Brand boven snackbar in centrum Winterswijk, NL-Alert verstuurd
Bij een grote brand in het centrum van Winterswijk is vanwege de vele rook een NL-Alert is verstuurd. Bewoners wordt geadviseerd deuren en ramen gesloten te houden. De weekmarkt en een hotel aan de Markt zijn ontruimd.
De brand ontstond aan het eind van de ochtend, volgens nog onbevestigde berichten in de etage boven de snackbar. Binnen de kortste keren stond het hele pand in brand. De vlammen sloegen uit het dak. Er kwam meteen veel rook vrij, meldt Omroep Gelderland.
De politie besloot om het hotel naast de snackbar voor alle zekerheid te ontruimen. Ook de marktkooplieden en vele bezoekers van de weekmarkt moesten weg.
Duitse grensregio
De brandweer van het dorp in de Achterhoek wordt bij het blussen bijgestaan door korpsen uit de omgeving, ook uit de Duitse grensregio.
De veiligheidsregio heeft een NL-Alert verstuurd naar omwonenden. "Blijf uit de rook! Sluit ramen en deuren. Zet ventilatie uit", staat in het bericht. Ook wordt gewaarschuwd om niet naar de plek van de brand te komen.
De oorzaak van de brand is nog onbekend.
Elke nacht slapen op een vliegveld, de realiteit voor 500 daklozen in Madrid
Als de laatste passagiers met flinke koffers in de rij staan voor de check-in, komen de eerste 'bewoners' van vertrekhal T4 aan. Van 23.00 tot 05.00 uur zijn bijna alle bankjes en hoeken bezet. Overal liggen mensen, met in plastic tassen of weekendtassen al hun bezittingen.
In tien jaar tijd is het aantal mensen dat onderdak zoekt op de luchthaven Barajas in Madrid vertienvoudigd, naar 500. De meesten zijn migranten en daklozen uit de regio. Nog nooit ging het om zoveel mensen.
Gevoel van veiligheid
Sonia (51) en haar dochter Uxia (30) liggen achter een geldwisselkantoor in een smalle gang, ze hebben hun 'slaapruimte' afgesloten met een karretje. Moeder en dochter zijn Spaans, maar wonen al zo'n anderhalf jaar op straat. Ze hebben op verschillende plekken in Spanje gewoond.
"Je vindt zeker dat ik slecht ruik", zegt Sonia. "Wat verwacht je, ik heb al vijf dagen niet kunnen douchen." Ze hopen morgen genoeg geld bij elkaar te hebben verzameld om door te kunnen reizen. Hier op het vliegveld voelen ze zich door de aanwezigheid van beveiliging en camera's relatief veilig.
Mensen doen geen oog dicht
Maar echt veilig is het niet. Nog geen tien minuten later wordt een man in de hoek van de vertrekhal in elkaar geslagen. Jorge heeft de vliegveldbeveiligers gewaarschuwd. Terwijl zij ingrijpen, maakt hij een paar meter verder zijn slaapplaats op. Hij legt een sprei op de koude vloer van de vertrekhal, kussens zijn er niet.
De 42-jarige Jorge en zijn vrouw Carina vertrokken acht maanden geleden van Peru naar Spanje. Daar wilden ze werk vinden en een nieuw leven opbouwen, maar ze ontdekten dat je zonder papieren niet zomaar kunt werken. Nu wonen ze al vier maanden op het vliegveld.
"Het is zeer oncomfortabel", vertelt Jorge. "Om half vijf 's ochtends moeten we hier weer weg zijn." En eigenlijk doet het stel amper een oog dicht. Het mag dan wel iets veiliger zijn dan op straat, ook hier voelen ze zich niet helemaal op hun gemak. "Er lopen veel dieven rond. Als je in slaap valt, kan je telefoon worden gestolen."
Illegale migranten
Een groot deel van de mensen die op het vliegveld slapen zit in dezelfde situatie als het Peruaanse stel. Het zijn illegale migranten, naar Spanje gekomen voor werk, dat ze niet kunnen vinden.
Het andere deel van de mensen heeft de Spaanse nationaliteit. Het zijn veelal daklozen, die naar het vliegveld komen voor warmte en sanitaire voorzieningen.
Ondertussen hebben verschillende instanties de noodklok geluid. Er zou sprake zijn van drugsgebruik, prostitutie en geweld.
Terwijl de problemen toenemen, wordt achter de schermen flink gediscussieerd over wie de verantwoordelijkheid voor al die mensen moet nemen. Desgevraagd erkent de gemeente Madrid tegenover de NOS dat de situatie complex is. "Hoewel de luchthaven Barajas in Madrid ligt, hebben niet alle mensen die er wonen of overnachten banden met de stad."
De gemeente is verantwoordelijk voor de daklozen uit de stad zelf. Maar op het vliegveld slapen dus asielzoekers en die vallen onder de landelijke overheid. Dan is er nog Aena, een publiek bedrijf dat veel Spaanse luchthavens in handen heeft. Ook dat is volgens de gemeenteraad verantwoordelijk.
Maar volgens de afgevaardigde van de regering in de regio Madrid, Francisco Martin Aguirre, is de toename ook te wijten aan de verslechtering van de sociale voorzingen in de hoofdstad. Kortom: iedereen wijst naar elkaar, op korte termijn lijkt er geen oplossing in zicht.
Luchthaven Barcelona grijpt in
Terwijl de daklozen in Madrid nog in de terminals zitten, heeft het vliegveld van Barcelona ze deze week buiten gezet. In terminal 1 en 2 sliepen daar zo'n 160 mensen. De ontruiming moet volgens het vliegveld het signaal afgeven dat slapen en permanent verblijven er niet de bedoeling is.
Critici wijzen op het Mobile World Congress dat eraan komt, en waarvoor veel bezoekers naar Barcelona reizen. Zij denken dat de luchthaven daarom nú ingrijpt, maar dat wordt ontkend.
Eigenlijk hebben alle mensen die op het vliegveld slapen liever een ander dak boven het hoofd. In het geval van de migranten, willen de meesten terug naar huis. Maar de warmte van de luchthaven, de sanitaire voorzieningen en de beveiliging, zijn voor hen beter dan het leven op de straat.
Druk in Europa voelbaar na debacle in Oval Office: 'Leiders bouwen mini-NAVO'
De ongekende ruzie tussen de Amerikaanse president Trump, vicepresident Vance en de Oekraïense president Zelensky van gisteravond in het Witte Huis zal grote gevolgen hebben voor Europa. Duidelijker dan ooit is nu geworden dat Europa voor zijn veiligheid zijn eigen boontjes zal moeten doppen, zeggen deskundigen.
Het conflict betekent een nieuwe klap voor Europa in een hectische maand waarin de barsten in de relatie met de VS zichtbaar werden. De Amerikanen maakten in februari duidelijk dat Europa voor zijn veiligheid niet langer op de VS hoeft te rekenen. Ook deelden ze mee dat de Europeanen niet welkom zijn aan de onderhandelingstafel met Rusland over het beëindigen van de oorlog in Oekraïne.
