Is Europa bereid te vechten en te sterven voor Oekraïne? 'Antwoord is nee'
"Poetin zal heel tevreden zijn", zegt Oost-Europa-deskundige Bob Deen van Instituut Clingendael na de eerste ontmoeting tussen Amerikaanse en Russische gezagsdragers in jaren. Vandaag troffen de buitenlandministers van beide landen, Rubio en Lavrov, elkaar in Saudi-Arabië.
"Ten eerste is Rusland weer uit zijn isolement en zitten ze rechtstreeks aan tafel met de Amerikanen. En die Amerikanen hebben bovendien van alles al weggegeven, voordat de onderhandelingen überhaupt zijn begonnen", aldus Deen.
Zo zei minister Hegseth van Defensie vorige week al dat Oekraïne het NAVO-lidmaatschap kan vergeten en dat het land er ook niet meer op hoeft te rekenen dat het gebied dat door Rusland is bezet nog zal terugkrijgen. Deen: "Rusland zal nog wel wat meer gaan eisen."
Zo reageerden Rubio en Lavrov op hun ontmoeting vandaag:
Het Russische eisenpakket is eigenlijk al jaren hetzelfde: Poetin eist bijvoorbeeld dat Oekraïne vier provincies opgeeft, die nu deels bezet zijn door de Russen en deels met succes verdedigd worden door de Oekraïners: Donetsk, Loegansk, Cherson en Zaporizja.
Deen: "Daar zie ik president Zelensky niet zo snel mee akkoord gaan. De Oekraïners hebben heel veel mensenlevens gegeven om dit grondgebied te verdedigen, dus het zou voor Zelensky heel moeilijk te verkopen zijn om het zonder slag of stoot op te geven."
Met andere woorden: verwacht niet snel een akkoord over een wapenstilstand. Deen: "Ik denk dat we nu pas het begin zien van een heel lang en moeilijk onderhandelingsproces. Het kan heel goed dat ze daar niet uit komen. Poetin is er bovendien heel goed in om onderhandelingen in te gaan, te doen alsof hij het meent en ondertussen gewoon door te vechten."
'Eerdere wapenstilstand stelde niets voor'
Stel dat er op een gegeven moment wel een akkoord komt over een wapenstilstand, dan wordt de volgende uitdaging: hoe wordt dat dan gehandhaafd? Zowel Oekraïne als Europese landen zijn bang voor een herhaling van de Minsk-akkoorden uit 2014 en 2015, waarmee een wapenstilstand zou worden geregeld tussen Oekraïne en de separatisten in het oosten van het land die worden gesteund door Rusland.
Deen: "Die akkoorden werden daarna vrijwel dagelijks geschonden, die wapenstilstand stelde eigenlijk niets voor. Daarom hameren Oekraïne en Europese landen zo op veiligheidsgaranties, zodat het akkoord stevig genoeg wordt."
De wapenstilstand in Oekraïne zou moeten worden gewaarborgd door een 'vredesmacht' of 'afschrikkingsmacht' van buitenlandse troepen, zo hebben Amerikaanse en Europese regeringsleiders en ministers al voorgesteld. De Amerikanen hebben al gezegd dat zij daar geen troepen voor zullen leveren, dus de militairen moeten vooral komen uit Europese landen.
Deen: "Poetin heeft er geen belang bij dat Oekraïne militair zo wordt versterkt dat Rusland het nooit meer kan aanvallen. Op dat vlak zullen de Russen bij onderhandelingen dus zeker tegengas geven."
Bereid om te sterven?
Een extra probleem voor de Oekraïners is dat er in veel Europese landen helemaal niet zo'n bereidheid is om militairen te leveren voor zo'n troepenmacht in Oekraïne. Deen: "In Nederland is de coalitie erover verdeeld en zelfs in Polen hoor je geluiden als 'Oekraïne moet vechten voor zijn eigen veiligheid.' De heel moeilijke vraag voor Europeanen is nu: politici zeggen al drie jaar dat veiligheid voor Oekraïne ook veiligheid voor Europa betekent, maar menen ze het echt als ze zeggen: steun voor Oekraïne, whatever it takes?
"De Amerikanen stellen nu de vraag aan Europa: "Ben je wel bereid om te vechten en desnoods te sterven voor Oekraïne?' Als ik de reacties tot nu toe zie, is het antwoord: nee."
Geen NAVO, wel EU
Zo'n halfhartige houding van andere Europese landen is voor Oekraïne geen positief vooruitzicht. Oekraïne heeft van de vorige Amerikaanse president Biden nog een flink pakket aan wapensteun gekregen, waardoor het land het vermoedelijk tot aan de zomer kan volhouden. "Daarna begint het voor de Oekraïners nijpend te worden."
Als Europeanen dus niet bereid zijn troepen naar Oekraïne te sturen, wat kunnen ze dan nog wel doen? "Het meest urgente is: Oekraïne helpen zich te verdedigen, zelfs als de Amerikanen wegvallen. Niet alleen met geld, maar ook met bijvoorbeeld de productie van wapens, en versterking van het Oekraïense wapens.
Europa kan ook de sancties tegen Rusland aanscherpen en het Europese perspectief versterken: nu de NAVO onbereikbaar lijkt voor Oekraïne, wil het land in ieder geval Europese integratie nastreven, EU-lid worden dus. Dat is iets waar Amerika ook helemaal niets over te zeggen heeft."
Grote brand bij autosloperij in Zoetermeer, NL-alert verstuurd
Bij een autosloperij in Zoetermeer woedt een grote brand. De brand brak rond 4.00 uur vanochtend uit. Voor zover bekend zijn er geen gewonden.
Omroep West meldt dat pal naast de autosloperij een woonwagenkamp ligt en dat uit de loods hoge vlammen slaan. "Een aantal bewoners van het woonwagenkamp staat in badjas op straat", meldt de omroep.
Doordat er autobanden en pvc bij de autosloperij zijn opgeslagen, kunnen er roetdeeltjes vrijkomen. Omwonenden zijn om 5.00 uur met een NL-alert gewaarschuwd om ramen en deuren dicht te houden en ventilatie uit te zetten. Om het vuur onder controle te krijgen, is de brandweer met veel bluswagens ter plaatse.
