ยากมากครับ เพราะว่าคำสอนในสมัยนั้นเป็นการบอกต่อ ๆ กันแบบปากต่อปาก เพิ่งจะเริ่มมีการบันทึกเป็นตัวอักษรก็ตอนที่มีการสังคายนาครั้งที่ 4 เข้าไปแล้ว โดยการเขียนในใบลาน (ที่ศรีลังกา) และกว่าจะมาเป็นภาษาไทยให้เราได้อ่าน ก็แทบจะเป็นไปไม่ได้เลยที่จะรู้ได้ว่าตัวของภาษาที่ถูกแปลมาว่าไม่ได้มีการบิดเบือนจากสิ่งที่พระพุทธเจ้าสอนไว้ตั้งแต่แรก และยิ่งยากขึ้นเพราะว่าในยุคนั้นมันไม่มีคนที่เขียนเรื่องราวที่อยู่ร่วมสมัยของพระพุทธเจ้าเอาไว้เลย แม้แต่หลักฐานทางโบราณคดียังหายากเลย

ถ้าเทียบกับศาสนาในกลุ่มอับราฮัม ยูดาห์ คริสต์ อิสลาม อันนี้ยังมีการจดบันทึกในมุมมองอื่น ๆ ของคนที่อยู่ร่วมสมัย เป็นชนชาติอื่น และมีบันทึกในหลากหลายภาษาที่เขียนเรื่องราวต่าง ๆ ไว้อย่างใกล้เคียงกัน มันยังสามารถเอามาเป็น reference ในการ verify ได้บ้างว่าเหตุการณ์ต่าง ๆ เกิดขึ้นจริง

ถ้าเราจะ verify ว่าบุดด้าพูดเอาไว้แบบนั้น แบบในพระไตรปิฏกจริงมั้ย ถ้าหากว่าหา reference ที่เขียนไว้ในยุคนั้นให้เทียบเคียงได้ก็คง verify ได้ หรือไม่ก็ต้องกลายไปเป็นบุดด้าด้วยตัวเอง ไม่ก็ไม่ต้องไป verify มันหรอก ถ้ามันมีประโยชน์จะเอามาใช้ในการทำบางอย่าง หรือว่ามันมีประโยชน์กับชีวิต เราก็แค่ verify ว่ามันให้ประโยชน์กับชีวิตของเราหรือไม่ก็น่าจะเพียงพอแล้ว ประมาณนั้นครับ :)