“เราทำสงครามกันไปเพื่ออะไร?”

บทพินิจความรุนแรงของมนุษย์ จากประวัติศาสตร์สู่จิตวิญญาณ

⸻

“You may say I’m a dreamer, but I’m not the only one.”

— John Lennon, Imagine

มนุษย์ฆ่าฟันกันมาแล้วกี่ครั้งในประวัติศาสตร์? สงครามกี่ร้อยครั้งที่เริ่มจากคำพูดว่า “เพื่อชาติ”, “เพื่อศาสนา”, “เพื่ออิสรภาพ”? และหลังจากเสียงปืนจบลง เราเหลืออะไรไว้ให้ลูกหลาน—นอกจากสุสาน ความโกรธแค้น และธงที่ปลิวอยู่เหนือลมหายใจของผู้ตาย?

⸻

1. สงครามของมายาคติ

ธงชาติคือผืนผ้า เสียงเพลงชาติคือโน้ตเรียงร้อย

แต่มนุษย์กลับยอมตายเพื่อสิ่งเหล่านั้น เพราะเราไม่ได้ต่อสู้กับศัตรูที่เป็นคนเท่านั้น แต่เราต่อสู้ เพื่อภาพในใจ—อุดมการณ์ที่ถูกปลูกฝังมาแต่เด็กว่า “นี่คือของเรา นั่นคือของเขา”

การแบ่งแยกจึงเริ่มต้นตั้งแต่ความคิด

และเมื่อเราเรียกใครสักคนว่า “ศัตรู” เราไม่เห็นเขาเป็นมนุษย์อีกต่อไป

เราถูกสอนว่าเขาเป็นภัย เป็นต่างชาติ เป็นต่างศาสนา เป็นต่างอุดมการณ์

และเพียงเท่านี้—ปืนก็ยิงได้อย่างไม่รู้สึกผิด

⸻

2. ชาติ ศาสนา และศักดิ์ศรีของ “ตัวกู”

ไม่ใช่แค่เพื่อดินแดนหรือทรัพยากร สงครามจำนวนมากเกิดขึ้นเพราะมนุษย์ยึดมั่นใน ตัวตนที่สมมุติขึ้นมา

“When you call yourself a Buddhist, or a Thai, or a Muslim, you are being violent.”

— Jiddu Krishnamurti

ชาติคือสมมุติ ศาสนาคือระบบ อุดมการณ์คือแนวคิด — สิ่งเหล่านี้ไม่มีอยู่จริงนอกเหนือจากจินตนาการของมนุษย์ แต่เรากลับฆ่ากันเพื่อมัน เพราะเรายึดถือว่ามันเป็น “ของเรา”

มนุษย์ต่อสู้เพื่อ “ปกป้องศักดิ์ศรี” ของบางสิ่งที่ไม่มีใครเคยเห็นจริง

เราฆ่ากันเพราะไม่อยากให้ธงของเราถูกลดลง เพราะกลัวว่าจะถูก “เขา” ครอบงำ

แต่นั่นคือความกลัวของ “อัตตา” ที่ไม่รู้จักความเงียบ

⸻

3. คำถามคือ: ชนะแล้วได้อะไร?

ชนะสงคราม ได้อำนาจ ได้พื้นที่ ได้ปลดปล่อย

แต่ได้ ความสงบหรือไม่?

สหรัฐชนะในสงครามโลก แต่ยังคงหวาดกลัวและสะสมอาวุธ

โซเวียตล่มสลาย แต่โลกก็ยังไม่ว่างจากสงคราม

ประเทศไทยชนะสงครามอินโดจีนทางยุทธศาสตร์ แต่เราได้สันติหรือได้การแบ่งแยกที่ลึกซึ้งกว่าเดิม?

ชัยชนะจากสงครามคือ “ชัยชนะชั่วคราว”

แต่ “ความรัก” ที่แท้จริงคือการหยุดการต่อสู้ทั้งภายนอกและภายใน

⸻

4. จะดีกว่าไหม ถ้าเราหยุดสู้… และเริ่มฟัง

สันติภาพไม่ได้เกิดจากการเจรจารัฐบาล

แต่เกิดจากจิตใจของแต่ละคนที่หยุดแบ่งแยก หยุดยึดมั่น หยุดปกป้อง “ของกู”

“The ending of conflict within is the beginning of intelligence.”

— Krishnamurti

การปฏิวัติที่แท้จริง คือการไม่ยอมให้ระบบความคิดควบคุมเรา

ไม่ใช่การไปต่อสู้กับอีกฝ่าย แต่เป็นการหยุดสร้าง “อีกฝ่าย” ขึ้นมาในความคิด

หยุดสงครามที่เกิดจากอคติ มายาคติ และตัวตน

⸻

5. บทส่งท้าย: ใครได้ ใครเสีย?

