nostr อิสระ แต่ ไม่อมตะ ใช่ไหมครับ

ผมเข้ามาใน nostr ได้ไม่นานพยายามศึกษา

โครงสร้างการทำงานของมันอยู่ครับ

สืบเนื่องจากที่สงสัยและพอดีได้ถามไว้ในรายการ Onlynips ของคุณ nostr:npub1qd6zcgzukmydscp3eyauf2dn6xzgfsevsetrls8zrzgs5t0e4fws7re0mj เมื่อวันก่อน

ข้อดีของ nostr ที่เห็นได้ชัดๆเลยคืออิสระ

อิสระแบบรับผลการกระทำของตัวเอง

(เช่นใส่ร้าย หลอกลวง ล่วงละเมิด ฯลฯ)

โดยไม่มี admin มาควบคุมการกระทำของเรา

ไม่มีการ block ban จัดการการมองเห็น และอื่นๆอีกมากมาย

แต่ อิสระ ไม่ได้หมายความว่าจะ อมตะ

คือการทำงานมันจะแค่มีอิสระในการส่ง-รับ ข้อความ

ด้วยการใช้รีเลย์เป็นตัวส่ง-รับ รวมถึงจัดเก็บข้อความ

โดยที่สื่ออื่นๆเช่น ภาพ เสียง วีดีโอ จะจัดเก็บใน

server รูปแบบเดียวกับ internet storage อื่นๆ

เช่นรูปแบบเการจัดเก็บวีดีโอแบบ youtube เราก็มี "ผู้ให้บริการ" คือ flare.pub และมี zap.stream ที่มาทำหน้าที่เก็บไฟล์ และ ไลฟ์+เก็บ archive การไลฟ์

ซึ่งก็คือการทำงานแบบเดียวกัน ต่างแค่การ login เราใช้ nostr account ได้ และไม่มายุ่งกับ content ที่เราลง

แต่

ถ้าวันนึงระเบิดลง 2 ที่นี้ data มันก็จะหายไปพร้อมกับมัน

ถ้าวันนึง 2 ที่นี้ เปลี่ยนอุดมการณ์ เข้ามาจัดการควบคุม

หรือ สารพัดถ้าที่จะเกิดขึ้น ด้วยความที่เขาเป็น "ผู้ให้บริการ"

ก็มีโอกาสสูงที่จะทำให้ data ที่เราทำไว้สูญหายไป เช่นเดียวกับ บรรดา website หรือ app ต่างๆที่เราใช้ทุกวันนี้บนโลกอินเตอร์เนท

หรือแม้แต่ข้อความเอง ถ้าเราไม่ได้อยู่บน รีเลย์ เดียวกัน

มันก็จะไม่มีโอกาสเห็นข้อมูลกัน

(รีเลย์ ก็เหมือนกับการส่ง-รับ วิทยุสมัยก่อน ใช่ไหมครับ ที่เราจะมีสถานีรีเลย์ในการกระจายเสียง)

ถ้าเราเชื่อม รีเลย์น้อย แล้วรีเลย์ที่เราเชื่อมเจ๊ง เลิก หรือแม้แต่ ฮาร์ดดิสก์เต็ม ไม่ทำละ

ข้อความที่เก็บในรีเลย์ก็จะหายไปด้วย

นี่คือจุดที่ nostr ยังต่างกับ bitcoin

เพราะ bitcoin เป็นอมตะ

bitcoin มีคนรันระบบอยู่มากพอที่จะให้มันอมตะ

เอ๊ะ แต่ถ้ามีรีเลย์เกิดใหม่แล้วเราเชื่อมทัน มันจะ sync ข้อมูลไปด้วยไหมนะครับ

แต่มันก็จะเฉพาะ ข้อความและaccount nostr

เพราะบริการอื่นๆแค่ทำการเชื่อม account nostr เฉยๆ เหมือนพวก google login facebook login ที่ใช้อยู๋ทั่วไป (ต่างที่มันเชื่อม wallet ด้วยในตัว)

ผมเข้าใจถูกไหมครับ

#siamstr

Reply to this note

Please Login to reply.