Daar kwam het conflict in de Oval Office bovenop. De gebeurtenissen van gisteren zijn volgens René Cuperus van Instituut Clingendael te omschrijven als power play van de Amerikanen. "Je zag daar het symbool van de enorme machtsongelijkheid in de nieuwe wereldorde, gebaseerd op het 'recht van de sterkste'. De grote vraag na gisteren is opeens: wil Amerika van Oekraïne af of niet? Maar ook: onder welke voorwaarden wil Zelensky een staakt-het-vuren? Het gesprek was heel riskant, en heeft de trans-Atlantische verhoudingen enorm verslechterd."
Zo kwam het tot een botsing tussen Trump, Vance en Zelensky:
Defensiespecialist Peter Wijninga van de Haagse denktank HCSS is het daarmee eens. Volgens hem kunnen de gebeurtenissen ertoe leiden dat de Verenigde Staten alle hulp aan Oekraïne stopzetten. "De Amerikanen leveren een hele mix aan wapensystemen en luchtverdediging. Als die wordt stopgezet, kan Oekraïne zich dus niet meer verdedigen tegen die massale luchtaanvallen. Dat is een groot probleem."
Daarom moet Europa nu aan de bak, vindt Wijninga. "Wat dat betreft, vind ik dat we geen keus hebben. Of wij doen het, of we staan Poetin toe dat hij Oekraïne uiteindelijk helemaal inneemt. Van dat laatste beweren alle Europese leiders dat ze dat absoluut niet zullen toestaan."
Starmer, Macron, Merz
Het ophalen van de eigen broek begint voor Europa morgen in Londen, waar de Britse premier Starmer, andere Europese leiders en NAVO-topman Rutte het gaan hebben over veiligheidsgaranties voor Oekraïne. Volgens Cuperus is het moment gekomen dat Europa een geopolitieke sprong voorwaarts gaat maken. Hoofdrolspelers de komende tijd daarbij zijn Starmer, de Franse president Macron en de waarschijnlijk nieuwe Duitse bondskanselier Merz. Ook Polen hoort daar duidelijk bij met premier Tusk. Nederland speelt vooralsnog een bescheiden rol.
"Zij smeden een nieuw geopolitiek Europa", omschrijft Cuperus het. "Dat gebeurt buiten de officiële Europese Unie om, omdat het nadeel van de EU is dat je alle 27 lidstaten op één lijn moet krijgen. In tijden van oorlog en vrede komt de macht terecht bij de afzonderlijke regeringsleiders." De rol van Merz zal daarin belangrijk worden, verwacht Cuperus.
Mini-NAVO
Dat tekende zich deze week al af toen Merz drie dagen na het winnen van de Duitse verkiezingen een verrassingsbezoek bracht aan Macron. In Parijs bespraken de twee iets belangrijks: een nieuw verdedigingsfonds van 200 miljard euro. "Ze willen geld loskrijgen om de Europese defensie een enorme impuls te geven", legt Cuperus uit. "Ze zijn als het ware een soort mini-NAVO aan het bouwen, zonder Amerika. Dat is wat mij betreft onvermijdelijk. We moeten ons eigen plan trekken en dat zie je nu al met een enorme spoedvaart gebeuren."
Hij vindt dat Nederland stevig moet aanhaken bij het "nieuwe geopolitieke Europa". "Al is een nadeel dat wij, met dit kabinet, met een apolitieke premier Schoof zitten, die ook relatief weinig internationale politieke ervaring heeft. Dat kan Nederland zich in deze tijden van geopolitieke omwenteling eigenlijk niet veroorloven. Dit is hét moment om ook onze belangen in te brengen en te versterken. We leveren zelf ook relatief veel steun aan Oekraïne, vergeleken met andere lidstaten. Het zou dan ook heel logisch zijn als Nederland fors meedoet."
Tijd voor plan B
Dat nieuwe Europa zou zich moeten richten op het leveren van militaire en economische steun aan Oekraïne, vindt Wijninga van denktank HCSS. Dat is van cruciaal belang om de strijd "in ieder geval tot aan een bestand te kunnen volhouden". Wijninga zegt dat Europa daarna ook moet zorgen voor een troepenmacht die in staat is om een dergelijk bestand te bewaken en veiligheidsgaranties te bieden.
Volgens de defensiespecialist moet Europa roeien met de riemen die het heeft, maar is het wel belangrijk om krachtig te blijven roeien. "Ik hoor allerlei twijfel of we als Nederland aan zo'n troepenmacht zouden moeten deelnemen, omdat we er zo slecht voor staan. Maar dat soort getwijfel is koren op de molen van het Kremlin. Die wrijven nu in hun handen. Als wij uiteindelijk als Europa bij het wegvallen van Amerika die bal niet oppakken, dan is dat natuurlijk een vreselijke ramp."
Duidelijk is dat het voor Europa tijd is voor een plan B, zoals Cuperus van Instituut Clingendael het noemt. "We moeten nu alles op alles zetten om onszelf te versterken en om veiligheid en welvaart op eigen kracht te kunnen bereiken. Dit is het moment voor Europa om geopolitiek echt volwassen te worden. We moeten proberen om de verhoudingen met de VS goed te houden, maar we moeten ervan uitgaan dat onze vriendschapsrelatie van vroeger voorlopig niet wordt hersteld."
Rijksmuseum vrijwel leeg door protestactie klimaatactivisten
Het Rijksmuseum in Amsterdam is vandaag een stuk leger dan normaal vanwege een protestactie van Extinction Rebellion (XR). De actiegroep had vooraf veel toegangskaarten gereserveerd, maar niet opgehaald. Daardoor is het stil in het museum.
Een woordvoerder van het Rijksmuseum meldt dat er een paar honderd bezoekers binnen zijn. "Doorgaans zijn dat op zaterdag in de vakantie ongeveer 8000 bezoekers. We vinden de actie onacceptabel, we worden belemmerd in onze publieke taak".
'Actie is geslaagd'
XR wil via het Rijksmuseum de ING-bank treffen. "We proberen het Rijksmuseum te bewegen om de invloed van de ING-bank op het Rijksmuseum te verminderen. ING blijft maar investeren in het vernietigen van ons klimaat", zegt een XR-woordvoerder.
De actie is volgens de activisten geslaagd. "Omdat we aandacht krijgen. Als ING niet meer sponsor is van het Rijksmuseum, stoppen we met de acties bij het museum."
Een woordvoerder van het museum wijst erop dat de actie was aangekondigd. "Ze hebben kaartjes gereserveerd die gratis zijn, zoals een museumkaart of kinderkaart, voor allerlei tijdsloten."
XR-buttons
Er staan ook wat actievoerders voor de deur van het museum. Dat zijn er een stuk of twintig, meldt de museum-woordvoerder.
Het Parool meldt dat XR van plan is om tot 15.30 uur actie te blijven voeren bij het Museum. Sommige bezoekers krijgen een flyer en een button van de actievoerders voordat ze naar binnengaan. De krant sprak twee Franse toeristen die hun kaartjes al in december gekocht hadden, vóór de reserveringsactie van XR.
Of ze de gele XR-buttons gaan dragen, weten ze nog niet. "Maar ik vind het klimaat wel belangrijk. Dus misschien speld ik hem wel op", zegt een van de Franse toeristen.
Wekdienst 1/3: Bestand Israël en Hamas loopt af • Ramadan begonnen
Goedemorgen! De eerste fase van het bestand tussen Israël en Hamas loopt na vandaag af, terwijl er nog geen duidelijkheid is over een tweede fase. En voor moslims begint de ramadan.
