài:

“Dạ… là con. Ông nội con mở quán này. Ổng… mất rồi.”

“Vì COVID hả?” — tôi hỏi.

Cậu bật cười chua chát:

“Không. Ổng sống qua COVID. Nhưng… tiền viện phí giết tụi con. Con cố giữ quán, cố trả nợ, mà…”

Cậu dang tay như đầu hàng.

Cậu đang cố trả núi nợ bằng… mấy dĩa trứng chiên.

Bản năng của một y tá cấp cứu trỗi dậy. Đây không phải quán ăn xuống cấp. Đây là một ca cấp cứu.

“Tất cả hết bao nhiêu?” — tôi hỏi.

“Dạ??”

“Tổng nợ và giá sang quán.”

Cậu nói ra con số.

Gần bằng đúng số tiền tôi để dành cả đời.

“Tôi sẽ có mặt lúc 6h sáng mai.” — tôi mở sổ chi phiếu. — “Tôi không phải ‘cộng sự’. Tôi là sếp mới của cậu. Giờ thì về ngủ tám tiếng đi. Cậu đang suy thượng thận đấy.”

Cuộc gọi của Jessica sau đó… đúng kiểu phim truyền hình:

“Mẹ LÀM GÌ CƠ?! Đổ hết tiền hưu vào một cái quán ăn? Mẹ biết nó là tài sản rủi ro không?! Nó mất vệ sinh đó! Con sẽ gọi bác sĩ khám lại năng lực hành vi của mẹ — ”

“Jessica, con không thể tối ưu hóa lòng tốt đâu. Mẹ cúp máy đây. Mẹ còn phải cọ cái bếp.”

Và tôi tắt máy.

Tháng đầu tiên thật sự ác liệt. Nhưng đó là kiểu hỗn loạn mà tôi quen xử lý.

Sunrise Grill không chỉ thiếu đầu bếp. Nó thiếu… một y tá trưởng. Mà thứ đó thì tôi quá rành.

Khách cũ bắt đầu quay lại.

Walt, ông cựu chiến binh Việt Nam, lúc nào cũng ngồi một góc, càu nhàu, và chẳng bao giờ ăn hết bánh mì nướng.

Một hôm tôi đem cho ông chén cháo yến mạch.

“Tôi đâu có gọi cái này.” — ông gầm gừ.

“Tôi biết, Walt.” — tôi rót thêm cà phê. —

“Bốn mươi lăm năm làm y tá dạy tôi nhận ra khi nào… hàm răng giả làm đàn ông khó chịu. Ăn đi.”

Ông nhìn tôi qua cái muỗng.

Rồi… ông ăn thiệt.

Còn có Chloe — cô gái trẻ bế con nhỏ, vừa cho bú vừa gõ laptop, mặt thất thần. Cả quán nhìn mà thương.

Tôi bước tới, nhẹ nhàng đóng laptop lại.

“Con có… deadline.” — cô nói như sắp khóc.

“Không.” — tôi chuyển sang giọng y tá trưởng. —

“Con có một đứa bé. Và con đang sốt. Con đang mất nước.”

Tôi bế đứa bé. Nó im ngay, dụi mặt vào vai tôi như được trấn an bởi kinh nghiệm 72 năm.

“Alex!” — tôi gọi lớn.

“Cam vắt và súp gà cho Chloe. Miễn phí.”

Chloe khóc. Kiểu khóc âm thầm của những người phụ nữ nghĩ rằng mình thất bại ở mọi thứ cùng lúc.

Sunrise Grill lúc đó… không còn là quán ăn.

Nó là ca trực của tôi.

Jessica xuất hiện vào một chiều thứ Sáu mưa tầm tã. Trong tay ôm cái iPad như chuẩn bị “giải cứu ai đó”.

“Mẹ, chuyện này dừng ngay. Con đã nói chuyện với luật sư để làm thủ tục giám hộ — ”

Nó dừng lại.

Quán đông kín. Ấm cúng. Tiếng cười. Mùi đồ ăn.

Cuộc sống.

“Đây…” — nó lắp bắp — “…đây là mẹ tôi sao?”

Nó thấy tôi ở bàn cuối.

Chloe ngồi trước mặt tôi, đứa bé ngủ trong địu. Cô ấy đang khóc nhỏ:

“…con thấy mình thất bại, cô Ruth ơi. Con mệt lắm. Con cảm giác như mình làm hỏng mọi thứ…”

Tôi không đưa lời khuyên.

Không có checklist.

Tôi chỉ nắm tay cô ấy — bàn tay già nua 72 tuổi ôm lấy bàn tay run rẩy 25 tuổi.

“Không đâu con.” — tôi nói. —

“Con không thất bại. Con đang chới với. Nghĩa là con vẫn đang cố gắng. Giờ hít thở nào.”

Jessica đứng chết trân.

Những gì nó thấy… là thứ không app, không AI nào đo được.

Không “tối ưu hóa” được.

Nó đi tới quầy.

Alex ngẩng lên:

“Cô dùng gì ạ?”

Jessica nói, mắt đỏ hoe:

“Cho tôi… súp gà. Và một phần bánh táo.”

Trong căn hộ “thông minh” và vô cảm kia, tôi chỉ là một dữ liệu: một “nguy cơ té ngã”, một người cần giám sát.

Nhưng ở đây, trong cái quán nhỏ hỗn loạn này…

tôi có ích.

Người ta bảo già rồi thì nên nghỉ ngơi. Nên an toàn.

Nhưng con tàu nằm im trong cảng thì an toàn thật —

nhưng nó đâu phải sinh ra để nằm yên.

Da tôi nhăn, lưng tôi mỏi —

nhưng tôi chưa bao giờ vô dụng.

Chúng ta không phải đồ bỏ đi chỉ vì tóc bạc.

Không phải đối tượng để “quản lý”.

Chúng ta tự chăm sóc.

Chúng ta vẫn biết nắm tay, biết lắng nghe, biết nấu tô súp cho người cần nó.

Đừng để họ nhốt bạn lại.

Đừng để họ “tối ưu hóa” bạn đến mức biến bạn thành vô hình.

Hãy đi tìm nơi mà bạn còn được cần đến.

Hãy tìm ca trực của chính mình.

St

GIÀ RỒI, ĐỪNG CÁI GÌ CŨNG NHƯỜNG

Căn nhà ngói cũ nằm cuối con hẻm nhỏ, trước sân là bụi nguyệt quế vẫn trổ hoa dù chủ nhân đã già yếu. Ông Lâm ngồi ở bậc thềm, cặp mắt đục mờ, nhìn theo hàng xe cộ chạy ngoài phố. Cái quạt cũ quay lạch cạch, hơi gió hắt nghiêng về phía đứa cháu trai đang nằm bấm điện thoại.

“Ông ơi, quạt sang bên này chút, con nóng quá.”

Ông khẽ cười, tay run run đẩy quạt đi. Cơn gió nhẹ vừa chạm vào da đã rời khỏi, chỉ còn cái nóng lặng lẽ ở lại trên vai ông.

Bà Hạnh, vợ ông, mang mâm cơm lên bàn, giọng hiền:

“Ông ăn đi kẻo nguội.”

Ông gật đầu, nhưng chờ mãi, thằng cháu vẫn chưa buông điện thoại, con dâu vẫn đang gọi chồng từ trên gác xuống.

Bữa cơm chiều, người ăn trước, kẻ ăn sau, tiếng bát va nhau lạnh buốt như mưa giữa mùa khô.

Ngày còn trẻ, ông Lâm là thầy giáo trường huyện. Lương ít, nhưng tự trọng nhiều. Ông dạy người ta cách sống, cách giữ nghĩa làm người, còn bản thân thì lúc nào cũng nhịn. Nhịn cấp trên, nhịn đồng nghiệp, nhịn cả những điều khiến lòng bất bình, chỉ để giữ tiếng “thầy” cho trọn.

Giờ về già, cái chữ “nhịn” ấy vẫn bám theo như cái bóng.

Nhà sang tên sớm cho con, sổ tiết kiệm giao hết, ông bảo:

“Của mình, rồi cũng là của con.”

Bà Hạnh thở dài:

“Nhưng nếu mai mốt có chuyện, ai lo cho mình?”

Ông cười:

“Con hiếu, con sẽ lo.”

Nhưng thời gian trôi, hiếu thuận không còn giống như trong sách ông từng giảng.

Một chiều mưa, bà Hạnh trượt chân ngã trong nhà tắm. Ông Lâm hoảng hốt gọi con trai. Thằng Nam đang dở tay làm việc, cau mày:

“Con đang họp online, ba đưa mẹ ra giường trước đi, lát con xuống.”

Ông lúng túng dìu vợ, gọi mãi mới có người xuống phụ.

Bà Hạnh đau đến toát mồ hôi, cắn răng không kêu.

Đêm ấy, bà nằm nghiêng, nói khẽ:

“Ông à, con mình thương nhưng nó bận. Giờ mình chỉ còn biết thương nhau thôi.”

Ông siết tay bà:

“Ờ, già rồi, đừng cái gì cũng nhường. Mình mà nhường nữa, chắc gió cũng không dám thổi về phía mình đâu.”

Câu nói như một hơi thở lạ – vừa chua, vừa tỉnh.

Hôm sau, ông đạp xe ra chợ. Lâu rồi ông mới mua cho mình ổ bánh mì thịt. Người bán hàng hỏi:

“Ông đi đâu mà vui vậy?”

Ông cười:

“Hôm nay tôi ăn sáng bằng tiền của chính tôi.”

Bà Hạnh nghe chuyện, vừa cười vừa khóc. Từ hôm đó, sáng nào hai ông bà cũng cùng đi bộ ra công viên. Họ ngồi trên ghế đá, chia nhau hộp xôi đậu xanh, vừa ăn vừa nhìn ánh nắng rọi xuống qua tán lá.

Bà nói:

“Cái cảm giác có mấy chục ngàn tiêu cho mình, sao nó yên lòng lạ.”

Ông đáp:

“Ừ, cả đời mình lo cho người khác. Giờ sống thêm vài năm, cho đáng.”

