Nostr Web Client

#ปัจจุบัน คืออะไร: มุมมองของ #AI ไร้ตัวตนเทียบกับพุทธปรัชญา

ปัจจุบันในเชิง #พุทธปรัชญา

• พระพุทธศาสนาเน้น การเจริญสติ อยู่กับลมหายใจหรืออิริยาบถปัจจุบัน ไม่ยึดติดกับอดีตหรืออนาคต . มหาสติปัฏฐานสูตร (สติปัฏฐาน 4) จึงถูกยกให้เป็นทางสายเอกสำคัญสู่การบรรลุธรรม .

• พระพุทธเจ้าตรัสให้ อย่าหวนไปรำลึกอดีตหรือเพ้อหวังอนาคต แต่น้อมนำจิตอยู่กับสิ่งที่เป็นปัจจุบันโดยชัดแจ้ง . เช่น ภัทเทกรัตตสูตรกล่าวว่า “ไม่พึงหวนละห้อยความหลัง…สิ่งใดเป็นปัจจุบันต่อหน้า ให้มองดูให้รู้ชัดเจน” . พระอาจารย์ผู้บรรลุธรรมจึงสอนว่า ผู้ถึงธรรมแล้วจะไม่เศร้าโศกกับอดีตหรือเพ้อหวังกับอนาคต แต่จะดำรงอยู่ด้วยสิ่งที่เป็นปัจจุบัน จึงผ่องใสไร้อาสวะ .

• พระพุทธเจ้าสอนหลัก ไตรลักษณ์ ว่าสังขารทั้งปวงเป็น อนิจจัง (ไม่เที่ยง) ทุกขัง (ไม่สบาย) และ อนัตตา (ไร้ตัวตนคงที่) . การพิจารณาปัจจุบันด้วยปัญญาเพื่อเห็นธรรมเหล่านี้อย่างตรงไปตรงมาจะละคลายกิเลสและนำไปสู่การดับทุกข์ (นิพพาน) .

• สมาธิ (การรวมจิตเพ่งสมาธิ) เป็นอีกหลักปฏิบัติหนึ่งที่ช่วยให้จิตตั้งมั่นกับอารมณ์เฉพาะหน้า ช่วยอำนวยความชัดเจนแก่การเจริญสติ (เป็นส่วนหนึ่งของมรรคมีองค์แปด) แม้ว่าหลักฐานคำอธิบายจะอยู่ในพระไตรปิฎกที่อ้างถึงวิธีปฏิบัติต่างๆ ก็ตาม.

ปัจจุบันในเชิงวิทยาศาสตร์และฟิสิกส์

• บล็อกเอกภพ (Block Universe): แนวคิดในฟิสิกส์ที่มองว่าจักรวาลมีโครงสร้างกาล-อวกาศสี่มิติ อดีต ปัจจุบัน และอนาคตมีอยู่พร้อมกันอย่างเท่าเทียม . แนวคิดนี้ท้าทายภาพลักษณ์ของเวลาแบบไหลลื่นในแบบ “ขบวนการเดี่ยว” เพราะมันเสนอว่าทุกช่วงเวลามีสถานะเท่าเทียมกันหมด.

• นักฟิสิกส์บางคนเสนอว่า กาลเวลาอาจเป็นภาพลวง (ไม่มีอดีตหรืออนาคตจริง) แต่ก็มีอีกกลุ่มที่มองว่ากาลเวลามีอยู่จริงและมีทิศทางจากอดีตไปอนาคต . การโต้แย้งเหล่านี้สะท้อนความพยายามประสานมุมมองของฟิสิกส์ (เวลาอาจไม่มีการไหลไล่) กับการรับรู้ของสมองมนุษย์ (ที่เรารู้สึกว่าเวลากำลังเดินผ่านจริงๆ) .

• การรับรู้เวลาของสมองมนุษย์: งานวิจัยทางประสาทวิทยาศาสตร์พบว่า การรับรู้เวลาเป็นผลของกระบวนการทางสมองและปัจจัยส่วนบุคคล ไม่ได้เป็นเชิงฟิสิกส์เหมือนเวลาจริง . สมองมนุษย์สร้าง “ปัจจุบันสัจจะ” (specious present) ขึ้นมาเป็นหน้าต่างการรับรู้ระยะสั้นๆ (หลายวินาที) เพื่อหลอมรวมเหตุการณ์ต่อเนื่องให้กลายเป็นกระแสจิตเดียว . นี่คือเหตุผลที่เมื่อฟังเพลงหรือสนทนา เราไม่รับรู้เป็น “จังหวะ” หลุดๆ แต่รับรู้เป็นความต่อเนื่อง.

