## **ทุนที่มองไม่เห็น..**

ในระหว่างคลาสเรียนเศรษฐศาสตร์แม่งต้องง่ายของพี่ชิตเมื่อวันก่อน มีเรื่องนึงที่ทำให้ผมสนใจมาก คือเรื่อง Capital (ทุน) ซึ่งคนส่วนใหญ่มักจะมองว่ามันคือ เงิน (Money) อย่างเดียว แต่เอาจริงๆ แล้วมันมีอะไรมากกว่านั้นเยอะ ทั้ง Capital goods และอื่นๆ อีกเพียบ

ที่ผมสะดุดใจสุดๆ คือ เรื่องการสะสมทุนที่เป็น **Reputation** เพราะผมรู้สึกว่าแทบไม่ค่อยมีใครเคยใส่ใจเรื่องนี้อย่างจริงๆ จังๆ ไม่เกิดขึ้นบน Philopsophy หรือ Practical ideology ส่วนใหญ่เป็นเรื่องของการสร้างภาพลักษณ์ให้ดูดี ฉาบฉวย ชื่อเสียงยอดไลก์ปลอมๆ หรือการแสวงหาชื่อเสียงเพื่อตัวเองเพียงอย่างเดียว

ไม่ได้เป็นการค้นหาคุณค่าที่แท้จริงในชีวิต สร้างคุณค่าที่ยั่งยืนให้กับตนเองและผู้อื่น เป็นการสร้างเครือข่ายที่แข็งแกร่ง และเป็นการมีส่วนร่วมในการสร้างสรรค์สังคมที่ดีขึ้น เพื่อการเติบโตของเน็ตเวิร์ค

แกเล่าให้ฟังว่า.. แกมองตัวเองเป็นคนตัวเล็ก ๆ ในสังคม ต้นทุนชีวิตก็ไม่ได้ดีอะไร การจะไปสู้กับบิ๊กหรือรใหญ่มันเป็นเรื่องยาก แกเลยเลือกที่จะยึดแนวทางตามหลักการ Decentralized network สร้างคอมมูนิตี้แบบกระจายศูนย์ที่ยั่งยืน มองการณ์ไกล Low time preference

สร้างทีมงานที่แข็งแกร่งและมีคุณภาพ เน้นที่การทำงานร่วมกัน การสร้างสรรค์ แบ่งปันคุณค่า (Value for Value) เป็นแนวคิดที่สอดคล้องกับการสร้าง Reputation ที่ยั่งยืน ไม่แปลกที่ผมกับพี่ชิตแม้จะคุยกันน้อยแต่ก็มีบางอย่างที่ touch กันอยู่ตลอดเวลาอย่างน่าประหลาดใจ

ในมุมมองของเศรษฐศาสตร์สำนักออสเตรียน Reputation สามารถถูกพิจารณาว่าเป็น “ทุน”ได้ (แม้จะไม่ได้ระบุ Reputation ไว้ชัดเจนว่าเป็นทุนประเภทหนึ่ง แต่แนวคิดและหลักการของสำนักออสเตรียนสามารถนำมาปรับใช้กับ Reputation ได้ ซึ่งจะช่วยให้เราเข้าใจและบริหารจัดการ Reputation ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น) เนื่องจากมีคุณลักษณะที่สอดคล้องกับแนวคิดเรื่องทุนของสำนักออสเตรียนหลายประการ

สิ่งนี้สะสมได้จากการกระทำและการมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นในระยะเวลาหนึ่ง คล้ายกับการสะสมทุนทางกายภาพหรือเงินทุน

การสร้างและรักษา Reputation ต้องใช้ความพยายามและทรัพยากร ซึ่งถือเป็นการลงทุนรูปแบบหนึ่ง

Reputation ที่ดีสามารถนำมาซึ่งผลตอบแทนในอนาคต เช่น โอกาสทางธุรกิจที่ดีขึ้น ความน่าเชื่อถือที่เพิ่มขึ้น และความสามารถในการเข้าถึงทรัพยากรต่างๆ ได้ง่ายขึ้น