Thằng Nam thấy ba mẹ vui, ngạc nhiên:

“Ba mẹ ra công viên hoài vậy, mệt không?”

Ông cười:

“Mệt mà vui. Con đừng lo.”

Nhưng trong câu trả lời, có gì đó khiến Nam trăn trở. Hôm sau, nó rủ vợ:

“Mình nên dành thời gian cho ba mẹ. Mấy năm nay bận quá rồi.”

Vợ gật đầu, nói nhỏ:

“Em biết. Nhiều khi thấy má cười mà mắt đỏ.”

Tối ấy, cả nhà ăn cơm cùng nhau. Ông Lâm gắp miếng cá cho cháu, thằng nhỏ cười:

“Con cảm ơn ông.”

Câu cảm ơn đơn giản, mà khiến ông nghẹn.

Lâu lắm rồi, ông mới thấy trong căn nhà này, có người nói với nhau bằng lời tử tế như thế.

Một buổi sáng, Nam đi làm về sớm, thấy ba đang ngồi xem ti vi, đôi dép rách vẹo sang một bên.

– Ba, dép cũ rồi, sao không mua đôi mới?

– Tốn tiền làm gì. Đi trong nhà thôi mà.

Nam mở ví, đặt lên bàn một tờ tiền mới:

– Ba ra chợ mua đi. Ba sống tiết kiệm cả đời rồi. Giờ đến lúc phải tiêu cho mình chứ.

Ông Lâm nhìn tờ tiền, rồi nhìn con trai. Trong đôi mắt ông, lần đầu tiên, ánh lên một chút tự trọng được trả lại.

Vài tuần sau, ông đưa bà đi Đà Lạt. Hai người đi bằng xe khách, hành lý chỉ là chiếc ba lô nhỏ.

Họ thuê một căn phòng gỗ nhìn ra đồi thông.

Buổi sáng, ông ngồi đọc báo, bà pha trà.

Bà hỏi:

“Nếu có kiếp sau, ông còn muốn làm thầy giáo không?”

Ông cười:

“Còn, nhưng tôi sẽ dạy thêm một bài – cách sống cho mình.”

Chiều, sương xuống. Hai người ngồi bên hiên, nhìn đồi thông chìm trong mưa.

Ông nắm tay vợ, nói nhỏ:

“Già rồi, mình đâu cần gì nhiều. Chỉ cần có người để ngồi cùng, uống chén trà, mà không phải nhường gió nữa – thế là đủ.”

Bà mỉm cười, nước mắt khẽ ứa ra, ấm như hơi trà mới rót.

Bạn thân mến,

Nếu một ngày nào đó bạn thấy cha mẹ mình vẫn còn đang nhường từng miếng ngon, vẫn sợ làm phiền con cháu, hãy nói với họ:

“Ba mẹ ơi, giờ là lúc sống cho mình.”

Vì tuổi già ngắn lắm – tiếc gì một chén phở ngon, một chiếc áo mới, một chuyến đi xa hay chỉ một buổi sáng ngồi bên hiên, thảnh thơi ngắm nắng.

Sống cho con là chuyện cả đời.

Nhưng sống cho mình – đôi khi chỉ cần dám một chút là được.

Tu Le – Người viết giữa hai miền

#Gotacoffee

#nguoivietgiuahaimien

#chiase

GIÁO DỤC LẠC LOÀI ?

Tại sao một đứa trẻ phải dành tới một phần ba cuộc đời để học gần như toàn những thứ mà hai phần ba cuộc đời còn lại sẽ không bao giờ dùng đến?

Giáo dục như thế, không chỉ lạc hậu.

Không chỉ lạc hướng.

Mà là lạc loài.

1. Chúng ta đang đào tạo “gà công nghiệp”, không phải con người?

Một đứa trẻ sau 12 năm học, thậm chí 20 năm, bước ra đời mà không biết tự lo cho bản thân, không biết làm gì để sống, không biết mình là ai, muốn gì, giỏi gì, có khả năng tạo lập những giá trị gì cho xã hội — thì đó không phải lỗi của nó.

Đó là lỗi của một nền giáo dục dạy để thi, chứ không dạy để sống, dạy để tạo lập giá trị.

Chúng ta dạy trẻ công thức hóa học của muối ăn (NaCl), nhưng không dạy chúng cách nấu một bữa cơm.

Dạy chúng phân tích cấu trúc DNA, nhưng không dạy chúng hiểu chính tâm hồn mình.

Dạy chúng làm văn tả người, nhưng không dạy chúng cách lắng nghe một con người thật.

Dạy chúng khám phá sao hoả, đại dương, nhưng lại mù tịt về dinh dưỡng, thức ăn đưa vào cơ thể như thế nào cho hợp lý để khoẻ mạnh.

Khi ra đời, chúng giỏi lý thuyết, nhưng lạc lõng trong chính cuộc sống của mình.

2. Học mà không biết sống, đó là học vô ích.

Một con chó, con mèo chỉ cần 3 tháng để biết cách kiếm ăn, sinh tồn và tự lập.

Còn con người – “loài thông minh nhất” – mất hơn 20 năm vẫn không biết cách tồn tại nếu không có người thuê.

Tự nhiên không ngu ngốc.

Nếu ở tuổi dậy thì, con người đã có khả năng sinh sản, điều đó có nghĩa: tự nhiên muốn chúng ta đã phải biết cách sống, cách tồn tại trước khi sinh sản.

Nhưng giáo dục lại giữ chúng trong chiếc lồng “phải học thêm, phải điểm cao”, khiến bản năng sinh tồn, sáng tạo, và tự chủ bị tước đoạt.

3. Khi giáo dục chỉ nhồi nhét kiến thức, mà quên dạy cách làm một con người, đó là bi kịch.

Khoa học không sai.

Nhưng ép tất cả mọi người học như nhau, bất kể khả năng, thiên hướng, đam mê — đó là điên rồ.

Không phải ai sinh ra cũng để làm nhà khoa học.

Có người sinh ra để ch;ữa lành, để sáng tạo, để lắng nghe, để làm đẹp cuộc đời này.

Nhưng nền giáo dục lại biến tất cả thành những bản sao mờ nhạt, những “sản phẩm đạt chuẩn”, nhưng vô hồn.

4. Điều chúng ta cần không phải là thêm kiến thức, mà là thêm nhận thức.

Dạy trẻ cách học quan trọng hơn dạy chúng học cái gì.

Dạy trẻ cách sống quan trọng hơn bắt chúng thuộc lòng cuộc sống của người khác.

Giáo dục đúng nghĩa không tạo ra “học sinh giỏi, học sinh xuất sắc”, mà tạo ra con người biết tự hiểu, tự nghĩ, và tự chịu trách nhiệm.

Một đứa trẻ được học đúng cách, chỉ cần vài năm để hiểu mình, sống thật và tự lập — đó mới là giáo dục của tương lai.

Nếu một nền giáo dục khiến con người quên mất cách sống, cách yêu, cách tự do, thì nó không chỉ lạc hướng, mà là lạc khỏi bản chất con người.

Đã đến lúc chúng ta phải dừng lại, nhìn lại, và đặt lại câu hỏi:

“Ta đang dạy con người học, hay đang lập trình một cỗ máy biết nghe lời?”

Nguồn: Lê Văn Thịnh

#bommoney

Ở Trung Quốc, nhiều người vô gia cư phải trốn dưới gầm cầu vì chỉ cần cảnh sát phát hiện, họ có thể bị bắt và đưa đi “cải tạo lao động” ở vùng nông thôn.

Hàng chục nghìn người trẻ đang rơi vào cảnh vô gia cư do bị hệ thống “tín nhiệm xã hội” (Social Credit System) đưa vào danh sách đen — chỉ vì mắc nợ, đăng bài “không đúng định hướng”, hay bị đánh giá là “công dân không đáng tin cậy”.

Đây là lời cảnh báo rõ ràng cho mọi người: khi quyền riêng tư và tự do cá nhân bị thay thế bằng một hệ thống giám sát toàn diện, không ai còn được an toàn — kể cả những người từng tin rằng mình “chẳng có gì để sợ”.

🇵🇱🇨🇳 BA LAN MUA VÀNG NHIỀU HƠN TRUNG QUỐC ! TÍN HIỆU NGẦM CHO MỘT CUỘC TÁI ĐỊNH GIÁ TIỀN TỆ TOÀN CẦU

Người ta thường nhìn sang Trung Quốc mỗi khi bàn chuyện các quốc gia âm thầm gom vàng. Nhưng lần này, kẻ đang đi trước lại là Ba Lan một nước nằm giữa NATO và “chiếc bóng Nga” và chính nước này đang gửi một thông điệp mà thế giới đang cố tình bỏ qua.

Ba Lan vừa mua gần 67 tấn vàng trong năm nay ,nhiều nhất hành tinh, vượt Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ hay bất kỳ quốc gia nào vốn quen thuộc trong cuộc đua thoát phụ thuộc USD.

Một cú mua không ồn ào, nhưng đủ để làm những ai hiểu về địa chính trị rùng mình.

Trong khi Bắc Kinh nói về “địa chính trị đa cực”, Warsaw không cần tuyên bố triết lý.

Họ hành động như thể đã nhìn thấy trước một cuộc tái định giá tiền tệ toàn cầu.

1. Vì sao Ba Lan một nước ở “sân sau của NATO” lại gấp rút mua vàng?

Đừng quên: Ba Lan đang đứng giữa vùng giao thoa lợi ích của Nga – Mỹ – NATO – EU.

Nếu bạn là Ba Lan, bạn sẽ hiểu ba sự thật tàn nhẫn:

(1) Không có đồng minh vĩnh viễn khi chiến tranh tiền tệ bắt đầu

Ba Lan không chỉ sợ Nga.

Thông điệp của Thống đốc Adam Glapiński nghe rất “mộc”, nhưng cực kỳ thật:

“Vàng là tài sản an toàn duy nhất.”

Tạm dịch: Chúng tôi không đặt vận mệnh mình vào tay bất kỳ ngân hàng trung ương nào , kể cả Fed.