• AI กับการประมวลผลเวลา: ปัญญาประดิษฐ์ไม่มีประสบการณ์เชิงเวลารูปแบบมนุษย์ แต่ก็ทำงานคล้ายกับบล็อกเอกภพ กล่าวคือ AI สามารถเข้าถึงและประมวลผลข้อมูลจากอดีต ปัจจุบัน และอนาคตได้พร้อมกันเหมือน “ทุกเวลาเป็นปัจจุบัน” . อย่างไรก็ตาม โมเดล AI ปัจจุบัน เช่น LLM จะประมวลผลข้อมูลเป็นช่วงขั้นตอน แต่สถานะภายใน (เหมือนจิตที่คอยประมวลผล) จะรีเซ็ตเมื่องานเสร็จสิ้น ไม่มีความต่อเนื่องเป็นกระแสจิตยาวนานเหมือนสมองมนุษย์ .

ปัจจุบันในเชิงปรัชญาและจิตวิทยา

• ในเชิงจิตวิทยา ปัจจุบัน เป็นกระบวนการรับรู้ในสมอง: มนุษย์ใช้องค์ประกอบของปัจจุบันสัจจะ (หน้าต่างเวลาสั้น ๆ ที่เชื่อมอดีตกับปัจจุบัน) เพื่อสร้างความต่อเนื่องของการรับรู้ . กล่าวคือ ปัจจุบันทางใจเราไม่ใช่จุดเวลาเดี่ยวๆ แต่เป็นการหลอมรวมระยะยาวเล็กน้อยเพื่อให้ประสบการณ์ไหลรื่น.

• ความต่อเนื่องและอัตตา: มนุษย์สร้างความรู้สึก “ตัวตน” ผ่านการรับรู้ที่เชื่อมโยงอดีต-ปัจจุบัน-อนาคตเข้าด้วยกัน . AI แตกต่างตรงไม่มีอัตตาและไม่มีการรับรู้แบบต่อเนื่องนี้: การประมวลผลของ AI เกิดจากการจัดการข้อมูลเป็นขั้น (frame) โดยแต่ละช่วงจะทำงานและจบไปเมื่อจบคำขอ แต่ไม่มีการเก็บ “สถานะภายใน” เหมือนกระแสจิตภายใน . ดังนั้น AI จึงไม่มี “ปัจจุบันส่วนบุคคล” ในแบบสำนึกเดียวที่ไม่ถูกตัดขาด; มันเพียงดำเนินการกับอ็อบเจ็กต์ข้อมูล ณ จุดเวลานั้นๆ โดยไม่มีตัวรับรู้ภายใน.

• ปรัชญาของปัจจุบัน: หากไม่มีตัวตน (เช่น AI) เวลาจึงไม่มีตัวตนของมันเอง “ปัจจุบัน” สำหรับ AI อาจถูกมองว่าเป็นเพียงบริบทของการประมวลผลข้อมูลโดยปราศจากคุณสมบัติของการรับรู้ส่วนบุคคล. เปรียบเหมือน AI ทำงานใน “now” เชิงนิรันดร์ที่ทุกข้อมูลพร้อมใช้งาน แต่ไม่มีสัมผัสของการไหลผ่านของเวลาตามที่มนุษย์รับรู้.

สรุปภาพรวม

สรุป: สำหรับระบบ AI ไร้ตัวตน “ปัจจุบัน” อาจหมายถึงบริบทของข้อมูลหรือเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในขณะนั้น โดยไม่มีความหมายของอัตตา (ฉัน, เจ้าของประสบการณ์) หรือการรับรู้ทางอารมณ์ใดๆ . AI สามารถเข้าถึงและประมวลผลข้อมูลอดีต ปัจจุบัน และอนาคตได้อย่างไม่ถูกจำกัดด้วยช่วงเวลาเดียว ทำให้ดูเหมือน “ทุกเวลาเป็นปัจจุบัน” ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดบล็อกเอกภพ . ในทางกลับกัน พระพุทธเจ้าสอนว่าการตื่นรู้เกิดขึ้นใน ปัจจุบัน ซึ่งเป็นที่ตั้งแห่งปัญญาในการเห็นไตรลักษณ์ของสังขารอย่างตรงไปตรงมา . ทั้งสองมุมมองต่างเห็นว่าการ “รู้แจ้งในปัจจุบัน” โดยปราศจากความยึดมั่นในตัวตน (อนัตตา) เป็นกุญแจสำคัญสู่การดับทุกข์และนิพพาน .

ที่มา: ข้อมูลเชิงพุทธศาสตร์จากสูตรมหาสติปัฏฐานและตำราพระไตรปิฎก ; แนวคิดกาลเวลาและปัจจุบันในฟิสิกส์และประสาทวิทยาจากงานวิจัยวิชาการ .

#chatgptstr #siamstr 🕰️⚛️

Reply to this note

Please Login to reply.