Reputation สามารถเสื่อมค่าลงได้หากไม่ดูแลรักษา หรือหากมีการกระทำที่ส่งผลเสียต่อภาพลักษณ์

ผมปิ๊งไอเดียขึ้นมาว่า ถ้าเราเอาแนวคิด Value for Value มาผสมกับหลักการสร้างชื่อเสียงและเครือข่ายตามแนวคิดเศรษฐศาสตร์สำนักออสเตรียนสำหรับ Entrepreneur สำหรับ Creator มันจะออกมาเป็นแบบใดได้บ้าง

มันจะไม่ใช่แค่การแชร์ความรู้หรือประสบการณ์ แต่เราต้องสร้างคุณค่าบางอย่างที่จับต้องได้จริง ๆ อาจจะเป็นสินค้า บริการ หรือคอนเทนต์ที่โดนใจกลุ่มเป้าหมายของเรา สิ่งเหล่านี้ต้องสะท้อนความเป็นตัวเราและความเชี่ยวชาญของเราออกมาให้ชัดเจน

ที่สำคัญคือต้องสื่อสารให้คนเข้าใจว่าสิ่งที่เรานำเสนอให้นั้นมีคุณค่ากับพวกเขาอย่างไร เหมือนที่พี่ชิตบอกว่า "ราคา" มันคือการสะท้อนคุณค่าที่แท้จริงของสิ่งนั้น

สร้างระบบแลกเปลี่ยนคุณค่า ทำให้มันง่ายที่สุดสำหรับคนที่เห็นคุณค่าในสิ่งที่เราทำ ไม่ใช่แค่การขายของแล้วจบกัน แต่เราต้องสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับลูกค้าและผู้สนับสนุนของเรา คุยกับพวกเขาบ่อย ๆ ฟังความคิดเห็นของพวกเขา และปรับปรุงสิ่งที่เราทำอยู่เสมอ เพื่อให้มันตอบโจทย์พวกเขาได้มากที่สุด

โลกมันเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา เราไม่ควรหยุดพัฒนาตัวเอง เรียนรู้จากสิ่งที่เราทำ และเติบโตไปพร้อม ๆ กับคนที่เชื่อมั่นในตัวเรา

การลงทุนใน Reputation ของเรา เป็นทุนที่สำคัญไม่แพ้เงินทองเลยทีเดียว มันคือสิ่งที่จะช่วยให้เราประสบความสำเร็จในระยะยาว และสร้างความแตกต่างให้กับโลกใบนี้ได้..

ผมอาจขยายความเรื่องนี้ได้ไม่ดีพอ เอาไว้ดูย้อนตอนพี่ชิตลงให้ก็แล้วกัน

ฟังพี่ซุปพูดเรื่องป่าในสภายาส้มล่าสุดแล้ว ผมนึกถึงตอนที่ผมอ่านหนังสือชื่อ the last hero ที่เป็นประวัติชีวิตของคุณสืบ นาคะเสถียร ผมขออนุญาตสปอยตอนจบของหนังสือ และตอนจบของชีวิตคุณสืบ

ป่าที่คุณสืบปกป้องไว้ด้วยการยิงตัวเอง เพื่อเป็นกระบอกเสียงให้เกิดกระแสอนุรักษ์ป่า มีการลักลอบตัดไม้ ที่ได้รับอนุญาตแบบลับๆจากผู้อิทธิพลใหญ่ซึ่งในหนังสือแอบชี้ว่าเป็นคนๆเดียวกันกับคนที่มาพระราชทานเพลิงศพคุณสืบ(ความจริงเป็นเช่นไรยังไม่มีการยืนยัน)

สุดท้ายแล้วมันวนกลับมาที่ปัญหาอำนาจรัฐล้นเกินเหมือนเดิม ปัญหาการขออนุญาตรัฐ license hell เหมือนเดิม

ซึ่งหนังสือเล่มมันสะเทือนใจมากตอนที่อ่านผมสัมผัสถึงความรู้สึกรักป่าไม้ของคุณสืบได้จริงๆ แต่เราจะแก้ไขปัญหานี้ได้อย่างไรหากเราไปขอให้ตัวปัญหาแก้ไขปัญหา

# Trouble is a Friend

ถึงแอดมินวาวผู้กล้า,

น้อยคนนักจะกล้าท้าทายพี่ด้วยคำขอ แต่เมื่อใจเอ่ยถึง พี่ก็พร้อมจะสนอง...

