ทำไม "เงิน" ที่เป็นหน่วยสำหรับใช้วัดมูลค่า ถึงไม่มีความเป็นมาตรฐาน และสามารถเปลี่ยนแปลงแก้ไขได้ตามความต้องการของผู้ที่กำกับดูแล?

จากเมล็ดข้าว สู่ก้อนน้ำแข็ง จากความหนาแน่นของน้ำ สู่แท่งโลหะแพลตตินั่ม จากแท่งโลหะแพลตตินั่ม สู่แพลตตินั่ม-อิริเดียมอัลลอย จากแพลตตินั่ม-อิริเดียมอัลลลอย สู่ค่าความคงที่ของจักรวาล (physical constants)

จากการนิยามค่ามาตรฐานด้วยวัสดุที่เสื่อมสภาพไปตามกาลเวลา สู่ค่าคงที่ทางฟิสิกส์ที่อนุมานว่าจะมีค่าคงที่ตลอดไป

เรามีความพยายามในการค้นหามาตรฐานที่จะนำมาใช้สำหรับการชั่งน้ำหนักเพื่อให้คนทั้งโลกได้ใช้เป็นมาตรฐานเดียวกัน ที่จะไม่สร้างความได้เปรียบเสียเปรียบ ไม่ว่าที่ใด เมื่อไหร่ก็ตามในโลก เมื่อมีการชั่งน้ำหนัก 1 กิโลกรัม จะเท่ากับ 1 กิโลกรัมอยู่เสมอ

หากเราไปจ่ายตลาดสดเราจะพบเห็นการชั่งน้ำหนักสิ่งของด้วยตราชั่งที่เป็นแบบสเกลเข็ม เรามาลองจินตนาการอะไรเล่น ๆ เป็นบทบาทสมมติกันดู

ตราชั่งที่เราเห็นในตลาด เป็นตราชั่งแบบสเกลเข็ม ที่หน้าปัดจะมีเข็มที่ใช้ชี้บอกน้ำหนักสิ่งของเมื่อชั่ง และสเกลที่จะมีเส้นขีดยาวเท่ากับ 1 กิโลกรัม และขีดเล็ก ๆ ในช่องระหว่างขีดยาว อีก 9 ขีด

ตราชั่งนี้มีพิกัดการชั่งน้ำหนักได้สูงสุดที่ 20 กิโลกรัม ก็คือมีสเกลที่เป็นเส้นขีดยาวถ้านับจาก 0 คือ 21 ขีดยาว

เราได้ขอซื้อเนื้อจากแม่ค้า 5 กิโลกรัม แม่ค้าก็ทำการชั่งน้ำหนักเนื้อให้เรา 5 กิโลกรัม ถ้าน้ำหนักเกินแม่ค้าจะเฉือนเนื้อออก ถ้าขาดแม่ค้าจะหาเนื้อมาเพิ่มให้เรา เข็มบนตราชั่งขยับไปที่ขีด 5 กิโลกรัมพอดี เราได้เนื้อที่ซื้อกลับบ้าน

จะเกิดอะไรขึ้นหากแม่ค้าใช้ตราชั่งเครื่องเดิมแต่แอบเปลี่ยนหน้าปัดจากพิกัด 20 กิโลกรัม เป็น 25 กิโลกรัม ตอนนี้แม่ค้ามีตราชั่งที่มีปริมาณขีดบนหน้าปัดเพิ่มมาเป็น 26 ขีด เบียดเสียดกันอยู่บนหน้าปัด

วันถัดมาเราไปตลาดแล้วขอซื้อเนื้อจากแม่ค้าคนเดิม น้ำหนัก 5 กิโลกรัม แม่ค้าหยิบเนื้อขนาด 5 กิโลกรัมที่ถูกตัดแบ่งเตรียมเอาไว้เมื่อวาน ก่อนจะมีการแอบเปลี่ยนหน้าปัดของตราชั่ง มาชั่งน้ำหนักให้เราดู

เรากับแม่ค้าพบว่า เนื้อที่นำมาชั่งตอนนี้เข็มของตราชั่งขยับชี้ไปที่ 6 กิโลกรัม กับ อีก 2 ขีด แม่ค้าบอกกับเราว่า "จะให้ตัดเฉือนเนื้อออกให้เหลือ 5 กิโลกรัม หรือจะจ่ายเงินเพิ่มแล้วเอาเนื้อก้อนนี้ไป"

ความสงสัยจึงบังเกิด เหมือนพอจะจำได้ว่าเข็มบนตราชั่งมันก็ชี้อยู่ที่เดิมเหมือนเมื่อวาน (ในความเป็นจริงมันแยกไม่ออกหรอก แต่เรากำลังจินตนาการอยู่) ทำไมมันเป็น 6 กิโลกรัม กับ 2 ขีด พอสังเกตดูอีกที ตราชั่งนี้มันถูกเปลี่ยนเป็นพิกัด 25 กิโลกรัม แม่ค้าไม่ใช้ตราชั่งเดียวกันกับเมื่อวาน?

