ศาสนาคืออะไร ?

ตอนเด็กๆ ผมมักจะโดนบังคับให้ไปวัดทำบุญตามความคาดหวังของผู้ใหญ่

หรือหลายครั้ง ก็จะมีโอกาสได้ไปศึกษาธรรมะ

แต่ผมกลับรู้สึกอึดอัดใจและเกิดคำถามมากมาย

ทำไมต้องมา ?

งมงายจัง จะศึกษาไปเพื่ออะไร ?

เต็มไปด้วยข้อกำหนดที่ถ้าไม่ทำ ก็ถูกบอกว่าเป็นบาป

ทุกคนคงเคยได้ยินคำบอกว่า ศาสนาคือที่ยึดเหนี่ยวจิตใจ

งั้นถ้าเรามีอะไรที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของเราได้ สิ่งนั้นก็คือศาสนางั้นเหรอ

มีครั้งหนึ่ง ขณะนั่งรถแท็กซี่ ผมถามคนขับว่า พี่คิดว่าอะไรสำคัญที่สุดในชีวิต

เขาหันกลับมาตอบอย่างรวดเร็วว่า

"เงินครับ .... เงินคือพระเจ้า"

ถ้างั้นแสดงว่า เงิน คือศาสนา ของคนๆ นี้งั้นเหรอ...

ย้อนกลับไปสมัยที่เราเรียนวิชาศาสนาในโรงเรียน

สิ่งที่เราเรียน ส่วนใหญ่ก็จะเป็นเรื่องของประวัติของศาสนานั้นๆ เกิดขึ้นเมื่อไหร่ ใครคือศาสดา และคำสอนแบบเปลือกๆ ที่อยู่บนหนังสือเรียน

หลังจากที่เรียนครบทุกศาสนาแล้ว คุณครูก็จะปิดท้ายด้วยคำพูดที่สวยหรูว่า

"ทุกศาสนา สอนให้คนเป็นคนดี"

งั้นการที่คุณไม่มีศาสนา คุณเป็นคนดีไม่ได้เหรอ ?

งั้นทำไมบางคน เพราะความเชื่อทางศาสนา

ถึงยอมทำร้ายคนมากมาย ทำร้ายคนที่ขัดต่อความเชื่อของเขา

ถ้าเราบอกว่าศาสนาคือเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจ

งั้นคงต้องเริ่มตั้งคำถามกับตัวเองก่อนว่า เราต้องการอะไร ?

และเรากำลังแสวงหาอะไร ?

บางคนอาจต้องการแค่บ้านสักหลัง กับแมวสักตัว ถ้าอย่างนั้น ‘ศาสนา’ ของเขาจะเรียกว่า วัตถุนิยมงั้นหรือ?

ถ้างั้นศาสนาอาจจะไม่ใช่คำตอบ

แต่มันคือเครื่องมือในการค้นหาคำตอบของคำถามที่เรามีอยู่

แต่ถ้าเราเชื่อโดยขาดซึ่งเป้าหมายของตัวเอง มันก็ไม่ต่างจากการที่เรา

เอาเงินไปฝากไว้ในกองทุน และหวังว่ากองทุนจะสร้างผลตอบแทนให้เรา

โดยที่เรานอนตีพุงอยู่บ้าน

เราเอาตัวเองไปผูกไว้กับความเชื่อของศาสนา โดยหวังว่า

โลกหน้าจะพาเราไปพบชีวิตที่แท้จริง

แต่ถ้ามองจากรากฐานแล้ว เราจะเห็นว่าสัตว์ทุกชนิด ล้วนรักความสุข

และเกลียดความทุกข์ ทั้งนั้น

คนที่เห็นเงินเป็นพระเจ้า ก็ไม่ได้ผิดเลย เพราะเขากำลังทุกข์จากการไม่มีเงิน

คนที่ไม่นับถือศาสนาอะไรเลย ก็ไม่ได้ผิดเลย เพราะเขากำลังทุกข์ถ้าต้องมาเดินตามข้อบังคับของศาสนา

คนที่ต้องการแค่ บ้านสักหลัง กับแมวสักตัว ก็ไม่ได้ผิดเลย เพราะเขาต้องการความสุขแบบนั้น จึงแสวงหาสิ่งที่จะนำความสุขมาให้แบบนั้น

แต่สิ่งเหล่านี้คือสิ่งที่เราต้องการ "จริงๆ" ไหม

งั้นเรามาดูศาสนา ที่เรารู้จักกันจริงๆ บ้าง

อะไรคือ "คำถาม" ที่ทำให้พระพุทธองค์ต้องออกแสวงหาคำตอบ

หลายคนบอกว่า เพราะต้องการพ้นการเวียนว่ายตายเกิด พ้นจากการ เกิด แก่ เจ็บตาย

คนที่ไม่เชื่อในการเวียนว่ายตายเกิดก็จะต่อต้านแนวคิดพุทธศาสนาทันที

พระพุทธองค์ ไม่ว่าจะองค์ไหนก็ตามล้วนแต่แสวงหาหนทางของการพ้นทุกข์

คำว่าพ้นทุกข์ในที่นี้ ไม่ใช่ทุกข์เพราะภายนอก แต่คือทุกข์ภายใน

ทุกข์ที่ไม่ว่าเราจะเอาเงินมากมายขนาดไหนมากอง ก็ไม่สามารถแก้มันได้

และลองคิดดู มนุษย์เรา ไม่ว่าจะรวยอยู่บนจุดสูงสุด หรือจนที่สุด

ก็ล้วนแต่ทุกข์ เพียงแค่ทุกข์ไม่เหมือนกัน

คนรวย ก็ทุกข์อย่างคนรวย

คนจนก็ทุกข์อย่างคนจน

นี่คือสิ่งที่พระพุทธองค์ต้องการค้นหาทางออก

จนได้พบว่าการจะพ้นทุกข์ได้ ไม่ได้พ้นที่ไหนไกลเลย

พ้นที่จิต พ้นที่ใจ

เพราะหากใจยังไม่พ้นทุกข์

ใจยังยึดติด

ต่อให้อยู่สุดขอบจักรวาล

เราก็ยัง... ทุกข์

และไม่มีมีใครที่จะพาเราให้พ้นทุกข์นี้ได้

นอกจากตัวเราเอง

ดังนั้นปัญหามันไม่ใช่ว่า ศาสนา คืออะไร? มีข้อบังคับอย่างไร

ปัญหามันอยู่ที่ว่า ตัวเราเอง ต้องการค้นหาอะไร ?

#siamstr

#ธรรมะนอกตำรา