เมื่อจารีตและประเพณีท้องถิ่น ต้องถูกทำลายลงด้วยน้ำมือของผู้ซึ่งเรียกตนว่า "คนหัวก้าวหน้า" ด้วยคำว่า "งมงาย" บ้างล่ะ "ไร้สาระ" บ้างล่ะ แต่หากเรพิจารณาจารีตและวัฒนะรรมท้องถิ่นนั้นๆ หาใช่เพื่อความเชื่องมงายเพียงอย่างเดียว หากแต่แฝงไปซึ่งกุศโลบายต่างๆมากมายเกินกว่าที่จะสรุปอย่างมักง่ายว่าไร้ค่าได้ ประกอบกับช่วงนี้เป็น ช่วงประเพณีทอดกฐิน แอดจึงขอยกตัวอย่างประเพณีมาให้อ่านกัน
ประเพณีทอดกฐิน "กฐิน" หมายถึง "ไม้สะดึง หรือก็คือ ไม้ซึ่งมีไว้ขึงผ้าให้ตึง" เนื่องจากช่างที่เย็บผ้านั้นไม่ได้มีความชำนาญ ผ้ากฐินเกิดจากความร่วมมือของอุบาสก อุบาสิกาในสมัยนั้น ช่วยนั้นเย็บปักและนำไปถวายแก่พระภิกษุสงฆ์ในช่วงเวลาออกพรรษานั่นเอง
ในส่วนของประวัติความเป็นมา ขอเล่าโดยสังเขปว่า เมื่อสมัยพุทธกาล บรรดาพระภิกษุสงฆ์เดินทางไปยังเมืองสาวัตถีเพื่อพบกับพระพุทธเจ้าแต่ติดช่วงเข้าพรรษาจึงต้องหยุดจำพรรษาก่อน เมื่อผ่านพ้นไป 3 เดือนแล้ว ขณะนั้นฝนยังตกชุก พื้นดินยังเป็นหลุม เป็นโคลน ทำให้จีวรเปียกและมีโคลนเกาะ พระพุทธเจ้าเมื่อเห็นดังนั้นจึงไถ่ถามกลุ่มพระภิกษุกลุ่มดังกล่าว และอนุญาตให้มีการกรานกฐิน หรือ รับผ้านกฐินได้ ส่วนคนที่เริ่มถวายผ้ากฐินคนแรก คือนางวิสาขา จนเป็นประเพณีสืบต่อกันมาจนถึงทุกวันนี้
สำหรับประเพณีการทอดกฐินนั้น ได้รับเข้ามาประเทศไทยตั้งแต่เมื่อศาสนาพุทธเข้ามาสู้อาณาจักรสุโขทัย โดยหลังจากถือศีลมาตลอดช่วงเข้าพรรษา ผู้คนจะร่วมกันถวายผ้ากฐิน และจัดงานเลี้ยง แสดงมหรสพ ร้องเล่นครื้นเครง นับเป็นงานบุญครั้งใหญ่ประจำปี และประเพณีนี้ก็กระจายสู่แต่ละท้องถิ่นทั่วประเทศ แต่ละท้องถิ่นก็รายละเอียดทางประเพณีที่แตกต่างกันไปตามวัฒนธรรมนั้นๆ โดยมีจุดร่วมกันอย่างหนึ่ง ซึ่งคือ "การรวมใจของผู้คนให้เป็นหนึ่งเดียวกัน"
เมื่อพิจารณาถึงประเพณีดังกล่าวแล้วจะแสดงให้เห็นว่า วัฒนธรรมและจารีตประเพณีท้องถิ่นนั้น มีจุดประสงค์ก็เพื่อความสามัคคี การรวมจิตใจของผู้คน ซึ่งจะช่วยเพิ่มความแข็งแกร่งให้กับสถาบันท้องถิ่นนั้นๆ ซึ่ง...มันเป็นศัตรูกับอำนาจรวมศูนย์อย่างสถาบันรัฐ หากผู้คนแต่ละท้องถิ่นต่างแข็งแกร่งและมีความคิดเป็นของตน แต่เราก็สามารถอยู่ร่วมกันได้ด้วยระเบียบตามธรรมชาติ รัฐจะมีอำนาจควบคุมแทรกแซงได้อย่างไร จึงไม่แปลกใจหากกลุ่มคนซึ่งฝักใฝ่ในอำนาจรวมศูนย์ ฝันกลางวันถึงบรรชาแห่งสวรรค์เพียงหนึ่ง จะต้องการทำลายวัฒนธรรม จารีต ประเพณีท้องถิ่น เพื่อสถาบันท้องถิ่นที่อ่อนแอ เมื่อผู้คนไร้ซึ่งพลัง ซึ่งที่ยึดเหนี่ยวแล้ว รัฐจึงจะสามารถตั้งตนเป็นศาสดา และผูกขาดความงมงายไว้แต่เพียงผู้เดียวได้
มันไม่สำคัญว่าคุณจะเป็นคนดีแค่ไหน แต่เมื่อการกระทำของคุณคือทำลายและกดขี่ทุกคน เพื่อให้ขึ้นเป็นผู้ชนะเพียงหนึ่งบนซากแห่งความสิ้นหวังและความล่มสลาย ผู้ชนะแบบนี้เราสามารถเรียกได้ว่าเป็น "คนดี" ได้หรือไม่? มาลองร่วมกันโหลตแบบประชาธิปไตยแบบที่พวกเขาเล่านั้นยึดเป็นสรณะกัน
GM #siamstr #siamstrog