Eerst het weer: Vandaag wisselen wolkenvelden en opklaringen elkaar af en blijft het op de meeste plaatsen droog. Bij weinig wind liggen de maxima vanmiddag tussen 7 en 9 graden.
Ga je vandaag op pad? Dit is het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en de situatie op het spoor.
Wat kan je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
Enkele uren na de openlijke botsing met de Amerikaanse president Trump heeft de Oekraïense president Zelensky gezegd dat het spijtig is wat er is gebeurd. "Dit is niet goed voor beide partijen", zei hij in een tv-interview met de Amerikaanse zender Fox News.
Toch maakte Zelensky desgevraagd duidelijk dat hij niet zijn excuses zal aanbieden. "We moeten open en eerlijk zijn, en ik geloof niet dat wij iets hebben gedaan dat slecht is."
Gisteren ontstond voor de ogen van de camera's een ruzie tussen Zelensky, Trump en zijn vicepresident Vance die hoog opliep. In Washington zou er een grondstoffendeal gesloten worden. Oekraïne wil daar veiligheidsgaranties voor, maar kreeg die niet. In de Oval Office verweet Trump Zelensky "ondankbaar en respectloos" te zijn. Trump zei dat Zelensky geen vrede wil.
De Amerikaanse president dreigde vervolgens om alle steun aan Oekraïne in te trekken. In gesprek met Fox News benadrukte Zelensky dat hij de Verenigde Staten niet wil verliezen als bondgenoot en dat hij Trump en het Amerikaanse volk respecteert. "Wij willen ook vrede en daarom ben ik hier, maar dan moeten wij wel een sterke onderhandelingspositie hebben."
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
Heel even stonden er zeven planeten tegelijk aan de hemel gisteravond, een vrij zeldzaam fenomeen. Het was lastig om ze allemaal te zien, maar in het Zeeuwse Westkapelle waagden amateursterrenkundigen een poging.
Fijne dag!
Bezoek Zelensky aan Trump voortijdig afgebroken na ruzie in Oval Office
De ontmoeting tussen de Amerikaanse president Trump en de Oekraïense president Zelensky in Wahsington is voortijdig afgebroken. Volgens Trump is Zelensky "niet klaar" voor vrede, schrijft hij in een bericht op zijn eigen platform Truth Social. "Hij kan terugkeren als hij klaar is voor vrede", aldus Trump.
Na het plaatsen van het bericht door Trump werd duidelijk dat Zelensky het Witte Huis had verlaten. Daarmee is het overleg tussen Trump en Zelensky mislukt. Zelensky was in de VS om zijn handtekening te zetten onder een grondstoffendeal tussen de VS en Oekraïne.
Trump en Zelensky hadden eerder op de dag een zeer gespannen onderhoud in de Oval Office van het Witte Huis in het bijzijn van een aantal journalisten. Trump en zijn vicepresident Vance maakte Zelensky harde verwijten en beten hem toe dat hij ondankbaar was.
Nederland is minder goed opgewassen tegen een pandemie dan voor corona
Nederland is momenteel slechter voorbereid op een pandemie dan voor de coronaperiode. Er is met ongeveer 850 IC-bedden een beduidend lagere basiscapaciteit dan vijf jaar geleden, toen nog 1150 bedden beschikbaar waren. Structurele investeringen van 300 miljoen euro door het vorige kabinet om de capaciteit van de GGD's en het RIVM te versterken én de IC-capaciteit op niveau te houden, worden door de huidige coalitie vooralsnog grotendeels ongedaan gemaakt.
Zorgminister Agema heeft toegezegd deze bezuinigingen te repareren, maar duidelijkheid over de financiële dekking geeft het ministerie van Volksgezondheid nog niet.
Het verbeteren van de nationale crisisorganisatie, een belangrijke aanbeveling van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, is daarmee ingewikkelder geworden. Er wordt weliswaar een nieuwe organisatie opgetuigd die bij een nieuwe pandemie de regie moet voeren, maar deze Landelijke Functie Opschaling Infectieziektebestrijding zal minder effectief zijn. Nieuw personeel dat plannen en draaiboeken voor grootschalige crises moet maken komt er immers niet vanwege de bezuinigingen.
Anticipatie cruciaal
Ook blijft onzeker of er een goed informatiesysteem komt waarmee gevaarlijke virusuitbraken op tijd worden opgemerkt of voorspeld. Denemarken kon dankzij zo'n systeem minder ingrijpende lockdowns opleggen omdat infectiegolven voorspelbaarder waren.
Dit systeem is onmisbaar voor ziekenhuizen om te anticiperen op een infectiegolf. Als er bijvoorbeeld een uitbraak in Noord-Brabant is, kunnen ziekenhuizen elders alvast reguliere patiënten overnemen zodat er in Brabant capaciteit vrijkomt.
De beschikbare capaciteit slimmer gebruiken wordt gezien als een belangrijke les die niet vergeten mag worden. Lockdowns werden voornamelijk ingesteld om te voorkomen dat ziekenhuizen zouden worden overweldigd. Het capaciteitsvraagstuk wordt belangrijker omdat ziekenhuizen überhaupt minder capaciteit hebben. Toenemende personeelstekorten beperken het aantal handen dat aan bedden beschikbaar is.
Financieringsmethode beperkt aantal IC-bedden
Daarnaast zorgt het zorgfinancieringssysteem ervoor dat het aantal IC-bedden afneemt. "Op het hoogtepunt van de pandemie kon worden opgeschaald naar 1600 IC-bedden", zegt Bart Ramakers, voorzitter van de vereniging van IC-artsen. "Dat lukt nu niet meer, want de manier waarop betalingen van zorgverzekeraars zijn geregeld maakt opschalen problematisch."
Zorgverzekeraars betalen alleen voor bezette IC-bedden. Een bed met een patiënt levert een ziekenhuis dus geld op, een leeg bed is een kostenpost. Ziekenhuizen proberen in normale tijden een bedbezetting van 80 procent aan te houden, want dan is er altijd een bed beschikbaar. Maar het aantal bedden voor het geval van een pandemie structureel uitbreiden, waardoor nog meer bedden langdurig ongebruikt zouden blijven, is eigenlijk onbetaalbaar voor ziekenhuizen.
Als er na de pandemie nog steeds veel IC-zorg nodig zou zijn, dan zou het aantal bedden automatisch stijgen omdat het ziekenhuizen inkomsten oplevert. Maar het omgekeerde gebeurt. "De kwaliteit van ziekenhuiszorg wordt steeds beter. Dus er zijn minder complicaties en daarom minder patiënten voor de IC", zegt Ramakers.
Ook wordt nog scherper gekeken of IC-zorg wel nodig of goed is voor een patiënt. Deze manier van werken leidt er ook toe dat er onder normale omstandigheden steeds minder IC-patiënten zijn. Het gevolg is andermaal: minder geld om onbezette bedden en voldoende personeel in de lucht te houden.
Extra financiering van zorgverzekeraars om onbezette bedden te bekostigen en voldoende capaciteit te garanderen in het geval van een pandemie, gaat in tegen hun opdracht: zij moeten de zorgpremie zo laag mogelijk houden.