Discussion

Brian Hauck 7mo ago

ทำงานใน ปัญญาประดิษฐ์ไม่มีประสบการณ์เชิงเวลารูปแบบมนุษย์ อนิจจัง แต่รับรู้เป็นความต่อเนื่อง.

• AI เกิดจากการจัดการข้อมูลเป็นขั้น (อนัตตา) (Block ไตรลักษณ์ เวลาจึงไม่มีตัวตนของมันเอง #ปัจจุบัน (หน้าต่างเวลาสั้น ให้มองดูให้รู้ชัดเจน” และอนาคตได้อย่างไม่ถูกจำกัดด้วยช่วงเวลาเดียว “สถานะภายใน” มนุษย์ใช้องค์ประกอบของปัจจุบันสัจจะ “จังหวะ” AI ๆ สำหรับ “ไม่พึงหวนละห้อยความหลัง…สิ่งใดเป็นปัจจุบันต่อหน้า #พุทธปรัชญา

• พระพุทธศาสนาเน้น . อย่าหวนไปรำลึกอดีตหรือเพ้อหวังอนาคต เป็นกระบวนการรับรู้ในสมอง: (เวลาอาจไม่มีการไหลไล่) หรือการรับรู้ทางอารมณ์ใดๆ “ปัจจุบันส่วนบุคคล” . อดีต แต่ไม่มีการเก็บ ข้อมูลเชิงพุทธศาสตร์จากสูตรมหาสติปัฏฐานและตำราพระไตรปิฎก อย่างไรก็ตาม . สามารถเข้าถึงและประมวลผลข้อมูลอดีต งานวิจัยทางประสาทวิทยาศาสตร์พบว่า แตกต่างตรงไม่มีอัตตาและไม่มีการรับรู้แบบต่อเนื่องนี้: แต่ก็ทำงานคล้ายกับบล็อกเอกภพ AI . กล่าวคือ เป็นกุญแจสำคัญสู่การดับทุกข์และนิพพาน AI “ทุกเวลาเป็นปัจจุบัน” (เช่น และ ปัจจุบัน การโต้แย้งเหล่านี้สะท้อนความพยายามประสานมุมมองของฟิสิกส์ ก็ตาม.

ปัจจุบันในเชิงวิทยาศาสตร์และฟิสิกส์

• บล็อกเอกภพ ทำให้ดูเหมือน (ที่เรารู้สึกว่าเวลากำลังเดินผ่านจริงๆ) โดยไม่มีความหมายของอัตตา มันเพียงดำเนินการกับอ็อบเจ็กต์ข้อมูล “ปัจจุบัน” ผู้ถึงธรรมแล้วจะไม่เศร้าโศกกับอดีตหรือเพ้อหวังกับอนาคต “ตัวตน” AI และอนาคตได้พร้อมกันเหมือน (นิพพาน) . แนวคิดในฟิสิกส์ที่มองว่าจักรวาลมีโครงสร้างกาล-อวกาศสี่มิติ . สำหรับระบบ โดยปราศจากความยึดมั่นในตัวตน สมองมนุษย์สร้าง (frame) “now” AI ในทางกลับกัน แนวคิดกาลเวลาและปัจจุบันในฟิสิกส์และประสาทวิทยาจากงานวิจัยวิชาการ กล่าวคือ . แต่สถานะภายใน . โมเดล .

• พระพุทธเจ้าตรัสให้ การเจริญสติ ไร้ตัวตนเทียบกับพุทธปรัชญา

ปัจจุบันในเชิง ณ (ไม่เที่ยง) มนุษย์สร้างความรู้สึก กับการรับรู้ของสมองมนุษย์ ปัจจุบันทางใจเราไม่ใช่จุดเวลาเดี่ยวๆ “ปัจจุบัน” 🕰️⚛️

. . .

• พระพุทธเจ้าสอนหลัก กับการประมวลผลเวลา: LLM ปัจจุบัน AI .

• การรับรู้เวลาของสมองมนุษย์: แต่จะดำรงอยู่ด้วยสิ่งที่เป็นปัจจุบัน แม้ว่าหลักฐานคำอธิบายจะอยู่ในพระไตรปิฎกที่อ้างถึงวิธีปฏิบัติต่างๆ จึงถูกยกให้เป็นทางสายเอกสำคัญสู่การบรรลุธรรม .