Wekdienst 19/2: Kamer in debat over 'homogenezing' • PSV tegen Juventus
Goedemorgen! PSV probeert vanavond de achtste finale van de Champions League te bereiken, in navolging van Feyenoord. En de Tweede Kamer debatteert over een verbod op 'homogenezing'.
Eerst het weer: het wordt langzaam zachter. Vandaag wisselen wolkenvelden en zonnige perioden elkaar af. Bij een matige zuidoostenwind wordt het 4 tot 7 graden.
Ga je de weg op? Hier vind je het overzicht van de files en werkzaamheden. Check hier de storingen op en werkzaamheden aan het spoor.
Wat kun je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
Nederland geeft op verzoek van Nigeria 113 bronzen objecten terug. Ze maken deel uit van de zogenoemde Benin Bronzen en behoren tot de rijkscollectie van het West-Afrikaanse land. Het gaat onder meer om plakkaten, hangers en figuren. Die bevinden zich op dit moment nog in de collectie van het Wereldmuseum in Leiden.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
Het aantal weggeefwinkels in Nederland neemt toe. Iedereen is er welkom en alle spullen zijn er gratis. Eén van die winkels is die van Gea Topelen-Wilkens in Groningen. Zij heeft inmiddels een klantenbestand van 3800 gezinnen.
Fijne dag!
Vissen en bodemdieren in Oosterschelde afgelopen 30 jaar afgenomen
In de afgelopen dertig jaar zijn de populaties van meer dan 37 kenmerkende vissen en bodemdieren in de Oosterschelde met gemiddeld 28 procent achteruitgegaan. Bij de bodemdieren gaat het bijvoorbeeld om zeesterren en verschillende soorten kreeften en kwallen.
De afgelopen dertig jaar houden hobbyduikers de vissoorten in de gaten voor het Monitoringsproject Onderwater Oever van Stichting ANEMOON. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) houdt aan de hand van die tellingen van de 37 diersoorten de toestand van de onderwaternatuur bij.
De Zeeuwse zeearm heeft een unieke biodiversiteit en is aangewezen als een Europees beschermd habitat. "De Oosterschelde is een gebied waar zoetwater en zoutwater bijna in elkaar overlopen", zegt CBS-woordvoerder Natuur Vinodh Lalta. "Na de Watersnoodramp in 1953 werden de Deltawerken gebouwd. Deze hebben gezorgd voor veranderingen in de natuur." Dat maakt de fauna in het gebied erg bijzonder, aldus Lalta.
De populatie van een groep van vijftien diersoorten in de Oosterschelde is tussen 1994 en 2023 met 60 procent achteruitgegaan. In de groep zitten kenmerkende soorten vissen zoals de schol en de gewone zeedonderpad, en schaal- en schelpdieren zoals de mossel en de Europese zeekreeft.
Klimaatverandering
Een van de oorzaken van de afname is de toenemende watertemperatuur in de zomer door klimaatverandering. De dieren trekken dan meer naar diepere wateren in de Noordzee. "Die komen in de wintermaanden niet meer terug", aldus Lalta. En een verandering in die populaties heeft invloed op de gehele voedselketen.
Van acht soorten, waaronder de purperslak en de platte oester, nemen de aantallen juist toe. Tien soorten zijn stabiel gebleven in de afgelopen dertig jaar en van vier soorten is de populatietrend onzeker.
"We zien door het warmer worden van het zeewater dat er ook een aantal exoten bijkomen vanuit zuidelijkere gebieden", zegt Lalta. Dat hoeft niet per se een slechte ontwikkeling te zijn, maar het kan wel. "Net zoals de rivierkreeftjes die geen natuurlijke vijand hebben in de Nederlandse sloten. Die vreten alles op."
Ook de Nederlandse staalindustrie heeft invloed op de onderzeepopulaties. De dijken langs de Zeeuwse wateren zijn versterkt met basaltblokken. Op die stenen leven diersoorten zoals zeeanemonen, kreeftachtigen en schelpdieren. Deze soorten zijn grotendeels afhankelijk van deze ondergrond, maar kreeftachtigen vinden holtes tussen de rotsen steeds minder snel. Dit komt doordat deze vol zitten met staalslakken, een restproduct van de staalindustrie.
Benelux: stop met de export van vuile benzine naar West-Afrika
De Benelux roept de rest van Europa op om de export van zeer vervuilende brandstoffen naar andere delen van de wereld te verbieden, omdat ze erg schadelijk zijn voor mens, milieu en klimaat. Het gaat om benzine en diesel waarin de gehaltes van zwavel, benzeen en mangaan vele malen hoger zijn dan de Europese wetten voorschrijven.
Dit soort brandstoffen is veel goedkoper dan de schonere varianten en exporteren mag. België, Nederland en Luxemburg hebben zich recent wel verbonden aan een VN-richtlijn die export verbiedt.
"Nu roepen we andere landen op om ons voorbeeld te volgen. Want als deze brandstoffen te vuil zijn voor mensen en dieren in Europa, dan zijn ze zeker ook schadelijk voor het leven buiten Europa", zegt Frans Weekers, secretaris-generaal van de Benelux.
West-Afrika
De havens in Nederland en België zijn goed voor de helft van alle export van benzine naar West-Afrika. Volgens de Benelux gaat het om 65,2 miljoen liter benzine per dag.
"Onze impact is groot, zeker met de snel groeiende automarkt in Afrika. Mede op verzoek van de VN en de Afrikaanse landen zelf nemen wij nu onze verantwoordelijkheid", zegt Weekers.
Waterbedeffect
De export van goedkope, vervuilende brandstoffen naar landen zoals Ghana en Senegal is al jaren een bekend probleem. Weekers hoopt dat de oproep van zijn organisatie andere landen zal "inspireren". Onderzoek van journalistencollectief Spit heeft laten zien dat een exportverbod in een land ertoe leidt dat de export uit een ander land kan doorgaan. Aan dat "waterbedeffect" moet een einde komen, aldus Weekers.