"แม่ค้าครับ แม่ค้าเปลี่ยนตราชั่งหรอครับ" เราถามกับแม่ค้า "ใช่ ฉันเปลี่ยนตราชั่งใหม่เพื่อใช้รองรับความต้องการของลูกค้าที่อาจจะมาซื้อเนื้อที่ 25 กิโลกรัม ถ้าเอาตราชั่งพิกัด 20 กิโลกรัมชั่งเนื้อ เครื่องมันจะพัง"

และด้วยความทันเหลี่ยม "แม่ค้าช่วยชั่งเนื้อ 25 กิโลกรัม ให้ผมดูหน่อยได้มั้ยครับ เผื่อว่าผมอยากจะซื้อเนื้อ 25 กิโลกรัม" แน่นอนว่าถ้าแม่ค้าหยิบเนื้อ 25 กิโลกรัม มาชั่งบนตราชั่งพิกัด 20 กิโลกรัม ที่ถูกดัดแปลงสเกลบนหน้าปัด ตราชั่งจะต้องพังอย่างแน่นอน

"ไม่ขาย ไปซื้อร้านอื่น"

แน่นอนว่าเราคงไปเลือกซื้อเนื้อกับร้านอื่นที่ไม่ได้โกงสเกลตราชั่งกับเรา เพราะเราไม่รู้ว่าแม่ค้าคนนี้จะแอบเพิ่มสเกลบนตราชั่งเข้ามาอีกมากเท่าไหร่

เพราะว่าแม่ค้าไม่สามารถที่จะโกงได้ด้วยการเปลี่ยนค่าแรงโน้มถ่วงของโลกที่ 9.807 m/s² ได้ วิธีการที่ใช้ก็เลยเป็นการบิดเบือนความเป็นจริงที่ตามองเห็น

ถ้าหากเปรียบเงินที่เรามีในวันนี้กับสเกลบนตราชั่งที่ถูกโกงก็คงไม่ต่างกันเท่าไรนัก เงินเป็นหน่วยที่เราใช้ในการวัดมูลค่าของสิ่งของ และตลอดเวลาที่ผ่านมาเราใช้ตราชั่งเงินตราเครื่องเดิม แต่ที่ไม่เหมือนเดิมคือปริมาณสเกลบนตราชั่งที่ถูกเพิ่มเข้ามาอย่างมหาศาล ถูกเบียดเสียดอัดแน่นกันอยู่บนหน้าปัดจนแทบจะไม่มีที่ให้เพิ่มมันเข้ามาอีกแล้ว

ว่าด้วยเศรษฐกิจมีความต้องการขยายตัวและเติบโต จึงเป็นข้ออ้างที่ใช้ในการเพิ่มปริมาณเงินออกมาอย่างไม่มีการจำกัด เพื่อให้มีปริมาณเพียงพอกับความต้องการ

สิ่งที่ควรทำกลับไม่ใช่การสร้างตราชั่งเงินตราที่แข็งแรงเพื่อรับน้ำหนัก พวกเขาเอาแต่เพิ่มสเกลที่ดูหลอกตา ราวกับว่ามันแบกรับได้ทุกสิ่ง

ซ้ำร้ายคือผู้คนที่ถือหน่วยบนสเกลตราชั่งเงินตรานี้จะไม่มีวันหา หรือมีสเกลได้มากพอเมื่อเทียบกับปริมาณของสเกลที่ถูกเพิ่มเข้ามา

เหมือนน้ำหนักของเนื้อที่มี 5 กิโลกรัมเท่าเดิม บนตราชั่งที่ผิดเพียนจะต้องหาสเกลมาเพิ่มให้มากพอเพื่อที่จะให้ได้เนื้อนั้นมา หรือต้องยอมได้เนื้อที่มีขนาดเล็กลงไป

เป็นความผิดของใคร?

ถ้าหากมีตัวเลือกให้เลือกได้ ถ้าหากมีตราชั่งเงินตราที่ทุกคนรู้เหมือน ๆ กันทั้งโลกว่ามีสเกลอยู่เท่าไรบนหน้าปัด รู้เหมือนกันว่ามันจะไม่ถูกเปลี่ยนแปลง หรือแก้ไขในภายหลังไม่ว่าจะผ่านวันเวลาไปยาวนานแค่ไหน ตราชั่งที่มอบกฏแห่งความเท่าเทียมที่จะไม่มีใครได้เปรียบเสียเปรียบกันเมื่อทำการใช้มันเพื่อชั่งวัดมูลค่า

ตราชั่งที่จะไม่คดโกงวันและเวลาในชีวิตของเรา เพื่อให้เราได้ส่งต่อมอบมันไปให้กับลูกและหลาน

#thainostrich #siamstr