Voor ouderen riskante gordelroos te voorkomen, maar vaccin is soms te duur
Elk jaar hebben ruim 90.000 mensen te maken met gordelroos. Een zeer pijnlijke infectieziekte die in het beste geval relatief kort een gekmakend brandend gevoel en jeuk veroorzaakt. Maar chronische zenuwpijn voor de rest van het leven is ook een reëel risico.
In de toekomst zal gordelroos steeds vaker voorkomen omdat de aandoening met name ouderen treft en de samenleving de komende tien jaar razendsnel vergrijst.
GGD-artsen en ouderenbonden hebben zorgen dat de toename van gordelroos een gezondheidskloof onder ouderen kan veroorzaken. Want inmiddels is er een effectief vaccin, Shingrix, dat langdurig en effectief beschermt tegen gordelroos. Maar het wordt niet vergoed. Wie gevaccineerd wil worden, moet zelf bijna 400 euro betalen om bij de GGD prikken te krijgen.
'Mensen haken af vanwege prijs'
"We zien dat sommige mensen die informeren naar de mogelijkheden voor vaccinaties afhaken zodra duidelijk wordt dat ze honderden euro's moeten betalen", zegt Timo Boelsums, arts-infectieziektebestrijding bij de GGD in de regio Rotterdam-Rijnmond. "Maar je wil natuurlijk iedereen kunnen beschermen."
Deskundigen schatten dat 10 tot 25 procent van de mensen chronisch ziek blijft na een infectie. Waar in de meeste gevallen de pijn met het verdwijnen van de blaasjes en bultjes ook stopt, ontwikkelt bij sommige mensen een zenuwpijn die niet meer weggaat, zogenoemde postherpetische neuralgie.
Methadon
"Het voelt alsof je heel erg bent verbrand omdat je veel te lang in de zon hebt gelegen", zegt Peter Belien. Hij kreeg in 2023 gordelroos. "Daarnaast voelt het soms alsof mijn ribben zijn gebroken. Je hebt mindere en betere dagen, maar de pijn is constant."
Genezing is niet mogelijk. Soms verzachten medicijnen de pijn. Maar het gaat dan om zeer zware medicatie als anti-epileptica, antidepressiva of zelfs methadon, een opioïde. Bovendien slaan deze medicijnen, die riskante bijwerkingen kunnen hebben, vaak niet aan.
Voorkomen beter dan genezen
Voorkomen via vaccins is de effectiefste optie. In onder meer Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk worden de vaccins wel vergoed. De Gezondheidsraad adviseerde in 2019 om vaccinaties ook in Nederland voor 60-plussers te vergoeden.
Opeenvolgende kabinetten weigerden dat te doen omdat ze de prijs van het vaccin te hoog vonden. Ondanks het positieve advies van de Gezondheidsraad is deze belangrijke adviseur van de overheid het wel eens met het kabinet dat een vaccinatieprogramma vanwege de hoge prijs niet "kosteneffectief" zou zijn.
Chantal Tesson, voorzitter van de stichting Pijn na Gordelroos, betwijfelt of dat het geval is. "Elk jaar komen er een paar duizend mensen bij met chronische zenuwpijn na gordelroos. Alsof de kosten voor allerlei medicatie, ondersteuning en zorg om met die pijn om te gaan niet hoog zijn. Die kosten neem je grotendeels weg met vaccinaties."
Medicijntekorten
Er worden tegen chronische zenuwpijn dus nu al anti-epileptica of antidepressiva gebruikt. Los van de kosten zijn dit middelen die vanwege tekorten steeds vaker niet beschikbaar zijn. Elke vorm van preventie beperkt de tekorten die anders ook weer tot extra kosten zouden leiden.
Daarbij komt dat mensen met zenuwpijn in sommige gevallen niet meer goed kunnen bewegen en waarschijnlijk eerder dan normaal mantelzorg of verpleegzorg nodig hebben.
Dat die kosten en knelpunten in de zorg zonder een hoge vaccinatiegraad zullen toenemen, is aannemelijk vanwege de dubbele vergrijzing waarbij er meer ouderen bij komen, die bovendien langer leven. De grootste potentiële patiëntengroep voor gordelroos, de 60-plussers, zal de komende 15 jaar dan ook explosief stijgen met 800.000 mensen. In 2070 zullen er bijna anderhalf miljoen 60-plussers bij zijn gekomen.
De demografische ontwikkeling wat betreft leeftijd:
"Maar het gaat ook om de menselijke maat", zegt Tesson. "Je kunt mensen een verschrikkelijke pijn besparen. Er zijn mensen die hierom euthanasie plegen."
De krant Tubantia tekende het verhaal op van de Enschedeër Rob Schutte die vorig jaar vanwege de ondraaglijke pijn voor euthanasie koos. In zijn afscheidsinterview zei hij het te betreuren niet 10 kilometer verderop in Duitsland te wonen. "Dan had ik de vaccinatie tegen gordelroos gewoon gekregen. Dan had ik deze rotziekte niet gehad."
Kamerleden Julian Bushoff (GroenLinks-PvdA) en Wieke Paulusma (D66) vroegen vorige week in een debat aan staatssecretaris Karremans om gordelroos alsnog in het rijksvaccinatieprogramma op te nemen. Uit de voorjaarsnota moet duidelijk worden of het kabinet toch bereid is om de vaccinaties te financieren.
Man uit Syrië steekt voorbijgangers neer in Oostenrijk, tiener komt om
In Oostenrijk heeft een man uit Syrië op straat verschillende mensen neergestoken, melden de lokale autoriteiten. Een tiener van 14 jaar oud kwam om het leven. Het gebeurde vanmiddag in Villach, een plaats in de regio Karinthië in het zuiden van het land.
Volgens de politie is de vermoedelijke dader een 23-jarige man met een verblijfsvergunning voor Oostenrijk. Hij werd kort na het misdrijf aangehouden en heeft vermoedelijk alleen gehandeld.
Volgens verschillende media zijn nog zeker vier mensen gewond geraakt. Zij kwamen allemaal uit de omgeving van de stad. Over het motief van de dader bestaat nog veel onduidelijkheid.
De Kleine Zeitung schrijft dat een maaltijdbezorger de dader uiteindelijk wist te stoppen door de man aan te rijden met zijn auto.
Politie komt opnieuw met beelden van relschoppers Amsterdam
De Amsterdamse politie heeft nog eens vier verdachten van de rellen vorig jaar op Plein 40-45 herkenbaar in beeld gebracht. Twee van hen worden verdacht van mishandeling van een voorbijganger, de andere twee worden gezocht voor het gooien van bakstenen, meldt AT5.
De beelden van de vier zijn gisteren op Instagram geplaatst. "Ben, ken of herken je een van de getoonde verdachten? Laat het dan weten aan de politie", staat onder de beelden.
De rellen op het plein in Amsterdam Nieuw-West waren op 11 november, een dag na de gewelddadige onrust rond de voetbalwedstrijd Ajax-Maccabi Tel Aviv. Via sociale media en in appgroepen werd een oproep gedeeld om "het plein op z'n kop te zetten". Zo'n 130 jongeren verzamelden zich en gooiden onder andere met bakstenen naar de politie. Een fietser werd mishandeld, een lijnbus met passagiers met stenen bekogeld en een tram in brand gestoken.
Opsporing Verzocht
Op de avond zelf werden al drie mensen opgepakt. Later werden nog eens tien mensen aangehouden. Dat gebeurde mede op basis van herkenbare beelden die door de politie werden getoond in het tv-programma Opsporing Verzocht.