Zijn doel is dat alle Europese landen zich scharen achter de VN-richtlijn tegen de export van vuile brandstoffen. De Benelux wil ook dat het verbod wordt omgezet in nationale wetgeving. Volgens de organisatie zou dat in Nederland voor het einde van 2027 moeten gebeuren.
Joodse vrouw (97) die weken ondergedoken zat in Hollandsche Schouwburg overleden
Emilie Nolst Trenité-Meijer is op 97-jarige leeftijd overleden, meldt haar familie in een rouwadvertentie in NRC. Ze dook als 14-jarig meisje vijf weken onder in de Hollandsche Schouwburg.
De Hollandsche Schouwburg in Amsterdam werd vanaf juli 1942 gebruikt door de nazi's om Joden te verzamelen, die vervolgens werden gedeporteerd. Tussen 1942 en 1943 werden er meer dan 46.000 Joden bijeengebracht. Zij kwamen uiteindelijk terecht in concentratie- en vernietigingskampen van nazi-Duitsland. De meesten van hen keerden nooit meer terug.
Huisarts
Meijer was dochter van een Joodse huisarts uit Amsterdam-Oost. Ze dook met haar moeder onder, maar werd ontdekt. Uiteindelijk kwam ze terecht in de schouwburg. Daar zag Walter Süskind haar. Süskind was een Joodse man die beheerder van de schouwburg was, maar zonder dat de Duitsers het wisten mensen redde van transport naar de kampen.
Dat deed hij onder meer door de inschrijving van kinderen te verwijderen uit de administratie. Op die manier werden honderden Joodse kinderen gered van een vrijwel zekere dood.
Lang
Waar de meeste kinderen vervolgens snel naar buiten gingen, bleef Meijer lang in de Schouwburg. "Als er een transport naar Vught ging, dan zat ik bij de mensen die later op transport naar Westerbork zouden gaan en andersom", zei ze. Voor een grote schoonmaak, moest de Schouwburg uiteindelijk leeg. Meijer verstopte zich en werd in de nacht opgehaald door medisch assistent Maurice Hirschel, die met Süskind samenwerkte.
Ze verbleef vervolgens op meerdere onderduikplekken en werd aan het einde van de oorlog herenigd met haar vader. Veel andere familieleden overleefden de oorlog niet. Van de naar schatting 140.000 Joden die in Nederland woonden in 1940, zijn er ruim 100.000 vermoord of door bijvoorbeeld uitputting omgekomen in kampen.
Haar volledige verhaal is hier te lezen. Ook is er een documentaire over de Hollandse Schouwburg waarin haar verhaal terugkomt: Flink: In het hol van de leeuw. Die is in twee delen te zien via YouTube: Deel I en Deel II.
Rapper A$AP Rocky vrijgesproken voor mishandeling met wapen
De Amerikaanse rapper A$AP Rocky is vrijgesproken voor mishandeling met een dodelijk wapen.
De rapper, echte naam Rakim Mayers, stond terecht voor betrokkenheid bij een schietpartij in Hollywood in 2021. Hij werd ervan beschuldigd een pistool op mederapper en voormalige vriend Terell Ephron te hebben gericht na een discussie. Ook zou hij bij een tweede confrontatie op diezelfde dag twee keer in de richting van Ephron hebben geschoten.
Knokkels
Volgens Ephron, bekend als A$AP Relli, liep hij daarbij een lichte verwonding op aan zijn knokkels toen een kogel die schampte. Als Mayers zou zijn veroordeeld, had hij een gevangenisstraf tot 24 jaar kunnen krijgen.
Voor aanvang van het proces kreeg hij een aanbod van het Openbaar Ministerie voor een celstraf van zes maanden als hij schuldig zou pleiten. Dat wees hij af.
Losse flodders
De advocaten van Mayers en getuigen die werden opgeroepen zeiden dat de rapper had geschoten met een rekwisietpistool dat losse flodders afvuurt. Dat wapen zou hij enkele maanden daarvoor tijdens de opnames van een videoclip hebben ontvreemd. Hij zou het wapen hebben afgevuurd omdat Ephron iemand anders aanviel.
Nadat het vonnis werd voorgelezen, bedankte Mayers de juryleden. "Bedankt dat jullie mijn leven hebben gered", zei hij tegen de weglopende juryleden. Het is niet de eerste keer dat de rapper terechtstaat. In 2019 kreeg hij in Zweden een voorwaardelijke straf voor het in elkaar slaan van een 19-jarige man.
Rihanna
Mayers heeft een relatie met zangeres Rihanna. Ze hebben samen twee kinderen. Na het voorlezen van het vonnis barstte de zangeres in huilen uit en omhelsde ze de advocaten van haar partner. Vervolgens liep Meyers naar haar toe om haar te omhelzen.
A$AP Rocky werd drie keer genomineerd voor een prestigieuze Grammy Award (in 2014, 2016 en dit jaar), maar won nooit. Zijn eerste twee albums kwamen op nummer 1 terecht in de Billboard 200-lijst, de Amerikaanse hitlijst voor albums.
Hij werkte onder meer samen met artiesten als Lana Del Rey, Cardi B en Selena Gomez. In 2016 werd hij de eerste zwarte man die het gezicht werd van Dior Homme. Begin deze zomer is hij te zien in de film Highest 2 Lowest van regisseur Spike Lee. Ook treedt hij deze zomer op het Nederlandse festival Lowlands op.
Groot deel Oekraïense stad Odesa zonder stroom na droneaanval
Een groot deel van de Oekraïense havenstad Odesa zit zonder stroom, water en verwarming na een droneaanval.
Volgens de burgemeester van de stad gaat het om een massale Russische droneaanval. Hij rept niet over slachtoffers, maar stelt dat ook "ziekenhuizen, klinieken en sociale infrastructuurplaatsen geen verwarming meer hadden".