'Beschikbaarheidsbekostiging oplossing'
"Waar we naartoe moeten is een beschikbaarheidsbekostiging vanuit de overheid", zegt Ramakers. "Zoals bij de brandweer, dat we als maatschappij zeggen: 'We betalen extra zodat er in geval van nood altijd kan worden geleverd.' Voor ons betekent het dat we meer ongebruikte bedden én mensen kunnen bekostigen die we bij een pandemie hard nodig zullen hebben."
Ramakers benadrukt dat extra IC-personeel tijdens rustige periodes op andere afdelingen kan worden ingezet. "Dus patiënten zullen er altijd profijt van hebben."
Agema heeft toegezegd een beschikbaarheidsbijdrage te onderzoeken. Maar ook hier is onzeker of de coalitie dit geld wil geven. Vanuit de medische wereld, de GGD en de Onderzoeksraad voor Veiligheid wordt gezegd dat het kabinet eigenlijk weinig keus heeft.
"Het uitstellen van 'normale' zorg, zoals we tijdens de pandemie deden voor meer coronacapaciteit, wordt niet meer geaccepteerd door de maatschappij", verwacht Ramakers. "Dat betekent dat er bij een nieuwe pandemie minder ruimte zal zijn voor patiënten met een ernstige virusinfectie. Dan krijg je de maatschappelijk gevoelige vraag: 'Wie krijgt wel zorg en wie niet?'. Ik ben benieuwd of politieke leiders dan bereid zullen zijn om die vraag te beantwoorden."
Man (22) aangehouden voor gooien met eieren naar fietsers in Zeeland
De politie heeft iemand aangehouden voor het gooien van eieren naar fietsers in Zeeland. Het gaat om een 22-jarige man uit Zierikzee.
Gisteren meldde Omroep Zeeland dat fietsers op de Oosterscheldekering de laatste tijd regelmatig vanuit een auto worden bekogeld met eieren. Diverse fietsers vertelden aan de omroep dat ze meerdere keren het doelwit waren en soms zelfs verwondingen hadden opgelopen.
Vandaag kreeg de omroep meldingen binnen van mensen die ook op andere plekken in Zeeland met eieren waren bekogeld.
'Kan levensgevaarlijk zijn'
De politie heeft meldingen gekregen over jongeren die vanuit een rijdende auto eieren naar fietsers gooien. "Omdat dit met een flinke snelheid gepaard ging, is het lastig om de auto en de inzittenden op te sporen", zegt de politie.
In het onderzoek is vandaag de 22-jarige verdachte aangehouden. De politie zegt meer aanhoudingen niet uit te sluiten en roept slachtoffers op zich te melden. Mensen die beelden hebben van de mogelijke daders, wordt gevraagd zich te melden.
De politie zegt dat eieren gooien door sommigen ten onrechte wordt gezien als iets grappigs of onschuldigs en waarschuwt dat het levensgevaarlijk kan zijn en dat een slachtoffer ernstig gewond kan raken. "Daarnaast levert ook het gooien van eieren een strafblad op. Denk na voordat je zoiets doet en gebruik eieren enkel in de keuken."
'Snoepgoed-regering' in Oostenrijk moet het midden redden
Zelden zegt de titel boven een regeerakkoord veel over wat een land te wachten staat. En toch is de leus boven het Oostenrijkse programma dat de ÖVP samen met de SPÖ en Neos vandaag presenteert veelzeggend.
Waar de drie partijen er in eerste instantie niet in slaagden samen een regering te vormen, en de radicaal-rechtse verkiezingswinnaar FPÖ er met de ÖVP ook niet uitkwam, vinden ze elkaar nu alsnog. Jetzt das Richtige tun. Für Österreich. Het juiste doen voor Oostenrijk, nu dan echt.
ÖVP-voorzitter Stocker noemde het "waarschijnlijk de moeilijkste regeringsonderhandelingen uit de Oostenrijkse geschiedenis". En de opgaven waarvoor deze zwart-rood-roze Zuckerl-coalitie staat, een verwijzing naar het veelkleurige Weense suikergoed, zijn groot.
Miljardentekort
Dat begint bij het dichten van het begrotingstekort, om te voorkomen dat de EU een procedure start om het Oostenrijkse beleid bij te sturen. Bijna 9 miljard euro wil de regering daarom dit en komend jaar besparen, staat in het ruim 200 pagina's tellende document.
Tegelijk is dat een rem op andere plannen, zoals het verlagen van belastingen om de economie te helpen. Die zijn alleen mogelijk voor zover de begroting en de economische groei dat toelaten. Het betekent ook dat ideologische verschillen tussen de partijen moeilijk te overbruggen zijn met zakken geld voor maatregelen die alle drie tevreden houden.
Veel aandacht gaat ook naar stappen om het aantal asielzoekers dat naar Oostenrijk komt te beperken. Op dit moment daalt het aantal asielaanvragen, maar de partijen zeggen dat ze de noodtoestand willen uitroepen als het aantal asielzoekers toeneemt. Ook willen ze gezinsherenigingen per direct opschorten.
Duidelijke verschillen met de FPÖ
Daarbij blijven ze zich wel houden aan Europese afspraken en mensenrechtenverdragen. Dat is minder vanzelfsprekend dan het lijkt: tijdens de onderhandelingen tussen de FPÖ en de ÖVP stond dat op losse schroeven. Tegelijk legt dat beperkingen op, ook voor het uitroepen van de noodtoestand en het stoppen van gezinsherenigingen.
Wat evenmin in een regeerakkoord met de Rusland-vriendelijke FPÖ zou voorkomen, is de duidelijke veroordeling van de Russische aanvalsoorlog in Oekraïne. De drie partijen stellen bovendien dat er geen onderhandelingen mogelijk zijn buiten Oekraïne om.
Ook wil de snoepgoed-coalitie vasthouden aan de Europese koers. Dat staat lijnrecht tegenover de eisen van de FPÖ, die de rol van de EU praktisch wil terugbrengen tot een handelsmarkt. De nieuwe regering wil Oostenrijk bovendien klimaatneutraal maken, iets wat bij de FPÖ wordt weggezet als "hysterie".
Verder zijn er diverse specifieke plannen die opvallen, zoals een hoofddoekverbod voor meisjes tot 18 jaar, en een verbod op smartphones in de klassen. Ook voor de woningmarkt zijn er plannen: huurcontracten moeten voortaan minimaal vijf jaar lopen in plaats van drie.
En er komt een meine Zeitung-abonnement, waarmee jonge Oostenrijkers zich op een krant naar keuze kunnen abonneren. "We willen de kwaliteitsmedia versterken, iets doen voor de 'hoofden' in ons land. We willen in het bijzonder jonge mensen vertrouwd maken met het lezen van kwaliteitsmedia", aldus SPÖ-voorzitter Babler. "Dat is juist in deze tijden van nepnieuws, extremistische propaganda en socialemediaplatforms een bijzondere opgave voor ons."
'Geen echte vernieuwing'
De reactie van de omstreden leider van de FPÖ Herbert Kickl is, niet verrassend, kritisch. Hij vindt dat het regeringsprogramma volledig voorbijgaat aan het "mandaat van de kiezers voor echte vernieuwing", en noemt het niet "de noodzakelijke rood-wit-rode bevrijding voor Oostenrijk".