Gisteren stonden de eerste drie verdachten voor de de rechter. Een 21-jarige man is volgens het Openbaar Ministerie (OM) verantwoordelijk is voor het gooien van stenen naar een lijnbus en het uitdelen van een klap aan een politiegent. Het OM eiste daarom een celstraf van vier maanden. De man zelf spreekt de beschuldiging tegen. Op de zitting zei hij dat hij het een ramp vond wat hij op de beelden van de rellen ziet. "Maar ik was het niet. Ik zou dat nooit doen. Ik was gewoon thuis", zei de verdachte.
Mishandeling
Tegen een 20-jarige verdachte eiste het OM negen maanden cel. Hij wordt verdacht van betrokkenheid bij de rellen, maar werd tijdens de schorsing van zijn voorarrest ook betrapt met heroïne, cocaïne en hasj op zak. Tegen een 18-jarige verdachte werd gisteren een taakstraf van 120 uur geëist en voorwaardelijke jeugddetentie van een maand. Hij wordt verdacht van betrokkenheid bij de mishandeling van de fietser.
Het is nog onbekend wanneer de rechter uitspraak doet in de zaak van de eerste drie verdachten.
Een kijkje in de EBI, de strengst beveiligde gevangenis van Nederland
De blauwe poort van de Penitentiaire Inrichting Vught is een haast vertrouwd beeld. Hier worden bekende advocaten gefotografeerd of het konvooi gefilmd als een zware crimineel arriveert. Maar wat er achter die poort gebeurt, onttrekt zich doorgaans aan het gezicht.
Maar nu was dat even anders: de gevangenis waar de gevaarlijkste criminelen van Nederland worden vastgehouden, de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught, opende voor één keer zijn deuren voor een groep journalisten. We namen een kijkje in de cellen waar mensen als Ridouan Taghi worden vastgehouden.
Allereerst: achter die muren is er veel meer dan alleen die bekende EBI. Wie helemaal rond de hoge muren wil lopen, maakt een rondje van 5 kilometer, zegt vestigingsdirecteur Cees Niessen tegen de uitgenodigde journalisten. Achter die muren staan gebouwen met cellen voor 'gewone' gevangenen, voor gevangenen die psychiatrische hulp nodig hebben, en de EBI, in een gebouw waar ook weer hoge muren omheen staan.
Een rondje buiten de EBI:
In die EBI, een gevangenis in een gevangenis, zitten tien tot twintig van de gevaarlijkste criminelen van Nederland Het precieze aantal is staatsgeheim. Het zijn mensen die in een gewone gevangenis wellicht zouden ontsnappen of doorgaan met het aansturen van hun criminele netwerk.
Het regime in de EBI is strenger dan elders. Gevangenen mogen twee uur per dag uit hun cel. Om bijvoorbeeld even te koken of te sporten. Luchten kan ook, maar dan wel onder zware roosters met daarop prikkeldraad. Ontsnappen met helikopter lijkt onmogelijk.
De gevangenen die bij elkaar mogen, worden in groepjes van maximaal drie bij elkaar gelaten tijdens deze 'vrije tijd'. Maar omdat er maar één tegelijk in de keuken mag, moeten de zware criminelen onderling uitmaken wie die dag de kok is.
Eén gevangene mocht lang niet bij de andere gevangenen komen: Ridouan Taghi. De isoleercel waar hij in die periode verbleef, gaat ook open voor de journalisten. Er staat een tv, een koffiezetapparaat, een douche met transparant gordijn en uitzicht op een betonnen muur. Het beetje vrije tijd moest worden doorgebracht in een keukentje met een fitnessapparaat.
Een kijkje in de EBI:
Steeds meer gedetineerden gaan in beroep tegen het strenge regime, merken ze in de EBI. De gevangenen hier hebben samen bijna zestig advocaten. Een voorbeeld: een gevangene eiste dat hij de serie Mocro Maffia mocht kijken; een van de personages was op hem gebaseerd.
En zo wordt alles juridischer, verzucht men soms. Dat is deels ook de bedoeling: rechtszaken worden binnenkort op het terrein van Vught gehouden en verhoren worden er al digitaal afgenomen. Alles om het dure en gevaarlijke vervoer van criminelen te beperken.
Kat-en-muisspel
Er is soms 'terloopse' intimidatie in de EBI. "Hoe is het met je kinderen", wordt er gevraagd aan cipiers. Er zijn daarom ook beveiligingsmaatregelen bij medewerkers nodig.
Het personeel in de EBI moet telkens controleren of er niet nog een pen op een cel ligt of een afgebroken stuk van een kopje. Alles kan immers als wapen worden gebruikt. Soms gaat er wel eens iets fout, zo wordt erkend, zoals toen bleek dat criminelen via wc-leidingen met elkaar konden communiceren. Het blijft een kat-en-muisspel, zeggen ze in Vught.
Buiten de muren van de EBI is er iets meer vrijheid op het terrein van de PI Vught. Zo zien we Jos B. buiten lopen, de man die Nicky Verstappen doodde. Nog een grote afdeling in Vught is het Penitentiair Psychiatrisch Centrum waar 270 mensen behandeld worden terwijl ze hun straf uitzitten.
Ook hier zitten volgens een cipier nog 'levensgevaarlijke' mensen. Een van de medewerkers kreeg er afgelopen week nog een beker urine over zich heen. Maar toch blijft hij "met plezier" een bingo regelen: gevangenen kunnen vanuit hun cel, met het luikje open, meespelen.
'Verhard, verward en vergrijsd'
Vestigingsdirecteur Niessen wijst op de gevolgen van onvoldoende investeringen in de geestelijke gezondheidzorg 'buiten'. Want nu zitten hier mensen die waarschijnlijk met goede zorg geen delict hadden gepleegd.
Ook dementerende ouderen die over de schreef gaan, zien ze inmiddels hier. Of zoals Wim Saris, directeur-generaal van de Dienst Justitiële Inrichtingen, het samenvat: "Onze doelgroep verhardt, verwart en vergrijst."
Verschillende media mochten de PI Vught bezoeken maar daar zaten wel voorwaarden aan. Zo kon er onder meer vanwege de veiligheid niet vrijuit worden gefilmd of gefotografeerd en de meeste medewerkers die we spraken mochten niet direct worden geciteerd. Er werden foto's door DJI verstrekt.
Moordverdachte Mangione bedankt voor alle steun: 'Overweldigend'
Luigi Mangione heeft voor het eerst gereageerd op de vele steunbetuigingen die hij kreeg na zijn arrestatie. De 26-jarige man werd in december aangehouden voor de moord op topman Brian Thompson van een zorgverzekeraar.
"Ik ben overweldigd en dankbaar voor iedereen die me heeft geschreven om hun verhaal te delen en steun te betuigen", schrijft hij op een speciale wegpagina die zijn advocaten hebben gemaakt om het publiek te informeren over de zaak. "Ik kan niet iedereen beantwoorden, maar weet dat ik elke brief lees die ik krijg."
De 50-jarige Thompson werd begin december in koelen bloede doodgeschoten op straat in New York toen hij op weg was naar een congres van zijn bedrijf UnitedHealth. Op beelden van bewakingscamera's is te zien hoe de dader bewust op de man af loopt en hem vanaf enkele meters in de borst schiet.