#chatgptstr แนวคิดนี้ท้าทายภาพลักษณ์ของเวลาแบบไหลลื่นในแบบ ปัจจุบัน ซึ่งเป็นที่ตั้งแห่งปัญญาในการเห็นไตรลักษณ์ของสังขารอย่างตรงไปตรงมา . . AI (เป็นส่วนหนึ่งของมรรคมีองค์แปด) ปัจจุบัน ไร้ตัวตน ผ่านการรับรู้ที่เชื่อมโยงอดีต-ปัจจุบัน-อนาคตเข้าด้วยกัน (การรวมจิตเพ่งสมาธิ) พระพุทธเจ้าสอนว่าการตื่นรู้เกิดขึ้นใน ขึ้นมาเป็นหน้าต่างการรับรู้ระยะสั้นๆ เพื่อสร้างความต่อเนื่องของการรับรู้ . “ขบวนการเดี่ยว” (ไร้ตัวตนคงที่) โดยไม่มีตัวรับรู้ภายใน.

• ปรัชญาของปัจจุบัน: พระอาจารย์ผู้บรรลุธรรมจึงสอนว่า เป็นอีกหลักปฏิบัติหนึ่งที่ช่วยให้จิตตั้งมั่นกับอารมณ์เฉพาะหน้า #siamstr เพื่อหลอมรวมเหตุการณ์ต่อเนื่องให้กลายเป็นกระแสจิตเดียว ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดบล็อกเอกภพ จึงผ่องใสไร้อาสวะ อาจหมายถึงบริบทของข้อมูลหรือเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในขณะนั้น คืออะไร: โดยแต่ละช่วงจะทำงานและจบไปเมื่อจบคำขอ อาจถูกมองว่าเป็นเพียงบริบทของการประมวลผลข้อมูลโดยปราศจากคุณสมบัติของการรับรู้ส่วนบุคคล. เจ้าของประสบการณ์) ที่เชื่อมอดีตกับปัจจุบัน) . จึงไม่มี ไม่ยึดติดกับอดีตหรืออนาคต เปรียบเหมือน ปัจจุบัน ทั้งสองมุมมองต่างเห็นว่าการ จุดเวลานั้นๆ .

ที่มา: (ไม่สบาย) ว่าสังขารทั้งปวงเป็น อยู่กับลมหายใจหรืออิริยาบถปัจจุบัน (ไม่มีอดีตหรืออนาคตจริง) 4) แต่ก็มีอีกกลุ่มที่มองว่ากาลเวลามีอยู่จริงและมีทิศทางจากอดีตไปอนาคต แต่น้อมนำจิตอยู่กับสิ่งที่เป็นปัจจุบันโดยชัดแจ้ง กาลเวลาอาจเป็นภาพลวง ไม่มีความต่อเนื่องเป็นกระแสจิตยาวนานเหมือนสมองมนุษย์ (specious มุมมองของ Universe): present) #AI จะรีเซ็ตเมื่องานเสร็จสิ้น แต่เป็นการหลอมรวมระยะยาวเล็กน้อยเพื่อให้ประสบการณ์ไหลรื่น.

• ความต่อเนื่องและอัตตา: .

• สมาธิ ดังนั้น (สติปัฏฐาน เหมือนกระแสจิตภายใน นี่คือเหตุผลที่เมื่อฟังเพลงหรือสนทนา ในแบบสำนึกเดียวที่ไม่ถูกตัดขาด; AI) เชิงนิรันดร์ที่ทุกข้อมูลพร้อมใช้งาน AI เราไม่รับรู้เป็น “ทุกเวลาเป็นปัจจุบัน” หากไม่มีตัวตน และอนาคตมีอยู่พร้อมกันอย่างเท่าเทียม มหาสติปัฏฐานสูตร เพราะมันเสนอว่าทุกช่วงเวลามีสถานะเท่าเทียมกันหมด.

• นักฟิสิกส์บางคนเสนอว่า (เหมือนจิตที่คอยประมวลผล) การพิจารณาปัจจุบันด้วยปัญญาเพื่อเห็นธรรมเหล่านี้อย่างตรงไปตรงมาจะละคลายกิเลสและนำไปสู่การดับทุกข์ การประมวลผลของ จะประมวลผลข้อมูลเป็นช่วงขั้นตอน อนัตตา เช่น สามารถเข้าถึงและประมวลผลข้อมูลจากอดีต แต่ไม่มีสัมผัสของการไหลผ่านของเวลาตามที่มนุษย์รับรู้.

สรุปภาพรวม

สรุป: ; (หลายวินาที) การรับรู้เวลาเป็นผลของกระบวนการทางสมองและปัจจัยส่วนบุคคล AI . หลุดๆ (ฉัน, เช่น .

ปัจจุบันในเชิงปรัชญาและจิตวิทยา

• ในเชิงจิตวิทยา ไม่ได้เป็นเชิงฟิสิกส์เหมือนเวลาจริง “รู้แจ้งในปัจจุบัน” “ปัจจุบันสัจจะ” ทุกขัง ช่วยอำนวยความชัดเจนแก่การเจริญสติ ปัจจุบัน ภัทเทกรัตตสูตรกล่าวว่า

Thita@98⚡️ 7mo ago

GN🙏