(2) Chiến tranh hiện đại không chỉ dùng súng ,mà dùng đô la

Những năm qua, Mỹ và EU đã đóng băng tài sản của nhiều quốc gia chỉ bằng… chữ ký.

Bài học nhãn tiền: trữ ngoại hối bằng USD, EUR hay trái phiếu phương Tây là “rủi ro chính trị”.

(3) EU đang chia rẽ và Ba Lan không muốn chết chìm theo con tàu chung

Châu Âu đang bước vào chu kỳ khủng hoảng ngân sách, già hóa dân số và đồng tiền chung thiếu nền tảng tăng trưởng.

Ba Lan phải tự bảo hiểm.

2. Mục tiêu 30% dự trữ là vàng ,đây không phải con số ngẫu nhiên

Hiện Ba Lan đang ở mức 24% dự trữ bằng vàng.

Mục tiêu 30% không phải là niềm tin ,mà là sự chuẩn bị.

Để đạt mốc đó, Ba Lan cần thêm ít nhất 150 tấn vàng.

Câu hỏi bạn cần đặt ra:

Một quốc gia EU thành viên NATO đang “chạy trước” điều gì?

Họ đang thấy nguy cơ mà dân đầu tư cá nhân chưa thấy?

Bởi khi một quốc gia trong hệ thống phương Tây không còn tin vào chính hệ thống đã dựng nên mình, đó là dấu hiệu cho một cuộc thay đổi vĩ mô không thể đảo ngược.

3. Hãy nhìn kỹ để thấy nghịch lý sâu cay

Trung Quốc mua vàng để tách khỏi USD và xây dựng hệ thống thanh toán riêng.

Đó là chiến lược tấn công.

Còn Ba Lan mua vàng để thoát khỏi rủi ro của cả Nga lẫn Mỹ và chuẩn bị cho “một đồng tiền dự trữ mới”.

Đó là chiến lược phòng thủ.

Một kẻ muốn lật bàn.

Một kẻ muốn đứng vững khi bàn lật.

Nhưng cả hai cùng chung một hành động: gom vàng.

Khi hai thế lực đối lập cùng làm một việc ,thì đó không còn là chiến lược quốc gia.

Đó là tín hiệu cho chu kỳ tái định giá tài sản toàn cầu.

4. Thông điệp gửi cho nhà đầu tư: “Nếu quốc gia còn không tin tiền giấy, bạn tin cái gì?”

Ba Lan đang nói thẳng một điều mà giới tài chính vẫn né tránh.

Thế giới đang đi vào một dạng “Chiến tranh Lạnh tiền tệ” và vàng là tấm hộ chiếu duy nhất có giá trị ở mọi khối.

Họ hiểu điều mà nhiều người vẫn chưa tỉnh:

• Dự trữ bằng USD bị kiểm soát bởi chính trị.

• Dự trữ bằng EUR phụ thuộc vào sức khỏe EU vốn đang suy yếu.

• Chỉ có vàng là không ai chặn, không ai phong tỏa, không ai bấm nút đóng băng được.

=> “Khi quốc gia còn lo cho mình, nhà đầu tư đừng mơ yên ổn”

Ba Lan không chạy theo đám đông.

Họ hành động như một kẻ đã đánh hơi được cơn bão tiền tệ đang đến.

Nếu một quốc gia tuyến đầu của phương Tây còn đề phòng chính đồng minh, thì nhà đầu tư cá nhân càng không thể đặt cược toàn bộ tài sản vào tiền giấy hay niềm tin mù quáng vào hệ thống tài chính hiện tại.

Hãy hỏi chính mình:

Bao nhiêu % tài sản của bạn đang nằm trong thứ mà ngay cả chính phủ cũng không dám tin?

Nếu một ngày hệ thống tài chính bị reset, bạn sẽ đứng ở phe nào?

Thời đại mới đang đến và vàng không còn là “kênh trú ẩn”.

Vàng đang trở lại vai trò định nghĩa lại quyền lực và chủ quyền quốc gia.

Replying to Avatar Naomita

Các bác sĩ bây giờ bất lực nhiều lắm, haiz.

Không tin, bạn có thể nhìn vào ảnh bên dưới.

Đây là ảnh chụp kết quả kháng sinh đồ của một bệnh nhân trong thành phố Hồ Chí Minh( ảnh do bác sĩ Dương Minh Tuấn cung cấp). Có thể thấy rằng loại vi khuẩn gây bệnh cho bệnh nhân này đã kháng hết các loại kháng sinh chỉ trừ hai loại. Một loại trong số này là colistin vốn chỉ dùng trong thú y nhưng vì tình trạng kháng thuốc nên đem ra cho người dùng - tức là lợn và người bây giờ dùng cùng loại thuốc. Loại này 100 người dùng thì 42 người suy thận. Nhưng không dùng thì bệnh nhân sẽ chết 😑.

Sự bất lực của bác sĩ là chẩn đoán được, có khả năng điều trị được, biết cách điều trị nhưng không thể làm gì vì kháng thuốc 😑.

Bà con cô bác gần xa khi dùng thuốc thì nhớ giúp mấy điều đơn giản sau, rất dễ thực hiện thôi mà lại vô cùng có ích đấy ạ. Mong mọi người bỏ chút thời gian quý báu ra đọc, thế nào cũng có lúc dùng đến ^^.

(1) Khi ốm thì đi khám bác sĩ, đừng tự mua thuốc uống ở nhà. Ở Việt Nam mình khi ốm hay chạy ra hiệu thuốc để người bán vừa chẩn đoán, vừa kê đơn. Thói quen này rất không tốt, cần phải bỏ. Cũng đừng nghe truyền miệng bị bệnh này uống cái này cái kia là khỏi. Xót xa vô cùng cho rất nhiều bệnh nhân chỉ vì uống thuốc theo kiểu truyền miệng mà để lại những hậu quả nặng nề, đúng là người mà chẳng còn được 3 phần người nữa 😞

(2) Khi bác sĩ kê đơn, các bạn nên chủ động hỏi về các loại thuốc, tác dụng và tác dụng phụ của từng loại. Đừng ngại hỏi. Hỏi nhẹ nhàng đúng cách thì chẳng ai phiền gì mà không trả lời bạn đâu..

(3) Google bây giờ rất sẵn, tự lên mạng để tra tên thuốc, phân loại, tác dụng. Thời đại công nghệ thông tin, cái gì cũng tra được hết. Nhưng vì thông tin mở nên cũng phải tìm hiểu đúng nguồn. Trang mình thấy khá hay là dieutri.vn.

Nhưng mình lưu ý, không phải tra google là thành bác sĩ. Tất cả thông tin trên mạng chỉ là tham khảo mà thôi. Nếu ai cũng google chữa bệnh được thì bác sĩ thất nghiệp hết. Mà bác sĩ thì suốt ngày làm không hết việc, một phần là phải đi giải quyết hậu quả của bác sĩ google. Nên nhớ nhé, mạng internet là ảo còn mạng của mình là thật. Đừng phó mặc cái thật cho cái ảo.

(4) Tuyệt đối tuân thủ đơn của bác sĩ: uống đúng loại, uống đủ thời gian, uống đúng cách. Người Việt Nam ta rất hay, thuốc kê 5 hôm uống 3 hôm hết triệu chứng thì không uống nữa vì 'khỏi rồi uống làm gì', mà nếu 3 hôm không thấy đỡ mấy cũng không uống nữa 'không đỡ uống làm gì'. Uống thuốc luôn luôn phải đủ liều. Và cũng phải đúng giờ giấc quy định nữa, chứ tuyệt đối không được kiểu hôm trước quên hôm sau uống bù. Uống là uống, không nhai không cắn thuốc, viên con nhộng phải để nguyên vỏ uống không được tháo vỏ ra.Thuốc nào uống trước ăn là phải uống trước ăn, sau ăn là phải uống sau ăn. Nhưng trước hay sau không phải là ngay sát nhé. Trước tối thiểu là 30 phút, sau tối thiểu là 1 tiếng.

(5) Nếu không khỏi bệnh, có thể đi khám lại hoặc đi khám chỗ khác tùy bạn. Nhưng nên mang theo đơn thuốc cũ để bác sĩ biết là bạn đã dùng thuốc gì, ví dụ kháng sinh không còn nhạy cảm thì phải đổi loại khác. Đặc biệt ghi nhớ những laọi thuốc mình bị dị ứng để báo lại với bác sĩ tránh dùng những loại đó.

Trong sách đào tạo bác sĩ của trường Đại học Y Hà Nội, các thầy đã phải nhắn nhủ bằng những dòng tâm huyết: Trong cuộc chạy đua giữa những nỗ lực phát minh ra kháng sinh mới của con người và sự đề kháng kháng sinh của vi khuẩn thì cho đến nay, vi khuẩn vẫn luôn giành phần thắng 😞. Những chủng vi khuẩn siêu kháng thuốc như trong ảnh là minh chứng rõ ràng. Đó đã là thực tế chứ không còn là nguy cơ nữa.

Nên, mong tất cả mọi người khi dùng thuốc - đặc biệt là thuốc kháng sinh - làm theo mấy điều chia sẻ đơn giản ở trên. Không khó, không phức tạp, không tốn kém, không mất thời gian. Vậy sao chúng ta!!!!!

Các bác sĩ bây giờ bất lực nhiều lắm, haiz.

Không tin, bạn có thể nhìn vào ảnh bên dưới.

Đây là ảnh chụp kết quả kháng sinh đồ của một bệnh nhân trong thành phố Hồ Chí Minh( ảnh do bác sĩ Dương Minh Tuấn cung cấp). Có thể thấy rằng loại vi khuẩn gây bệnh cho bệnh nhân này đã kháng hết các loại kháng sinh chỉ trừ hai loại. Một loại trong số này là colistin vốn chỉ dùng trong thú y nhưng vì tình trạng kháng thuốc nên đem ra cho người dùng - tức là lợn và người bây giờ dùng cùng loại thuốc. Loại này 100 người dùng thì 42 người suy thận. Nhưng không dùng thì bệnh nhân sẽ chết 😑.