Klopjacht
Mangione werd na een klopjacht van vijf dagen aangehouden in een restaurant in buurstaat Pennsylvania. Het personeel had hem herkend van opsporingsfoto's.
Mangione had een persoonsbewijs bij zich dat de dader had gebruikt voor een hotelovernachting en een vuurwapen van hetzelfde type als het moordwapen. Ook had hij een manifest bij zich waarin het winstbejag van de verzekeringssector werd bekritiseerd.
Bij zijn voorgeleiding hield Mangione vol onschuldig te zijn. Veel Amerikanen namen het al snel op voor de gefortuneerde Ivy League-student met de aangename uitstraling.
Door de moord op Thompson was bovendien het verdienmodel van verzekeraars onder vuur komen te liggen: het systeem werd als harteloos gezien omdat het zoveel mogelijk onder betalingen probeert uit te komen aan mensen in medische nood. Zo wees UnitedHealth van alle claims af, het dubbele van het gemiddelde in de sector.
Mangione zegt in zijn verklaring post te hebben gekregen uit het hele land en van over de hele wereld. "Wat zo prachtig is, is dat het verdeeldheid door politiek, ras en zelfs klasse overstijgt", stelt Mangione. "Ik kijk ernaar uit in de toekomst meer te vernemen."
In de verklaring rept Mangione met geen woord over de zaak zelf of zijn mogelijke aandeel daarin. Ook zwijgt hij over de discussie die de moord op Thompson op gang heeft gebracht.
Een inzamelingsactie die werd gestart om de kosten van zijn verdediging te kunnen betalen heeft al bijna 400.000 dollar opgehaald.
Verhitte discussie binnen VVD over belastingverhoging gemeenten
Een groep van bijna vijftig VVD-wethouders uit het hele land luidt de noodklok over het geldtekort van de gemeenten. In een brandbrief aan het VVD-hoofdbestuur en de Tweede Kamerfractie van de VVD zeggen ze dat het niet langer lukt "om te staan voor onze inwoners en ondernemers".
"Het werken wordt ons onmogelijk gemaakt", zegt Jeroen Verwoort, wethouder Financiën uit Velsen en een van de ondertekenaars. "De VVD is de enige partij in het kabinet die ook in gemeentebesturen zit. Je zou verwachten dat de partij dan ook staat voor zijn lokale bestuurders."
Verwoort noemt het pijnlijk en teleurstellend dat de VVD-fractie weinig begrip toont. "Kamerleden rijden toch ook over gemeentelijke wegen, sporten in de gemeentelijke gymzaal en vinden het prettig als hun afval wordt opgehaald?"
Belastingverhogingen
In de brief staat een duidelijke waarschuwing voor partijleider Yesilgöz, die onlangs de Agenda voor hardwerkend Nederland presenteerde. "Mooie ambities, maar de uitvoering ervan wordt tegelijkertijd ondergraven." De Bredase wethouder van Financiën Carla Kranenborg is initiatiefnemer van de brief. "Er moet heel wat gebeuren voor je VVD-wethouders zo boos krijgt, maar we zitten met de handen in het haar", zegt ze in een toelichting.
Voor 2026 is het tekort 2,3 miljard euro, terwijl wettelijke taken als jeugdzorg of huishoudelijke hulp gewoon moeten doorgaan. Gemeenten voelen zich gedwongen daarvoor meer geld op te halen bij hun inwoners. Bijvoorbeeld door het verhogen van de parkeertarieven en de ozb (onroerendezaakbelasting).
Dat is pijnlijk voor VVD-wethouders: hun partij belooft de kiezer juist van oudsher lastenverlichting. De VVD in de Tweede Kamer wil dan ook liever geen hogere gemeentelasten voor burgers. Deze houding wordt door de VVD-wethouders totaal niet begrepen. Hoe moeten we anders onze begroting rondkrijgen, vragen zij zich af. "De maat is vol. Geen nieuwe commissies, geen eindeloos overleg. Het is tijd voor boter bij de vis", schrijven ze.
De wethouders halen in hun brief ook uit naar VVD-Kamerlid Aukje de Vries. Die plaatste vorige week een bericht op X met kritiek op de hogere gemeentelasten. Zij verweet gemeenten de auto en de eigen woning "als melkkoe" te gebruiken en riep het kabinet op snel met plannen te komen om de gemeentelijke belastingen in de hand te houden. "Dat bericht schiet ons in het verkeerde keelgat", schrijven de boze wethouders.
Het "zeer pijnlijke" bericht op X was volgens wethouder Verwoort de lont in het kruitvat. Al langer maakt hij zich zorgen over de verhouding tussen het Rijk en de andere overheden. "We zijn verworden tot een uitvoeringsloket van het Rijk. Onder aan de streep staan we in de gemeenten aan de frontlinie van de democratie. De gemeente is het fundament van het Huis van Thorbecke en het Rijk is dat fundament aan het verwaarlozen."
Woensdagavond reisde een deel van de wethouders naar het gebouw van de Tweede voor overleg met de VVD-fractie. Initiatiefnemer Kranenborg noemt dat gesprek "positief om elkaars positie te begrijpen". Maar er zijn geen toezeggingen gedaan, zegt zij.
VVD-Kamerlid Van Eijk was namens de fractie bij het gesprek: "De discussie gaat over hoe we gemeenten voldoende ruimte geven om de juiste keuzes te maken en de goede dingen te doen voor hun inwoners. Tegelijkertijd willen we allemaal de lasten voor de hardwerkende Nederlander zo laag mogelijk houden."
De gesprekken zijn soms scherp, geeft Van Eijk toe, maar de VVD'ers blijven met elkaar praten. Wethouder Kranenborg: "We blijven in gesprek, maar een gesprek is niet goed genoeg. Als er geen extra geld komt, dan zijn we genoodzaakt om de parkeertarieven en de belastingen te verhogen. Niet als melkkoe maar uit noodzaak."
Nu nog even koud, maar komt de lente in zicht?
We hebben nog een paar koude en ook zonnige dagen voor de boeg, maar de weerkaarten voor de komende dagen geven toch wel een overgang aan.
Van winters koud en wellicht nog wat sneeuw in grotere delen van Nederland, naar temperaturen mogelijks zelfs in de dubbele cijfers richting het tweede gedeelte van volgende week.
In de pluimverwachting zie je dan ook die verandering langzaam dichterbij komen. Tegelijkertijd geeft het grijze gebied rondom de rode lijn aan dat er ook nog veel onzekerheid zit.
Hoe meer grijs je ziet, hoe onzekerder de verwachting is:
Voorlopig hebben we te maken met een uitloper van een hogedrukgebied bij Groenland. In de meteorologie noemen we zo'n uitloper een rug. Zones met wolken en neerslag lopen vaak 'stuk' op zo'n rug, met andere woorden: die bereiken ons land dan niet.
Soms kunnen wat resten ervan toch doordringen en dat gaan we morgenavond tijdelijk merken. De positie van dat hogedrukgebied levert bij ons kou op en dat staat de komende dagen nog volop op het weerprogramma.
Valentijnsdag is vanochtend voor menigeen vrij koud begonnen, in het zuiden van Nederland vroor het matig. Het was wel droog en vooral in het zuidwesten werd er in de ochtenduren al een paar uur zon geregistreerd. Ondanks dat lagen de gevoelstemperaturen vrijwel overal onder het vriespunt.
Komende nacht gaat het op uitgebreide schaal licht vriezen en het blijft overal droog. Zaterdag overdag blijft het ook droog, met wat zon in het zuiden maar verder vooral veel wolkenvelden en de winterjas is nog steeds geen overbodige luxe.
