หนึ่งในพฤติกรรมออนไลน์
ที่เราพบได้บ่อยมากขึ้นทุกวันนี้
คือพฤติกรรม catfishing
.
มันคือการสร้างตัวตนใหม่ขึ้นมาในโลกออนไลน์
ซึ่งมีลักษณะต่างจากตัวตนจริงๆในโลกออฟไลน์อย่างชัดเจน
.
ยกตัวอย่างเช่น
.
ตัวตนในโลกออฟไลน์มีรูปร่างอ้วน
แต่ภาพโปรไฟล์ในโลกออนไลน์มีรูปร่างผอม
(อาจจะใช้รูปคนอื่นที่ไม่ใช่ตัวเอง)
.
ตัวตนในโลกออฟไลน์มีนิสัยขี้อาย
แต่เวลาพิมพ์แชทในโลกออนไลน์จะช่างคุย
.
ตัวตนในโลกออฟไลน์วางตัวเป็นผู้ชาย
แต่ตัวตนในโลกออนไลน์วางตัวเป็นเกย์
.
เป็นต้น
.
จากนั้น
ก็จะมีการนำตัวตนที่สร้างขึ้นมาใหม่ในโลกออนไลน์นี้
(ซึ่งแตกต่างจากตัวตนในโลกออฟไลน์)
ไปติดต่อผู้คนตามช่องทางต่างๆในโลกออนไลน์ (เช่น ในแอพหาคู่)
.
ซึ่งแน่นอนครับว่า ต่อให้คนที่ทำพฤติกรรม catfishing
จะพยายาม “ปกปิด” ตัวตนของเขาในโลกออฟไลน์ขนาดไหน
.
ในที่สุดแล้ว ความจริงก็จะถูก “เปิดเผย”
ซึ่งอาจส่งผลให้คนที่เจอกับพฤติกรรม catfishing
รู้สึกอับอาย รู้สึกถูกหักหลัง หรือแม้กระทั่ง
รู้สึกกลัวที่จะไว้วางใจคนอื่นในอนาคตอีก
.
นอกจากนี้ เจ้าตัวที่ทำพฤติกรรม catfishing เอง
ก็มีแนวโน้มที่จะรู้สึกเหน็ดเหนื่อยและหวาดกลัว
กับการพยายาม “ปกปิด” ตัวตนในโลกออฟไลน์ไม่ให้คนอื่นรู้อีกด้วย
.
แต่แม้คนที่ทำพฤติกรรม catfishing จะตระหนักถึง
ผลกระทบทางลบของพฤติกรรม catfishing เหล่านี้
เขาก็ยังคงตัดสินใจที่จะทำพฤติกรรม catfishing อยู่ดี
.
อะไรที่ทำให้เขาตัดสินใจเช่นนั้น?
.
วันนี้ ผมมีคำตอบ (บางส่วน) มานำเสนอครับ
.
# 1
.
คนที่มีพฤติกรรม catfishing อาจจะพบว่า
เขาไม่สามารถ “เป็นตัวของตัวเอง” ในโลกออฟไลน์ได้เต็มที่
เขาจึงแสดงความเป็น “ตัวของตัวเอง” อย่างเต็มที่ในโลกออนไลน์แทน
.
ยกตัวอย่างเช่น
เขาไม่สามารถวางท่าทีเป็นเกย์ในชีวิตออฟไลน์ได้
(เพราะคนรอบตัวไม่ยอมรับหรือแอนตี้ LGBTQ+)
เขาจะวางท่าทีเป็นเกย์ได้เต็มที่ในโลกออนไลน์เท่านั้น
เขาจึงตัดสินใจทำพฤติกรรม catfishing ขึ้น
เป็นต้น
.
# 2
.
เขารู้สึกเหงาและโดดเดี่ยว แต่เขากลัวว่า
หากเขาเริ่มต้นสานสัมพันธ์กับใครก็ตามในชีวิตออฟไลน์
และเขาถูกคนอื่นปฏิเสธขึ้นมา เขาจะรับมือได้ไม่ไหว
.
เขาจึงตัดสินใจสร้างตัวตนที่ “สมบูรณ์แบบ” ในโลกออนไลน์ขึ้นมา
(ซึ่งเป็นตัวตนที่เขาคิดว่าไม่น่าจะถูกคนอื่นปฏิเสธ)
และแสวงหา connection ในโลกออนไลน์แทน
.
# 3
.
เขาไม่ชอบตัวเองในโลกออฟไลน์
เขาจึงสร้างตัวตนที่เขาอยากจะเป็นขึ้นมาในโลกออนไลน์
เพื่อที่อย่างน้อยที่สุด เขาจะได้รู้สึกดีกับตัวเองขึ้น (บ้าง)
.
ยกตัวอย่างเช่น
ในโลกออฟไลน์
เขาเป็นคนที่ไม่มีความมั่นใจในตัวเองเลย
เขาจึงสร้างตัวตนใหม่ในโลกออนไลน์
ที่เขามีปฏิสัมพันธ์กับทุกคนด้วยความมั่นใจเต็มร้อย
เป็นต้น
.
# 4
.
เขาต้องการทดสอบความสามารถของตัวเอง
ว่าจะสามารถหลอกคนอื่นได้มากน้อยแค่ไหน
เขาจึงตัดสินใจสร้างตัวตนใหม่ขึ้นมาในโลกออนไลน์
เพื่อ “ภารกิจ” นี้โดยเฉพาะ
(ใช่ครับ เหตุผลข้อนี้ฟังดู “ชั่วร้าย” พอตัวเลยครับ)
.
อ้างอิง
https://doi.org/10.1007/s10591-022-09646-5
https://doi.org/10.1080/19359705.2019.1587729
https://doi.org/10.1080/14681994.2020.1714577
https://doi.org/10.1080/00918369.2016.1194112
https://doi.org/10.1089/1094931041291295
#จิตวิทยา #siamstr