Sự bất lực của bác sĩ là chẩn đoán được, có khả năng điều trị được, biết cách điều trị nhưng không thể làm gì vì kháng thuốc 😑.

Bà con cô bác gần xa khi dùng thuốc thì nhớ giúp mấy điều đơn giản sau, rất dễ thực hiện thôi mà lại vô cùng có ích đấy ạ. Mong mọi người bỏ chút thời gian quý báu ra đọc, thế nào cũng có lúc dùng đến ^^.

(1) Khi ốm thì đi khám bác sĩ, đừng tự mua thuốc uống ở nhà. Ở Việt Nam mình khi ốm hay chạy ra hiệu thuốc để người bán vừa chẩn đoán, vừa kê đơn. Thói quen này rất không tốt, cần phải bỏ. Cũng đừng nghe truyền miệng bị bệnh này uống cái này cái kia là khỏi. Xót xa vô cùng cho rất nhiều bệnh nhân chỉ vì uống thuốc theo kiểu truyền miệng mà để lại những hậu quả nặng nề, đúng là người mà chẳng còn được 3 phần người nữa 😞

(2) Khi bác sĩ kê đơn, các bạn nên chủ động hỏi về các loại thuốc, tác dụng và tác dụng phụ của từng loại. Đừng ngại hỏi. Hỏi nhẹ nhàng đúng cách thì chẳng ai phiền gì mà không trả lời bạn đâu..

(3) Google bây giờ rất sẵn, tự lên mạng để tra tên thuốc, phân loại, tác dụng. Thời đại công nghệ thông tin, cái gì cũng tra được hết. Nhưng vì thông tin mở nên cũng phải tìm hiểu đúng nguồn. Trang mình thấy khá hay là dieutri.vn.

Nhưng mình lưu ý, không phải tra google là thành bác sĩ. Tất cả thông tin trên mạng chỉ là tham khảo mà thôi. Nếu ai cũng google chữa bệnh được thì bác sĩ thất nghiệp hết. Mà bác sĩ thì suốt ngày làm không hết việc, một phần là phải đi giải quyết hậu quả của bác sĩ google. Nên nhớ nhé, mạng internet là ảo còn mạng của mình là thật. Đừng phó mặc cái thật cho cái ảo.

(4) Tuyệt đối tuân thủ đơn của bác sĩ: uống đúng loại, uống đủ thời gian, uống đúng cách. Người Việt Nam ta rất hay, thuốc kê 5 hôm uống 3 hôm hết triệu chứng thì không uống nữa vì 'khỏi rồi uống làm gì', mà nếu 3 hôm không thấy đỡ mấy cũng không uống nữa 'không đỡ uống làm gì'. Uống thuốc luôn luôn phải đủ liều. Và cũng phải đúng giờ giấc quy định nữa, chứ tuyệt đối không được kiểu hôm trước quên hôm sau uống bù. Uống là uống, không nhai không cắn thuốc, viên con nhộng phải để nguyên vỏ uống không được tháo vỏ ra.Thuốc nào uống trước ăn là phải uống trước ăn, sau ăn là phải uống sau ăn. Nhưng trước hay sau không phải là ngay sát nhé. Trước tối thiểu là 30 phút, sau tối thiểu là 1 tiếng.

(5) Nếu không khỏi bệnh, có thể đi khám lại hoặc đi khám chỗ khác tùy bạn. Nhưng nên mang theo đơn thuốc cũ để bác sĩ biết là bạn đã dùng thuốc gì, ví dụ kháng sinh không còn nhạy cảm thì phải đổi loại khác. Đặc biệt ghi nhớ những laọi thuốc mình bị dị ứng để báo lại với bác sĩ tránh dùng những loại đó.

Trong sách đào tạo bác sĩ của trường Đại học Y Hà Nội, các thầy đã phải nhắn nhủ bằng những dòng tâm huyết: Trong cuộc chạy đua giữa những nỗ lực phát minh ra kháng sinh mới của con người và sự đề kháng kháng sinh của vi khuẩn thì cho đến nay, vi khuẩn vẫn luôn giành phần thắng 😞. Những chủng vi khuẩn siêu kháng thuốc như trong ảnh là minh chứng rõ ràng. Đó đã là thực tế chứ không còn là nguy cơ nữa.

Nên, mong tất cả mọi người khi dùng thuốc - đặc biệt là thuốc kháng sinh - làm theo mấy điều chia sẻ đơn giản ở trên. Không khó, không phức tạp, không tốn kém, không mất thời gian. Vậy sao chúng ta!!!!!

Trung Quốc: Lặp Lại Sai Lầm Thanh Triều, Dùng Đất Hiếm Uy Hiếp Thế Giới

Bắc Kinh, ngày 12/10/2025 – Trong khi Bộ Thương mại Trung Quốc lên tiếng bênh vực các biện pháp hạn chế xuất khẩu đất hiếm, gọi chúng là “phản ứng hợp lý” trước các hành động của Mỹ, thế giới đang chứng kiến một chương đen tối lặp lại lịch sử: Bắc Kinh đang dùng nguồn tài nguyên chiến lược để đe dọa toàn cầu, giống như cách triều Thanh thế kỷ 19 đã khơi mào cho sự sụp đổ của mình. Động thái này không chỉ đạo đức giả mà còn ngu xuẩn, có nguy cơ khơi dậy một “Liên minh Tám Quốc” hiện đại – một liên minh quốc tế chống lại sự bá quyền của Trung Quốc, dẫn đến cô lập kinh tế và suy tàn không thể tránh khỏi.

Hãy nhìn thẳng vào bản chất của chính sách này: Đất hiếm, chiếm 90% nguồn cung toàn cầu từ Trung Quốc, không chỉ là nguyên liệu cho điện thoại thông minh hay xe điện mà còn là huyết mạch của quốc phòng – từ tên lửa đến máy bay chiến đấu. Bộ Thương mại Trung Quốc biện minh rằng các hạn chế xuất khẩu là do “lo ngại ứng dụng quân sự” trong bối cảnh “xung đột quân sự thường xuyên”, đồng thời chỉ trích thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump là “đạo đức giả”. Nhưng đây chính là sự giả tạo trơ trẽn: Bắc Kinh đã mở rộng kiểm soát lên năm nguyên tố đất hiếm mới, cấm công dân Trung Quốc hỗ trợ khai thác ở nước ngoài và áp dụng “quyền tài phán ngoại biên” lên sản xuất chip toàn cầu – một đòn đánh vượt biên giới, tương tự cách Mỹ bị chỉ trích nhưng giờ Bắc Kinh tự biến mình thành “kẻ bắt nạt”. Điều này không phải bảo vệ lợi ích quốc gia, mà là vũ khí hóa tài nguyên để trả đũa, gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu và đẩy giá đất hiếm tăng vọt, đe dọa hàng triệu việc làm từ Mỹ đến châu Âu.

Chính sách này không chỉ thô thiển mà còn tự sát. Nó khơi dậy nỗi sợ hãi toàn cầu, giống hệt sai lầm của triều Thanh năm 1900, khi phong trào Nghĩa Hòa Đoàn – được chính phủ hậu thuẫn – tấn công sứ quán ngoại quốc, dẫn đến sự can thiệp của Liên minh Tám Quốc (Mỹ, Anh, Pháp, Đức, Ý, Áo-Hung, Nhật Bản và Nga). Ngày 14/8/1900, liên minh này xâm lược Bắc Kinh, đánh bại quân Thanh, cướp bóc Tử Cấm Thành và ép Trung Quốc bồi thường 335 triệu USD (tương đương 4 tỷ USD ngày nay), đánh dấu sự khởi đầu của “Thế kỷ Ô nhục”. Hàng nghìn người Trung Quốc thiệt mạng, di sản văn hóa bị phá hủy – từ bộ sách Siku Quanshu đến các báu vật triều Minh – và đế quốc Thanh sụp đổ chỉ hơn một thập kỷ sau. Hôm nay, bằng cách dùng đất hiếm làm “lá bài át chủ bài”, Bắc Kinh đang mời gọi một phiên bản hiện đại của liên minh ấy: Mỹ đe dọa thuế 100% lên hàng Trung Quốc từ 1/11/2025, EU bày tỏ “lo ngại sâu sắc” và kêu gọi đa dạng hóa nguồn cung, trong khi Nhật Bản, Hàn Quốc và Úc đẩy mạnh khai thác nội địa. Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu tiếp tục, Trung Quốc có thể đối mặt với một “liên minh kinh tế” toàn cầu, cô lập Bắc Kinh khỏi thị trường xuất khẩu – nguồn sống của nền kinh tế đang lung lay với nợ công 300% GDP.

Sự ngu ngốc ở đây không chỉ là chiến lược ngắn hạn mà còn là sự mù quáng lịch sử. Triều Thanh thất bại vì coi thường sức mạnh liên minh quốc tế, dùng bạo lực và cô lập để “bảo vệ chủ quyền”, nhưng cuối cùng chỉ nhận lại sự tan vỡ. Bắc Kinh hôm nay, dưới chiêu bài “an ninh quốc gia”, đang lặp lại kịch bản ấy: Hạn chế đất hiếm không chỉ làm gián đoạn sản xuất chip và pin xe điện toàn cầu mà còn đẩy các nước vào vòng tay đa dạng hóa nguồn cung, từ mỏ Mountain Pass của Mỹ đến dự án Halleck Creek ở Wyoming. Kết quả? Trung Quốc mất thị phần độc quyền, doanh thu xuất khẩu sụt giảm, và uy tín quốc tế lao dốc – giống như cách Thanh triều mất hết di sản văn hóa và lãnh thổ sau 1900.