Odesa is de derde stad van Oekraïne. De stad wordt regelmatig door Rusland aangevallen. Vooral de drie havens bij de stad zijn het doelwit. Zo kwamen vorig jaar maart bijvoorbeeld zeker twintig mensen om het leven door een Russische aanval en raakten zeker 75 mensen gewond. Ook de oude stad was doelwit van aanvallen. Zo werd onder meer een kathedraal in het historische deel van de stad geraakt.
De stad was waarschijnlijk het hoofddoel van de Russische operatie in het zuiden van het land aan het begin van de oorlog. Omdat de naastgelegen stad Mykolajiv standhield, slaagden de Russen er niet in om Odesa te bereiken.
President Xi rond de tafel met China's grootste techbazen
Voor het eerst in ruim vijf jaar nam de Chinese president Xi Jinping gisteren plaats tegenover de topmensen van China's grootste private bedrijven. Onderwerp van gesprek: hoe kan de overheid de private sector een boost geven?
In de woorden van Xi spelen de bedrijven een belangrijke rol in het "bevorderen van gemeenschappelijke welvaart" en het "bevorderen van de Chinese modernisering".
Onder de aanwezigen waren de bazen van giganten als Huawei, Xiaomi, DeepSeek BYD en Alibaba. De lijst van genodigden benadrukt waar het zwaartepunt van China's ontwikkelingsagenda ligt: hoogwaardige technologie.
Handelsbeperkingen
Het is geen toeval dat Xi na al die jaren nu opeens plek heeft in zijn agenda om deze topondernemers te ontmoeten. De ontmoeting komt kort na de invoering van de eerste Amerikaanse handelsbeperkingen sinds het aantreden van president Trump.
De kans is groot dat het hier niet bij blijft. Trump heeft herhaaldelijk de wens uitgesproken om de technologische ontwikkeling van China verder te beperken. In reactie op deze nieuwe dreiging is China op zoek naar nieuwe mogelijkheden om de eigen ontwikkeling voort te stuwen. Een van die mogelijkheden is de invoering van een nieuwe wet.
Meer ruimte voor de markt
China staat op het punt zijn eerste basiswet in te voeren die specifiek gericht is op de ontwikkeling van de particuliere sector. De nieuwe wet, waar al ruim een jaar aan gewerkt wordt, moet duidelijke richtlijnen stellen ter ondersteuning van de ontwikkeling van private economie. Het vergroten van concurrentie en het creëren van een gelijk speelveld - voornamelijk ten opzichte van staatsgeleide bedrijven - zijn daarin belangrijke thema's.
In een eerdere verklaring stelde het adjunct-hoofd van de Nationale Commissie voor Ontwikkeling en Hervorming dat China een aantal investeringsbelemmeringen zal opheffen, beperkingen op markttoegang zal herzien en de toegang tot ontwikkelingsfondsen zal uitbreiden.
Een woordvoerder van het Nationale Volkscongres voegde daaraan toe dat "de rol van de markt bij de toewijzing van middelen gemaximaliseerd zal worden". In hoeverre deze verruimingen ook van toepassing zullen zijn op buitenlandse bedrijven en investeringen wordt niet gespecificeerd.
Socialistisch gedachtengoed
Hoewel het vergroten van concurrentie en groei-vermogen van de private bedrijven centraal staat, mag volgens de Chinese leiders het socialistische gedachtemgoed niet uit het oog verloren worden. De staatskrant pakte vandaag groots uit met een artikel op de voorpagina, waarin Xi de hoop uitsprak dat "het grote aantal ondernemingen en ondernemers de ambitie om het land te dienen zullen handhaven."
Volgens officiële statistieken telde China in september 2024 zo'n 55 miljoen geregistreerde particuliere ondernemingen, ruim 92 procent van alle bedrijven. De private sector is verantwoordelijk voor het merendeel van de belastinginkomsten van het land, en voor ruim 60 procent van het bruto binnenlands product en meer dan 80 procent van de stedelijke werkgelegenheid.
De lancering van de zoekmachine van DeepSeek en de animatiefilm Nezha 2 zijn voorbeelden van recente successen van China's particuliere sector.
De nieuwe wet is al door verschillende consultatierondes gegaan en wordt waarschijnlijk tijdens het Volkscongres begin volgende maand aangenomen.
Statushouders helpen bij carnavalskostuums maken: 'Alle mensen zijn blij'
In Venlo worden de carnavalskostuums, ofwel de vastelaovespekskes, gemaakt door een gemêleerde groep bestaande uit Syrische statushouders en Venlose carnavalsfans. Volgens de initiatiefnemers is het de ultieme manier van integreren in de Venloose cultuur.
"De statushouders doen hier een integratietraject", legt Irene Heldens van House of Confetti uit bij L1 Nieuws. "Door middel van deze activiteiten zorgen wij voor verbinding. Zo leren zij vastelaovend beter kennen, komen ze in contact met lokale mensen en leren ze de taal."
De twintig mensen naaien in drie avonden de meest kleurrijke outfits en hoeden in elkaar. Tijdens het naaien klinkt er de hele avond carnavalsmuziek uit de speakers. Onder hen is ook Luqman Sullman, die in Syrië jarenlang kleermaker was. Het carnavalsfeest barst over minder dan twee weken los, maar voor zichzelf heeft hij nog geen outfit genaaid. "Ik help eerst de anderen hier. De rest komt later", zegt Sullman.
Ook Hanna Alabboud is van de partij. Zij vindt de voorbereidingen voor carnaval al een feest. "Alle mensen zijn echt heel blij. Dat vind ik mooi."
'Hartverwarmend'
Het stopt niet bij de voorbereidingen, want de statushouders gaan ook vasteloavend vieren in Venlo. "Iedereen die deel heeft genomen mag zijn familie meenemen. Dan worden ze hier professioneel geschminkt voorafgaand aan de optocht in de stad en kunnen ze zich kleden in de pekskes die gemaakt zijn."
Vorig jaar is de naai- en carnavalsclub voor het eerst georganiseerd. "Je zag echt verbindingen ontstaan door de dagen heen", zegt Heldens. "Er zijn mensen die nu nog iedere week samen koffie drinken, die elkaar hier hebben ontmoet. Echt hartverwarmend. En er hebben zelf mensen meegelopen in de optocht vorig jaar."