De temperatuur komt overdag niet veel hoger uit dan 1 tot 5 graden, de hoogste waardes in het zuiden van het land. 's Middags wordt de bewolking dikker en 's avonds kan er lichte sneeuw gaan vallen, vooral in het westen en later ook in het midden en zuiden van Nederland. Voor dat gebied is vanaf zaterdagavond code geel van kracht, meldt het KNMI.
Na een grijze zondagochtend gaan we dan op steeds meer plekken die zon zien. Wel blijft de oostenwind het voor het gevoel nog wat kouder maken. Maandag wordt het een koude en zonnige dag. Dinsdag begint zonnig maar in de loop van de dag neemt de bewolking iets toe en loopt ook de temperatuur in het zuiden op.
Zacht, maar wisselvallig
Zoals het er nu naar uitziet, dringt de dagen erna de zachtere lucht verder op. Het kwik komt in de dubbele cijfers uit, op vrijdag is zelfs ruim 15 graden mogelijk en dat doet voorjaarsachtig aan. Tegelijkertijd gaat dat ook gepaard met wat wisselvalligheid.
Veel weerliefhebbers met uiteenlopende smaken lijken dus aan hun trekken te komen: met zonnig en koud winterweer of juist dat lentegevoel van later in de week.
Minister: 'Europese landen door VS betrokken bij Oekraïne, niet in EU-verband'
De Europese Unie als samenwerkingsverband zal door de Verenigde Staten niet worden betrokken bij de vredesonderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland, verwacht minister Veldkamp van Buitenlandse Zaken. "Ik denk dat de VS meer in NAVO-termen of aan Europese landen denkt", zei Veldkamp voorafgaand aan de ministerraad.
De afgelopen maanden is er in Europese hoofdsteden in verschillende groepjes met elkaar, de VS en Oekraïne overlegd over de koers, zegt Veldkamp. Hij wil niet zeggen via welke landen die contacten verlopen. "We willen niet de kaarten op tafel leggen waar Poetin ook naar kan kijken."
Het is belangrijk dat de Europese landen contact houden met de VS en eenheid uitstralen, zei ook defensieminister Brekelmans. Ook hij wil de Russen niet wijzer maken dan ze zijn door alle onderhandelingskaarten al op tafel te leggen. "We moeten niet elke stap en elke gedachte die we hebben communiceren."
Permanente vredesmacht
Er is de afgelopen dagen veel gesproken over robuuste veiligheidsgaranties bij de NAVO, zei Brekelmans. Wat dat betekent voor Nederland, en of Nederland gaat meedoen aan een eventuele permanente vredesmacht in Oekraïne, wil hij nog niet kwijt. "We moeten op voorhand geen dingen uitsluiten, het is nog te vroeg om daar iets concreets over te zeggen."
Dat heeft ook te maken met de omvang van Oekraïne, legt Brekelmans uit. Oekraïne is groot en als je daar iets wilt betekenen heeft dat de nodige implicaties. "Er is haast bij, maar er is ook tijd nodig om het te bespreken als Europese landen onderling en met de VS."
Op dit moment zijn er zo'n driehonderd Nederlandse militairen actief in Litouwen die bijdragen aan een NAVO-missie in de Baltische staten. "Op de korte termijn blijven we actief, we zullen daar juist ook nog meer moeten doen", zei Brekelmans hierover. Volgens hem leidt een mogelijk staakt-het-vuren in Oekraïne tot een verhoogde dreiging. "Rusland kan dan troepen verplaatsen, dus dat betekent dat de dreiging toeneemt."
Agressie niet belonen
De Amerikaanse minister van Defensie Hegseth noemde deze week de wens van Oekraïne om terug te keren naar de grenzen van voor de Russische annexatie van de Krim in 2014 "onrealistisch". "Wij hebben altijd gezegd dat voor ons de territoriale integriteit voorop staat", zei Brekelmans. "Hegseth heeft vooral gezegd dat het niet realistisch is dat Oekraïne dit nu op de korte termijn kan terugveroveren."
Daarvoor heeft Kyiv inderdaad geen militair plan klaarliggen, aldus Brekelmans. "Dat is heel iets anders dan dat je dat accepteert. Agressie moet je niet belonen." Hegseth zou tegenover hem hebben benadrukt dat het gaat om een eerste stap in een lang proces om te zorgen dat Rusland en Oekraïne met elkaar in gesprek gaan.
Eerste stap
De VS blijft een een belangrijke bondgenoot voor ons en dat geldt ook andersom, benadrukt de minister. "De VS speelt een rol in het om tafel krijgen van beide landen. Daar is nu een eerste stap in gezet door Amerika. Nu moet ook de EU een rol spelen."
Dit weekend gaan de twee ministers samen met minister Van Weel van Justitie en premier Schoof naar de jaarlijkse internationale veiligheidsconferentie in München. President Zelensky van Oekraïne wordt daar ook verwacht. Rusland is niet uitgenodigd.
Kat overleeft vier weken in container en duikt op in Curaçao
Een kat heeft een reis van vier weken in een donkere container overleefd. Het dier reisde onbedoeld vanuit Moerdijk mee op een schip naar Curaçao.
De container werd op 11 januari in Noord-Brabant verzegeld. Vier weken later ontdekten medewerkers van transportbedrijf AMC Cargo de zwart-witte kat op het Caribische eiland. De medewerkers schakelden vervolgens een stichting in.
Medewerkers kregen de kat in eerste instantie niet gevangen. Uiteindelijk is het dier met voer in een kooi gelokt.
Onvoorstelbaar
Het dier heeft het vier weken uitgehouden in de container zonder eten en drinken. De stichting noemt dat onvoorstelbaar. "De kat is vermagerd en enorm bang, maar verder gaat het naar omstandigheden goed met hem", schrijft de Kitten Rescue Curaçao Foundation op Facebook.
De kat wordt opgevangen bij de stichting:
De kat zit nu in quarantaine in de opvang om aan te sterken. Van wie de kat is, is nog onbekend, schrijft Omroep Brabant. Het dier is niet gechipt.
Justitie München: bestuurder reed met opzet in op menigte, geen banden met IS
De man die gisterochtend met een auto inreed op vakbondsdemonstranten in München heeft toegegeven dat met opzet te hebben gedaan. Dat heeft de Beierse hoofdofficier van justitie bekendgemaakt op een persconferentie in München. Er is geen bewijs dat de man, een 24-jarige Afghaan met een permanente verblijfsvergunning, in contact stond met terreurnetwerken als IS.
De verklaring van de man wijst op een religieuze daad, aldus hoofdofficier Gabriele Tilmann. Tegenover de politie zei hij "Allahoe akbar" ("God is groot" in het Arabisch) waarna hij begon te bidden. Dat was voor de afdeling binnen de Beierse justitie die zich bezighoudt met extremisme en terreur aanleiding de zaak over te nemen. "Ik zou durven spreken van een islamitische motivatie voor zijn daad", zei Tilmann.
Bij de aanval in het centrum van München, niet ver van het centraal station, raakten gisteren zeker 36 mensen gewond. Twee van hen zijn er slecht aan toe, onder wie een 2-jarig meisje. Ook acht anderen liepen serieuze verwondingen op. Justitie gaat uit van 36 aanklachten van poging tot moord. Ook wordt de Afghaan verdacht van het toebrengen van lichamelijk letsel en gevaarlijke belemmering van het wegverkeer.