ผู้ได้คืออุตสาหกรรมอาวุธ

ผู้นำคือผู้มีอำนาจ

แต่ผู้เสียคือคนธรรมดา—พ่อแม่ที่สูญเสียลูก ชีวิตที่สูญเสียบ้าน และหัวใจที่เต็มไปด้วยความเกลียด

และถึงเราจะชนะสงครามทั้งโลก

ถ้าเรายังแพ้สงครามภายในใจ

เราก็ไม่มีวันรู้จักคำว่า “สันติ”

6. สงครามเริ่มที่ “ความคิด” ไม่ใช่ “ชายแดน”

หลายคนคิดว่าสงครามเริ่มจากการรุกราน การล่าอาณานิคม หรือความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์

แต่นักปรัชญาอย่าง กฤษณมูรติ และศิลปินอย่าง John Lennon มองลึกกว่านั้น — พวกเขาชี้ว่า

สงครามเริ่มจาก “ความคิดที่แบ่งแยก” ในใจของแต่ละคน

เมื่อคุณเริ่มเชื่อว่าฉันเป็นพุทธ เธอเป็นมุสลิม ฉันเป็นไทย เธอเป็นเขมร —

คุณก็ได้สร้าง “เขา-เรา” ขึ้นมาแล้ว

และจาก “เขา-เรา” ก็กลายเป็น “ศัตรู-มิตร”

และศัตรูนั้น — บ่อยครั้งไม่เคยรู้ตัวเลยด้วยซ้ำว่าเขาได้กลายเป็น “เป้า” ของความเกลียด

ในแง่นี้ เราทุกคนต่างเป็นผู้จุดไฟสงครามได้ แม้เพียงในความคิด

และในโลกที่เฝ้าปรารถนาสันติ — แค่การไม่เห็นด้วย ก็กลายเป็นอาวุธได้ หากขาดปัญญา

⸻

7. มายาคติ: ความรักชาติ กับ การถูกใช้

ใครบ้างได้ประโยชน์จากสงคราม?

บริษัทผลิตอาวุธ ผู้นำเผด็จการ รัฐบาลที่ต้องการเบี่ยงเบนความสนใจจากปัญหาเศรษฐกิจ

แต่พวกเขาไม่เคยพูดตรงๆ ว่า “เราต้องการสงครามเพื่อผลประโยชน์”

เขาใช้คำว่า “ชาติ” “ศาสนา” “ความมั่นคง” “เกียรติภูมิ” เพื่อกระตุ้นจิตวิญญาณให้มวลชนพร้อมตาย

คุณฆ่าคนเพื่อธง เพื่อเพลงชาติ เพื่อภาพในใจ

แล้วลูกคุณจะมีอนาคตที่สงบสุขจากธงได้อย่างไร?

นี่คือมายาคติที่ฝังลึกในระบบการศึกษาและวาทกรรมสาธารณะ —

ว่าชาติสำคัญกว่าชีวิต ว่าศาสนาบริสุทธิ์กว่าความรัก ว่าเกียรติภูมิสำคัญกว่าการเข้าใจซึ่งกันและกัน

⸻

8. “เขา” ที่ไม่มีอยู่จริง

John Lennon เคยแต่งเพลง Imagine เพื่อขอให้คน “จินตนาการ” ถึงโลกที่

ไม่มีประเทศ

ไม่มีศาสนา

ไม่มีความเป็นเจ้าของ

คนที่ยึดมั่นในระบบจะบอกว่านั่นคือ “โลกเพ้อฝัน”

แต่ความจริงคือระบบที่มีอยู่ต่างหากที่พาเราสู่ความหายนะซ้ำแล้วซ้ำเล่า

โลกเพ้อฝันของ Lennon อาจยังมาไม่ถึง — แต่โลกจริงของมนุษย์ที่ฆ่ากันเป็นล้านจากคำว่า “เขา” นั้น

กำลังเกิดขึ้นตรงหน้าเรา

ศัตรูตัวจริงของมนุษย์อาจไม่ใช่ประเทศอื่น

แต่อาจคือ ความไม่เข้าใจภายในใจตนเอง

⸻

9. ถ้าไม่สู้ แล้วจะเปลี่ยนโลกได้อย่างไร?

นี่คือคำถามที่นักปฏิวัติทุกยุคต้องเผชิญ

แต่กฤษณมูรติให้คำตอบที่ต่างไป — เขาบอกว่า

“การต่อสู้เพื่อเปลี่ยนแปลง ไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงที่แท้จริง”

เพราะการต่อสู้สร้างแรงต้าน และแรงต้านสร้างการแบ่งแยก

โลกจะเปลี่ยนได้ เมื่อคุณเปลี่ยนจิตภายใน

หยุดความขัดแย้งในใจ แล้วจิตที่เงียบจะเปล่งแสงแห่งปัญญา

⸻

10. ทางออกที่แท้จริง: ความรักที่ไม่มีขอบเขต

“รักชาติ” คือการรักคนที่ถือสัญชาติเดียวกับคุณ

แต่ “รักมนุษย์” คือการเห็นว่าทุกคนล้วนเหมือนกัน — ต่างเพียงภาษากับเสื้อผ้า

ถ้าเรารักเพียงประเทศเรา แล้วจะเรียกตนว่า “มนุษย์” ได้อย่างไร?

ถ้าศาสนาใดสอนให้เกลียดคนต่างศาสนา มันยังเป็นศาสนาจริงหรือไม่?

ถ้าอุดมการณ์ใดทำให้เราฆ่าได้โดยไม่รู้สึกผิด มันยังเป็นอุดมการณ์เพื่อมนุษย์จริงหรือ?

สงครามจะจบลงก็ต่อเมื่อมนุษย์เรียนรู้ที่จะรักกัน

โดยไม่มี “เงื่อนไขของธง” หรือ “กำแพงของคำสอน”

⸻

บทส่งท้าย: เราเลือกได้เสมอ — จะหยุด หรือจะสู้

โลกนี้ไม่ได้ต้องการผู้ชนะ

แต่มันต้องการผู้เข้าใจ

สงครามภายนอกจะไม่มีวันจบ จนกว่าเราจะรู้เท่าทันสงครามภายในตนเอง

และเมื่อเราสงบภายใน เราจะไม่ต้องการชัยชนะอีกเลย

เพราะ ไม่มีใครต้องแพ้ ในโลกที่ไม่มีใครเป็นศัตรู

#Siamstr #nostr