Bijna 40.000 dieren geruimd in Friesland om vogelgriep
Op een pluimveebedrijf in het Friese dorp Idsegahuizum is vogelgriep vastgesteld. 37.000 dieren worden geruimd. Enkele weken geleden werden bij een ander pluimveebedrijf in hetzelfde dorp al 25.000 dieren geruimd.
Per direct geldt ook een vervoersverbod voor pluimvee en eieren binnen een straal van 10 kilometer van het bedrijf waar vogelgriep is ontdekt. Er liggen tien andere pluimveebedrijven in dat gebied.
Binnen een straal van 3 kilometer ligt één ander pluimveebedrijf. Dat wordt extra in de gaten gehouden door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, schrijft Omrop Fryslân.
Hulst
In en rond Hulst (Zeeland) is vandaag ook een vervoersverbod voor vogels ingesteld. Volgens Omroep Zeeland gaat het om één Zeeuws pluimveebedrijf dat zich daaraan moet houden.
De maatregel is nodig omdat in Sint-Gillis-Waas, net over de grens in België, vogelgriep is vastgesteld op een leghennenbedrijf. De dieren op dat Belgische bedrijf worden geruimd.
In Nederland geldt al een landelijke ophokplicht sinds afgelopen november vogelgriep werd vastgesteld bij een bedrijf in Putten.
Aftastend gesprek VS en Rusland leidt tot afspraak over werken aan vrede in Oekraïne
Rusland en de Verenigde Staten hebben afgesproken dat ze verder praten over mogelijke onderhandelingen om een eind te maken aan de oorlog in Oekraïne. Daarvoor zullen beide landen een team van onderhandelaars samenstellen.
Delegaties van beide landen hadden een 4,5 uur durende ontmoeting in de Saudische hoofdstad Riyad. Het was voor het eerst sinds de Russische inval in Oekraïne dat Rusland en de Verenigde Staten met elkaar om de tafel zaten. De bijeenkomst stond verder in het teken van het aanhalen van de contacten.
Zondag is het drie jaar geleden dat Rusland buurland Oekraïne binnenviel en de contacten tussen de VS en Rusland werden bevroren. De westerse wereld probeerde president Poetin zoveel mogelijk te isoleren. Maar sinds Trump het weer voor het zeggen heeft in de Verenigde Staten zijn de verhoudingen ook op het wereldtoneel snel aan het schuiven.
Er was veel rumoer rond de ontmoeting, onder meer omdat Rusland en de Verenigde Staten zouden praten over de oorlog in Oekraïne, zonder dat Oekraïne zelf of andere Europese landen erbij waren.
Goed gesprek
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio sprak na de ontmoeting in Riyad van "een goed en constructief gesprek". Zijn Russische collega Lavrov hield het op "een nuttig gesprek" waarin de landen naar elkaar geluisterd hebben
Afgesproken is dat beide landen voorbereidingen gaan treffen om de ambassades in Washington en Moskou te heropenen. De aanwezigheid van diplomaten is volgens Rubio nodig om verder te kunnen op de ingeslagen weg.
Het doel is volgens de Amerikaanse minister om blijvend een einde te maken aan het conflict in Oekraïne, met een regeling waarover alle betrokken partijen het eens zijn. Rubio noemde behalve Rusland en Oekraïne ook nadrukkelijk Europa.
De gesprekspartners van vandaag zullen betrokken blijven bij de onderhandelingen en toezien op een constructief verloop, zeggen ze.
Aan tafel zaten naast Rubio ook de Amerikaanse nationale veiligheidsadviseur Mike Waltz en Midden-Oostengezant Steve Witkoff. Voor Rusland was naast Lavrov de buitenlandadviseur van president Poetin, Joeri Oesjakov, aanwezig.
Lavrov liet er na afloop geen misverstand over bestaan dat toetreding van Oekraïne tot de NAVO voor Rusland onacceptabel is. En dat geldt ook voor het stationeren van NAVO-troepen. Dat zal wat Rusland betreft beslist niet gebeuren, ook niet onder de vlag van de afzonderlijke landen of de Europese Unie.
Van shampoo tot winterjas: vraag naar gratis spullen uit weggeefwinkels groeit
Struinen tussen de kledingrekken, kijken of je maat er tussen zit en dan met een kledingstuk naar buiten zonder je portemonnee te trekken: waar dat in de meeste winkels diefstal is, is het in weggeefwinkels juist de bedoeling. De animo voor zulke weggeefinitiatieven neemt toe, blijkt uit een rondgang.
Ook online is het weggeven en ophalen van gratis spullen een groeiend fenomeen. Marktplaats ziet al jaren een stijging van het aantal mensen dat zoekt op 'gratis'. Volgens de website was 2024 een recordjaar: er werd ruim 83 miljoen keer naar gratis spullen gezocht.
"De liefde van Nederlanders voor gratis is onmiskenbaar", zegt woordvoerder Maaike Veeling van Marktplaats. Het aantal producten dat gebruikers gratis op het platform aanbieden, steeg in 2024 met 200.000 naar 1,8 miljoen. Afgenomen koopkracht speelt daarin volgens Veeling een "overduidelijke rol", net als de wens spullen een tweede leven te geven.
Ook sokken en shampoo
Volgens Maranke Spoor, eigenaar van informatiewebsite Weggeefwinkels.nl, neemt ook het aantal fysieke weggeefwinkels toe, met de toenemende armoede als belangrijkste oorzaak. Dat beaamt Gea Topelen-Wilkens, eigenaar van Gea's Weggeefwinkel in de Groningse wijk Vinkhuizen. "Elke middag dat ik open ben, schrijven meer mensen zich in", zegt zij.
Zes jaar geleden begon zij het initiatief met haar echtgenoot. Toen kwamen er nog maar een paar gezinnen op af. Inmiddels kloppen 3800 huishoudens bij haar aan voor gratis kleding, beddengoed en elektronica. "Niet alleen gezinnen met kinderen, maar ook vluchtelingen en studenten."