Grenscontroles verlengd
In het centrum van München was een demonstratie gaande van een van Duitslands grootste vakbonden toen de man op de staart van de betoging inreed. Volgens de Beierse politie haalde hij meerdere politieauto's in die de betogers begeleidden. Daarna loste de politie een schot op de auto, waarna de bestuurder uit het voertuig kon worden gehaald en werd gearresteerd.
De aanrijding komt kort voor de Duitse Bondsdagverkiezingen, die volgende week zondag plaatsvinden. De campagne daarvoor staat door eerdere geweldsincidenten met migranten, zoals in Solingen, Maagdenburg en Aschaffenburg, veelal in het teken van migratie. Kort na de dodelijke mesaanval in Solingen stelde de Duitse regering in september grenscontroles in. Deze week werd bekend dat die controles met een half jaar worden verlengd.
Alkmaar oordeelt na 2,5 jaar onderzoek: dichtregel Lucebert mag blijven
Een kunstwerk met een regel van de dichter Lucebert mag toch in Alkmaar blijven. Dat heeft de gemeente besloten na jarenlang onderzoek en een peiling onder inwoners. Het kunstwerk kwam ter discussie te staan toen bleek dat de dichter er in de Tweede Wereldoorlog nazistische en antisemitische opvattingen op nahield.
Het gaat om de regel 'Van te veel spektakel wankel je allicht', die sinds 1995 in rode neonletters op het dak tussen het Stadskantoor en de brandweerkazerne prijkt. Lucebert maakte het kunstwerk in opdracht van de gemeente, schrijft omroep NH.
Het werk blijft weliswaar in Alkmaar, maar wordt wel verplaatst. Omdat de geschiedenis van de kunstenaar en dichter door sommigen als pijnlijk wordt ervaren, vindt Alkmaar een plekje op een gemeentelijk gebouw niet meer passend.
Brieven
In 2018 werd via een biografie duidelijk dat Lucebert, pseudoniem van Bertus Swaanswijk (1924-1994), in zijn jonge jaren sympathiseerde met de nazi's. Hij had zich actief aangemeld voor de Arbeitseinsatz (dwangarbeid ter vervanging van Duitse soldaten) en schreef brieven aan zijn jeugdvriendin die hij ondertekende met 'Sieg Heil'. Lucebert, die na de oorlog naam maakte als boegbeeld van de Vijftigers-beweging, heeft dit verleden altijd verzwegen.
In 2022 werden in Alkmaar raadsvragen over het dakkunstwerk gesteld. De gemeente besloot onderzoek te doen. Ook buurgemeente Bergen, waar Lucebert een groot deel van zijn leven doorbracht, besloot in 2024 onafhankelijk onderzoek te laten doen.
Inwoners positief
De meeste inwoners van Alkmaar zitten niet in hun maag met het kunstwerk. Ruim 80 procent van de ondervraagde 868 inwoners gaf in een online enquête aan (zeer) positief naar het kunstwerk te kijken. 76 procent van de ondervraagden zei dat de onthullingen over Lucebert hun mening over het kunstwerk niet hebben beïnvloed.
Het kunstwerk wordt de komende tijd hersteld; de verlichting wordt weer werkend gemaakt. "Samen met de nazaten van Lucebert zal gezocht worden naar een nieuwe, passende plek in het centrum van Alkmaar", schrijft de gemeente.
Vier arrestaties na fatale schietpartij Pannerden, slachtoffer komt uit Arnhem
Het slachtoffer van de dodelijke schietpartij vannacht in het Gelderse dorp Pannerden is een 22-jarige man uit Arnhem. De politie heeft drie mannen en een vrouw aangehouden in het dorp Braamt en in het nabijgelegen Doetinchem.
Vannacht rond 02.30 uur kreeg de politie een melding over een schietpartij aan de Hoogeweg in Pannerden. Daar werd een geparkeerde auto gevonden met een kogelgat in de voorruit. Even verderop, in Zevenaar, werd een tweede auto gevonden. Daarin zaten drie mensen, onder wie de zwaargewonde man die niet veel later overleed.
Woningen beschoten
De politie onderzoekt in deze zaak ook meerdere plekken in Pannerden en Zevenaar, omdat afgelopen nacht ook op huizen in die twee plaatsen zou zijn geschoten. Het verband tussen deze incidenten wordt onderzocht.
De politie kan nog niets zeggen over de aanleiding voor de schietpartij en of het dodelijke slachtoffer en de vier opgepakte verdachten elkaar kenden.
Honderden buitenlanders bevrijd uit online scam-centra in Myanmar
Honderden buitenlanders die in Myanmar onder dwang van bendes internetgebruikers moesten oplichten zijn door een regionale strijdende partij overgedragen aan het Thaise leger. Het gaat om 221 mannen en 39 vrouwen uit zo'n twintig verschillende landen. Meer dan de helft heeft de Ethiopische nationaliteit, meldt de BBC. Thailand onderzoekt of alle personen kunnen terugkeren naar hun land.
De vrijlating van de groep volgt een week na de ontmoeting tussen de Thaise premier Shinawatra en de Chinese leider Xi. Daarbij beloofde Shinawatra een einde te maken aan de online oplichtingscentra die de afgelopen jaren in Zuidoost-Azië zijn ontstaan, onder meer aan de grens tussen Thailand en Myanmar. Kort voor de ontmoeting had de Thaise regering opdracht gegeven om die grensgebieden in het buurland niet langer van stroom, gas en internet te voorzien.
Aan de grens werden de bevrijde medewerkers opgevangen door het Thaise leger:
China voerde de druk op Thailand op omdat voor de oplichtingspraktijken ook Chinezen worden geronseld. Er komen geregeld verhalen naar buiten van Chinezen die met de belofte van een mooie baan naar Bangkok vertrokken, maar tegen hun wil in Myanmar belandden en daar onder erbarmelijke omstandigheden anderen online geld moesten zien te ontfutselen. Begin dit jaar nog kwam een Chinese acteur in zo'n zogeheten scam farm terecht nadat hij naar Thailand was gereisd.
De nu uit Myanmar vertrokken buitenlanders, onder wie tien Chinezen, werden in de buurt van Mae Sot aan het Thaise leger overgedragen door de DKBA. Dat is een van de milities in het land die gebied in de Karen-staat aan de grens met Thailand controleert. Deze gewapende groepen zijn eerder beschuldigd van het toestaan en in stand houden van de oplichtingspraktijken.
Tientallen miljarden afgetroggeld
Voor criminele bendes vormen de oplichtingscentra een enorm lucratief verdienmodel. Ze hebben inmiddels naar schatting honderdduizenden mensen in landen als Myanmar, Cambodja en Laos gedwongen mee te werken aan hun oplichtingspraktijken. Die medewerkers zouden hun slachtoffers wereldwijd al tientallen miljarden euro's hebben afgetroggeld.
Om slachtoffers in de val te lokken, grijpen de bendes steeds weer naar nieuwe methodes. Zoals pig butchering, een vorm van datingfraude waarbij mensen op datingapps worden verleid om geld te investeren in cryptomunten. Slachtoffers kunnen eerst rekenen op warme woorden van hun denkbeeldige geliefde en maken een kleine winst; daarna worden ze kaalgeplukt.