Nadat zijn partij de verkiezingen had gewonnen, kreeg hij bij uitzondering niet de opdracht om een coalitie te vormen. Andere partijen hadden aangegeven niet met hem te willen regeren: hij zou te radicaal zijn en een bedreiging vormen voor de fundamenten van de democratie.
In plaats daarvan mocht de ÖVP het maanden geleden al met de SPÖ en Neos proberen. Toen die onderhandelingen klapten, was de conclusie dat de middenpartijen hun onderlinge verschillen niet opzij konden zetten om een regering met de radicaal-rechtse FPÖ te verhinderen.
Vervolgens lukte het ook de FPÖ niet om voldoende compromissen te sluiten met de ÖVP voor een gezamenlijke coalitie. Het enige overgebleven alternatief leken nieuwe verkiezingen, waarbij de FPÖ vermoedelijk nog groter zou worden.
Een verstandshuwelijk
Onder die druk besloten de drie middenpartijen opnieuw met elkaar om tafel te gaan. "Het gaat er nu niet om wie daarbij gewonnen of verloren heeft", stelt Beate Meinl-Reisinger, voorzitter van Neos. Haar partij stapte bij de eerste onderhandelingsronde nog als eerste uit.
Nu klinkt ze toegefelijker: "Ik ben ervan overtuigd dat onrustige tijden erom vragen om politieke verantwoordelijkheid te nemen en over je eigen schaduw te springen." Zondag stemmen de leden van haar partij over het programma.
Helemaal verdwenen is Herbert Kickl overigens niet: zijn schaduw is de lijm die de nieuwe regering voorlopig bij elkaar moet houden.
Britse premier Starmer bij Trump in Witte Huis, met uitnodiging voor staatsbezoek
De Britse premier Starmer is in Washington op bezoek bij de Amerikaanse president Trump. Ze spreken eerst met elkaar in het Oval Office. Daarna houden de twee een gezamenlijke persconferentie.
Bij aankomst overhandigde Starmer een brief van de Britse koning Charles aan Trump, waarin hij de Amerikaanse president uitnodigt voor een tweede staatsbezoek. Trump zei dat hij die uitnodiging aanneemt. Het eerste staatsbezoek van Trump aan het Verenigd Koninkrijk was in 2019.
Starmer is de tweede Europese leider die deze week Trump bezoekt. Maandag was de Franse president Macron in het Witte Huis. Een gepland bezoek op dinsdag van EU-buitenlandchef Kallas aan de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio ging niet door. Dat was vanwege "agendatechnische problemen", meldde een woordvoerder van de Europese Commissie. Kallas was al in Washington toen bekend werd dat het gesprek niet zou doorgaan.
Veiligheidsgaranties
Er hangt veel af van de komst van de Britten naar het Witte Huis. Het gaat over de mogelijkheid van een bestand tussen Rusland en Oekraïne, waar de Amerikanen gesprekken over voeren met Rusland. Dat gebeurt nu zonder betrokkenheid van Oekraïne en Europa.
De Britse premier heeft als eerste Europese leider beloofd om troepen naar Oekraïne te sturen als er een staakt-het-vuren komt. Een Europese troepenmacht om het bestand te bewaken moet wel ondersteund worden met Amerikaanse veiligheidsgaranties, vinden de Europese regeringsleiders. Macron keerde maandag echter zonder die veiligheidsgaranties huiswaarts.
'Gelijkwaardige handel'
In het verlengde daarvan gaat het over de toekomst van de trans-Atlantische alliantie tussen de VS en Europa en de veiligheid op het Europese continent. Aan Starmer de taak om Trump ervan te overtuigen Europa te blijven beschermen, en niet te veel toenadering te zoeken tot het Rusland van Poetin. Trump wil juist dat Europese landen meer investeren in defensie, in plaats van op Amerika te leunen.
Volgens de regering-Trump wordt er in de bijeenkomst met Starmer ook gesproken over de handel tussen de VS en het Verenigd Koninkrijk. "De economische relaties met het VK moeten gebaseerd zijn op wederkerige en gelijkwaardige handel", zei een woordvoerder van de Amerikaanse regering voorafgaand aan de ontmoeting.
S10, Antoon, Zoë Tauran en Rondé op 5 mei Ambassadeurs van de Vrijheid
Zanger Antoon, zangeressen S10 en Zoë Tauran en de band Rondé zijn dit jaar op Bevrijdingsdag de Ambassadeurs van de Vrijheid. De artiesten doen op 5 mei meerdere bevrijdingsfestivals aan. Ze vliegen met een helikopter naar de gratis festivals, die jaarlijks meer dan een miljoen bezoekers trekken.
Dit jaar zijn er veertien Bevrijdingsfestivals. Voor hun ambassadeurschap hebben de artiesten zich verdiept in bepaalde onderwerpen. Zo heeft Rondé gesprekken gevoerd met mensen die zijn gevlucht, vraagt S10 aandacht voor slachtoffers van het Israëlisch-Palestijnse conflict, onderzocht Zoë Tauran haar Molukse afkomst en verdiepte Antoon zich in de oorlogsgeschiedenis van zijn opa.
Die zat als kind in een Japans interneringskamp en dat had een grote impact op zijn familie, zegt Antoon op de site van de Bevrijdingsfestivals. Zijn opa had in het kamp geleerd zijn gevoelens te onderdrukken en niet te klagen. "Dit gaf hij door aan mijn vader en mijn vader vervolgens weer aan mij. Het draaide bij ons thuis altijd om hard werken en doorgaan. Op een gegeven moment merkte ik dat dit niet goed was voor mijn mentale gezondheid", zegt Antoon.
Als ambassadeur maakt hij hier een documentaire over. Daar heeft hij naar eigen zeggen veel van geleerd: "Hiervoor was ik me er nooit zo bewust van dat een oorlog zo lang zou doorwerken en dat zijn ervaringen ook impact op mijn leven zouden hebben. Maar dat is mij nu wel duidelijk geworden."
Tachtig jaar vrijheid
Dit jaar is het tachtig jaar geleden dat Nederland werd bevrijd in de Tweede Wereldoorlog. Op de festivals wordt hier op 5 mei gezamenlijk bij stilgestaan om 17.00 uur, tijdens het zogenoemde 5 mei-moment.
De organisatie benadrukt dat "de oorlogen die op dit moment woeden in de wereld" tonen dat vrijheid allesbehalve vrijblijvend is, dus dat het belangrijk is om dit te vieren en er "dagelijks aan te blijven werken".
Minder huurwoningen door verkopende particulieren, maar er wordt ook bijgebouwd
In een jaar tijd is het aantal huurwoningen van verhuurders met winstoogmerk met duizenden gedaald. Dat blijkt uit cijfers van het Kadaster over het laatste kwartaal van 2024. Het gaat daarbij dus om huurwoningen van commerciële verhuurders, niet om woningen van corporaties.
Vooral particuliere verhuurders verkochten woningen. Die klagen al een tijd dat een woning verhuren niet genoeg rendement meer oplevert. Dat komt vooral door een verhoogde vermogensbelasting en de Wet betaalbare huur.
