อะไรคือคุณลักษณะที่สำคัญ
ของคนที่มีสุขภาพจิตดี?
.
.
.
ทันทีที่ผมเห็นคำถามนี้
ในใจผมจะนึกถึงคนๆหนึ่งขึ้นมาเลยครับ
.
.
.
คนๆนั้นคือ Viktor Frankl
.
.
.
Frankl เป็นจิตแพทย์ชาวยิว
ที่มีชีวิตอยู่ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2
.
.
.
และเช่นเดียวกันกับชาวยิวจำนวนมากในช่วงนั้น
Frankl ใช้ชีวิตอยู่หลายปีในฐานะนักโทษของค่ายกักกันนาซี
.
.
.
ซึ่งภายในค่ายกักกันนาซีนั้น
Frankl เผชิญกับการถูกปฏิบัติ
ราวกับว่าเขาไม่ใช่มนุษย์…ในหลากหลายรูปแบบ
.
.
.
(หากใครต้องการรู้เรื่องราวของ Frankl เพิ่มเติม
สามารถอ่านหนังสือของ Frankl
ที่ชื่อว่า Man’s Search for Meaning ได้ครับ)
.
.
.
แต่ถึงกระนั้น
Frankl ก็ผ่านพ้นความโหดร้ายในช่วงนั้นมาได้
โดยที่ยังคงมีสุขภาพใจที่แข็งแกร่งอยู่!
.
.
.
ด้วยเหตุนี้
คำถามสำคัญก็คือ…
.
.
.
อะไรคือ “ความลับ” ของ Frankl กันนะ?
.
.
.
ผมมองว่า
“ความลับ” ของ Frankl
ปรากฎอยู่ในคำพูดดังต่อไปนี้ของเขาครับ
.
.
.
“Everything can be taken from a man but one thing: the last of the human freedoms—to choose one's attitude in any given set of circumstances, to choose one's own way.”
.
.
.
“สิ่งต่างๆล้วนสามารถถูกพรากไปจากเราได้ แต่มีสิ่งหนึ่งที่ไม่มีใครสามารถพรากไปจากเราได้ สิ่งนั้นคืออิสรภาพของเราที่จะเลือกทัศนคติที่เรามีต่อสถานการณ์ต่างๆที่เราเผชิญ มันคืออิสรภาพของเราที่จะเลือกวิถีของเราเอง”
.
.
.
ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 นั้น
หลายสิ่งที่มีค่า…ล้วนถูกพรากไปจากชีวิตของ Frankl
.
.
.
ทั้งพ่อแม่ ภรรยา ชีวิตความเป็นอยู่ที่ดี ความเคารพนับถือที่ผู้คนมีให้ (ด้วยความที่ Frankl เป็นหมอ) ฯลฯ
.
.
.
แม้กระทั่งชื่อของ Frankl เอง
ก็ยังถูกพรากไปในช่วงเวลาที่เขาอยู่ในค่ายกักกันนั้นด้วย!
.
.
.
(เพราะนักโทษทุกคนที่อยู่ในค่ายจะถูก “ตีตรา” ด้วยตัวเลข
และตัวเลขดังกล่าวก็จะกลายเป็น “ชื่อ” ของเขาในค่ายนั้น)
.
.
.
แต่ถึงกระนั้น
สิ่งหนึ่งที่ไม่มีใครสามารถพรากไปจาก Frankl ได้
คือท่าทีที่ Frankl เผชิญหน้ากับเหตุการณ์ที่เลวร้ายนี้
.
.
.
Frankl สามารถเลือกได้ว่า
เขาจะเผชิญหน้ากับเหตุการณ์ที่เลวร้ายนี้อย่างไร
.
.
.
ระหว่างการเผชิญหน้ากับเหตุการณ์ที่เลวร้ายนี้ด้วยท่าทีที่ “ยืนหยัด”
กับการเผชิญหน้ากับเหตุการณ์ที่เลวร้ายนี้ด้วยท่าทีที่ “ยอมจำนน”
.
.
.
ตัว Frankl นั้น
เขาเลือกที่จะเผชิญหน้ากับเหตุการณ์ในค่ายกักกัน
ด้วยท่าทีที่ “ยืนหยัด”
.
.
.
และไม่ใช่เพียงแค่ตัว Frankl เท่านั้น
Frankl บอกว่า นักโทษจำนวนไม่น้อยในค่ายกักกัน
ก็เลือกที่จะเผชิญหน้ากับความดำมืดของชีวิตในค่ายกักกัน
ด้วยท่าทีที่ “ยืนหยัด” เช่นกัน
.
.
.
ซึ่ง Frankl สังเกตเห็นว่า
นักโทษที่เผชิญหน้ากับความดำมืดของชีวิตในค่ายกักกันด้วยท่าทีที่ “ยืนหยัด” นั้น มีแนวโน้มที่จะมีสุขภาพจิตที่ดีกว่า (เมื่อเทียบกับนักโทษที่มีท่าทีที่ “ยอมจำนน”) อย่างชัดเจนไม่น้อยเลยทีเดียว
.
.
.
ฉะนั้น
หากเราจะวกกลับไปที่คำถามตั้งต้น
ที่ผมเขียนไว้ในตอนต้นของบทความนี้
.
.
.
อะไรคือคุณลักษณะที่สำคัญ
ของคนที่มีสุขภาพจิตดี?
.
.
.
ถ้าจะให้ผมเดาใจ Frankl ล่ะก็
หาก Frankl เจอกับคำถามนี้
Frankl ก็คงจะให้คำตอบว่า…
.
.
.
คุณลักษณะที่สำคัญของคนที่มีสุขภาพจิตดี
คือการตระหนักถึงอิสรภาพในการเลือกทัศนคติที่เรามีต่อสถานการณ์ต่างๆที่เราเผชิญ (ไม่ว่าสถานการณ์ดังกล่าวจะเลวร้ายเพียงใดก็ตาม) และการเลือกที่จะเผชิญหน้ากับสถานการณ์ที่เลวร้ายในชีวิตของเราด้วยท่าทีที่ “ยืนหยัด” (ไม่ใช่ “ยอมจำนน”) ครับ!
#siamstr #จิตวิทยา