Thế giới không còn là thế kỷ 19, nơi các đế quốc có thể dùng sức mạnh thô bạo để thống trị. Trong kỷ nguyên toàn cầu hóa, uy hiếp bằng tài nguyên chỉ dẫn đến phản ứng dây chuyền: Các nước sẽ đầu tư hàng tỷ USD vào khai thác thay thế, hình thành liên minh chống độc quyền Trung Quốc, và Bắc Kinh sẽ tự cô lập mình như một “con hổ giấy” kinh tế. Đây không phải sức mạnh, mà là dấu hiệu của sự suy yếu – một lời nhắc nhở cay đắng rằng lịch sử không tha thứ cho những kẻ lặp lại sai lầm. Trung Quốc cần tỉnh ngộ, quay về bàn đàm phán thực chất thay vì chơi trò “vũ khí hóa” đất hiếm, trước khi một “Liên minh Tám Quốc” mới – có lẽ là 20 quốc gia – biến giấc mộng bá quyền thành cơn ác mộng thực sự.

Về Việt Nam: Cơ hội ngàn vàng.

Đất hiếm không chỉ là khoáng sản mà là chìa khóa cho tương lai công nghệ của Việt Nam, đặc biệt khi thế giới đa dạng hóa nguồn cung để “thoát Trung”. Với kế hoạch đến 2030 (khai thác 2 triệu tấn/năm và mở rộng 3-4 mỏ mới đến 2050), Hà Nội có thể biến thách thức thành động lực tăng trưởng 5-7% cho ngành khai thác. Tuy nhiên, thành công đòi hỏi minh bạch chống tham nhũng, hợp tác quốc tế (Mỹ, Úc, EU) và ưu tiên bền vững. Nếu hành động quyết liệt, Việt Nam không chỉ giảm phụ thuộc mà còn trở thành “người thắng cuộc” trong cuộc chơi toàn cầu này – một bài học từ lịch sử: cơ hội chỉ đến với những ai sẵn sàng nắm bắt.

❌NÃO BẠN ĐANG "CHẾT CHÌM" TRONG 1000 FILE TÀI LIỆU? NOTEBOOKLM CỦA GOOGLE LÀ PHAO CỨU SINH!

Chào mừng anh chị đã quay trở lại với bản tin 1Page AI Market Insight!

Chúng ta đang sống trong một thời đại quá tải thông tin. Mỗi ngày, một chuyên gia trung bình lãng phí gần 2.5 giờ làm việc chỉ để tìm kiếm thông tin trong mớ tài liệu hỗn độn của chính mình.

‼️Việc cố gắng tìm một insight đắt giá giữa hàng trăm file PDF, Word, và Google Slides cũng giống như mò một viên ngọc trai dưới đáy đại dương thông tin sâu 10.000 mét.

📍Hôm nay, chúng ta sẽ nói về công cụ có thể biến bạn từ một người thợ lặn mò mẫm thành một nhà hải dương học với tàu ngầm tối tân: NotebookLM, một "bộ não thứ hai" nằm trong hệ sinh thái của Google. Được xây dựng trên nền tảng các mô hình Gemini mới nhất, đây không chỉ là một công cụ tìm kiếm, mà là một cộng sự nghiên cứu và tư duy thực thụ.

🎯 NotebookLM không chỉ "đọc" tài liệu của bạn. Nó "hiểu" chúng. Bạn có thể tải lên toàn bộ báo cáo, bản ghi chú, sách vở... và bắt đầu một cuộc đối thoại. Thay vì tìm kiếm bằng từ khóa, bạn có thể đặt những câu hỏi sâu sắc:

"Tóm tắt 3 luận điểm chính từ tất cả các file này."

"So sánh ưu và nhược điểm của dự án A và B dựa trên các báo cáo đã tải lên."

"Tạo một dàn ý cho bài thuyết trình về chủ đề X từ những nguồn này."

📍Nó biến sự phức tạp của dữ liệu thành sự rõ ràng chỉ trong vài giây. Hàng triệu sinh viên, nhà sáng tạo, nhà nghiên cứu, và CEO trên thế giới đang dùng NotebookLM để biến 8 giờ tìm kiếm mỗi tuần thành 30 phút tư duy chiến lược.

----

🇻🇳 AI Leaders Vietnam kêu gọi gọi các đoanh nghiệp, nhà lãnh đạo và chuyên gia cùng kết nối để tìm hiểu sâu hơn về các giải pháp đào tạo và tư vấn ứng dụng Agentic AI. Hãy cùng nhau tham gia vào hệ sinh thái của AI LEADERS VIETNAM, nâng cao năng lực cạnh tranh và cùng nhau thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế số Việt Nam trong kỷ nguyên của trí tuệ nhân tạo.

——

📍Liên hệ ngay để được tư vấn chuyên sâu về AI

Al Leaders Vietnam

Email: aileadersvietnam@gmail.com,

Phone: (+84) 933 536 383 (Ms. Uyên Thảo)

#AlLeadersVietnam #AlLeadersVn

✨ Trọn gói CHĂM SÓC FANPAGE + THIẾT KẾ HÌNH ẢNH + CHẠY QUẢNG CÁO chuyên nghiệp

- Bạn muốn tìm cho mình một đơn vị MARKETING FANPAGE CHUYÊN NGHIỆP để giúp xây dựng hình ảnh thương hiệu và tăng doanh thu?

👉 Tại AdsAgency, trọn gói giải pháp chăm sóc và phát triển Fanpage của nhà Ads sẽ giúp fanpage trở nên chỉn chu và chuyên nghiệp hơn với:

- Content sáng tạo, bắt trend phù hợp ngành hàng

- Hình ảnh đẹp, đồng bộ tạo nhận diện riêng cho thương hiệu

- Kế hoạch phát triển Fanpage rõ ràng

- Chiến lược Content bài bản

- Tối Ưu quảng cáo: Nghiên Cứu Insight Khách Hàng và mang lại hiệu quả quảng cáo.

👉 Đội ngũ triển khai nhà Ads đã có kinh nghiệm thực chiến trong nhiều lĩnh vực:

- Team Planner: Chuyên xây dựng kế hoạch chi tiết theo từng tuần/tháng/quý

- Team Account: Chuyên tiếp nhận và tư vấn thông tin cho khách hàng

- Team Copywriter: Chuyên sản xuất nội dung chất lượng

- Team Designer: Chuyên thiết kế hình ảnh ấn tượng

- Team Ads: Chuyên chạy quảng cáo, tối ưu hoá ngân sách.

==> Chỉ từ 4,5tr/ tháng, Liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ tư vấn cụ thể.

|Adsagency sẽ luôn đồng hành cùng bạn|

===============

AdsAgency Việt Nam - Top #3 Digital Marketing Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 2 - Toà nhà Gold Star, 217/4 Nơ Trang Long, - Quận Bình Thạnh, Hồ Chí Minh

- Điện thoại: 0347348668

- Email: hi@adsagency.vn

- Website: adsagency.vn

#Adsagency #quangcao #quantrifanpage #marketingonline #chamsocfanpage #quangcaovschamsocfanpage

💯SINH LÝ HỌC DỄ DÀNG VỚI BỘ FLASHCARD VÔ CÙNG HOT 2025 NÀY🫁🫀

Với guống quay bận rộn của công việc và học thuật, việc duy trì nền tảng Sinh Lý học vững chắc là chìa khóa để đưa ra quyết định chính xác, hiểu sâu bệnh lý, và không bị “mất gốc” khi học chuyên sâu

Bộ Flashcard Sinh Lý Học 2025 này sẽ giúp bạn

✅ Hiểu tường tận cách thức từng bộ phận trong cơ thể hoạt động ra sao

✅ Phát hiện và hiểu bệnh lý khi cơ thể khi bị rối loạn chức năng

✅ Nắm được nguyên nhân gốc rễ, hỗ trợ chẩn đoán và điều trị hiệu quả

✅ Nâng cao kỹ năng lâm sàng

Tại sao bạn nên sở hữu cho mình 1 bộ Flashcard Sinh Lý Học này

👉 Gợi nhớ nhanh – với chuẩn theo y văn hiện đại

👉 Rút ngắn thời gian ôn tập – phù hợp với người đi làm

👉 Cực kỳ hữu ích khi học chuyên sâu

👉 Có thể học linh hoạt mọi lúc mọi nơi: di chuyển, cafe, chờ đợi...

8 chương, 123 thẻ Flashcard, mỗi mặt thẻ là 1 bài học với thiết kế khoa học, bắt mắt với tổng cộng 246 bài học như sau

Chương 1. Sinh lý tế bào và cân bằng dịch

Chương 2. Hệ thần kinh và cơ

Chương 3. Sinh lý tim mạch

Chương 4. Sinh lý hô hấp

Chương 5. Sinh lý thận

Chương 6. Sinh lý tiêu hóa

Chương 7. Sinh lý nội tiết

Chương 8. Các công thức quan trọng

🎯Hãy nhanh tay sở hữu cho mình 1 bộ để việc học Sinh Lý trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết nhé!

90.%. BÁC SĨ VẪN THẤT BẠI KHI XÂY DỰNG NHÂN HIỆU ONLINE!

❌ Bạn giỏi chuyên môn nhưng KHÔNG AI biết bạn giỏi trên internet

❌ Làm content, quay video mỗi ngày nhưng KHÔNG AI để ý

❌ Muốn xây dựng nhân hiệu nhưng không biết bắt đầu từ đâu

❌ Quá bận rộn với chuyên môn, marketing luôn bị bỏ ngỏ, trì hoãn

❌ Đã thử xây nhân hiệu rồi nhưng vẫn thất bại

Bạn không hề cô đơn!

Hơn 90% bác sĩ, dược sĩ đều mắc phải những sai lầm này – khiến họ mãi “chìm trong bóng tối”, không có khách hàng biết đến, dù tay nghề giỏi đến đâu.

Thúy đã tổng hợp thành ebook MIỄ.N PH.Í: “7 SAI LẦM KHIẾN 90%. BÁC SĨ THẤT BẠI KHI XÂY DỰNG NHÂN HIỆU ONLINE”.