Haar klanten hoeven niet te bewijzen dat ze een laag inkomen hebben. "De winkel is voor iedereen, ik weiger niemand", zegt Topelen-Wilkens.
Zo gaat het ook in de tijdelijke carnavalswinkel met kinderkleding in het Limburgse Nuth. De winkel hangt vol met ingezamelde kindercarnavalskleren - in de regio ook pekskes genoemd - die bezoekers gratis kunnen meenemen. Het initiatief komt van de stichting Feestbende, die kinderen uit financieel kwetsbare gezinnen wil ondersteunen. "De vraag is enorm", zegt bestuurslid Marleen Peters.
Dat de stichting het inkomen van de ontvangers niet controleert, ziet Peters als voorwaarde. "Vorige week was er nog een vrouwelijke klant die met schaamte binnenkwam. Zij durfde amper rond te kijken of iets aan te raken. Dan is het aan ons dat ze zich vrij voelt om mee te nemen wat ze wil, en met een goed gevoel vertrekt."
Kunstproject
Gratis winkelen kan vanaf vandaag ook op Utrecht Centraal. Op het station opent tijdelijk de winkel Free Fashion, waar iedereen gratis kledingstukken mag uitkiezen. Het doel is hier niet armoedebestrijding, maar bewustwording. "We zijn niet zomaar een weggeefwinkel", zegt initiatiefnemer Dieuwertje Vorstenbosch.
De winkel ziet eruit als iedere andere fast fashion-winkel in de binnenstad, maar de intentie is heel anders. "Gemiddeld dragen we onze kledingstukken maar zeven keer", zegt Vorstenbosch. "Dat verhaal willen we hier vertellen. We bespreken met mensen hoeveel kleding ze kopen en waar ze die kleding moeten laten als ze die niet meer dragen."
"Zo'n winkel op een prominente plek als Utrecht Centraal heeft een signaaleffect", zegt omgevingspsycholoog Ellen van der Werff van de Rijksuniversiteit Groningen. "Het werkt aanstekelijk en laat zien: dit is belangrijk, veel mensen winkelen hier of doneren kleding. Wie het ziet, kan denken: ik ga ook vaker tweedehandskleding kopen. Of: ik open zelf een weggeefpunt."
Aan spullen geen gebrek
De pop-upwinkel krijgt hulp van vrijwilligers en ontvangt subsidie van het ondernemersfonds in Utrecht. Aan aanbod van kleding geen gebrek; wat in de winkel hangt komt uit kasten van consumenten of is vanwege productiefouten gedoneerd door modemerken.
Ook in Gea's Weggeefwinkel in Groningen komen meer dan genoeg spullen binnen. "Het gebouw is tot de nok toe gevuld", aldus Topelen-Wilkens. "Ja", , er is te veel aanbod", zegt Vorstenbosch. "Geef spullen een tweede leven, maar koop vooral minder. Dat is precies ons punt."
Amsterdam-Rijnkanaal vandaag en morgen uren dicht voor reparatie kabels
Het Amsterdam-Rijnkanaal is vandaag en morgen ter hoogte van Diemen tussen 10.00 uur en 14.00 uur dicht. Er zijn dan werkzaamheden aan de hoogspanningslijnen, die gisteren beschadigd raakten bij een aanvaring.
Gisterochtend bleef de hijskraan van een langsvarend schip hangen achter enkele hoogspanningskabels. Door de aanvaring belandden de kabels in het water. Om gevaarlijke situaties te voorkomen en de schade te repareren, werd het vaarverkeer op het kanaal een groot deel van de dag stilgelegd. Kort voor 16.00 uur werd het verkeer weer hervat. Eerder meldde Rijkswaterstaat al dat er tijdens de aanvaring geen elektrische spanning op de lijnen stond.
Volgens Rijkswaterstaat zijn twee hoogspanningslijnen gebroken en minstens één beschadigd geraakt. Die moeten nog wel hersteld worden. Dat gaat vandaag en morgen voor een deel gebeuren, meldt AT5. Op beide dagen legt netbeheerder Tennet midden op het water een ponton, waarop technici de geknapte kabels met een nieuw tussenstuk weer aan elkaar maken.
Meer werkzaamheden nodig
Morgen verwijdert de netbeheerder de andere kapotte geleider, daarna kan een van de twee defecte circuits weer aangezet worden. Volgens Rijkswaterstaat moeten de herstelwerkzaamheden wel zo snel mogelijk worden uitgevoerd om de levering van elektriciteit in het gebied te kunnen blijven garanderen.
Om de schade helemaal te herstellen moet Tennet op een later moment opnieuw werkzaamheden uitvoeren, aldus Rijkswaterstaat. Er is daarvoor nog geen geschikt moment uitgekozen.
UWV: Werkgevers passen werk aan door krapte op de arbeidsmarkt
Bijna de helft van de werkgevers in Nederland zegt vanwege de krapte op de arbeidsmarkt het werk anders te organiseren. Het UWV ondervroeg een representatieve groep van zo'n 2300 werkgevers. Van hen 46 procent gaf aan dit te doen.
Het vaakst doen ze dit door te stimuleren dat werknemers breed inzetbaar zijn binnen het bedrijf. Daarna volgt het efficiënter maken van werkprocessen en daarna het inzetten van automatisering en andere arbeidsbesparende technologie. Of werkgevers dit nu ook meer doen dan een paar jaar geleden is onduidelijk, het UWV heeft dit niet eerder onderzocht.
Bedrijven met een personeelstekort kunnen bij het UWV aankloppen voor gratis advies over een andere organisatie van het werk. Dat heet het Bedrijfsadvies Inclusieve Arbeidsorganisatie (BIA).
Taken opgeknipt
Het UWV tekende ook de ervaringen op van bedrijven die zo'n advies kregen. Bijvoorbeeld het Friese bedrijf Opnieuw! dat uit gebruikte materialen meubels maakt. In het verleden liet het bedrijf één persoon een hele stoel opknappen. Nu is dat proces opgeknipt en is er bijvoorbeeld een aparte afdeling waar iemand alleen armleuningen repareert. Volgens het bedrijf is het makkelijker om mensen te vinden die niet alle taken kunnen uitvoeren, maar wel zo'n 'opgeknipte' taak.