Discussion

วิเคราะห์ได้น่าสนใจครับ

คิดว่าค่อยข้างถูกครับ

แระนี่ก้เป็นเพนพ้อยต์นึงที่ทำให้ผมป้ายยาม่วงไม่สำเร็จละ ถ้าวันดีย์คืนร้าย node โดน จนท รบ ยึด หรือลงมาทำ node เองเลยแบบเนียนๆ เขาก้รู้อยู่ดีสักวันนึงว่าเราทำอะไรอยู่

ง่ายที่จะทำด้วยครับ

คนที่กังวลเรื่องนั้น ควรเลิกใช้ FB ที่กำลังใช้อยู่ก่อนเลยนะ ไม่ต้องมาสนหรอกว่า Nostr จะมี Privacy สักแค่ไหน

Cant agree more krub 55555

มีวิธีหลบเยอะแยะนะแล้วรีเลแต่ละอันมันอยู่ tor network p2p ด้วยก็มีข้อมูลกระจายตัวเต็มไปหมดถ้าคุณกลัวข้อมูลจะหายคุณจะทำจัดเก็บเอง และข้อมูลที่มีมูลค่าคนจะซิงค์เข้ารีเลเองตามธรรมชาติ จับยาก แต่ไม่ต้องห่วง คุณโดนเก็บขอมูลตั้งแต่เครือข่ายซิมแล้ว

กำลังสนใจเรื่องระบบของมันครับ สนใจในส่วนที่ ข้อความ content จะล่องลอยไปได้ยาวๆไหม แต่ยังไม่ถึงกับคิดจะทำอะไรมากครับ เพิ่งเริ่มเรียนรู้ พยายามจับ concept อยู่ อย่างที่หลายๆคนบอกว่า ถ้าจัดเก็บข้อมูลสำรองไว้เอง ต่อไปถ้าได้เชื่อมกับ รีเลย์ มันก็จะกลับมาใหม่ อันนี้ก็น่าสนใจ

มีอะไรแนะนำได้นะครับ อยากเรียนรู้ไปเรื่อยๆ

ใช่ครับ อิสระ ไม่ได้หมายความว่าจะ อมตะ

โดยเฉพาะ "ผู้ให้บริการ" เมื่อธุรกิจเขาอยู่บนระบบทุนนิยมที่ทำให้เกิดการแข่งขัน (สูง) เราจึงเห็นการเจริญเติบโตมากๆ บนทุ่งท่วงแห่งนี้ พวกเขาเข้าใจดีว่าการทำดีได้ดีมันเป็นยังไงบนระบบเศรษฐกิจตลาดเสรีแห่งนี้

เข้าใจถูกครับ วิเคราะห์ดีมากเลย

โน๊ตประเภทวีดีโอหรือรูปภาพต้องอาศัยพวกนั้น

แต่โน๊ตประเภทที่เป็นข้อความจะต่างออกไปนิดหน่อย

การทำงานเบื้องหลังมันเป็นการส่งไฟล์ json ซิงค์มันมีขนาดเล็กมาก

เราสามารถ Backup ไว้ได้และ Broadcast ใหม่ได้เช่นกัน

กรณีที่รีเลย์ดับทั่วโลกนั้นหมายถึงอินเทอร์เน็ตพัง

ถ้าเรามี Backup อยู่เราสามารถ Broadcast กิจกรรมเราขึ้นไปรีเลย์บนตัวใหม่หรือมาตรฐานใหม่ได้ครับ

กรณีที่กังวลว่ารีเลย์ที่เราใช้อยู่มีปัญหาหรือกลัวอินเตอร์เน็ตเปลี่ยนโปรโตคอลแนะนำให้ Backup ข้อมูลของเราทั้งหมดได้ครับมันจะถูกเก็บเป็นรูปแบบไฟล์ json เราสามารถ Broadcast ใหม่ได้ตลอด

https://nostrsync.live/

มันยังไม่เป็นมิตรกับการไล่อ่านโพสต์ย้อนหลังเลยครับ เนื่องจากข้อจำกัดของรีเลย์ โน้ต/โพสต์ เก่าๆ มันชอบหาย ผลุบๆ โผล่ๆ

เวลาเราชอบที่เขาเขียน จุ้มเข้าไปอ่านโน้ตอื่นๆ หน่อยซิ แต่ของดีๆ เขาดันหาย หรือยังอ่านไม่จบ กลับไปดู อ้าวหายแล้ว

กลายเป็นว่า จะเน้นปัจจุบันเป็นหลัก ของดีๆ มักตกฟีดอย่างีวดเร็ว

เห็นด้วยเลยครับ มันต้องเหนื่อยคอย manual ด้วยการ copy note id ที่ชอบที่อยากจะเก็บไว้อ่าน หรือเอาไว้แปะใหม่ ไปไว้ที่อื่น เช่น Discord ส่วนตัว, google doc หรือแอพฯสำหรับบันทึกข้อความอื่น ๆ