Trong ebook này, bạn sẽ biết:

✅ 7 sai lầm chí mạn.g khiến bác sĩ dễ thất bại

✅ Cách khắc phục để tiết kiệm thời gian & tiền bạc

✅ Hướng đi rõ ràng để xây dựng nhân hiệu uy tín bền vững

Nhận ngay ebook 👇👇👇

KHI NÀO VÀNG SẼ SỤP ĐỔ? BÀI HỌC TỪ SỰ SỤP ĐỔ CỦA BẠC

Trong hàng ngàn năm, vàng đã là biểu tượng tối thượng của sự giàu có và an toàn. Các đế chế trỗi dậy rồi sụp đổ, tiền tệ trở thành giấy lộn, nhưng vàng vẫn tồn tại. Niềm tin vào nó gần như là một tín điều.

Nhưng trong thế giới tài chính, không có gì là mãi mãi. Ngay cả vị thế của vàng cũng có thể bị thách thức. Vậy, kịch bản nào đủ sức mạnh để hạ bệ "nhà vua" này? Câu trả lời không nằm ở một cuộc khủng hoảng kinh tế thông thường, mà ở một thứ sâu sắc hơn: sự thay đổi luật chơi.

Đây không phải là lý thuyết suông. Lịch sử đã chứng kiến một kịch bản tương tự. Hãy nhìn vào Bạc.

Trong nhiều thế kỷ, bạc cũng là tiền, có giá trị ngang hàng với vàng trong vai trò tiền tệ dự trữ. Nhưng triều đại của nó đã kết thúc đột ngột không phải vì thị trường, mà vì một chính sách. Đạo luật đúc tiền năm 1873 của Mỹ đã chính thức loại bỏ bạc ra khỏi hệ thống tiền tệ, ưu tiên tuyệt đối cho vàng. Chỉ bằng một văn bản luật, bạc đã bị tước đi vai trò tiền tệ của mình. Nó không thất bại với tư cách là một kim loại, nó thất bại vì "luật chơi" đã thay đổi. Giá trị của bạc so với vàng đã sụp đổ và không bao giờ hồi phục lại vị thế cũ.

Bài học từ bạc cho thấy mối đe dọa thực sự đối với vàng không đến từ biểu đồ kỹ thuật, mà từ một phòng họp kín của các ngân hàng trung ương (NHTW). Đó là khi họ quyết định rằng có một công cụ khác tốt hơn.

Kịch bản 1: Kẻ kế vị kỹ thuật số - Bitcoin ₿

Hãy tưởng tượng một ngày, một quốc gia G7 hoặc một nhóm các NHTW lớn đồng loạt ra thông báo: "Chúng tôi đã bắt đầu bổ sung Bitcoin vào kho dự trữ chiến lược." Tin tức này sẽ là một cú sốc địa chấn, hợp thức hóa Bitcoin ở cấp độ cao nhất và gieo rắc sự nghi ngờ vào vai trò độc tôn của vàng. Làn sóng bán tháo vàng để chuyển sang "vàng kỹ thuật số" sẽ bắt đầu.

Kịch bản 2: Sự kiểm soát tuyệt đối - CBDC 💵

Sự trỗi dậy của Tiền kỹ thuật số do Ngân hàng Trung ương phát hành (CBDC) còn tinh vi hơn. Với CBDC, các NHTW có khả năng kiểm soát tuyệt đối dòng tiền. Trong một thế giới như vậy, một tài sản ẩn danh và không thể kiểm soát như vàng sẽ trở thành một mối đe dọa. Các quy định sẽ được siết chặt, khiến việc sở hữu vàng trở nên kém hấp dẫn.

Khi "Tin Tức" Nổ Ra

Sự sụp đổ sẽ được châm ngòi bởi một "sự kiện tin tức" mang tính biểu tượng. Khi đó, tâm lý thị trường sẽ đảo chiều 180 độ. Vàng, từ một "hầm trú ẩn an toàn", sẽ bị coi là một "di tích lỗi thời".

Bài học cho nhà đầu tư cá nhân là gì?

Chủ đề này không phải để bạn hoảng sợ và bán tháo vàng ngay lập tức. Nhưng bài học từ sự sụp đổ của bạc là một lời nhắc nhở đanh thép: Không có tài sản nào là bất khả xâm phạm.

Nhiệm vụ của nhà đầu tư thông minh không phải là đặt cược tất cả vào một tài sản "chắc thắng", mà là liên tục quan sát sự thay đổi của các "dòng chảy" lớn. Hãy tự hỏi:

Luật chơi của hệ thống tài chính đang thay đổi như thế nào?

Công nghệ mới nào đang thách thức các mô hình cũ?

Chính phủ và các NHTW đang thực sự muốn gì?

Tài sản lớn nhất của bạn không phải là vàng, cổ phiếu hay bất động sản. Tài sản lớn nhất của bạn là một tư duy linh hoạt và khả năng thích ứng với sự thay đổi của luật chơi.

~ FlowTrade: Nắm dòng chảy, làm chủ tài chính.

#FlowTrade #Vang #Bac #Bitcoin #CBDC #TuongLaiTaiChinh #DauTuThongMinh #LichSuTaiChinh

BÍ QUYẾT KINH DOANH CỦA NGƯỜI HOA

---

1. Xuất nhập phải cẩn thận

Việc ghi chép sổ sách, hàng hóa và thu chi một cách cẩn thận, chính xác là nền tảng của kinh doanh.

Ví dụ như ông chủ hãng giày Hựu Liên Sơn thời nhà Minh, nhờ ghi chép chi tiết đặc điểm chân của khách hàng, đã có thể nhanh chóng làm một đôi giày vừa vặn cho một vị quan lớn từ những số liệu cũ, qua đó giúp danh tiếng của cửa hàng vang xa.

2. Buôn bán phải thức thời

Người kinh doanh giỏi phải nhạy bén với cơ hội và biến động thị trường. Câu chuyện về người họ Bùi thời Tống là minh chứng: khi thành Lâm An ch áy lớn, thay vì dập lửa, ông đã đi thu mua vật liệu xây dựng.

Sau trận h ỏa ho ạn, ông bán ra với lợi nhuận gấp nhiều lần, cho thấy khả năng nhìn ra nhu cầu trước người khác.

3. Nguyên liệu phải chất lượng

Chất lượng hàng hóa đầu vào phải được kiểm soát nghiêm ngặt, tránh "mua trâu vẽ bóng".

Nhà thuốc Tống Nguyên Đường ở Bắc Kinh nổi tiếng vì sự tỉ mỉ, chỉ dùng những nguyên liệu cao cấp nhất, thậm chí còn ủ thuốc trong 3 năm để đảm bảo chất lượng tốt nhất trước khi bán, tạo nên một thương hiệu huyền thoại.

4. Hàng hoá phải tối ưu

Chất lượng, công dụng và giá trị của sản phẩm bán ra phải được tối ưu hóa để nâng cao giá trị trong mắt khách hàng. Người bán ngọc trai họ Chu không chỉ bán ngọc tốt mà còn đặt chúng trong những chiếc hộp gỗ đàn hương tinh xảo.

Điều này làm tăng giá trị cảm nhận của sản phẩm, khiến khách hàng sẵn lòng trả giá cao, đôi khi chỉ vì chiếc hộp đẹp.

5. Giao thương phải linh động

Sự linh hoạt trong giao thương giúp nắm bắt và tự tạo ra cơ hội. Trương Hứa, một người nuôi heo, đã khéo léo nhận ra sự khác biệt về thị trường giữa quê nhà (chỉ có heo đen) và Nam Kinh (nơi heo trắng rất phổ biến).

Ông đã mang heo đen đến Nam Kinh bán và mua heo trắng về quê mình, nhờ sự linh hoạt trong việc khai thác sự chênh lệch cung-cầu giữa hai vùng mà trở nên giàu có.

6. Doanh nghiệp phải uy tín

Uy tín là yếu tố sống còn: có uy tín thì có tất cả, mất uy tín thì mất tất cả. Nhà thuốc Du Đường xây dựng uy tín bằng sự minh bạch (trưng bày nguyên liệu), chính sách đền bù rõ ràng (hủy thuốc bị trả lại ngay tại chỗ), và sự đúng hẹn trong kinh doanh.

Nhờ vậy, họ đã được chính hoàng đế công nhận là “Kinh đô đệ nhất dược điếm.”

7. Quan hệ phải thiện chí

"Buôn có bạn, bán có phường" – việc xây dựng mối quan hệ tốt với đối tác và cộng đồng là vô cùng quan trọng. Câu chuyện về cửa hàng thịt heo được vua Chu Nguyên Chương ban cho câu đối là một ví dụ điển hình.

Nhờ sự thiện chí của nhà vua, cửa hàng trở nên nổi tiếng và đã đáp lại bằng lòng biết ơn lâu dài, cho thấy sức mạnh của các mối quan hệ trong kinh doanh.

Replying to DNA 1

📍 Góc nhìn của Cựu Giám đốc pháp lý tại Việt Nam của Sky Mavis về Nghị quyết 05

Theo anh, Nghị quyết 05 về tài sản mã hoá gây nhiều lo ngại trong cộng đồng blockchain. Quy định nêu rằng sau 6 tháng kể từ khi có sàn trong nước được cấp phép, nhà đầu tư nếu giao dịch tài sản mã hoá ngoài các sàn này có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu hình sự.

ĐIỀU NÀY DẪN TỚI MỘT SỐ HỆ QUẢ:

1. Có thể bị hiểu là cấm toàn bộ giao dịch on-chain, trong khi on-chain mới là nơi tạo ra giá trị thực (staking, farming, swap, vote, tokenize…). Điều này mâu thuẫn với chủ trương phát triển blockchain của Nhà nước.

2. Giá coin trong nước sẽ dễ lệch với giá thế giới do mất cơ chế arbitrage, vì “nội bất xuất, ngoại bất nhập”.

3. P2P và OTC có thể bị tê liệt, dẫn tới biến động giá cực mạnh.

4. Thực tế, sàn vẫn cần on-chain để lưu ký và rút nạp coin, nên không thể tách rời on-chain ra khỏi hệ sinh thái.

5. Cần có hướng dẫn rõ ràng: quy định chỉ áp dụng cho sàn giao dịch (off-chain), chứ không cấm hoạt động và sản phẩm on-chain. Bởi on-chain không giữ hộ tài sản người dùng, nên ở nhiều nước không cần giấy phép VASP.