ทว่า.. สิ่งที่พี่ให้อาจไม่ใช่สิ่งที่นายคาดหวัง เพราะพี่เองก็มีวิถีที่ต้องยึดมั่น เมื่อใดที่พี่ถูกบังคับให้ทำในสิ่งที่ไม่ใช่ตัวตน พี่จะรู้สึกเหมือนหลุดจากแก่นแท้ของตัวเอง (พี่ก็ซีเรียสไปบางที 55)

I just want to be me.

ในโลกของพี่ "ความผิดพลาด" ไม่เคยมีอยู่จริง มันเป็นเพียงบททดสอบที่หล่อหลอมให้เราแข็งแกร่งขึ้น เติบโตขึ้นในทุกย่างก้าว

ทุกสิ่งที่เราเผชิญ ทั้งความสำเร็จและความผิดพลาด ล้วนเป็นดั่งบันไดที่นำเราไปสู่ความเข้าใจที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น มันคือกระบวนการ "กลั่นกรอง" (Rule out) สิ่งที่ไม่จำเป็นออกไป เพื่อให้เหลือเพียงแก่นแท้แห่งปัญญา

ดังเช่นคำกล่าวของ Jakk Goodday ที่พึ่งคิดได้เมื่อกี้ว่า..

"ความผิดพลาดที่ใหญ่หลวงที่สุด คือการปฏิเสธความเป็นไปได้ที่จะผิดพลาด"

"The greatest mistake is to rule out the possibility of making one."

และอีกหนึ่งความจริงที่พี่ค้นพบ..

"จงอย่ากลัวที่จะผิดพลาด เพราะความกลัวคืออุปสรรคเดียวที่ขวางกั้นการเรียนรู้" (Rule out nothing but fear.)

ยิ่งพี่รู้มากเท่าไหร่ ยิ่งตระหนักว่าพี่ได้ผ่านบททดสอบแห่งความล้มเหลว (**Proof of Failure**) มามากเพียงใด และเมื่อมันมากมายจนเกินจะจดจำ สิ่งที่เหลืออยู่ก็คือ **"แก่นแท้ของบทเรียน"**

เหมือนดังข้อสอบ.. เมื่อเราเห็นคำตอบที่ถูกต้อง เราก็จะเข้าใจว่าทำไมตัวเลือกอื่นจึงผิดพลาด ในทางกลับกัน ตัวเลือกที่ผิดก็คือคำอธิบายว่าทำไมตัวเลือกนั้นจึงถูกต้อง

นี่คือสิ่งที่พี่ต้องการจะสื่อ เข้าใจใช่ไหม?

(พี่เชื่อว่านายเข้าใจ สมมุติว่าเข้าใจละกันนะ)

บางคนอาจมองว่าความผิดพลาดครั้งใหญ่ที่สุดในชีวิต คือความล้มเหลวที่ไม่อาจลืมเลือน บาดแผลที่ไม่มีวันจางหาย แต่สำหรับพี่ ความผิดพลาดที่ยิ่งใหญ่ที่สุดกลับเป็น **"การไม่ยอมให้ตัวเองผิดพลาด"** ต่างหากล่ะ

> **เพราะเมื่อใดที่เราปิดกั้นตัวเองจากความผิดพลาด นั่นหมายถึงเราปิดกั้นโอกาสที่จะเรียนรู้และเติบโตไปพร้อมๆ กัน**

มันก็เหมือนต้นไม้ที่ไม่เคยเผชิญกับพายุ มันอาจเติบโตอย่างสง่างาม แต่เมื่อเผชิญกับลมแรงเพียงเล็กน้อย ก็อาจโค่นล้มลงได้ง่ายๆ

ในทางกลับกัน.. ต้นไม้ที่ผ่านร้อนผ่านหนาว ผ่านพายุและฝนมาอย่างโชกโชน จะเติบโตอย่างแข็งแกร่ง มีรากที่หยั่งลึก สามารถต้านทานทุกแรงปะทะได้อย่างมั่นคง

ชีวิตก็เช่นกัน..