Door die wet gelden er voor veel woningen nu maximumhuren, terwijl daarvoor de verhuurder mocht vragen wat diegene wou. In totaal daalde het aantal huurwoningen van particuliere investeerders in een jaar tijd met 18.000.
Hierbij gaat het wel om particulieren die drie of meer woningen bezitten, want die beschouwt het Kadaster als investeerders. Het Kadaster ziet daarnaast dat particulieren met een tweede woning die ook vaker verkopen aan mensen die er zelf in gaan wonen.
Daarbij weet het Kadaster niet of die tweede woning wel een huurwoning was. Het kan ook een woning voor studerende kinderen zijn of bijvoorbeeld een tweede woonhuis (pied-à-terre).
Maar uit eerder onderzoek blijkt dat grofweg 70 procent van alle tweede woningen verhuurd wordt. Op basis daarvan kom je met een grove schatting uit op rond de 2500 minder tweede woningen die verhuurd worden.
Correctie op het verleden
Ook commerciële verhuurders verkochten meer huurwoningen aan mensen die er zelf in gingen wonen, maar tegelijkertijd bouwen ze ook veel nieuwe huurwoningen. En daardoor nam het aantal huurwoningen van die verhuurders juist toe, met 15.000.
Zij hebben geen last van de verhoogde vermogensbelasting, omdat die niet voor hen geldt. En eerder gaven veel van hen al aan best met de nieuwe maximumhuren te kunnen leven.
Rond de 20.500 minder huurwoningen van particuliere verhuurders dus in een jaar tijd en juist 15.000 meer huurwoningen van commerciële verhuurders. Al met al verdwenen er in een jaar dus rond 5500 commerciële huurwoningen in Nederland.
"Je ziet wel duidelijk een toename van de verkoop", zegt Lianne Hans, onderzoeker bij het Kadaster. "En verhuurders kopen ook bijna geen koopwoningen meer op. Dat is in zekere zin ook een 'correctie' op het verleden, toen investeerders juist veel koopwoningen kochten om te verhuren."
Vaak in grote steden
"En als je naar de woningvoorraad als geheel kijkt, dan valt de afname van huurwoningen mee", vervolgt Hans. In een jaar daalde het marktaandeel van investeerders van 9,4 naar 9,2 procent van de woningvoorraad. Daarbij zijn de tweede woningen van particulieren niet meegerekend, omdat daarvan dus onduidelijk is of het om huurwoningen gaat.
"Ik kan me wel voorstellen dat er plekken zijn waar de verkopen impact hebben. Bijvoorbeeld in het centrum van grote steden, daar worden relatief veel huurwoningen verkocht", aldus Hans.
Duidelijkheid
Woonminister Mona Keijzer noemt de cijfers in een reactie zorgelijk. "In tijden van woningnood moet het aanbod van betaalbare huurwoningen groeien. Ik wil voorkomen dat deze trend doorzet en er te weinig aanbod komt in de betaalbare huur."
Daarom onderzoekt ze nu mogelijkheden "om particuliere verhuurders meer flexibiliteit te bieden". "Betaalbaar verhuren moet rendabel zijn voor particuliere verhuurders." Eind maart stuurt ze een brief hierover naar de Tweede Kamer.
Vastgoed Belang, de belangenbehartiger van vooral particuliere verhuurders, wil dat ze de wet aanpast. Grote commerciële verhuurders gaven eerder dus al aan daar geen grote problemen te hebben. En in het FD zeiden ze deze week dat Keijzer niet aan de wet moet morrelen, zodat er duidelijkheid is voor de langere termijn. Ze vinden dat die nodig is om te blijven investeren in de bouw van huurwoningen.
Starters profiteren
Vooral mensen die voor het eerst een huis willen kopen profiteerden van de verkoop van huurwoningen, want het zijn meestal wat kleinere en dus betaalbaardere woningen, vaak appartementen.
Van de verkochte huurwoningen ging afgelopen kwartaal 65 procent naar deze starters op de woningmarkt. Die betaalden gemiddeld 344.000 euro. Dat is fors minder dan de gemiddelde verkoopprijs van alle woningen, die was namelijk 460.000 euro.
Commerciële maanlander gelanceerd om grondstoffen en water te vinden
Het Amerikaanse bedrijf Intuitive Machines heeft opnieuw een maanlander gelanceerd. Een ruimtevaartuig van het bedrijf landde vorig jaar al op de maan, waarmee het de eerste commerciële landing in de geschiedenis van de ruimtevaart volbracht.
De maanlander werd gelanceerd met behulp van een Falcon 9-draagraket van SpaceX, het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk. Dat gebeurde vanaf het Kennedy Space Center van ruimteorganisatie NASA in de Amerikaanse staat Florida. De zespotige lander zal ongeveer een week onderweg zijn naar de maan.
Het vaartuig, met de naam Athena, moet grondstoffen en water vinden op de maan. Om dat te realiseren is de maanlander uitgerust met onder meer een boor die tot een meter onder het oppervlak kan doordringen.
In februari 2024 slaagde het bedrijf er al in om op de maan te landen. Dat was de eerste Amerikaanse maanlanding sinds 1972. Dat ruimtevaartuig viel toen bij de landing om.
Zes tieners aangehouden na vondst zwaargewonde jongen (11) in Rotterdam
De politie heeft zes tieners aangehouden nadat een zwaargewonde 11-jarige jongen werd gevonden in een huis in Rotterdam.
Het slachtoffer werd op 16 februari gevonden in een woning in stadsdeel Charlois na een melding van een harde knal. De jongen, afkomstig uit Hoogvliet, had een schotwond en werd ter plaatse gereanimeerd. Hij ligt nog altijd in kritieke toestand in het ziekenhuis. Na de schietpartij renden meerdere mensen de woning uit, zeggen getuigen tegen Rijnmond.
De verdachten zijn deze week aangehouden. Het gaat om jongens van 12, 13 en 15 uit Rotterdam, een 14-jarig meisje uit Rotterdam, een 14-jarige jongen uit Maarsbergen en een 16-jarige jongen uit Enschede. Welke rol zij hebben gespeeld bij de schietpartij is nog onduidelijk. De verdachten zitten in volledige beperkingen en mogen dus alleen contact hebben met hun advocaat.
Wat er zich in de woning heeft afgespeeld, is eveneens onduidelijk. In eerste instantie was niet zeker of de jongen gewond was geraakt door een steek- of schietpartij, maar volgens de politie staat nu vast dat er is geschoten. Buiten de woning is een vuurwapen gevonden.
Het onderzoek naar de schietpartij is nog in volle gang. De politie vraagt getuigen of mensen met bijvoorbeeld camerabeelden zich te melden.
Reddingsplan voor Europese industrie komt voor bedrijven geen moment te vroeg
De grote politieke spanningen in de wereld en de achterblijvende economische groei in Europa dwingen de Europese Unie om met een reddingsplan voor de industrie te komen.
Daarom presenteert EU-Commissaris voor Klimaat Wopke Hoekstra een fors pakket aan maatregelen: Hoekstra belooft minder regels, er komt meer ruimte voor staatssteun en er komen vele miljarden extra voor start-ups. Ook gaat Europa erop toezien dat als bedrijven groen gaan produceren, er dan ook een afzetmarkt is voor die groene producten.