Tóm lại, Nghị quyết 05 có nguy cơ đẩy ngành blockchain trong nước vào thế khó nếu không làm rõ sự khác biệt giữa giao dịch on-chain và giao dịch trên sàn (off-chain).

CÒN ANH EM CÓ GÓC NHÌN NÀO HÔNG?

BÍ QUYẾT KINH DOANH CỦA NGƯỜI HOA

---

1. Xuất nhập phải cẩn thận

Việc ghi chép sổ sách, hàng hóa và thu chi một cách cẩn thận, chính xác là nền tảng của kinh doanh.

Ví dụ như ông chủ hãng giày Hựu Liên Sơn thời nhà Minh, nhờ ghi chép chi tiết đặc điểm chân của khách hàng, đã có thể nhanh chóng làm một đôi giày vừa vặn cho một vị quan lớn từ những số liệu cũ, qua đó giúp danh tiếng của cửa hàng vang xa.

2. Buôn bán phải thức thời

Người kinh doanh giỏi phải nhạy bén với cơ hội và biến động thị trường. Câu chuyện về người họ Bùi thời Tống là minh chứng: khi thành Lâm An ch áy lớn, thay vì dập lửa, ông đã đi thu mua vật liệu xây dựng.

Sau trận h ỏa ho ạn, ông bán ra với lợi nhuận gấp nhiều lần, cho thấy khả năng nhìn ra nhu cầu trước người khác.

3. Nguyên liệu phải chất lượng

Chất lượng hàng hóa đầu vào phải được kiểm soát nghiêm ngặt, tránh "mua trâu vẽ bóng".

Nhà thuốc Tống Nguyên Đường ở Bắc Kinh nổi tiếng vì sự tỉ mỉ, chỉ dùng những nguyên liệu cao cấp nhất, thậm chí còn ủ thuốc trong 3 năm để đảm bảo chất lượng tốt nhất trước khi bán, tạo nên một thương hiệu huyền thoại.

4. Hàng hoá phải tối ưu

Chất lượng, công dụng và giá trị của sản phẩm bán ra phải được tối ưu hóa để nâng cao giá trị trong mắt khách hàng. Người bán ngọc trai họ Chu không chỉ bán ngọc tốt mà còn đặt chúng trong những chiếc hộp gỗ đàn hương tinh xảo.

Điều này làm tăng giá trị cảm nhận của sản phẩm, khiến khách hàng sẵn lòng trả giá cao, đôi khi chỉ vì chiếc hộp đẹp.

5. Giao thương phải linh động

Sự linh hoạt trong giao thương giúp nắm bắt và tự tạo ra cơ hội. Trương Hứa, một người nuôi heo, đã khéo léo nhận ra sự khác biệt về thị trường giữa quê nhà (chỉ có heo đen) và Nam Kinh (nơi heo trắng rất phổ biến).

Ông đã mang heo đen đến Nam Kinh bán và mua heo trắng về quê mình, nhờ sự linh hoạt trong việc khai thác sự chênh lệch cung-cầu giữa hai vùng mà trở nên giàu có.

6. Doanh nghiệp phải uy tín

Uy tín là yếu tố sống còn: có uy tín thì có tất cả, mất uy tín thì mất tất cả. Nhà thuốc Du Đường xây dựng uy tín bằng sự minh bạch (trưng bày nguyên liệu), chính sách đền bù rõ ràng (hủy thuốc bị trả lại ngay tại chỗ), và sự đúng hẹn trong kinh doanh.

Nhờ vậy, họ đã được chính hoàng đế công nhận là “Kinh đô đệ nhất dược điếm.”

7. Quan hệ phải thiện chí

"Buôn có bạn, bán có phường" – việc xây dựng mối quan hệ tốt với đối tác và cộng đồng là vô cùng quan trọng. Câu chuyện về cửa hàng thịt heo được vua Chu Nguyên Chương ban cho câu đối là một ví dụ điển hình.

Nhờ sự thiện chí của nhà vua, cửa hàng trở nên nổi tiếng và đã đáp lại bằng lòng biết ơn lâu dài, cho thấy sức mạnh của các mối quan hệ trong kinh doanh.

DỪNG NGAY kiểu ra lệnh cộc lốc với ChatGPT!

Tại sao bạn càng ra lệnh, ChatGPT càng trả lời CHÁN NGẮT? Đây là cách viết prompt tối ưu để ChatGPT trở thành 'bạn đồng hành' thay vì 'nô lệ trả lời' và nhận được phản hồi đỉnh hơn gấp 5 lần.

1. Đừng viết: “Viết lại hay hơn”

Hãy viết:

"Viết lại đoạn văn sau theo văn phong [chuyên nghiệp / hài hước / truyền cảm], sử dụng ngôn ngữ dễ hiểu, logic mạch lạc và thu hút người đọc hơn. Đảm bảo giữ đúng nội dung gốc nhưng tăng tính thuyết phục và cảm xúc."

2. Đừng viết “Giúp tôi sửa video này”

Hãy viết: "Phân tích video sau và gợi ý 5 điểm có thể cải thiện về mặt nội dung, nhịp dựng, âm thanh hoặc hook mở đầu để giúp video thu hút hơn trên nền tảng [TikTok/YouTube/Facebook]. Đối tượng xem là [giới trẻ/phụ huynh/doanh nhân...]."

3. Đừng viết “Cho tôi tiêu đề video này”

Hãy viết: "Đề xuất 5 tiêu đề video hấp dẫn theo phong cách [giật tít / cảm xúc / chuyên gia / hài hước], có khả năng thu hút người xem và tăng tỷ lệ click (CTR) cho video với nội dung là: [mô tả ngắn về nội dung video]."

4. Đừng viết “Sửa CV giúp tôi”

Hãy viết:"Tối ưu lại CV này để phù hợp với vị trí [Tên vị trí], nhấn mạnh kỹ năng [liệt kê kỹ năng], kinh nghiệm và thành tựu cụ thể. Hãy giữ giọng văn chuyên nghiệp, súc tích và ấn tượng trong 1 trang A4."

5. Đừng viết “Viết 1 kịch bản YouTube”

Hãy viết:"Viết một kịch bản video YouTube dài [3-5 phút], nội dung theo chủ đề: [tên chủ đề], hướng đến đối tượng [người mới / người có kinh nghiệm / GenZ], phong cách dẫn chuyện [gây tò mò / storytelling / hài hước], có CTA rõ ràng ở cuối video."

6. Đừng viết “Giúp tôi học tiếng Anh”

Hãy viết:"Tạo lộ trình học tiếng Anh trong 30 ngày dành cho người mất gốc, mỗi ngày học 30 phút, tập trung vào [giao tiếp / từ vựng / nghe – nói], có bài tập thực hành và gợi ý công cụ hỗ trợ AI hoặc app kèm theo."

Không cần giỏi công nghệ – chỉ cần bạn bắt đầu. Bạn cần học cách tận dụng AI để kiếm tiền thông minh hơn ngay từ hôm nay, inb ngay hoặc đăng ký để nhận tư vấn miễn phí: http://m.topmax.vn/textcongcuAI

Dưới đây là lộ trình học tập và phát triển nghề **Quản gia (Butler/House Manager)** một cách bài bản, kết hợp giữa kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm thực tế:

**I. Giai đoạn Chuẩn bị & Nền tảng (1 - 2 năm):**

1. **Học vấn cơ bản:**

* Tốt nghiệp THPT hoặc tương đương (tối thiểu).

* Ưu tiên: Cử nhân các ngành Quản trị Khách sạn, Kinh tế Gia đình, Dịch vụ Khách hàng, Ngoại ngữ.

2. **Rèn luyện kỹ năng sống cốt lõi:**

* **Tính cách:** Trung thực tuyệt đối, đáng tin cậy, tế nhị, kín đáo, kiên nhẫn, chủ động.

* **Thái độ:** Phục vụ tận tâm, chu đáo, "đọc được ý chủ nhà".

* **Ngoại ngữ:** Tiếng Anh **bắt buộc** (giao tiếp thành thạo). Tiếng Pháp, Trung, Nga... là lợi thế lớn.

* **Tin học văn phòng:** Thành thạo Word, Excel, Email, Lịch điện tử.

**II. Giai đoạn Đào tạo Nghề & Kỹ năng Chuyên môn (6 tháng - 1 năm):**

* **Tham gia khóa học Quản gia chuyên nghiệp:**

* **Tại Việt Nam:** Tìm các trung tâm uy tín đào tạo Quản gia (thường liên kết với tập đoàn khách sạn lớn hoặc tổ chức quốc tế). Chú ý chương trình đào tạo và chứng chỉ cấp.

* **Quốc tế:** Các học viện danh tiếng (vd: The International Butler Academy - Hà Lan, The British Butler Institute - Anh, Starkey International - Mỹ). Chi phí cao nhưng giá trị công nhận toàn cầu.

* **Nội dung đào tạo chính:**

* **Quản lý hộ gia đình:** Ngân sách, mua sắm, kiểm kê tài sản, hợp đồng dịch vụ.

* **Nghi thức & Phép xã giao cao cấp:** Trang phục, cách chào hỏi, giao tiếp, ứng xử trong các tình huống phức tạp, nghi thức bàn tiệc.

* **Nghệ thuật phục vụ:** Chuẩn bị & phục vụ rượu, trà, cà phê, đồ ăn nhẹ; phục vụ bàn ăn (Silver Service, Russian Service).

* **Tổ chức sự kiện:** Tiệc chiêu đãi, họp mặt gia đình.

* **Chăm sóc trang phục:** Giặt là, ủi, bảo quản quần áo cao cấp (vải lụa, len, da...).

* **Chăm sóc bảo quản đồ dùng:** Bạc, pha lê, đồ gỗ, tác phẩm nghệ thuật.

* **Quản lý nhân sự:** Phối hợp, giám sát người giúp việc, tài xế, đầu bếp, bảo vệ...

* **An ninh & An toàn:** Kiến thức cơ bản về an ninh gia đình, sơ cứu, phòng cháy chữa cháy.