Prikkeldraad en camera's
Na eerdere druk van China kwamen in 2023 ook al eens vermoedelijke dwangarbeiders bij oplichtingscentra vrij. Guerrillagroeperingen in Myanmar met nauwe banden met Peking maakten in de staat Shan, op de grens met China, een eind aan tal van zulke oplichtingsfabrieken. Naar schatting werden toen 45.000 Chinezen die daarbij betrokken zouden zijn geweest overgebracht naar China.
Een jaar eerder, in 2022, kwamen zeker 700 Thai vrij nadat zij in handen waren gevallen van Chinese bendes over de grens in Cambodja. Hun was een gewone baan beloofd, maar eenmaal in Cambodja bleek dat ze onder dwang telefonisch landgenoten in Thailand moesten oplichten. Een flatgebouw van waaruit ze werkten was afgesloten met prikkeldraad en stond onder cameratoezicht.
Correspondent Mustafa Marghadi reisde onlangs af naar de Thais-Cambodjaanse grens en sprak met oud-medewerkers van een oplichtingsfabriek:
Legt PKK de wapens neer? Vredesproces tussen Turkije en Koerdische groep dichtbij
De Koerdische leider Abdullah Öcalan komt nog deze maand met een "historische oproep", die een einde kan maken aan de decennialange strijd tussen de Turkse staat en Öcalans organisatie PKK. Dat zegt althans de pro-Koerdische DEM-partij, waarvan vertegenwoordigers in de gevangenis hebben gesproken met Öcalan.
De verwachting is dat Öcalan de PKK zal vragen de wapens neer te leggen, waarschijnlijk in een videoboodschap. Er is dan kans dat Öcalan vrijkomt of de rest van zijn straf in huisarrest mag uitzitten. Hij zit al 25 jaar vast in volledige isolatie.
Öcalan is staatsvijand nummer 1 in Turkije. Wie een half jaar geleden zou hebben beweerd dat hij mogelijk vrijkomt, zou voor gek zijn verklaard. Het woord Öcalan uitspreken alleen al was beladen, weinig journalisten durfden over hem te schrijven. Wie zich openlijk achter hem schaarde kon rekenen op een fikse gevangenisstraf voor het steunen van een terroristische organisatie.
Nu is alles anders. Al maanden wordt gespeculeerd over een vredesproces dat op handen is. Turkse kranten gebruiken Öcalans naam op de voorpagina's, analisten speculeren erop los, Öcalan is het gesprek van de dag. En Öcalan zelf kan dus weleens voor een doorbraak zorgen.
Plan uit het niets
Het begon allemaal in oktober. Erdogans coalitiepartner, de ultra-nationalistische MHP-voorman Devlet Bahceli, kwam uit het niets met een plan: als Öcalan de PKK kon aansporen om de wapens neer te leggen, dan kon hij vervroegd vrijkomen.
Een schokgolf ging door de politiek en samenleving. Zoiets was nog nooit geopperd. Het werd beschouwd als een indirecte aanzet tot een vredesproces, afkomstig van president Erdogan zelf.
In eerste instantie leek er weinig van terecht te komen. Vlak na Bahceli's oproep pleegde de PKK een dodelijke aanslag op een defensiebedrijf in Ankara. Hoewel er weinig bekend is over directe motieven, werd dit gezien als een teken dat de PKK (of een afsplitsing van die groep) niet blij is met gesprekken over het neerleggen van de wapens.
Maar de val van het Assad-regime in Syrië, begin december, zette de deur naar een vredesproces toch wagenwijd open. Ook de PKK heeft laten weten open te staan voor gesprekken.
Vier decennia geweld
De strijd tussen de Turkse staat en de PKK leidt al vier decennia tot veel geweld en politieke instabiliteit in Turkije. De Koerdische militante beweging werd in 1978 opgericht, met Abdullah Öcalan als leider. De groep hing het marxisme-leninisme aan, kwam in opstand tegen discriminatie van en ongelijke rechten voor Koerden en eiste aanvankelijk een eigen staat voor Koerden.
Sinds begin jaren 80 pleegt de groep aanslagen. De PKK staat op de lijst van terroristische organisaties in zowel Turkije als de VS en de Europese Unie. De groep heeft het vooral gemunt op militaire en politiedoelen, maar bij aanslagen komen ook geregeld burgers om het leven.
Het Turkse leger slaat keihard terug. De strijd speelde zich aanvankelijk vooral af in Zuidoost-Turkije, later ook in Noord-Syrië en Noord-Irak. Daar bombardeert het Turkse leger de PKK en gelieerde groepen nog altijd.
Öcalan werd in 1999 opgepakt en ter dood veroordeeld voor landverraad en separatisme. Toen Turkije de doodstraf afschafte werd de straf omgezet in levenslang.
Nadat het geweld in 2015 en 2016 was opgelaaid werd de PKK is grotendeels verdreven uit Turkije. Öcalan zou inmiddels gematigder zijn, en voorstander van een vreedzame oplossing.
PKK verzwakt
De PKK is verzwakt en al jaren nauwelijks meer actief op Turks grondgebied. Overgebleven strijders houden zich vooral op in Noord-Irak en Noord-Syrië. Erdogan ziet daarom nu een kans om eindelijk een einde te maken aan het conflict dat hem steeds weer op de hielen zit. Een nieuw, Turkije-gezind bestuur in Syrië kan daarbij helpen.
Turkse en Syrische Koerdische strijders hebben nauwe banden. In Noord-Syrië hebben Koerdische groepen een vorm van autonoom bestuur. Een doorn in het oog van Erdogan, die met militaire invallen heeft geprobeerd Koerdische strijdgroepen te verdrijven, uit vrees voor een sterk Koerdisch front te dicht bij de Turkse grens.
De nieuwe leider van Syrië wil nu dat de Koerden zich aansluiten bij een nieuw op te richten Syrisch nationaal leger. Als dat lukt kan Turkije de oorlog tegen de Koerden ook staken, is het idee.
Erdogan heeft mogelijk nog een motivatie. Zijn laatste termijn als president zit er in 2028 op. Als hij langer wil aanblijven moet hij de grondwet wijzigen. Sommige analisten denken dat hij hoopt op steun voor een grondwetswijziging, ook van Koerden, als het hem lukt om de oorlog met de PKK te beëindigen. Het is ook denkbaar dat Erdogan de geschiedenis in wil gaan als de leider die het lukte om vrede te sluiten met de Koerden.
Drie jaar onderhandeld
Het is afwachten of Öcalan inderdaad met zijn historische oproep komt, en zo ja, wat hij precies zal zeggen. Als hij echt wil dat de wapens worden neergelegd is het de vraag hoe gehoorzaam de PKK is. Öcalan is nog altijd belangrijk, maar het valt niet te zeggen of alle strijders en splintergroepen voelen voor het neerleggen van wapens.
Dan is er nog de vraag wat de Koerden ervoor terugkrijgen. Er wordt gesproken over het vrijlaten van andere Koerdische politieke gevangenen, zoals Selahattin Demirtas, die sinds 2016 vastzit. Erdogan moet dan wel bereid zijn die stap te zetten.
Er is nog veel waar dit potentiële vredesproces op kan stuklopen. Het zal bovendien tijd kosten. Voor de vorige poging werd ruim drie jaar onderhandeld, voordat die in 2015 toch nog mislukte.
Brandstichting ouderlijk huis Schijndel: na jaren cel vrijspraak voor zoon
Een 23-jarige man uit Schijndel heeft jarenlang onterecht vastgezeten voor poging tot doodslag op zijn gezinsleden. Hij is in hoger beroep vrijgesproken, terwijl hij in eerste instantie was veroordeeld tot tien jaar celstraf.