ตัวของ client เองมันยังต้องพัฒนาอีกเยอะเลย

ของผมก็หายหม๊ด ไถแพ๊พเดียวถึงก้น

บาง Client หาโน๊ตเก่า ๆ ไม่เจอ เช่น Amethyst แต่พอเข้า nostrudel ผ่านคอมกลับเจอ ผมว่ามันขึ้นอยู่กับ Client มีวิธีการดึงข้อมูลจาก relay ได้ดีแค่ไหนด้วยมั้ง

ขอบคุณครับ

ผมใช้ ios ทรมานมากกับการใช้ plebstr 🤣ขนาดจะดูแทรก #Siamstr ยังต้องแยกตัวพิมพ์เล็กพิมพ์ใหญ่ แถมหน้าฟีดเหมือนล็อคไว้ว่าให้โชว์โพสแค่นี้นะ เลื่อนแป็ปเดียวหมด 555

แต่ nostrudel นี่เทพจริง

ผมก็เลิกใช้ plebstr แล้วครับ กลับมาซบอก damus กับ primal เป็นพักๆ

เห็นด้วยครับ

ตามที่ผมเข้าใจ

Video กับ รูปภาพ ยังไงก็ต้องไปใช้บริการ storage server ที่เขารับฝากไฟล์พวกนี้ ต่อให้เป็นการ notes บทความผ่านตัว client โดยตรง เช่น จาก Damus มันจะเป็นการสร้าง link ไฟล์รูปภาพ แล้วเอา link มาแนบใน notes นั้น ๆ เพื่อแสดงผลรูปภาพ

คือ ถ้าไม่ได้ว่าง server เอง ถ้าวันหนึ่งผู้ให้บริการเลิกหรือปิดตัว ไฟล์ที่ฝากไว้ก็ปลิวหมดเลยครับ

อีกข้อสังเกตหนึ่ง บาง client จะให้เลือกผู้ให้บริการได้ แต่บาง client ก็ล็อคมาเลยว่าต้องใช้ของเจ้านี้เวลาโพสรูปภาพ เช่น plebstr (ios) ใช้ของ nostrcheck.me ของ Amethyst ใช้ของ nostr.build ซึ่งแยกที่เก็บคนละที่กันอีก

ซึ่งจะมีปัญหาอีกที่ client ที่คนโพสรูปจาก Amethyst จะเห็นรูปปกติ แต่บน plebstr จะแสดงผลเป็นที่อยู่ของลิงก์รูปภาพ (ไม่เห็นรูป) แทน

ส่วนของการ notes ที่เป็นข้อความ อันนี้ก็เก็บข้อมูลลงใน relay เป็น .json ที่มีคนเปิดให้บริการ (หรือจะทำ relay เองสำหรับสำรองไฟล์ที่เป็น notes ของเราเองก็ได้)

สำหรับส่วนของการ notes เฉพาะข้อความมัน “อมตะ” มั้ย? ผมว่าอมตะในระดับของไฮดร้าครับ จะฆ่าให้ตายคือทุก relay ต้องดับหมด ถ้ายังมี relay หลงเหลือ แล้วมีคนที่เปิด relay ใหม่มาเชื่อมข้อมูลมันก็ sync เข้าหากัน ไหนจะเป็นกรณีที่ผู้ใช้งานมี private relay ที่ใช้เก็บ notes ที่เคยโพสของตัวเองอีก ผมว่ามันตายยากอยู่พอสมควรเลยแหละ

แต่สำหรับการ notes ข้อความ ในกรณีที่ผู้ใช้งานไม่ได้มี relay ที่ใช้งานเหมือน ๆ กัน เช่น นาย A มีรีเลย์ 1 2 3 นาย B มีรีเลย์ 4 5 6 เวลาที่นาย A โพส ยังไงนาย B ก็จะมองเห็นโพสของนาย A แต่อาจจะใช้เวลาที่นานหน่อย ที่ต้องรอให้รีเลย์ 4 5 6 มัน sync ข้อมูลจาก 1 2 3 ก่อน

Nostr ยังต้องพัฒนาอีกเยอะเลยครับ มันเพิ่งจะโตมาไม่กี่เดือนเอง สนุกไปด้วยกันครับกับแพลตฟอร์มที่ให้อิสรภาพและเสรีได้แบบนี้ :)

มันสนุกและตื่นเต้นตรงนี้หละครับ ได้ใช้ทันก้าวแรกของมัน 5555

อ๋อ รีเลย์ มันเชื่อมกันเองด้วย โอเคเลยครับ คล้ายๆสมัยก่อนที่ต้องรอให้ nameserver มันอัพเดท host ip เวลาเราจด domain name หรือแก้ไข domain name

yes

ขอบคุณอาจารย์ครับ