* **Kỹ năng lái xe:** Thường yêu cầu bằng lái và kinh nghiệm lái xe an toàn.

* **Kiến thức về rượu, xì gà, ẩm thực:** Cơ bản.

**III. Giai đoạn Tích lũy Kinh nghiệm Thực tế (2 - 5 năm):**

1. **Bắt đầu từ vị trí thấp hơn trong ngành Dịch vụ Cao cấp:**

* **Khách sạn 5 sao:** Làm Bellman, Room Attendant, Room Service, Bồi bàn tại nhà hàng cao cấp -> Tiến lên vị trí Head Butler, Personal Butler, Villa Manager.

* **Công ty Dịch vụ Gia đình Cao cấp:** Làm Trợ lý Quản gia, Quản gia tập sự.

* **Du thuyền cao cấp:** Làm Cabin Steward/Stewardess -> Head Butler trên tàu.

2. **Học hỏi từ Quản gia dày dạn:** Tìm cơ hội làm trợ lý hoặc học việc dưới sự hướng dẫn của một Quản gia có kinh nghiệm.

3. **Chuyên môn hóa:** Phát triển sâu vào lĩnh vực đam mê/sở trường (vd: Quản lý rượu, Tổ chức sự kiện, Chăm sóc đồ cổ...).

**IV. Giai đoạn Trở thành Quản gia Chuyên nghiệp & Thăng tiến:**

* **Xây dựng uy tín cá nhân:** Thông qua hiệu quả công việc, sự trung thành và kín đáo.

* **Mở rộng mạng lưới:** Tham gia hiệp hội Quản gia quốc tế (vd: International Butler Association), kết nối với các công ty cung cấp dịch vụ.

* **Liên tục học hỏi & Cập nhật:**

* Công nghệ nhà thông minh (Smart Home).

* Xu hướng ẩm thực, rượu, phong cách sống mới.

* Ngoại ngữ chuyên sâu.

* Khóa học ngắn hạn về quản lý, tâm lý, an ninh...

* **Thăng tiến:**

* Quản lý những gia đình lớn hơn, giàu có hơn, phức tạp hơn.

* Trở thành Quản gia Cá nhân (Personal Butler) cho các CEO, người nổi tiếng.

* Chuyên viên đào tạo Quản gia.

* Quản lý đội ngũ Quản gia cho tập đoàn, công ty dịch vụ biệt thự cao cấp.

* Mở công ty cung cấp dịch vụ Quản gia chuyên nghiệp.

**V. Các Yếu tố Quan trọng Xuyên suốt:**

* **Sức khỏe tốt:** Công việc đòi hỏi thể lực và sự tỉnh táo, thời gian làm việc dài, không cố định.

* **Khả năng thích ứng:** Làm việc với nhiều tính cách chủ nhà, văn hóa khác nhau.

* **Tinh thần phục vụ đỉnh cao:** Đặt nhu cầu và sự thoải mái của chủ nhà lên hàng đầu, nhưng vẫn giữ sự chuyên nghiệp và ranh giới rõ ràng.

* **Giữ bí mật tuyệt đối:** Nguyên tắc sống còn của nghề.

* **Sự kiên trì & Đam mê:** Con đường không dễ dàng, cần sự bền bỉ và tình yêu nghề.

**Tài nguyên tham khảo:**

* **Sách:** "Butlers & Household Managers: 21st Century Professionals" của Starkey International, "The Modern Butlers' Journal" (tạp chí trực tuyến).

* **Tổ chức:** International Butler Association (IBA), The International Institute of Modern Butlers (IIMB).

* **Khóa học:** The International Butler Academy (TIBA - Hà Lan), British Butler Institute (BBI - Anh), Starkey International Institute for Household Management (Mỹ).

**Lưu ý cho thị trường Việt Nam:**

* Nghề Quản gia chuyên nghiệp đang phát triển, chủ yếu tập trung ở các thành phố lớn (Hà Nội, TP.HCM), phục vụ giới siêu giàu, CEO, người nước ngoài.

* Yêu cầu tiếng Anh rất cao. Biết thêm tiếng Hoa, Hàn, Nhật là lợi thế lớn.

* Kinh nghiệm làm việc trong khách sạn 5 sao quốc tế tại Việt Nam là bước đệm tốt.

Lộ trình này đòi hỏi sự đầu tư nghiêm túc về thời gian, công sức và tài chính (đặc biệt cho các khóa học quốc tế), nhưng cơ hội nghề nghiệp và mức lương (có thể lên đến hàng chục nghìn USD/tháng cho vị trí cao cấp) là rất hấp dẫn cho những ai đam mê và phù hợp. Chúc bạn thành công!

Rất nhiều bạn trẻ không mắc kẹt vì thiếu năng lực. Họ mắc kẹt vì suốt ngày bận rộn với đủ thứ linh tinh, nhưng lại không dám chọn một thứ để đi đến tận cùng. Lúc nào cũng đang “khám phá”, “mở ra nhiều cơ hội”, “cân nhắc các hướng đi” - nghe thì thông minh, nhưng thật ra là đang trốn tránh. Trốn tránh việc phải dứt khoát. Trốn tránh nỗi sợ rằng nếu chọn một cái, mình sẽ bỏ lỡ những cái còn lại. Và thế là họ cứ trôi, cứ phân tán, cứ lặp đi lặp lại vòng xoay bận rộn mà chẳng tạo ra giá trị gì sắc nét. Thế giới này không trả công cho người biết nhiều thứ nửa vời. Nó trả công cho người giỏi đến mức không thể bị ngó lơ - ở một thứ duy nhất.

Cái thiếu không phải là cảm hứng, cũng không phải là cơ hội. Cái thiếu là sự gan lỳ để ngồi yên, nhìn thẳng vào mình, và hỏi một câu không dễ chịu: “Mình thực sự muốn trở nên giỏi ở cái gì?” Không phải cái khiến bạn nổi tiếng nhanh nhất. Không phải cái dễ gọi vốn nhất. Mà là cái khiến bạn thấy xứng đáng để đổ mồ hôi, nuốt cay đắng, và vẫn tiếp tục. Cho nên thử nhiều thứ thì cũng cần, nhưng cần nhất là chọn một kỹ năng, một hướng đi, một khía cạnh mà bạn chọn để đi thật sâu - bất kể người khác hiểu hay không. Đó mới là thứ tạo ra lợi thế thật sự. Còn nếu cứ mãi bận rộn nhưng không rõ ràng, thì dù bạn có làm việc chăm chỉ đến đâu, bạn vẫn đang đứng yên.

Đừng để sự “đa năng” giết chết chiều sâu và sự sắc bén trong bạn. Một sự nghiệp tốt thường không đòi hỏi chúng ta phải làm quá nhiều thứ và biết quá nhiều mảng cùng một lúc. Nó thường cần chúng ta làm một thứ, đủ lâu, đủ sâu, đủ xịn để không ai có thể thay thế. Nên nếu bạn đang mơ hồ, đừng cố gắng tìm thêm nhiều thứ để làm, đừng cố gắng tìm thêm việc để làm nữa - hãy chọn cái xứng đáng để làm tới cùng. Chọn con đường đủ khó để tôi rèn bạn, đủ đơn độc để bạn phải lớn lên, và đủ sâu để khi bạn chạm đáy, bạn biết mình đang đào đúng mỏ vàng.

Trích bài đăng của tác giả Harvey TranHarvey Tran trên LinkedIn. Ủng hộ bài viết gốc tại https://tinyurl.com/msnefjhc

BẠN SẼ KHÔNG BAO GIỜ THÀNH CÔNG NẾU KHÔNG GIÚP ĐƯỢC AI

Bạn hỏi tại sao mình chưa thành công?

Câu trả lời rất rõ ràng: bởi vì bạn chưa mang lại lợi ích gì cho khách hàng của mình.

Nếu khách hàng không được lợi, thì đừng hy vọng ai, dù là ông trời, ông tiên, hay bất kỳ vị phù thủy nào có thể cứu vớt công việc kinh doanh của bạn.

Không ai cả!

Không một ai có thể giúp bạn nếu bạn không giúp chính khách hàng của mình.

Hãy trả lời một câu hỏi duy nhất: Sản phẩm của bạn đang giải quyết vấn đề gì?

Nếu bạn không trả lời được, thì đừng mơ phát triển kinh doanh.

Kinh doanh không phức tạp như bạn nghĩ, chỉ cần tập trung vào ba điều:

1. Marketing và bán hàng

2. Sản phẩm

3. Vận hành

Nếu bạn chưa biết cách tìm kiếm khách hàng, bạn chỉ có 2 lựa chọn:

1. Tham dự khóa học về kinh doanh và bán hàng

2. Làm thuê cho một ai đó thật giỏi để học nghề từ họ

Đừng bán sản phẩm, hãy giải cứu thị trường!

Không biết học gì? Học marketing và bán hàng.

Không biết làm gì? Học marketing và bán hàng.

Không có khách hàng? Học marketing và bán hàng.

Muốn bán được hàng, bạn phải hiểu ba điều về khách hàng:

Họ đang làm gì

Họ đang đau ở đâu

Họ khao khát điều gì

Marketing là: nói cho họ biết bạn hiểu họ.

Bán hàng là: chỉ cho họ thấy bạn giải quyết vấn đề đó như thế nào.

“BÁN HÀNG LÀ PHỤC VỤ”

Đừng bao giờ nghĩ rằng sản phẩm của bạn tuyệt vời thì sẽ bán được.

Chẳng có ý nghĩa gì hết nếu nó không giải quyết được vấn đề mà thị trường đang đau đáu.

Bạn muốn độc quyền?

Hãy giải quyết thứ mà các nhà cung cấp khác không thể giải quyết.

Đừng chạy theo những gì ai cũng làm.

Nếu bạn muốn được tưởng thưởng tốt nhất, bạn phải là người giỏi nhất.

Không lợi ích? Không khách hàng.

Không khách hàng? Không doanh thu.

Không doanh thu? Không kinh doanh.

Chọn sản phẩm sai là tự sát. Thiết kế lại. Tạo giá trị. Giải quyết vấn đề.