De man werd in 2022 schuldig bevonden aan viervoudige poging tot doodslag op zijn adoptieouders en zussen. Op 14 oktober 2020 brak midden in de nacht brand uit in hun woning in Schijndel. De gezinsleden wisten ternauwernood hun huis te ontvluchten, maar raakten allemaal gewond.
Omdat er geen braaksporen waren, was de conclusie dat de brand wel door iemand in huis gesticht moest zijn. Op de kamer van de zoon werd onder meer een aansteker gevonden. Hij heeft zelf altijd ontkend dat hij de brand had aangestoken. Het Openbaar Ministerie eiste in eerste aanleg een celstraf van achttien jaar, maar de rechtbank kwam uit op tien jaar.
Het gerechtshof vernietigt dat vonnis nu. Het Nederlands Forensisch Instituut heeft vastgesteld dat de brand door ieder gezinslid gesticht had kunnen worden. Er is volgens het hof geen doorslaggevend bewijs dat de zoon de dader is. Wat er echt is gebeurd die nacht, zal waarschijnlijk nooit duidelijk worden.
Murw
De man is na ruim 3,5 jaar cel vrijgelaten. "Hij is uit het leven gerukt en wordt daarin nu ineens teruggeplaatst", zegt advocaat Bas van Faassen tegen Omroep Brabant. "Hij is murw, maar vastberaden iets moois te maken van zijn leven." De advocaat noemt de uitspraak van het hof "rechtvaardig".
Volgens de raadsman is er sinds de brand vrijwel geen contact tussen de geadopteerde zoon en de andere gezinsleden.
Het Openbaar Ministerie heeft nog niet beslist of het in cassatie gaat.
Franse premier onder vuur wegens misbruik op katholieke school
De Franse premier Bayrou ligt onder vuur vanwege een schandaal op een school waar decennialang fysiek en seksueel geweld zou hebben plaatsgevonden. Hij zegt nooit iets te hebben geweten van de zaak, maar getuigen en betrokkenen zeggen dat hij wel degelijk op de hoogte was. Bayrou was destijds onder meer regionaal bestuurder en zijn kinderen zaten er op school.
"Het staat feitelijk vast dat de premier heeft gelogen. Hij wist ervan en heeft niets gedaan", zegt het linkse Kamerlid Manuel Bompard. "Een premier die zulke ernstige feiten wil verdoezelen kan geen premier blijven."
Bompards partij, de LFI, wil dat er een parlementaire onderzoekscommissie wordt ingesteld. Kamerleden van de Socialistische Partij hebben Bayrou in een open brief opgeroepen de waarheid naar buiten te brengen. "Het is voor slachtoffers moeilijk te accepteren als de premier blijft ontkennen."
De school in kwestie, de Notre-Dame de Bétharram, is een katholieke onderwijsinstelling in de Zuid-Franse Pyreneeën. Bij justitie zijn 112 meldingen binnengekomen van ex-leerlingen die zeggen het slachtoffer te zijn van fysiek en seksueel geweld op de school. Meer dan 70 mensen hebben een officiële aanklacht ingediend.
Het meeste geweld zou zijn gepleegd van de jaren 50 tot de jaren 2010. Bijna alle slachtoffer waren jongens, van 8 tot 13 jaar. De veronderstelde daders zijn zowel geestelijken als niet-gelovigen die op de school werkten. De klachten worden sinds vorig jaar door justitie onderzocht.
'Bayrou was op de hoogte'
De beschuldigingen zijn niet nieuw. In 1996 werd er al een eerste klacht ingediend vanwege mishandeling. De dader, een medewerker op de school, werd toen veroordeeld. De huidige premier Bayrou was toen minister van Onderwijs (1993-1997).
In 1998 werd de schooldirecteur aangeklaagd wegens verkrachting van een leerling; de man pleegde daarna zelfmoord. Bayrou was toen geen minister meer, maar wel regionaal bestuurder. Daarmee was hij medeverantwoordelijk voor het onderwijs in de regio waar de Bétharram-school stond.
Franse media meldden de afgelopen dagen dat Bayrou op de hoogte was van de misstanden, maar er nooit iets tegen heeft ondernomen. Zijn eigen kinderen zaten op de school en zijn vrouw werkte er: de school ligt in de buurt van zijn woonplaats en in zijn kiesdistrict.
"Ik ben nooit over de feiten, de beschuldigingen of de aanklachten op de hoogte gebracht", zei Bayrou deze week in het parlement, op vragen van de oppositie. Hij deed de zaak af als "een relletje over niet-bestaande feiten".
Maar in de Franse pers worden aan de lopende band bewijzen getoond waaruit zou blijken dat Bayrou wél allang wist wat er speelde. Een onderzoeksrechter heeft verteld dat Bayrou in 1998 persoonlijk bij hem op bezoek is geweest om te praten over de aantijgingen. "Ik snap niet waarom hij nu zegt dat dat niet zo is", aldus de rechter.
In krantenartikelen uit de jaren 90 blijkt dat Bayrou als minister op bezoek ging bij de school en ook antwoorden gaf op vragen van journalisten over het misbruik. Hij zei destijds navraag te hebben gedaan naar de beschuldigingen en volgens hem was er niets aan de hand.
De omvang van het fysieke en seksuele geweld op de school werd pas duidelijk nadat in 2023 een collectief was opgericht van oud-leerlingen die zeggen slachtoffer te zijn. Toen bleek ook dat het misbruik al in de jaren 50 begon en zelfs nog recent plaatshad. Vorig jaar werd een schoolmedewerker geschorst tegen wie acht aanklachten waren ingediend wegens geweld, verkrachting en seksueel geweld.
Demonstratie
Deze week demonstreerden activisten bij de school tegen pedocriminaliteit. Op spandoeken stonden leuzen als '50 jaar ontkenning' en 'Bayrou leugenaar'.
Bayrou heeft gisteren het collectief van slachtoffers gebeld. "Het was een eerlijk gesprek maar het kwam voor ons wel een beetje als mosterd na de maaltijd", zei voorzitter Alain Esquerre. "Ik heb hem gezegd dat ik niet van een premier verwacht dat hij zegt dat er niets van waar is. Waarom hij belde weet ik eigenlijk niet. Hij heeft niets toegezegd en hij heeft niets beloofd."
Esquerre vindt dat Bayrou opening van zaken moet geven. "Zeggen dat er niets van waar is, dat is niet meer van deze tijd. De samenleving is veranderd."
Economie het afgelopen jaar constant gegroeid, maar Nederland blijft kwetsbaar
Het afgelopen jaar is de economie met 0,9 procent gegroeid. Dat meldt het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) op basis van nu beschikbare gegevens. De groei is groter dan in 2023, toen de Nederlandse economie amper groeide met 0,1 procent.
"Meestal mikken we in Nederland op een economische groei van 2 procent, daar zitten we nu iets onder. Maar verschrikkelijk slecht is het ook niet", zegt CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen.
Het laatste kwartaal van 2024 deed Nederland het ook beter dan de omringende landen. Het bruto binnenlands product (bbp) steeg met 0,4 procent. In België was er een groei van 0,2 procent en in Duitsland en Frankrijk een krimp van respectievelijk 0,2 en 0,1 procent. In de Verenigde Staten, de grootste economie van de wereld, groeide het bbp met 0,6 procent.