Met name de zware energie-intensieve industrie en de tech-industrie die zich richt op schone energie kunnen rekenen op hulp uit Europa.
Clean Industrial Deal
Het plan heeft de naam Clean Industrial Deal gekregen en is een vervolg op de Green Deal van Hoekstra's voorganger Frans Timmermans. Waar de vorige Commissie nog de nadruk legde op het halen van de klimaatdoelen, wil de huidige commissie het bedrijfsleven gaan helpen om die doelen ook echt te kunnen gaan halen. Zo moet het weer aantrekkelijker worden om in de EU te investeren.
De maatregelen komen volgens het bedrijfsleven geen moment te vroeg. Bedrijven vertrekken naar de VS en veelbelovende nieuwe bedrijven komen niet van de grond.
EU-Commissaris Hoekstra vreest voor ernstige gevolgen. Vooral als een deel van de zware industrie, zoals de staal- of cementindustrie, wordt verleid om Europa te verlaten. "En als dat gebeurt, verliezen we allemaal", aldus Hoekstra. "Dat betekent verlies van banen, verlies van economische kracht en meer afhankelijkheid van bijvoorbeeld de Chinezen. En het klimaat is daar ook niet mee geholpen."
Lagere energiebelasting
Het grootste probleem voor de Europese industrie zijn de hoge energieprijzen. De prijzen voor elektriciteit zijn in de EU twee tot drie keer zo hoog als in de VS. Voor gas betalen Europese bedrijven zelfs vier tot vijf keer meer, zo becijferde de Italiaanse oud-premier Draghi al eerder in een alarmerend rapport over de Europese concurrentiekracht.
Daarom stelt de Europese Commissie voor de belastingen op energie tot een minimum te verlagen. Dat zou goed nieuws zijn voor bedrijven.
Tegelijk is dat slecht nieuws voor de Nederlandse schatkist. Toch adviseert Hoekstra de Nederlandse regering serieus werk te maken van het verlagen van de belasting op energie. "Ik ben ervan overtuigd dat de toekomst voor het bedrijfsleven in belangrijke mate bepaald wordt door de prijs van energie en die zal naar beneden moeten, juist ook in landen met relatief hoge energieprijzen als Nederland."
De Europese Commissie komt niet met wetgeving om dit op te leggen, maar doet een klemmend beroep op de lidstaten om dit snel zelf te gaan regelen. Doen landen dit niet, dan is de kans groot dat energie-intensieve bedrijven in de staal- en cementsector en de chemische industrie het niet zullen redden in Europa. En juist die bedrijven zijn cruciaal voor bijvoorbeeld de defensie-industrie, woningbouw en innovatieve bedrijven.
De Europese Commissie wil ook de vraag naar groen geproduceerde producten uit Europa stimuleren. Zo wil de Commissie bekijken of het mogelijk is om leasemaatschappijen te verplichten alleen auto's te kopen die gemaakt zijn met in Europa geproduceerd 'groen staal'. Dat is staal waarbij geen fossiele brandstoffen zijn gebruikt bij de productie.
Miljardeninvesteringen
Jaarlijks moet Europa zo'n 480 miljard euro in energie, industrie en transportsystemen gaan investeren. Dat zijn enorme bedragen, die opgehoest moeten worden door het bedrijfsleven.
De Europese Commissie wil dat mogelijk maken door bestaande investeringsfondsen uit te breiden. Om kleine, veelbelovende start-ups in de zogenoemde clean tech-industrie (bedrijven die inzetten op technologieën die bijdragen aan duurzaamheid) te helpen, steekt de Commissie 100 miljard euro extra in het innovatiefonds.
Bedrijven die nu al investeren in groene techniek zitten met smart te wachten op deze hulp uit Europa.
Minder regels
Een van de opdrachten die de nieuwe Europese Commissie zichzelf heeft gegeven is om bij al het beleid wat ze maakt, tegelijkertijd te zorgen voor minder regels voor burgers en bedrijven. Ook Hoekstra probeert dat waar te maken met zijn Clean Industrial Deal.
Zo belooft hij de staatssteunregels voor de in zijn ogen essentiële sectoren te versoepelen. Ook de CO2-belasting voor goederen die de EU importeert wil Hoekstra versimpelen, door die heffing alleen te richten op de grote importeurs.
Uiteindelijk ziet Europa de omvorming van de kwakkelende Europese industrie tot een concurrerende groene industrie ook als een grote economische kans. Uit berekeningen blijkt dat de wereldwijde markt voor technologie op het gebied van schone energie goed is voor triljoenen in de toekomst. Met de plannen van Hoekstra zouden Europese bedrijven in staat moeten worden gesteld flink mee te profiteren van de kansen die dit biedt.
Breda maakt oversteekplaats voor bedreigde boomkikker: 'Onze hulp is nodig'
In Breda komt een ecologische passage voor boomkikkers. Via een groenstrook op een viaduct over de A58 kunnen verschillende populaties elkaar makkelijker bereiken.
Het viaduct bij Bavel verbindt grote natuurgebieden met kleinere natuurgebieden. Aan allebei de kanten van de weg zijn al boomkikkers aanwezig. Als de diertjes straks kunnen mengen, zal de soort genetisch sterker worden. Dat is belangrijk, omdat het dier op de rode lijst van bedreigde soorten staat.
Delen
Dit jaar wordt begonnen met de aanleg van de strook. In de loop van 2026 moet die gereed zijn voor de oversteek. Automobilisten, fietsers en voetgangers kunnen de weg dan ook blijven gebruiken.
De gemeente Breda verwacht dat het aanleggen van de strook zo'n 280.000 euro gaat kosten, schrijft Omroep Brabant. De provincie Noord-Brabant legt daarvan ongeveer 125.000 euro neer.
"We hebben als mens de dieren nodig, en dieren onze zorg", zegt wethouder Peter Bakker (Natuurontwikkeling en Dierenwelzijn). "Dit project is een mooi voorbeeld hiervan. De boomkikker heeft onze hulp nodig."
Grasgroen
De boomkikker is een klein, grasgroen diertje. Vroeger kwamen ze veel voor in Nederland. Maar aan het eind van de vorige eeuw ging de soort hard achteruit: 80 procent van de kikkers verdween.
Het dier was daarmee een van de sterkst bedreigde amfibieën van het land. Maar door gerichte maatregelen en natuurbeheer zoals ecologische passages, gaat het steeds beter met de kikkers.
Drie verdachten van explosie Tarwekamp verdacht van moord of doodslag, 200 liter benzine gebruikt
Het Openbaar Ministerie verdenkt drie mannen van moord dan wel doodslag in de zaak van de enorme ontploffing in de Haagse wijk Tarwekamp, op 7 december. Door de explosie stortten verschillende huizen in en kwamen zes mensen om het leven.
Het OM heeft in aanloop naar de eerste pro-formazitting de verdenkingen tegen drie van de vier verdachten uitgebreid. Ze worden ook verdacht van onder meer brandstichting in een auto. De verdachten zijn een 33-jarige man uit Rotterdam, een 29-jarige man en een 23-jarige man uit Roosendaal en een 33-jarige man uit Oosterhout.
