#siamstr

“อำนาจ” ช่างเป็นสิ่งที่หอมหวาน ใครต่อใครต่างบอกว่า มันเป็นเสมือนเครื่องมือช่วยให้เราได้ในทุกสิ่งที่ต้องการ เเต่เราเคยสงสัยหรือไม่ว่ามีเหตุผลอะไรบ้าง ที่ทำให้มนุษย์ต้องการอำนาจอย่างแท้จริง

.

ในทางสังคมศาสตร์และการเมือง อํานาจคือความสามารถของบุคคลที่มีอิทธิพลต่อการกระทํา ความเชื่อ หรือพฤติกรรมของผู้อื่น ซึ่งนักเศรษฐศาสตร์และนักสังคมวิทยาอย่าง Max Weber ได้ระบุอํานาจไว้ 3 ประเภท คืออํานาจจากสังคม อํานาจโดยชอบธรรมทางกฎหมาย และอํานาจส่วนตัว

.

ทั้ง 3 ข้อนี้ มีส่วนประกอบไปด้วยอิทธิพลจากการพยายามเปลี่ยนพฤติกรรมของผู้อื่นโดยการโน้มน้าวให้อีกฝ่ายคล้อยตาม ซึ่งบุคคลนั้นต้องมีศักยภาพหรือความสามารถมากพอจนเป็นที่ยอมรับของกลุ่ม และมักจะเกิดขึ้นกับบุคคลที่ต้องพึ่งพาอาศัยแลกเปลี่ยนผลประโยชน์ซึ่งกันและกัน

.

เมื่อเกิดอาการกลัวการสูญเสียผลประโยชน์ คนเหล่านี้จึงได้คิดค้นกลยุทธ์ให้ตนเองมีอำนาจเพื่อควบคุมอีกฝ่าย รวมถึงการใช้อิทธิพลของตนให้มีอภิสิทธิ์เหนือผู้อื่น ถึงแม้ว่าพวกเขาจะกระทำความผิดก็ยังไม่ได้รับการลงโทษอยู่ดี และมักจะพบเห็นได้กับผู้ที่มียศถาบรรดาศักดิ์ที่ดำรงตำแหน่งสูง ทำให้ผู้อื่นต้อง ปรนนิบัติรับใช้เกรงกลัว จนลุกลามเป็นการใช้อำนาจตามใจชอบเกินขอบเขตหน้าที่ของตน

.

ทั้งนี้สาเหตุสำคัญของอำนาจมีแหล่งที่มาหลายปัจจัย อาทิเช่น ได้รับมอบอำนาจโดยชอบตามกฎหมาย รวมถึงมาจากการเป็นที่นิยมชมชอบของสังคม นอกจากนี้อำนาจยังเกิดจากความสามารถได้เช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นความเชี่ยวชาญ การบังคับข่มขู่ และการมอบหมายอำนาจให้เพื่อเป็นรางวัล

.

จะพบว่าแรงจูงใจแต่ละประเภทนําไปสู่พฤติกรรม และผลลัพธ์ความเป็นผู้นําที่แตกต่างกัน บรรดาผู้ที่แสวงหาอํานาจในการควบคุมผู้อื่นมักจะมีสิทธิพิเศษทางสังคม ไม่ว่าจะเป็นการใช้อำนาจหน้าที่ที่เหนือกว่าในการเจรจาต่อรอง เพื่อเอื้ออำนวยผลประโยชน์และความสะดวกสบายให้แก่ตนเอง

.

ซึ่งทฤษฎีอํานาจทางสังคมวิทยาแต่ละทฤษฎีนําเสนอมุมมองของตนเองเกี่ยวกับการใช้อํานาจทางสังคม ในรูปแบบที่แตกต่างกันออกไป ไม่ว่าจะเป็นบริบททางการเมือง การปกครองทรัพยากรทางเศรษฐกิจ และอำนาจทางวัฒนธรรม เมื่อเราต้องอยู่ร่วมกันในสังคม จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องศึกษาการใช้อำนาจในเชิงบวก และรู้เท่าทันอำนาจเชิงลบ

.

นอกจากนี้ ผลรายงานการวิจัยจากมหาวิทยาลัยกรุงปักกิ่ง ยังชี้ให้เห็นว่าเมื่อคนเรามีอำนาจในการกระทำต่อผู้อื่น โดยไม่ต้องรับผิดชอบต่อพฤติกรรมของตนเอง พวกเขาจะรู้สึกสนุกสนานกับการกลั่นแกล้งผู้อื่นอย่างไร้ความปราณี ซ้ำยังถูกค้นพบว่าภาพความทรงจำในอดีตของผู้กระทำนั้นเคยเป็นเหยื่อมาก่อน และถูกกระทำในรูปแบบเดียวกัน จึงส่งผลให้พฤติกรรมเหล่านี้เป็นวัฎจักรวนเวียน

.

สุดท้ายแล้วความปรารถนาอำนาจของมนุษย์ อาจไม่ได้ต้องการความยิ่งใหญ่เหนือผู้อื่นเสมอไป ทว่าเป็นเพียงเกมชีวิตที่ต้องต่อสู้เมื่อตนเองไม่ได้รับความเป็นธรรม แต่อย่างไรก็ตามหากใช้ในทางที่ผิดมันจะเป็นเสมือนดาบสองคมและย้อนกลับมาทำร้ายตัวเราเองได้เสมอ

.

Author : Erael

.

Refer :