Ook de Douane heeft sommig werk anders georganiseerd. Niet-specialistische taken werden weggehaald bij medewerkers. En met deze taken werd een nieuwe functie gecreëerd waarvoor minder specifieke eisen golden. Daardoor werd het makkelijker om zo'n vacature vervuld te krijgen en hadden bestaande medewerkers meer tijd voor hun specialistische taken.
'Betrek werknemer erbij'
UWV-arbeidsmarktadviseur Erica Maurits benadrukt dat werknemers wel goed moeten worden meegenomen in zo'n verandering van het werk. "Je wil voorkomen dat werknemers door zo'n proces uitstromen of elders gaan kijken. Betrek ze er dus bij. En ze kunnen ook input geven in hoe je iets efficiënter kan maken. De mensen op de werkvloer kunnen vaak goed zien wat de mogelijkheden zijn."
Het UWV deed het onderzoek eind vorig jaar. Werkgevers zeiden toen dat iets meer dan de helft van de vacatures, 53 procent, moeilijk vervulbaar was. Dat is evenveel als een jaar eerder. Al sinds 2021 ligt dit percentage boven de 50. In het openbaar bestuur, de bouw en het onderwijs hebben werkgevers nu het vaak last van krapte op de arbeidsmarkt.
Krapte heeft gevolgen
Van de werkgevers die last hebben van de krapte zegt een deel dat dat ook gevolgen heeft voor de productie of dienstverlening.
Van hen zegt 43 procent dat de krapte de groei van de organisatie belemmert, 30 procent zegt meer opdrachten af te wijzen en 22 procent zegt de openingstijden, productie of dienstverlening te beperken. Ook geeft 18 procent aan dat de kwaliteit van de producten of dienst verminderten door de krapte.
Hoogspanningskabels vallen in Amsterdam-Rijnkanaal, scheepvaart gestremd
In het Amsterdam-Rijnkanaal zijn rond 09.00 uur hoogspanningskabels in het water terechtgekomen, nadat een langsvarend vrachtschip tegen de kabels was aangevaren. Om gevaarlijke situaties te voorkomen en de schade te repareren, is het vaarverkeer op het kanaal tot nader order gestremd.
De kabels, waarop doorgaans een elektrische spanning staat van 110.000 volt, zijn beschadigd geraakt door de hijskraan aan boord van het langsvarende schip. Die is achter enkele van de kabels blijven hangen, zegt een woordvoerder van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland.
Daardoor zijn ten minste twee kabels in het water terechtgekomen, andere kabels zijn beschadigd geraakt maar hangen nog.
Hoe het kon gebeuren dat de hijskraan zo hoog stond dat die achter de hoogspanningskabels kon blijven hangen, is niet bekend.
Alternatieve route
Er staat geen elektrische spanning meer op de kabels, benadrukt de woordvoerder. Maar doordat enkele kabels uit het water moeten worden gehaald, en de beschadigde kabels die nog wel hangen alsnog kunnen breken, is het toch nodig om het vaarverkeer tegen te houden.
Hoelang dit nog gaat duren, is nog niet bekend: Rijkswaterstaat en netbeheerder Tennet zijn daar nu mee bezig.
Vrachtverkeer dat richting Amsterdam moet, wordt nu al bij Wijk bij Duurstede tegengehouden, zo'n 50 kilometer verderop. Als de situatie lang voortduurt, meldt een woordvoerder van Rijkswaterstaat, zullen zij mogelijk aan wal moeten aanleggen of een alternatieve route moeten kiezen richting Amsterdam.
Jaar na massaontslag bij VDL Nedcar heeft bijna iedereen weer werk
Een jaar geleden werd autofabriek VDL Nedcar gesloten en moesten 4000 mensen op zoek naar een nieuwe baan. Inmiddels hebben de meeste oud-werknemers een nieuwe baan, meldt de regionale omroep L1.
Van de 3000 ontslagen Nederlandse werknemers zijn er 1370 meteen doorgestroomd naar een nieuwe baan. De overige 1630 kregen allemaal een werkeloosheidsuitkering. Van die groep hebben inmiddels ook 1236 mensen een baan gevonden, de meesten volgens de omroep al vrij snel.
Zo'n 1000 werknemers kwamen uit het buitenland. Vooral veel Belgen en wat Duitsers werkten bij de autofabriek in Born. Volgens de uitkeringsinstanties in die landen hebben verreweg de meesten opnieuw werk gevonden, een deel daarvan in Nederland, maar sommige ook in België of Duitsland.
10 procent nog werkloos
Een groep van ruim 400 oud-Nedcarwerknemers, ongeveer 10 procent van het totaal aantal ontslagen, heeft momenteel nog geen baan. "Sommigen zitten helaas ziek thuis, maar de meeste zijn op een of andere manier bezig met het vinden van een nieuwe baan", zegt Gerald Ahn, arbeidsmarktadviseur bij het UWV, tegen L1. "Ze worden omgeschoold of lopen bepaalde trajecten af om ergens terecht te kunnen. Ik denk dat het grootste deel van die groep ook wel aan de bak komt."
Veel oud-VDL'ers zijn in het midden- en kleinbedrijf terechtgekomen. Dat blijkt volgens Ahn een flinke impuls voor de Limburgse economie. "Veel bedrijven hebben te maken met een personeelstekort", zegt hij. "Ze hadden wel allerlei plannen maar konden de productie simpelweg niet opvoeren omdat ze geen mensen hadden. Die bedrijven zijn heel blij met de oud-Nedcarwerknemers en hebben kunnen groeien. De productie of geleverde diensten zijn opgevoerd."
'Nieuw vak geleerd'
Ook voor individuele werknemers heeft het ontslag niet altijd slecht uitgepakt, zoals voor Soufiane Moukli. Hij had ruim zeven jaar bij Nedcar gewerkt toen hij werd ontslagen. Nu is hij servicemonteur.