Uit het politieonderzoek is duidelijk geworden dat ongeveer 200 liter benzine is gebruikt om brand te stichten in de bruidsmodezaak aan de Tarwekamp die volgens het OM het doelwit was. De benzine zou zijn uitgegoten over bruidsjurken en in het pand, zegt het Openbaar Ministerie.
Later meer
CPB: begrotingstekort lager dan verwacht, wel onzekerheid door geopolitiek
Het begrotingstekort loopt dit jaar op tot 1,8 procent. Dat verwacht het Centraal Planbureau (CPB) dat vandaag de nieuwe economische verwachting van 2025 publiceert.
Daarmee valt het het begrotingstekort lager uit dan eerder werd verwacht. Op Prinsjesdag 2024 ging het CPB nog uit van een begrotingstekort van 2,5 procent. Ook blijft Nederland met dit tekort onder de Europese norm van 3 procent.
Wel waarschuwt het CPB ervoor dat het begrotingstekort op de langere termijn verder oploopt. Ook moet Nederland rekening houden met onvoorspelbaarheid door het optreden van de Amerikaanse regering.
"De grilligheid van geopolitieke beslissingen maakt de economische situatie wereldwijd opnieuw onzeker", schrijft het CPB, "Plotselinge schokken kunnen Nederland raken via handel en onrust op de financiële markten."
Groei economie
De Nederlandse economie zal dit jaar naar verwachting groeien met 1,9 procent. Het CPB spreekt van een gematigde groei. Die zal ook de komende jaren aanhouden. Dat komt vooral doordat de Nederlandse consument en de overheid flink blijven uitgeven.
Door die groei vallen ook de overheidsfinanciën beter uit. Wel zal het huishoudboekje van de overheid de komende jaren verslechteren, is de verwachting. Met het huidige en geplande kabinetsbeleid zal er minder belasting worden binnengehaald.
Daarnaast lopen de kosten op voor zorg, de AOW en defensie. Het CPB adviseert het kabinet om daarom voldoende rekening te houden met tegenvallers. Ook kan de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt een rem zetten op de economische groei. Om die reden waarschuwt het CPB het kabinet er toch voor om niet al te veel uit te geven.
Het CPB gaat ervan uit de dat lonen met bijna 5 procent zullen stijgen. Daar stat tegenover dat de inflatie voorlopig hoog zal blijven. De prijzen zullen dit jaar naar verwachting met 3,2 procent stijgen.
Koopkracht
In 2026 zal die inflatie weliswaar zakken, maar naar verwachting zullen de prijzen nog altijd stijgen met meer dan 2 procent, wat doorgaans als een acceptabele bovengrens wordt gezien voor gezonde economische ontwikkeling.
Daardoor profiteert de gemiddelde Nederlander beperkt van de economische groei. De koopkrachtverbetering wordt geschat op 0,6 procent. In 2026 heeft de Nederlander waarschijnlijk wat extra te besteden, namelijk 1,1 procent.
Die verbetering zal niet voor iedereen even goed uitpakken. Het CPB raamt de zogeheten statische koopkracht. Daarbij wordt aangenomen dat iedereen in dezelfde situatie blijft. Dat er van alles in een jaar kan veranderen qua persoonlijk inkomen en bestedingen wordt hierbij niet meegenomen.
De armoede in 2025 en 2026 zal iets afnemen. Vorig jaar leefde 3,5 procent van de Nederlanders in armoede. Dit jaar zal dat percentage op 3,2 procent liggen.
Tientallen doden en meerdere gewonden bij vliegtuigcrash in Sudan
Bij een crash van een militair vliegtuig in Sudan zijn zeker 46 doden gevallen. Ook raakten tien mensen gewond, meldt het Sudanese staatspersbureau. De oorzaak is nog onbekend.
Lokale media melden op basis van bronnen binnen het Sudanese leger dat officieren en andere hooggeplaatste militairen aan boord waren. Dat is nog niet bevestigd door het leger.
De crash gebeurde gisteravond in Omdurman neer, een stad dicht bij de hoofdstad Khartoem. Een Antonov-vliegtuig vertrok vanaf een luchtmachtbasis en stortte neer in een wijk, meldt de Sudanese overheid. Het toestel is het grootste cargovliegtuig ter wereld.
Explosies en rookwolken
Bij het incident raakten meerdere huizen beschadigd, zegt het Sudanese leger.
Het toestel was op weg naar Port Sudan, een havenstad aan de Rode Zee in het noordoosten van het land. Bewoners van Omdurman hoorden harde explosies en zagen rookwolken boven de stad.
Het leger meldde eerder dat militairen en burgers bij de crash zijn omgekomen. Verdere informatie over de precieze aantallen heeft het leger niet gegeven.
Bloedige strijd
Sudan wordt sinds 2023 geteisterd door een burgeroorlog. Het leger en de paramilitaire eenheid Rapid Support Forces (RSF) strijden met elkaar om de macht.
Beide worden beschuldigd van ernstige mensenrechtenschendingen, zoals het blokkeren van noodhulp en seksueel geweld. Zo'n 11 miljoen mensen zijn vanwege de bloedige oorlog op de vlucht geslagen.
Advocaat bevestigt dood gezochte Nederlandse drugscrimineel in Mexico
De gezochte Nederlandse drugscrimineel Marco Ebben is in Mexico om het leven gekomen. Dat zegt zijn advocaat. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigt alleen het overlijden van een 32-jarige Nederlandse man in Mexico.
De identiteit van de man wordt door het ministerie niet expliciet bevestigd, maar bronnen melden aan De Telegraaf dat het inderdaad om Ebben gaat.
Mexicaanse media schrijven dat Ebben op 13 februari in een parkeergarage in een voorstad van Mexico-Stad werd doodgeschoten. Bij zijn lichaam zou onder meer een vervalst legitimatiebewijs zijn gevonden.
Het ministerie wil niets zeggen over de doodsoorzaak. "We verlenen consulaire bijstand aan de nabestaanden", zegt een woordvoerder.
Smokkel van cocaïne
De 32-jarige Ebben was onder meer betrokken bij de smokkel van cocaïne vanuit Zuid-Amerika naar Nederland. In 2020 werd hij veroordeeld in het proces tegen de corrupte ex-douanier Gerrit G. Ook de vader van Ebben, een beruchte Schiedamse crimineel, werd in dat proces veroordeeld. Hij kreeg ruim elf jaar cel voor het omkopen van de douanier.
In afwachting van het hoger beroep vluchtte Ebben naar het buitenland. In Mexico had hij zich volgens De Telegraaf aangesloten bij een groep rond de opgepakte drugskartelleider Ismael 'El Mayo' Zambada.
Vorig jaar mei sprak Ebben met de regionale omroep Rijnmond. Hij zei toen, vanaf een schuiladres in Rusland, niets te maken te hebben met de explosiereeks bij een loodgieter in Vlaardingen. Hij was hiermee in verband gebracht omdat de loodgieter had gezegd in het verleden ruzie te hebben gehad met Ebben die overigens zelf sprak van "een heksenjacht".
In juni kwam de drugscrimineel opnieuw in het nieuws. Hij was gewond geraakt bij een schietpartij in Turkije. Hij zou achtervolgd zijn door mannen op motoren, die zijn auto onder vuur namen met een automatisch wapen.
Ebben stond sinds november 2023 op de lijst van meestgezochte misdadigers in Europa.