Handelsoorlog
Van Mulligen benadrukt dat Nederland met deze lichte groei kwetsbaar blijft als we afstevenen op een handelsoorlog. "We zijn toch een beetje een kurk die drijft op de wereldeconomie. Als door handelsoorlogen en hogere tarieven die wereldeconomie veel minder hard zal gaan draaien, gaat Nederland daar ongetwijfeld ook last van krijgen."
De economische groei van het afgelopen jaar kwam mede door gestegen overheidsuitgaven, onder meer aan de zorg. Ook de consument heeft stevig bijgedragen aan de economische groei, ondanks de inflatie. In het laatste kwartaal kochten Nederlanders vaker elektronica, gingen ze vaker uit en gaven ze meer uit aan auto's.
Ook bedrijven hebben daar de laatste maanden van vorig jaar meer in geïnvesteerd. "Bpm-regelingen zijn afgeschaft of verhoogd, waardoor het voor consumenten en bedrijven interessanter was om die auto nu alvast aan te schaffen", zegt Van Mulligen. Die investeringen zijn daardoor door bedrijven wat naar voren gehaald. "De auto's en bestelbusjes komen wel uit het buitenland, dus per saldo is het effect op de economie vrij bescheiden."
Tegenstrijdig
De hoofdeconoom noemt het beeld van afgelopen jaar wel een beetje tegenstrijdig. "Aan de ene kant is de consument heel erg bezorgd over de eigen financiën. Mensen maken zich zorgen over de hoge inflatie, dat boodschappen zo duur zijn. Aan de andere kant zijn de lonen wel hard gestegen, inmiddels harder dan de prijzen. En dat zien we ook terug bij de uitgaven."
Over het algemeen is de economie dus gestaag gegroeid. De werkloosheid is blijvend laag en er komen weer meer vacatures bij. "Dus voor veel mensen ziet het er wel gezond uit", zegt van Mulligen. "Maar we zien toch wel dat er aan de horizon wat donkere wolken aan komen."
Roos op Valentijnsdag extra duur: 'Iedereen wil rode rozen'
Of je het nu commerciële onzin vindt of de meest romantische dag van het jaar, wie denkt aan Valentijnsdag, denkt aan rode rozen. Maar voor die bloem moet je vandaag extra diep in de buidel tasten, schrijft Omroep Zeeland.
"Het is dan ook verreweg de meest verkochte bloem rond Valentijnsdag. Op de bloemenveiling is er veel vraag naar rode rozen, waardoor de prijs hoger wordt", aldus bloemist Nicolette van een bloemenzaak in Middelburg. "Iedereen wil graag rode rozen."
Rozen zijn elk jaar op 14 februari duurder, maar dit jaar is de prijs nog hoger dan andere jaren, vertelt een andere bloemenzaakeigenaar uit Middelburg. "Het zijn grote retailers die kwekers wurgcontracten laten tekenen", zegt hij.
Daardoor blijft er volgens hem weinig aanbod over en dat zorgt voor een probleem bij kleine bloemisten. "De consument wil alles bij de supermarkt kopen, zodat hij niet nog een keer apart de stad in hoeft", zegt de bloemist. Hij rekent vandaag zo'n 5 euro voor een rode roos.
Minder bloemisten
Sowieso zijn er steeds minder bloemisten in vrijwel heel Nederland, blijkt uit onderzoek van het ANP. De hardste daling vond plaats in Flevoland, waar het aantal winkels terugliep van 70 in 2019 naar 56 aan het begin van dit jaar. Alleen in Zeeland zijn er nu iets meer bloemenzaken dan zes jaar geleden.
Volgens Edwin van Arkel, directeur van Topbloemen, is het deze Valentijnsdag iets minder druk dan andere jaren. "Dat heeft vooral te maken met het feit dat Valentijnsdag dit jaar op een vrijdag valt. In het weekend zien geliefden elkaar vaak in real life en daarom is er minder reden om iets te sturen." Bij hen kost de rode roos vandaag 4,50 euro, een euro meer dan normaal.
Rode tulpen of gerbera's
Bloemist Nicolette raadt iedereen aan om verder te kijken dan alleen rozen. "Er zijn heel veel leuke andere bloemen, die er zeker niet voor onder doen, zoals rode tulpen of gerbera's."
Rechter VS legt Nederlandse 'fiscalist van de sterren' 2,5 jaar cel op
Frank Butselaar, bekend als 'fiscalist van de sterren', is door een Amerikaanse rechter veroordeeld tot dertig maanden gevangenisstraf wegens belastingfraude, meldt het FD. De rechter noemt de fraude "gigantisch" en stelt dat Butselaar bewust belastingwetten heeft overtreden.
Twee jaar geleden werd de Nederlandse belastingadviseur in Italië gearresteerd en later uitgeleverd aan de Verenigde Staten. Butselaar zou verschillende beroemdheden geholpen met het wegsluizen van inkomsten voor de Amerikaanse fiscus.
Afgelopen november bekende hij schuld aan het opzetten van een frauduleuze constructie voor een van die cliënten. Daaruit volgt nu een celstraf van 2,5 jaar. Ook een straf van 20 jaar was mogelijk geweest, maar door een procedurefout van de aanklagers resulteerde een milder vonnis.
Dj's en modellen
Butselaar was een van de bekendste belastingadviseurs van Nederland. Hij werkte samen met verschillende beroemdheden, waaronder Linda de Mol en Jort Kelder, model Yfke Sturm en dj's Afrojack en Tiësto.
Volgens de rechter moet het vonnis een afschrikkende werking hebben op andere fiscalisten die zoiets van plan zijn. "Zij moeten weten dat de kosten van fraude immens zijn", zei de rechter.
Aftrek voorarrest
De belastingadviseur zit inmiddels al 21 maanden vast, eerst in Italië en nu in de Verenigde Staten. Na aftrek van zijn voorarrest resteert dus nog een aantal maanden, die hij zal moeten vastzitten in een Amerikaanse gevangenis.
"Hoewel dit niet is waar we op hoopten, zijn we blij om te weten dat het een kwestie van maanden is voordat Frank Butselaar weer naar huis kan", laten zijn advocaten weten aan het FD.
Presentator Tim den Besten bekent identiteitsfraude, OM seponeert zaak
De identiteitsfraudezaak tegen Tim den Besten is door het Openbaar Ministerie geseponeerd na een bekentenis en een gesprek met zijn slachtoffers. De presentator heeft toegegeven dat hij nepprofielen heeft gemaakt met persoonlijke foto's van drie mannen op homodatingapp Grindr en Instagram, zegt zijn advocaat tegen persbureau ANP.
Den Besten gebruikte de nepprofielen om seksueel getinte gesprekken te voeren en neemt daar volgens zijn advocaat nu de volledige verantwoordelijkheid voor. In een verklaring zegt de presentator dat hij veel spijt heeft dat hij foto's en gegevens van andere mannen heeft gebruikt. "Daarmee deed ik mensen pijn en verdriet. Ik schaam mij diep."
Uitzending geschrapt
Toen de zaak eind 2023 na berichtgeving door Het Parool aan het rollen kwam, schrapte omroep KRO-NCRV een aflevering van de familiespelshow Waku Waku, waarin Den Besten kandidaat was. De publieke omroep zei toen dat identiteitsfraude in de programma's voor de jeugd een onderwerp is "waar we kinderen regelmatig voor waarschuwen en over berichten".
Den Besten presenteerde op televisie onder meer Timmyland en De Outsiders en maakte documentaires.