"Ik ben nu op pad met mijn bus, kriskras door de provincie. Echt super leuk", zegt Moukli. "Ik heb een nieuw vak geleerd en vind het contact met de mensen ook heel leuk. Voorheen stond ik altijd maar in de fabriek. Ik vind dit toch beter."
Ook David Bauer zat zo'n zeven jaar bij Nedcar. Hij heeft de heftruck ingeruild voor een baan achter het bureau. "Ik ben administratief medewerker geworden bij het UWV", zegt hij. "Het bevalt me uitstekend. Geen diensten meer op vervelende tijden, maar gewoon overdag werken."
Wekdienst 17/2: Europa vergadert over Oekraïne • Personeel FNV staakt tegen eigen bestuur
Goedemorgen! In Parijs komen Europese leiders met spoed bij elkaar om te praten over Oekraïne en personeel van vakbond FNV staakt na onrust binnen de eigen organisatie.
Eerst het weer: het is droog en een groot deel van de dag zonnig. In de loop van de middag komt er vanuit het westen sluierbewolking. Het wordt maximaal 1 graad in het noorden tot 4 graden in het zuiden. De wind is zwak tot matig uit het oosten.
Ga je de weg op? Hier vind je het overzicht van de files en werkzaamheden. Check hier de storingen op en werkzaamheden aan het spoor.
Wat kun je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
Premier Starmer zegt dat hij bereid is Britse militairen naar Oekraïne te sturen bij een eventueel akkoord over het einde van de oorlog. Het Verenigd Koninkrijk moet wat hem betreft een leidende rol spelen bij bescherming van Oekraïne en Europa als er een bestand komt met Rusland.
Afgelopen weekend zei premier Schoof al dat hij positief kijkt naar het eventueel sturen van Nederlandse militairen. Hij benadrukte daarbij wel dat er nog niets is afgesproken.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
Bijna overal in Nederland heeft het licht gevroren. Veel ijsverenigingen hebben daarom een drukke nacht gehad. Zo is in Winterswijk de hele nacht gesproeid. De ijsmeester hoopt dat er daardoor vanaf 08.30 uur geschaatst kan worden.
Fijne maandag!
Aantal levertransplantaties wegens overgewicht neemt toe
Het aantal mensen dat vanwege overgewicht een levertransplantatie moet krijgen is de afgelopen zeven jaar verdrievoudigd. Ging het in 2017 nog om enkele patiënten per jaar, vorig jaar waren dat er 50, blijkt uit cijfers van het Erasmus MC, het ziekenhuis in Rotterdam dat het grootste levercentrum in Nederland heeft.
"Mensen denken bij overgewicht vaak aan vervelende gevolgen zoals hartinfarcten en diabetes", zegt arts Harry Janssen van het Erasmus MC, "maar de vervetting van de lever kan uiteindelijk leiden tot de noodzaak van een transplantatie".
Dat is zorgwekkend, meent ook directeur van het MDL Fonds Mariël Croon. "Een levertransplantatie is het laatste redmiddel. Het is heel ingrijpend voor de patiënt, en lang niet altijd mogelijk." De wachtlijst voor een lever van een donor is immers lang.
Vaak zonder het te weten
Volgens het fonds hebben zo'n 4 miljoen Nederlanders een leververvetting, vaak zonder het te weten. Bij 4 procent van alle Nederlanders is er sprake van een actieve leverontsteking door leververvetting. Het zou naar schatting om ongeveer 700.000 mensen gaan.
Een leverontsteking leidt tot een sterk verhoogd risico op levercirrose (een ziekte waarbij de lever zo beschadigd is dat hij niet meer kan herstellen) en leverkanker, en het risico dat er een levertransplantatie moet plaatsvinden. Het gebruik van alcohol verhoogt dit risico nog verder.
"Er is gelukkig ook goed nieuws", zegt Croon. "Je kunt ontzettend veel doen om het tij te keren, als je er maar op tijd bij bent. De lever kan zichzelf tot op zekere hoogte herstellen. Een bijzonder orgaan dus waar je zuinig op moet zijn."
Tbc-gevallen bij maaltijdleverancier op Goeree-Overflakkee
Bij medewerkers van maaltijdleverancier Maître in Oude-Tonge is tuberculose (tbc) vastgesteld. Dat schrijft het bedrijf in een verklaring op de website.
De Van Loon Group, waar Maître onder valt, kreeg op 18 oktober van de GGD Rotterdam-Rijnmond te horen dat er een medewerker besmet was. De gezondheidsdienst spoorde daarna via bron- en contactonderzoek in november en december nog drie besmettingen op bij de vestiging op Goeree-Overflakkee.
Daarop is besloten het onderzoek uit te breiden, schrijft Van Loon Group. Vervolgens bleek dat nog meer medewerkers besmet zijn met tbc; volgens de Telegraaf zijn het er tachtig.
Lange behandeling
Tuberculose is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door een bacterie. De ziekte zit meestal in de longen en kan besmettelijk zijn. Patienten krijgen klachten als lange tijd hoesten, koorts en moeilijk ademhalen. De ziekte is goed te bestrijden, maar de behandeling duurt minimaal een half jaar. Zonder behandeling kan de ziekte dodelijk zijn.
Volgens het RIVM krijgt niet lang niet iedereen die besmet is ook tuberculose. Dat gebeurt in 1 op de 10 gevallen. Het kan maanden of jaren duren voor iemand ziek wordt. Wie besmet is met de bacterie, maar niet ziek wordt, is volgens het RIVM ook niet besmettelijk.
Medewerkers van de Van Loon Group worden via sessies en informatiemateriaal van de GGD op de hoogte gehouden van de situatie. Volgens de Van Loon Group is de voedselveiligheid niet in gevaar.
In Nederland komt tbc niet vaak voor. In 2023 werd de ziekte bij 710 mensen vastgesteld. In Nederland wordt niet standaard gevaccineerd tegen de ziekte. De prik wordt alleen gegeven aan bepaalde groepen reizigers of aan jonge kinderen met een ouder uit een land waar tbc vaak voorkomt.