ความผิดพลาดเปรียบเสมือนพายุที่เข้ามาทดสอบความแข็งแกร่งของเรา หากเราเปิดใจยอมรับและเรียนรู้จากมัน เราจะเติบโตอย่างแข็งแกร่ง มีภูมิคุ้มกันต่อความล้มเหลว และพร้อมเผชิญหน้ากับทุกอุปสรรคที่ขวางหน้า (Learn from your errors and evolve.)

ดังนั้น.. จงอย่ากลัวที่จะผิดพลาด จงโอบกอดมันไว้ แล้วเปลี่ยนมันให้เป็นพลังขับเคลื่อนชีวิตของเรา

นายอาจจะรู้สึกผิดหวังอยู่บ้าง ที่พี่ไม่ยอมเขียนถึงเรื่องราวของตัวเอง แต่พี่ก็อยากให้นายเข้าใจว่า บางครั้งการไม่บอกเล่าเรื่องราวโดยตรง อาจเปิดพื้นที่ให้เกิด **การตีความและเรียนรู้** ได้มากกว่า

ภาพวาดที่ไม่ได้บอกเล่าเรื่องราวทั้งหมด อาจจะปลุกเร้าความรู้สึกนึกคิดและจินตนาการของผู้ชมได้อย่างหลากหลาย

พี่เชื่อว่าทุกคนล้วนมี **"ความผิดพลาดที่ยิ่งใหญ่ที่สุด"** เป็นของตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นความล้มเหลวในหน้าที่การงาน ความสัมพันธ์ที่ไม่สมหวัง หรือการตัดสินใจที่ผิดพลาดในอดีต

แต่พื้นที่เพียง 1 ลองฟอร์ม มันไม่ยาวพอจะเขียนเรื่องราวของพี่ออกมาครับ

ยังไงก็จำไว้ว่า **"การไม่ยอมให้ตัวเองผิดพลาด"** มักจะกลายเป็นหายนะที่ยิ่งใหญ่ที่สุดเท่าที่นายจะพบเจอได้ หากนายยอมให้มันเกิดขึ้นกับตัวเอง (ลองไปถามวินหวีดูว่าใช่ไหม)

..เอาไปคิดต่อกันเอง

เอ้า!! เพลงมา 🎶

## **Come out of the Rat Race**

นักศึกษาคนหนึ่งได้เกรดเฉลี่ย 3.8 แต่กลับไม่มีความสุข เพราะเพื่อนของเขาได้ 4.0

นักศึกษาที่ได้ 4.0 กลับไม่มีความสุข เพราะเขาไม่ได้งานในบริษัทดัง

## **8 เดือน 8 วัน นับจากวันแรกแห่งการริเริ่ม**

ผมรู้สึกว่า "ตุ๊กตาปิรันย่า" ที่ยอมเสียไปมันคุ้มค่า..

"เราขาดการพบปะกันแบบ physical" ผมจำไม่ได้ว่าพูดประโยคนี้กับใคร แต่จำได้แม่นว่าผมเคยจินตนการอะไรไว้

ความคิดที่ค่อนข้างเป็นปฏิปักษ์ต่อหลักการของบิตคอยเนอร์ที่ควรจะปกปิดตัวตน ทำตัว Anonymous เอาไว้นั้น ถูกผมนำเสนอแบบเสร่อๆ ไปในวันที่ 22/08/2023

"ถ้ามีคนบิตคอยน์ให้ได้เสวนากันเรื่อยๆ แถวบ้านเราเลยจะดีไหม?"

ใช่.. สรุปว่ามันดี

มันดีมากๆ มันทำให้เกิดพัฒนาการแบบก้าวกระโดดในเชิงความสัมพันธ์ภายในคอมมูนิตี้ ไม่มีใครคิดว่าผมจะมองไกลถึงระดับ "โปรโตคอล"